Sáng nay (5.5), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội lên đường thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7.5 theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi.
Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 7.1.1972 đến nay, quan hệ hai nước đã đạt nhiều dấu ấn nổi bật.
Trả lời Thanh Niên, TS Prakash Panneerselvam (Chương trình Nghiên cứu chiến lược và an ninh – Học viện quốc gia về nghiên cứu tiên tiến, Ấn Độ) nhận định: “Trong thập niên qua, hai nước đã tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh và chiến lược. Trong bối cảnh chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn và môi trường an ninh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, chuyến thăm này có thể tạo động lực mới cho quan hệ đối tác song phương và gắn kết hai nước hơn nữa”.
Thực tế, hơn 20 năm qua, quan hệ hai nước liên tục đạt được nhiều tiến bộ đột phá. Cụ thể, tháng 5. 2003, hai nước ký “Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác Toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI”.
Chỉ 4 năm sau đó, trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Ấn Độ vào tháng 7.2007, lãnh đạo 2 nước đã chính thức nâng quan hệ lên tầm quan hệ “đối tác chiến lược” với việc tăng cường hợp tác về chính trị theo hướng ngày càng gắn bó và tin cậy.
Chưa đầy 10 năm sau, Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi diễn ra từ ngày 2 – 3.9.2016, hai nước đã thống nhất nâng cấp quan hệ song phương lên “Đối tác chiến lược toàn diện”. Khi đó, Ấn Độ trở thành đối tác chiến lược toàn diện thứ 3 của Việt Nam.
Để tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, tháng 12.2020, hai bên thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam – Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Người dân. Đến ngày 1.8.2024, hai nước tiếp tục thắt chặt quan hệ song phương khi thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Ấn Độ .
Song song các cuộc thăm viếng lẫn nhau ở cấp lãnh đạo 2 nước liên tục trong 2 thập kỷ qua nhằm không ngừng vun đắp lòng tin, hai nước còn cùng nhau thể chế hóa các quan hệ hợp tác bằng Uỷ ban Hỗn hợp Việt Nam – Ấn Độ cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tiểu ban Thương mại Hỗn hợp Việt Nam – Ấn Độ.
Hợp tác song phương Việt – Ấn còn được củng cố bằng các nền móng quan trọng như: Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược; Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách Quốc phòng; Đối thoại Chính sách đối ngoại; Đối thoại An ninh Biển… Nhờ đó, Việt Nam và Ấn Độ từ nhiều năm qua đã hình thành một mạng lưới ngoại giao và quan hệ toàn diện, đa tầng để thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu.
Trụ cột kinh tế vững chắc
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Dhruva Jaishankar (Giám đốc Quỹ Nghiên cứu quan sát (ORF) tại Mỹ, đánh giá: “Quan hệ Ấn Độ – Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ”. Trong đó, theo ông, hợp tác kinh tế thương mại đóng vai trò quan trọng.
Quả thực như vậy, quan hệ 2 nước cũng ngày càng được củng cố bằng trụ cột kinh tế. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam – Ấn Độ đạt 16,46 tỉ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm 2024. Tính trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 1,8 tỉ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025.
Về đầu tư, tính đến tháng 3 vừa qua, các nhà đầu tư Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỉ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Theo lĩnh vực đầu tư, các nhà đầu tư Ấn Độ đã đầu tư vào 15/21 ngành kinh tế của Việt Nam. Vốn đầu tư tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 62 dự án và 643,3 triệu USD vốn đăng ký, chiếm 54,7% tổng vốn đầu tư đăng ký; đứng thứ hai là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí với 4 dự án, vốn đăng ký 157 triệu USD, chiếm 13,4% tổng vốn đầu tư đăng ký; thứ ba là lĩnh vực khai khoáng với 5 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký 95 triệu USD, chiếm 8,1% tổng vốn đầu tư.
Trong đó, một số dự án tiêu biểu phải kể đến như: Dự án Nhà máy Đường Sơn Hoà tại tỉnh Đăk Lăk với tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk, tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD; Dự án Nhà máy Điện mặt trời Infra 1, tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD tại tỉnh Khánh Hòa.
Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn đầu tư gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Đặc biệt, dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu của Ấn Độ và dự kiến nâng tổng mức đầu tư tại Ấn Độ lên 6,5 tỉ USD.
Trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) tin rằng: “Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có lẽ sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thương mại và kinh tế. Hai bên cũng có thể thảo luận các biện pháp nhằm tạo dựng sự ổn định trên thế giới đồng thời củng cố vị thế không liên kết của cả hai nước. Ấn Độ chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam hiện nay và cũng hiểu rằng Việt Nam là cửa ngõ quan trọng vào ASEAN. Đây là yếu tố quan trọng trong chính sách ‘Hành động hướng Đông’ của Thủ tướng Modi”.
Khi thông tin về việc một nghi phạm nổ súng tại khách sạn nơi diễn ra bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào ngày 25/4 được lan truyền, các khách mời đã ngay lập tức chui xuống gầm bàn hoặc nấp sau ghế. Tuy nhiên, một người đàn ông đã “gây sốt” trên mạng xã hội vì thái độ bình tĩnh của mình.
Michael Glantz, người đại diện của hãng Creative Artists Agency, được nhìn thấy vẫn ngồi yên tại chỗ, không hề nao núng và thưởng thức món salad burrata trong hội trường của khách sạn Washington Hilton, một sự tương phản rõ rệt với cảnh tượng hỗn loạn diễn ra xung quanh.
Glantz đã nói với biên tập viên Tammy Haddad của White House Correspondents Insider rằng ông hoàn toàn không lo lắng.
“Sinh ra và lớn lên ở New York, chuyện đó chẳng khiến tôi sợ hãi chút nào”, ông nói.
Glantz cũng chia sẻ với trang tin giải trí TMZ rằng, ông cảm thấy an toàn trong hội trường nhờ sự hiện diện đông đảo của lực lượng an ninh vào thời điểm đó.
“Không phải ngày nào bạn cũng thấy chuyện như vậy xảy ra”, ông cho biết.
Glantz cho biết ông không hề cân nhắc việc rời khỏi ghế của mình.
“Trước hết, tôi bị đau lưng. Tôi không thể nằm xuống sàn, và nếu có nằm xuống thì họ cũng phải gọi người đến đỡ tôi dậy”, Glantz nói với New York Times.
Thứ hai, tôi là người cực kỳ kỹ tính về vệ sinh. Không đời nào tôi lại mặc bộ vest mới của mình và nằm xuống sàn nhà đang bẩn của khách sạn.
“Chuyện đó không thể xảy ra”, ông nhấn mạnh.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức chính quyền có thể là mục tiêu của nghi phạm.
Nghi phạm, được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã nổ súng vào một nhân viên Mật vụ tại một chốt kiểm soát trong khách sạn trước khi bị khống chế và bắt giữ.
Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đã được đưa ra khỏi phòng tiệc một cách nhanh chóng, sau đó là các thành viên khác trong Nội các.
Khách sạn Washington Hilton rộng lớn, nằm cách Nhà Trắng khoảng 2,4km về phía bắc, trong nhiều thập kỷ đã là nơi tổ chức dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng nhờ khả năng chứa đông người và việc Mật vụ quen thuộc với công tác an ninh tại đây.
Dù có vành đai an ninh rõ ràng và cảnh báo kiểm soát chặt, các khách mời cho biết họ có thể vào khách sạn qua những chốt trên một số con phố xung quanh chỉ bằng cách xuất trình vé dự tiệc hoặc bản sao thư mời tới các buổi gặp gỡ trước sự kiện. Vé được nhân viên xem qua nhưng không quét và cũng không kiểm tra giấy tờ tùy thân.
Khách có thể vào sảnh và các tầng dưới của Hilton mà không cần qua máy quét an ninh, chỉ đi qua cổng từ trước khi vào phòng khiêu vũ. Việc đi vào tham gia sự kiện này thậm chí còn dễ hơn nhiều sự kiện thể thao lớn hay địa điểm hòa nhạc.
Với 1.107 phòng nghỉ, 47 phòng họp và 4 khu ẩm thực tại chỗ, cơ sở nằm ở trung tâm thủ đô này không thể bị phong tỏa hoàn toàn cho một sự kiện an ninh cao.
Một trong những phòng đó đã được tay súng 31 tuổi đặt trước, người này nhận phòng từ một ngày trước vụ nổ súng, giúp nghi phạm nắm rõ hơn cấu trúc khách sạn.
Các quan chức thực thi pháp luật cho biết nghi phạm đã đi tàu từ Los Angeles tới Chicago rồi tới Washington. Trong các ghi chép, nghi phạm nói đã mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai nghĩ tôi có thể là mối đe dọa".
Tuần trước, ông Trump đe dọa sẽ tăng thuế đối với ô tô nhập từ EU lên 25% trong tuần này với lý do tương tự. Chưa rõ cảnh báo mới sẽ áp dụng cho toàn bộ hàng hóa EU hay chỉ cho ô tô. Nếu chỉ cho ô tô, điều đó đồng nghĩa ông Trump đang kéo dài hạn chót cho EU. Tuyên bố được đưa ra sau khi ông Trump cho biết đã có cuộc gọi "tuyệt vời" với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Theo khung thỏa thuận được hai vị nhất trí vào năm ngoái, Mỹ sẽ thu thuế 15% lên hầu hết hàng hóa nhập từ EU. Tuy nhiên, vấn đề trở nên phức tạp hơn sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 ra phán quyết vô hiệu thuế quan toàn cầu mà Nhà Trắng đã ban hành vào năm ngoái theo một đạo luật năm 1977. Chính quyền ông Trump đã sử dụng mức thuế này để gây sức ép, buộc EU chấp nhận đàm phán thỏa thuận đó.
Ngay sau phán quyết của tòa án, ông Trump đã ban hành mức thuế 10% mới lên toàn cầu theo một điều luật khác được ban hành hồi năm 1974. Tuy nhiên, Tòa án Thương mại quốc tế - một tòa án liên bang tại New York (Mỹ) - ngày 7.5 ra phán quyết rằng thuế suất mới này là vô hiệu lực và không được luật pháp cho phép.
Quyết định trực tiếp ngăn chặn chính quyền Mỹ thu thuế của 3 nguyên đơn gồm tiểu bang Washington và 2 doanh nghiệp nhỏ đã tham gia khởi kiện. Phán quyết cũng mở đường cho nhiều công ty khác yêu cầu bãi bỏ thuế suất này và đòi lại tiền thuế họ đã đóng.
Nhà Trắng chưa bình luận nhưng giới quan sát nhận định chính quyền nhiều khả năng sẽ kháng án và vụ kiện có thể được đưa lên Tòa án Tối cao.
Trên NBC, ông Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel đang giết hại nhân dân Iran và nhắc lại việc Israel - Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn từng đạt được để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6-2025.
"Và giờ quý vị lại muốn yêu cầu ngừng bắn một lần nữa sao? Mọi chuyện không diễn ra như vậy", ông Araghchi nói.
Trước đó, đáp lại kế hoạch hòa bình 15 điểm từ Washington, phía Iran tuyên bố thỏa thuận chỉ có thể đạt được "theo những điều kiện của chúng tôi".
Hãng tin Reuters dẫn Đài truyền hình nhà nước IRIB nói một quan chức ẩn danh cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm từ Mỹ mà họ nhận được thông qua Pakistan. Theo đó, Iran sẽ chỉ "chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định như vậy và khi các điều kiện của riêng chúng tôi được đáp ứng".
Trong một tuyên bố khác về kế hoạch này, chính ông Araghchi nói các đề xuất đã được "chuyển đến các cấp chính quyền cao nhất của đất nước", nhưng Iran "hiện chưa có ý định đàm phán".
Hãng thông tấn Fars của Iran nói Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắn 48 giờ vào ngày 2-4, thông qua một quốc gia thứ ba.
"Vào ngày 2-4, Mỹ đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 48 giờ thông qua một trong những quốc gia thân hữu", Fars cho biết. Cũng theo Fars, Iran đã không trả lời bằng văn bản mà thay vào đó đáp trả "trên thực địa" bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công dữ dội.
Từ phía Mỹ, tối 1-4, phát biểu ở một buổi gây quỹ tại Washington, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Iran vẫn quan tâm đến đạt được một thỏa thuận.
"Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ ngại nói ra vì nghĩ rằng họ sẽ bị chính người dân của mình giết", ông Trump nói. "Họ cũng sợ rằng họ sẽ bị chúng ta giết". Ngoài ra ông còn đùa rằng hiện không ai muốn lãnh đạo Iran vì sợ bị Mỹ ám sát.
Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, kế hoạch 5 điểm mà Iran đưa ra để ngưng chiến bao gồm chấm dứt chiến sự, chấm dứt hành động ám sát các quan chức Iran, đảm bảo không có cuộc chiến nào khác được khởi xướng chống lại họ, bồi thường cho cuộc xung đột hiện tại, và công nhận quyền kiểm soát của Iran với eo biển Hormuz.
Cho tới nay, Mỹ và Israel đã không hề có bất kỳ động thái trả lời nào với kế hoạch này.
Đây là tình trạng mà nhà bình luận người Ấn Độ K S Dakshina Murthy, được trang The Federal dẫn lại, nhận xét là: "Iran và Mỹ không hề đối thoại với nhau, mà đang mắng vào mặt nhau".
Thái độ nghi kỵ của Tehran là hoàn toàn dễ hiểu sau khi họ đã hai lần bị tấn công trong không đầy một năm qua giữa lúc thương lượng đang diễn ra với Mỹ. Israel và Mỹ cũng đã giết chết nhiều lãnh đạo cấp cao nhất của Iran. "Chúng tôi có trải nghiệm rất thảm khốc với ngoại giao Mỹ", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với trang tin Ấn Độ India Today ngày 31-3.
Giữa những nỗ lực ngoại giao nửa vời, Mỹ tiếp tục tập trung quân đội tại Trung Đông. Ít nhất 1.000 quân từ sư đoàn không vận 82 đã được cử đến khu vực, theo Reuters, cùng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn thủy thủ khác.
Sự kiện tham mưu trưởng lục quân Mỹ, tướng Randy George "từ chức" vào ngày 2-4 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ sẽ triển khai bộ binh, bước leo thang đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc chiến.
Các diễn tiến dồn dập không khỏi khiến đề xuất "ngừng bắn 48 tiếng" trở nên đáng ngờ: Đó là khoảng thời gian vừa đủ cho một chiến dịch dọn dẹp thực địa và lựa chọn điểm đổ bộ.
Việc triển khai thêm quân diễn ra khi chính quyền Trump có thể đang xem xét kế hoạch tấn công và chiếm đóng đảo Kharg, nơi nắm giữ 90% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran, để gây áp lực buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Sư đoàn không vận 82 đặc biệt tinh nhuệ được mệnh danh là "mũi giáo" của quân đội Mỹ nhờ khả năng tác chiến đặc biệt, với nhiệm vụ chuyên môn xoay quanh khái niệm tác chiến "phá cửa mà vào" (Forcible Entry) - tức nhảy dù xuống vùng kiểm soát của kẻ thù để chiếm giữ các vị trí chiến lược mở đường cho đại quân.
Là đơn vị duy nhất của Mỹ duy trì một tiểu đoàn luôn ở trạng thái "trực chiến trong 18 giờ", sư đoàn không vận 82 chuyên trị các tình huống khẩn cấp, như nhảy dù đêm và chiếm đóng đầu cầu hàng không.
Các tiền bối của sư đoàn hiện tại chính là những người lính Mỹ đã nhảy dù xuống Normandy ngay trước giờ G trong chiến dịch D-Day để ngăn chặn quân Đức tiếp viện cho lực lượng phòng thủ bờ biển.
Đáp lại, Iran đã cảnh báo họ sẽ ném bom rải thảm vào chính lãnh thổ của mình, nếu cần thiết, để đáp trả "bất kỳ binh sĩ Mỹ nào cả gan đổ bộ", theo Fars.
