Ngày 16-5, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội nghị công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 – 2030; ký kết phối hợp triển khai nhiệm vụ giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM (VIH) với các trường đại học thành viên.
Hội nghị được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu đưa Đại học Quốc gia TP.HCM vào nhóm đại học hàng đầu châu Á.
Tại hội nghị, Đại học Quốc gia TP.HCM công bố định hướng chuyển dịch vai trò của đại học từ nơi kiến tạo tri thức sang trung tâm thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Theo đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực trung tâm để nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo nhân tài, làm chủ công nghệ lõi và đóng góp cho phát triển quốc gia.
Đáng chú ý, đại học này định hướng thay đổi cách tiếp cận từ mô hình “đề tài – nghiệm thu” sang “chuỗi nhiệm vụ – sản phẩm – ứng dụng – thương mại hóa – tác động xã hội”, với đầu mối điều phối là các viện, trung tâm xuất sắc thuộc VIH.
Mục tiêu không chỉ dừng ở công bố kết quả nghiên cứu mà còn hướng tới tạo ra giải pháp, công nghệ và mô hình phát triển mới để giải quyết các bài toán lớn của TP.HCM, vùng Nam Bộ và cả nước.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai – Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM – nhấn mạnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là nhiệm vụ riêng lẻ, mà phải trở thành chủ đề xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống đại học.
Theo bà Mai, điều này đòi hỏi sự thay đổi từ chương trình đào tạo, phương thức tuyển sinh, mô hình nghiên cứu đến hệ sinh thái hỗ trợ người học.
“Đại học Quốc gia TP.HCM được Đảng, Nhà nước và Chính phủ kỳ vọng lớn trong lộ trình phát triển vào nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á. Vì vậy nhiệm vụ không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải tạo ra công nghệ lõi, giải pháp chiến lược và các mô hình phát triển mới cho đất nước”, bà Mai nói.
Giám đốc Nguyễn Thị Thanh Mai nói VIH sẽ giữ vai trò điều phối liên ngành, kết nối “ba nhà” (nhà trường – Nhà nước – doanh nghiệp) để triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với bài toán thực tiễn.
Đại học Quốc gia TP.HCM cũng định hướng phát triển mô hình “viện ảo”, cho phép giảng viên và nhà khoa học từ nhiều đơn vị cùng tham gia nghiên cứu chung, chia sẻ nguồn lực và hình thành các chuỗi nghiên cứu có khả năng phát triển thành sản phẩm đưa ra thị trường.
Hội nghị đã công bố định hướng phát triển VIH là nền tảng đổi mới sáng tạo của Đại học Quốc gia TP.HCM, đóng vai trò kết nối tri thức, công nghệ, nhân tài và các nguồn lực xã hội nhằm hình thành các giải pháp, sản phẩm công nghệ chiến lược, hướng đến xây dựng hạt nhân đổi mới sáng tạo của khu vực.
Mô hình hoạt động của trung tâm được xây dựng theo hướng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, kết nối 5 nhóm nhân tố gồm học thuật, doanh nghiệp, Nhà nước, vốn đầu tư và thị trường toàn cầu.
Từ đó trung tâm sẽ triển khai các hoạt động phát hiện cơ hội, ươm tạo sản phẩm, tăng tốc thương mại hóa, kết nối đầu tư và mở rộng quy mô ra thị trường quốc tế.
Dịp này, VIH cùng 8 trường đại học thành viên trong hệ thống ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 – 2030 nhằm phát huy sức mạnh toàn hệ thống trong triển khai nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và kết nối doanh nghiệp, địa phương, nhà đầu tư, chuyên gia trong và ngoài nước.
Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết bộ đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược - những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược dự kiến được áp dụng từ 1-9-2026, dành cho công dân Việt Nam đang theo học hệ chính quy, từ sinh viên cử nhân, kỹ sư đến học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ.
Danh mục nhóm ngành đề xuất được cấp học bổng dự kiến có 15 nhóm ngành gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học Trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, xây dựng.
Các mức học bổng dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 - 5,5 triệu đồng/tháng, mỗi năm học được tính 10 tháng. Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng, hưởng 12 tháng/năm.
Có hai nhóm được xem xét hỗ trợ học bổng. Thứ nhất, các thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đoạt giải không quá ba năm).
Nhóm thứ hai, các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và hai môn trong số bốn môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,50 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp).
Bên cạnh đó, nhóm thí sinh thứ hai cũng phải bảo đảm nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc...
Đối với chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, yêu cầu tập trung vào năng lực nghiên cứu khoa học. Trong đó với thạc sĩ để duy trì học bổng, năm thứ nhất phải đạt điểm tích lũy 3.2/4.0 trở lên hoặc là tác giả đứng tên đầu hoặc tác giả liên hệ của ít nhất một bài báo khoa học có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án thạc sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Đối với chương trình đào tạo tiến sĩ yêu cầu 12 tháng liền trước là tác giả đứng đầu hoặc tác giả liên hệ ít nhất một bài báo có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án tiến sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Theo ông Thảo, chính sách học bổng đang được bộ đề xuất giúp các bạn sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Ngoài ra, việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
Thí sinh muốn được nhận học bổng của chương trình thì tổ hợp xét tuyển của ba môn thi tốt nghiệp THPT của thí sinh phải nằm trong số năm môn (toán, lý, hóa, sinh, tiếng Anh) mới đạt điều kiện nhận học bổng.
Các tổ hợp khác ngoài năm môn này nếu xét tuyển vào nhóm ngành trên sẽ không được nhận học bổng. Từ đó ông Thảo lưu ý với các cơ sở đào tạo và thí sinh về định hướng kỹ thuật trong quá trình xây dựng phương án tuyển sinh và lựa chọn tổ hợp xét tuyển để không lãng phí cơ hội.
Sự việc xảy ra tối 30/4 sau buổi tranh luận về xung đột Israel - Palestine tại khuôn viên Đại học Cornell. Trong email gửi cộng đồng trường một ngày sau đó, Hiệu trưởng Michael Kotlikoff cáo buộc một nhóm sinh viên áp sát, la hét và đập vào cửa kính xe để hăm dọa. Ông khẳng định mình lùi xe khi thấy có khoảng trống phía sau, không đề cập đến va chạm.
Tuy nhiên, hình ảnh từ video lại cho thấy một kịch bản khác. Hai thành viên của tổ chức "Sinh viên vì một Cornell dân chủ" (SDC) là Aiden Vallecillo và Hudson Athas đã bị chiếc xe của ông Kotlikoff va trúng và chèn vào chân.
Vallecillo cho biết các thành viên đi theo ông để đặt câu hỏi về quyền tự do ngôn luận trong khuôn viên, nhưng bị ông "phớt lờ và thiếu tôn trọng". Sau khi vào xe khoảng 15 giây, ông đã "lùi rất nhanh" về phía hai nam sinh và rời đi, mặc cho Vallecillo hét lên đau đớn. Cảnh sát và dịch vụ y tế khẩn cấp của trường sau đó có mặt tại hiện trường.
Theo Athas, vị hiệu trưởng đã không ra đủ tín hiệu về việc ông sẽ lùi xe. Còn Vallecillo bức xúc khi nhà trường gửi email thông báo sự việc mà không hề liên hệ với các sinh viên liên quan để xác thực thông tin.
Trái ngược với cáo buộc la hét và quấy rối, Athas khẳng định nhóm chỉ cố gắng duy trì một cuộc hội thoại bình thường. Video cũng ghi nhận các sinh viên không có hành vi tác động vật lý vào phương tiện.
Đại diện Đại học Cornell sau đó thừa nhận những tình tiết mới từ đoạn video nhưng khẳng định vẫn giữ quan điểm như trong email của Hiệu trưởng.
Vụ việc đang gây xôn xao trong cộng đồng sinh viên Cornell, dấy lên những lo ngại về văn hóa ứng xử của ban lãnh đạo trường với những ý kiến trái chiều của sinh viên.
Ông Kotlikoff là nhà nghiên cứu y sinh học và bác sĩ thú y, được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Đại học Cornell vào tháng 3 năm ngoái. Trước đó, ông giữ chức phó hiệu trưởng từ năm 2015 đến năm 2024.
Đại học Cornell ra đời năm 1865, có khoảng 16.000 sinh viên. Trường nằm trong nhóm 8 trường Ivy League danh giá của Mỹ, hiện ở vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học nước này, theo US News.
Cuộc thi: Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường, là hoạt động nằm trong chương trình hợp tác giữa Bộ Giáo dục - Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học. Không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, hình thành thói quen tốt về bảo vệ môi trường, cuộc thi này còn tạo ra sân chơi sáng tạo, bổ ích cho các em học sinh trong dịp nghỉ hè năm nay.
Đại diện ban tổ chức cho biết, cuộc thi hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức của học sinh về các vấn đề môi trường cấp bách hiện nay, từ đó định hướng thay đổi hành vi thông qua những hành động thiết thực, gần gũi và hiệu quả.
Không dừng lại ở một sân chơi kỹ năng, ban tổ chức kỳ vọng, qua cuộc thi này, mỗi học sinh sẽ trở thành một "đại sứ" lan tỏa những thông điệp tích cực, góp phần xây dựng một hành tinh xanh bền vững ngay từ những thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Cuộc thi diễn ra từ tháng 5 đến hết tháng 9.2026, học sinh tiểu học trên toàn quốc có thể tham gia theo hình thức cá nhân hoặc nhóm để thực hiện video clip ngắn chia sẻ về hiểu biết và thực hành của các em liên quan đến bảo vệ môi trường.
Trong cuộc thi này, các em không chỉ thể hiện tư duy sáng tạo mà còn được rèn luyện các kỹ năng mềm quan trọng như giao tiếp, làm việc nhóm và sử dụng công nghệ số một cách tích cực - phù hợp với định hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
Thông qua cách tiếp cận tích hợp giữa giáo dục, trải nghiệm và truyền thông, cuộc thi này góp phần xây dựng môi trường học đường tích cực, nơi học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn từng bước hình thành lối sống lành mạnh, chủ động và có trách nhiệm với xã hội.
Phát biểu tại lễ phát động, bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại, Nestlé Việt Nam nhấn mạnh, những giá trị và thói quen tốt được hình thành từ khi còn đi học sẽ theo các em suốt hành trình trưởng thành.
Khi trẻ em biết quan tâm đến môi trường xung quanh và có ý thức với cộng đồng, các em sẽ trở thành những công dân tự tin và có trách nhiệm trong tương lai.
"Những chương trình như Cuộc thi Lối sống Xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường sẽ góp phần quan trọng trong việc nuôi dưỡng một thế hệ trẻ Việt Nam năng động, có ý thức và sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển bền vững của đất nước", bà Thương nói.
Cũng theo ban tổ chức, lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 10.2026 với hệ thống giải thưởng đa dạng dành cho cá nhân và tập thể, nhằm vinh danh những "Đại sứ Lối sống xanh" và những "Trường Xanh tiêu biểu" có sáng kiến xuất sắc trong việc bảo vệ môi trường.
Bằng việc tạo ra một sân chơi bổ ích trong kỳ nghỉ hè, Nestlé Việt Nam và các đối tác kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích quan trọng trong việc chuyển đổi từ nhận thức sang hành động của thế hệ trẻ, khẳng định rằng mỗi nỗ lực cá nhân đều đóng góp vào sự thay đổi lớn cho tương lai của môi trường sống tại Việt Nam.
