Dự thảo mới tại Đà Nẵng áp dụng với trẻ mầm non, học sinh phổ thông tại các trường công lập, gồm trường chuyên, trường phổ thông dân tộc nội trú và học viên trung tâm giáo dục thường xuyên theo chương trình giáo dục phổ thông.
Theo dự thảo, các khoản thu phải được thỏa thuận bằng văn bản giữa nhà trường và phụ huynh trên tinh thần tự nguyện, bảo đảm đúng mục đích, thu đủ chi, không mang tính kinh doanh.
Nhà trường được tổ chức thu theo nhu cầu thực tế, phù hợp điều kiện địa phương và thu nhập của phụ huynh, không bắt buộc triển khai toàn bộ các khoản thu quy định.
Mức điều chỉnh các năm tiếp theo không vượt quá 15% so với năm học liền kề trước.
Dự thảo đề xuất mức thu tối đa 24.000 đồng/học sinh/tiết đối với hoạt động quản lý học sinh có tổ chức dạy năng khiếu, kỹ năng sống, STEM/STEAM trong buổi 2, ngoài giờ chính khóa hoặc trong hè.
Đối với hoạt động trải nghiệm kỹ năng sống như thể dục nghệ thuật, làm quen tiếng Anh, hội họa, âm nhạc, võ thuật, STEM/STEAM… mức thu tối đa 20.000 đồng/trẻ/giờ.
Với dịch vụ bán trú hè, mức thu tối đa được đề xuất là 1 triệu đồng/trẻ/tháng, gồm chi phí thuê người nấu và quản lý bán trú. Riêng dịch vụ bán trú mầm non vào thứ Bảy, tần suất 3 ngày/tháng, mức thu tối đa 240.000 đồng/trẻ/tháng.
Ở nhóm dịch vụ ăn uống, tiền thực phẩm bữa sáng được đề xuất tối đa 18.000 đồng/trẻ hoặc học sinh/ngày, phụ phí phục vụ bữa sáng 2.000 đồng/ngày.
Tiền thực phẩm cho bữa chính và ăn xế tối đa 32.000 đồng/ngày, phụ phí phục vụ bữa ăn 4.000 đồng/ngày.
Dự thảo cũng quy định mức thu dịch vụ chăm sóc bán trú đối với học sinh ăn sáng, ăn trưa và ăn xế tối đa 450.000 đồng/tháng với bậc mầm non và 330.000 đồng/tháng với tiểu học.
Trường hợp chỉ ăn trưa và ăn xế, mức thu tối đa lần lượt 380.000 đồng/tháng với mầm non và 270.000 đồng/tháng với tiểu học.
Ngoài ra, dịch vụ sử dụng và bảo trì máy lạnh được đề xuất tối đa 40.000 đồng/trẻ hoặc học sinh/tháng đối với mầm non, tiểu học; 25.000 đồng/học sinh/tháng với THCS, THPT.
Dịch vụ đưa đón học sinh bằng ô tô có mức thu tối đa 10.000 đồng/km/trẻ với tuyến dưới 5km và 8.000 đồng/km/trẻ với tuyến từ 5-10km.
Mức thu khám sức khỏe tổng quát, bao gồm khám nha học đường, tối đa 40.000 đồng/học sinh/lần/năm.
Theo đó, Sở GD-ĐT TP.HCM quy định, học sinh đăng ký tuyển thẳng lớp 10 thuộc một trong các diện sau:
Học sinh thuộc diện tuyển thẳng lớp 10 thực hiện đăng ký tại trường THCS đang theo học trong thời gian quy định, trường in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho phụ huynh học sinh và học sinh ký xác nhận theo quy định.
Những học sinh thuộc diện tuyển thẳng nộp hồ sơ xét tuyển thẳng đồng thời với hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tại trường THCS nơi đang theo học (đối với trường hợp có nguyện vọng vừa xét tuyển thẳng vừa tham gia thi tuyển).
Sở GD-ĐT quy định các trường THCS có học sinh thuộc diện xét tuyển thẳng có trách nhiệm kiểm tra điều kiện xét tuyển thẳng, rà soát tính hợp lệ của hồ sơ, đồng thời tư vấn học sinh chọn lựa nguyện vọng phù hợp với năng lực và khoảng cách gần nơi ở thực tế của học sinh theo VNeID. Tổng hợp, sắp xếp hồ sơ theo thứ tự danh sách được trích xuất từ hệ thống quản lý tuyển sinh, lưu trữ bộ hồ sơ tại đơn vị, lập danh mục, tập hợp hồ sơ của học sinh và gửi về Phòng Văn hóa - Xã hội theo đúng thời gian quy định.
Phòng Văn hóa - Xã hội có trách nhiệm tổ chức rà soát, thẩm định và phê duyệt danh sách học sinh đủ điều kiện tuyển thẳng; báo cáo UBND phường, xã, đặc khu (cấp xã) theo quy định, đồng thời tổng hợp hồ sơ và gửi về Sở GD-ĐT đúng thời gian quy định.
Căn cứ hồ sơ do các Phòng Văn hóa - Xã hội gửi về, Sở GD-ĐT tổ chức thẩm định, xem xét và công bố danh sách thí sinh đủ điều kiện tuyển thẳng theo quy định.
Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM hướng dẫn học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025 - 2026 thuộc diện tuyển thẳng thực hiện đăng ký xét tuyển thẳng với 3 nguyện vọng lớp 10 các trường THPT công lập thuộc khu vực gần nơi ở hiện tại trên địa bàn thành phố (căn cứ thông tin trên VNeID).
Trong mỗi khu vực đã lựa chọn, học sinh đăng ký một trường có nguyện vọng được xét tuyển thẳng. Các nguyện vọng được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến 3; Học sinh không được đăng ký trùng lặp các khu vực đã lựa chọn.
Đối với học sinh THCS đạt giải trong cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học do Bộ GD-ĐT tổ chức, thí sinh được phép đăng ký nguyện vọng tuyển thẳng vào các trường THPT công lập (không bao gồm trường chuyên), trong đó có các trường thực hiện chương trình giáo dục chất lượng cao.
Đối với học sinh THCS đạt giải cấp quốc gia, quốc tế trong các cuộc thi về văn hóa, văn nghệ, thể thao, đăng ký xét tuyển thẳng vào văn hóa các trường THPT có đào tạo năng khiếu thể dục, thể thao.
Căn cứ hồ sơ tuyển thẳng, nguyện vọng đăng ký và thông tin nơi ở hiện tại của thí sinh (thông tin trên VNeID), Hội đồng tuyển thẳng lớp 10 tổ chức xem xét, phân bổ học sinh vào các trường trung học phổ thông công lập phù hợp. Việc phân bổ được thực hiện trên cơ sở đánh giá khoảng cách địa lý, điều kiện thuận tiện trong việc đi lại của học sinh, kết hợp với năng lực học tập, thứ tự nguyện vọng và khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục; trong trường hợp cần thiết, việc phân bổ có thể khác với nguyện vọng đăng ký ban đầu nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện học tập tối ưu cho học sinh và năng lực tiếp nhận thực tế của các đơn vị.
Mốc thời gian thực hiện quy định xét tuyển thẳng lớp 10 như sau:
Cuộc thi dịch văn học Việt-Trung, Trung-Việt thuộc khuôn khổ chương trình giao lưu văn chương Việt-Trung, Trung-Việt lần thứ 2 do Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM, Công ty CP Văn hóa Chi (Chibooks) phối hợp Trường ĐH Hoa Sen, Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam (ĐH Ngoại ngữ Bắc Kinh), Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Nhà văn TP.HCM, Câu lạc bộ Đọc sách văn học Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức.
Sau mùa 1 thu hút hơn 2.000 thí sinh đến từ Việt Nam và Trung Quốc, ban tổ chức cho biết mùa 2 sẽ chỉ dành cho sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Việt và Trung ở hai nước. Độ khó của mùa 2 cũng tăng lên, yêu cầu thí sinh phải qua 2 vòng thi dịch thơ, dịch văn xuôi. Thời gian nhận bài, chấm giải bắt đầu từ nay và dự kiến kéo dài đến ngày 30.8.
Ban tổ chức cho biết thêm với hạng mục dịch Việt - Trung, cuộc thi đã lựa chọn những tác phẩm của các nhà thơ như Tương tư (Nguyễn Bính), Con cò (Chế Lan Viên), Tiếng sáo Thiên Thai (Thế Lữ), Mùa xuân chín (Hàn Mạc Tử), Từ ấy (Tố Hữu), Bài thơ tình ở Hàng Châu (Tế Hanh), Vội vàng (Xuân Diệu), Bếp lửa (Bằng Việt)... cho vòng 1. Ở vòng 2, cuộc thi sẽ chọn trích đoạn của các nhà văn Lê Minh Khuê, Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Huy Thiệp...
Đây là hạng mục dành cho sinh viên Trung Quốc.
Trong khi đó, với hạng mục dịch Trung - Việt dành cho sinh viên Việt Nam, ban tổ chức sẽ giới thiệu tác phẩm của các nhà thơ Dương Thanh Từ, Điền Tương, Dương Khắc, Khâu Hoa Đông, Jidi Majia... cùng nhà văn Lưu Chấn Vân, Đông Tây, Lý Ước Nhiệt, Phàm Nhất Bình...
Theo ban tổ chức, đội ngũ giám khảo bao gồm tiến sĩ Nguyễn Phước Lộc, Phó trưởng khoa Tiếng Trung ở Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; tiến sĩ Hồ Minh Quang, Ủy viên thường vụ Ban chấp hành Hội Hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc ở TP.HCM; tiến sĩ Trần Thị Cẩm Tú, Viện trưởng Viện Đào tạo và hợp tác quốc tế, kiêm Giám đốc chương trình ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường ĐH Hoa Sen.
Đồng thời còn có tiến sĩ Phạm Thị Duyên Hồng, Trưởng bộ môn thực hành tiếng Trung ở Trường ĐH Ngoại ngữ-Tin học TP.HCM; thạc sĩ Nguyễn Lệ Chi, Phó chủ tịch Hội đồng văn học dịch (Hội nhà văn TP.HCM), kiêm Giám đốc Chibooks; nhà thơ Tăng Quảng Kiện, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội nhà thơ Hoa văn quốc tế (Hồng Kông).
Tại lễ khởi động cuộc thi sáng nay, tiến sĩ Hồ Minh Quang cũng có bài chia sẻ về tình hình dịch thuật Việt - Trung hiện tại cũng như lưu ý những thách thức sinh viên cần để tâm nhằm có được bản dịch tốt nhất. Theo thầy, dịch thuật không chỉ dừng ở việc chuyển ngữ mà còn phải chuyển tải được cả "thế giới" trong tác phẩm tới độc giả - từ không gian, văn hóa, con người sinh sống trong đó đến cảm xúc mà tác giả gửi gắm.
Đây là đặc điểm khiến trí tuệ nhân tạo (AI) chưa thể thay thế vai trò đặc thù của người biên dịch, tiến sĩ Quang nhấn mạnh.
Cũng theo thầy Quang, việc dịch thuật từ Việt sang Trung đang gặp phải một số thách thức đặc thù, từ thể thơ (lục bát không có trong tiếng Trung), văn hóa (làng quê, phong tục Việt), ngôn ngữ (từ láy như lấp lánh, bâng khuâng và sắc thái biểu cảm) đến giọng văn (rất "Việt", khó chuyển ngữ). Điều này góp phần khiến Việt - Trung tuy gần gũi về mặt địa lý, song những tác phẩm nước ta khi dịch sang tiếng Trung lại chưa tạo được quá nhiều tiếng vang.
Đó cũng là lý do ban tổ chức hy vọng thông qua cuộc thi có thể quảng bá các tác phẩm văn học Việt Nam - Trung Quốc đến đông đảo bạn đọc hai nước đồng thời nuôi dưỡng tình yêu văn chương và góp phần nâng cao kỹ năng biên dịch văn học.
Các chuyên gia từ Đại học Harvard, Stanford và Dartmouth ngày 14/5 công bố nghiên cứu về "Bảng điểm Giáo dục". Trong đó, họ phân tích điểm thi môn Đọc hiểu và Toán của học sinh từ lớp 3 đến lớp 8 tại hơn 100 học khu trên khắp nước Mỹ, trong giai đoạn 2009-2025.
So với một thập kỷ trước, điểm Đọc hiểu năm 2025 đã giảm ở 83% học khu có dữ liệu, trong khi con số này ở môn Toán là 70%.
Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra sự đi xuống này không chỉ do đại dịch Covid-19 mà đã bắt đầu từ năm 2013. Đến năm ngoái, điểm Đọc hiểu của học sinh lớp 8 đã chạm mức thấp nhất kể từ năm 1990.
"Đại dịch dường như đã khiến học sinh trở nên kém Toán nhanh hơn. Còn với Đọc hiểu, tỷ lệ điểm sụt giảm hàng năm cả trước, trong và sau đại dịch là như nhau", nhóm nghiên cứu nhận định.
Tom Kane, giám đốc Trung tâm nghiên cứu chính sách giáo dục tại Harvard, gọi hiện tượng này là một cuộc "suy thoái học tập". Theo ông, tình trạng này bắt đầu từ một thập kỷ trước, khi mạng xã hội bắt đầu xâm chiếm cuộc sống của trẻ em.
Ngoài ra, các tác giả nhận định một lý do nữa là đạo luật "Không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau" bị chấm dứt ở Mỹ vào năm 2015, sau hơn 10 năm có hiệu lực. Các trường không còn chịu áp lực phải kiểm tra và báo cáo sát sao tiến độ của học sinh, dẫn đến kết quả dần đi xuống.
Những nguyên nhân khác là tình trạng học sinh nghỉ học kéo dài và thiếu hụt các cải cách về kỹ năng đọc viết.
Dù kết quả nghiên cứu gây lo ngại, Elaine Allensworth, giám đốc điều hành Hiệp hội nghiên cứu trường học thuộc Đại học Chicago, cho rằng đây chưa phải là một cuộc khủng hoảng.
"Điểm số sụt giảm không có nghĩa là học sinh không có năng lực. Đây là vấn đề cần lưu tâm hơn là hoảng loạn", bà Allensworth nhận định. Chuyên gia này nhấn mạnh thay vì gây áp lực, xã hội cần tìm cách hỗ trợ học sinh để các em tăng hứng thú với việc đến trường và xử lý các yếu tố đang làm giảm hiệu quả học tập.
Ở một số học khu mà điểm số của học sinh được cải thiện, như ở thủ đô Washington, các trường đã có nhiều biện pháp như kiểm tra hàng tuần, thu điện thoại trong giờ học, dạy kèm cho học sinh yếu, tăng tiền thưởng cho giáo viên dạy tốt,...
