6 đại học Việt Nam tụt hạng trên bảng xếp hạng châu Á

Đây là những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, vươn lên trong học tập, được đề cử bởi các trường THPT trên địa bàn huyện Bình Sơn (cũ). Nhiều bạn chỉ mới vừa rời ghế THPT, lần đầu đặt chân đến thành phố lớn để bắt đầu hành trình ĐH, mang theo khát khao và hy vọng vào tương lai. Mỗi suất học bổng trị giá 2 triệu đồng, 1 balo cùng với chứng nhận học bổng Nguyễn Thái Bình do Báo Thanh Niên phát động.

Quỹ học bổng Nguyễn Thái Bình được thành lập từ năm học 1990 - 1991, khởi đầu với 20 suất học bổng trị giá 180.000 đồng trao cho những học sinh và sinh viên nghèo hiếu học ở một số tỉnh, thành. Đến nay, chương trình học bổng mang tên liệt sĩ - sinh viên yêu nước, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thái Bình đã trở thành một trong những quỹ học bổng uy tín cả nước, mỗi năm tiếp sức cho hàng trăm tấm gương vượt khó.

Học bổng mang tên người anh hùng là nguồn động viên khích lệ tinh thần cho các thế hệ trẻ vượt lên khó khăn để chinh phục con đường tri thức. Mỗi suất học bổng được trao đi là một hạt mầm của hy vọng, gieo niềm tin để các bạn học sinh và sinh viên viết tiếp ước mơ, hiện thực hóa hoài bão tuổi trẻ.

Có mặt trong buổi trao học bổng từ sớm, Hồ Ngọc Nam, sinh viên năm 2 ngành y đa khoa, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM), thấy xúc động khi gặp được nhiều đồng hương Quảng Ngãi. Đây cũng là lần đầu chàng trai quê xã Bình Sơn được tay bắt mặt mừng với nhiều đồng hương như thế ở thành phố mang tên Bác.

Xa quê vào thành phố học tập, Nam hiện thuê trọ gần trường. Ở quê, mẹ của Nam làm nghề đổ bánh tráng, còn ba thì đi biển nên thu nhập gia đình không mấy dư dả. Thế nên vào cuối năm nhất, khi đã quen với môi trường học tập mới cũng như nhịp sống thành phố, Nam đã chủ động đăng ký làm gia sư để trang trải chi phí sinh hoạt.

"Em biết đến học bổng Nguyễn Thái Bình thông qua thầy giáo ở trường THPT. Buổi gặp mặt giúp em vơi bớt nỗi nhớ quê, thấy mình không lẻ loi vì biết có nhiều cô chú, anh chị đồng hương luôn sẵn sàng giúp đỡ. Em tự hứa với bản thân và mọi người sẽ chăm chỉ học tập thật tốt", Nam nói.

Trong số 24 sinh viên nhận học bổng Nguyễn Thái Bình còn có Huỳnh Ngọc Yến Nhi, sinh viên năm nhất ngành giáo dục đặc biệt, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Nhi kể, từ nhỏ đến giờ, cô may mắn lớn lên trong sự quan tâm và chăm sóc không chỉ của cha mẹ mà còn của thầy cô, bạn bè lẫn mọi người xung quanh. Bởi, cô từng được nhận học bổng từ Quỹ Pacific Links, Quỹ Thiên Bút và Quỹ học bổng cựu học sinh Trần Quốc Tuấn...

"Những ân tình này, tôi không thể 'trả' liền ngay được. Đó là lý do tôi chọn học ngành giáo dục đặc biệt, một phần để đáp đền tiếp nối - tiếp tục trao đi sự tử tế mình đã nhận được cho xã hội, phần khác vì đây là ngành còn thiếu hụt rất nhiều nhân lực. Bản thân tôi mong muốn được trở thành một giáo viên hoạt động ở các trường công lập, hỗ trợ những em nhỏ có xu hướng tự kỷ, chậm nói và tăng động giảm chú ý", Nhi kể.

Đặc biệt, Nhi từng hai lần được trao học bổng Nguyễn Thái Bình của Báo Thanh Niên, một lần tại Trường THPT Kỳ Phong (Quảng Ngãi) nơi cô từng theo học, và mới nhất là lần hiện tại.

"Cả hai lần biết tin được trao học bổng Nguyễn Thái Bình, tôi đều bất ngờ và hạnh phúc vì không nghĩ mình sẽ được đề cử. Dù đã được trường miễn học phí, tôi vẫn đối diện với gánh nặng chi phí học liệu và văn phòng phẩm. Do đó, nguồn động viên từ học bổng có thể giúp tôi mua thêm giáo trình và tài liệu để chuẩn bị cho kỳ thi kết thúc học phần sắp tới", cô bộc bạch.

Nhi kể, vì gia đình gặp khó khăn tài chính, sau cô còn hai em nhỏ nên từ khi lên THPT, nữ sinh đã chọn đi làm phục vụ bàn ở quán cà phê và phụ bếp ở tiệm bánh để tự trang trải cuộc sống. Tuy vậy, cô vẫn thành công giành được một giải nhì và một giải ba học sinh giỏi môn ngữ văn cấp tỉnh, đồng thời năng nổ tham gia hoạt động Đoàn. Lên ĐH, nữ sinh cũng chăm sinh hoạt trong các hoạt động của trường và làm phụ bếp ở một nhà hàng gần chỗ trọ.

Ông Trần Đình Vĩnh (Nhà báo Quốc Vĩnh) - Chủ tịch Hội đồng hương Quảng Ngãi tại TP.HCM, chia sẻ: "Mấy năm qua, tôi nhận thấy sự kết nối của những người con Bình Sơn xa quê ngày càng nhiều, tốt hơn. Từ sự gắn bó này mà ngày càng có thêm nhiều suất học bổng cho học sinh nghèo, nhiều chương trình thiện nguyện ý nghĩa giúp đỡ bà con quê nhà".

Tin Gốc: Thanh Niên

Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy "đủ" để duy trì cuộc sống.

Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.

Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.

"Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có", cô ngậm ngùi.

Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.

"Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày", cô kể.

Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.

Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.

Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.

"Tôi xoay như chong chóng", chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.

Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.

"Đi làm vì cái tâm", cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.

Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học... Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.

Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.

"Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp", chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.

Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán...). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.

Tin Gốc: Vnexpress

Đây là một trong những nội dung quan trọng được chia sẻ tại chương trình tư vấn trực tuyến do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 21.4 với chủ đề "Chiến thuật tăng cơ hội trúng tuyển vào nguyện vọng (NV) yêu thích".

Chương trình được truyền hình trực tuyến ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, nhận định nếu chọn môn thi tự chọn không đúng, không phù hợp với tổ hợp môn xét tuyển ĐH thì thí sinh (TS) sẽ gặp khó khăn và có thể mất đi nhiều lợi thế trong xét tuyển sau này.

"Về mặt kỹ thuật, khi đăng ký xét tuyển ĐH trên hệ thống, các em không cần đăng ký tổ hợp môn và phương thức xét tuyển, hệ thống sẽ tự động lựa chọn các tổ hợp môn và phương thức mà TS có điểm cao nhất. Điều này sẽ khiến nhiều em chủ quan cho rằng thi môn nào cũng được xét. Thực tế các môn thi mà các em có điểm phải nằm trong tổ hợp môn của ngành mà các em định đăng ký thì mới được xét tuyển", tiến sĩ Hải cho hay.

"Ngoài toán và văn là 2 môn bắt buộc, các em phải chọn 2 môn mà mình có năng lực học tốt nhất và 2 môn này phải xuất hiện trong tổ hợp xét tuyển của ngành đó", tiến sĩ Hải lưu ý.

Thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin - truyền thông Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), cũng cho rằng TS cần chọn môn thi phù hợp với tổ hợp ngành học của phương thức tại trường mình muốn xét tuyển. "Mỗi ngành có nhiều tổ hợp môn khác nhau. Có những tổ hợp môn sử dụng ngoại ngữ là môn cốt lõi. Vì thế các em phải đọc thật kỹ thông tin tuyển sinh của trường, ngành mình muốn xét tuyển. Sau đó lựa chọn môn nào có trong các tổ hợp mà mình có khả năng học tốt nhất", thạc sĩ Bích chia sẻ.

Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhấn mạnh: "Chọn đúng môn mình có thế mạnh và môn đó nên có trong nhiều tổ hợp để gia tăng cơ hội trúng tuyển".

Tại chương trình tư vấn, đại diện các trường ĐH cho biết kinh nghiệm tuyển sinh nhiều năm qua cho thấy tuy được đăng ký rất nhiều NV nhưng nhiều TS vẫn bị trượt oan dù mức điểm TS đạt được hoàn toàn có thể trúng tuyển vào một trường ĐH.

Năm nay, quy định mới của Bộ GD-ĐT cho phép mỗi TS được đăng ký tối đa 15 NV (thay vì không giới hạn NV như các năm trước). Theo các chuyên gia, nếu không có chiến thuật sắp xếp NV thông minh thì TS vẫn không trúng tuyển được đúng ngành, trường mình yêu thích.

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường ĐH Văn Hiến, đưa ra lời khuyên: "Trong số 15 NV, TS có thể chia thành 3 nhóm: nhóm những NV mơ ước, nhóm NV vừa sức và nhóm NV an toàn. Một trong những tiêu chí TS cần quan tâm khi phân bổ các nhóm NV này chính là cần tìm hiểu điểm trúng tuyển năm trước và điểm sàn xét tuyển năm nay".

Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Xuân Luyện, Phó giám đốc Trung tâm tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng khi đặt NV, TS có thể chia thành nhóm mơ ước, với mức độ cạnh tranh cao ở 1 - 3 NV đầu tiên. Nhóm phù hợp nên đặt từ NV 4 - 10. Cuối cùng là nhóm an toàn, có khả năng trúng tuyển cao.

Thạc sĩ Trần Văn Trắng, Phó phòng Tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, nhấn mạnh thuật toán xét tuyển và trúng tuyển theo quy định của Bộ GD-ĐT là TS trúng tuyển NV trước thì không được xét tiếp NV sau. "Có những trường hợp rớt oan là do chủ quan, đánh giá chưa thực sự đúng năng lực bản thân so với độ "hot" của ngành học. Lời khuyên quan trọng với TS là tìm hiểu thông tin thật kỹ về trường, ngành mình muốn học nhất. Biết mình, hiểu hệ thống, chọn đúng cách thì sẽ có cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mình yêu thích", thạc sĩ Trắng nhận định.

Năm 2026 Trường ĐH Nguyễn Tất Thành sử dụng 5 phương thức xét tuyển: xét điểm thi tốt nghiệp; xét học bạ; xét điểm thi đánh giá năng lực của 2 ĐH Quốc gia, điểm V-SAT và điểm thi của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; xét tổng hợp (điểm thi tốt nghiệp + điểm học bạ + điểm đánh giá năng lực) và xét tuyển thẳng.

Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM xét 4 phương thức cho 42 ngành đào tạo, trong đó 38 ngành song ngữ, 4 ngành thuộc chương trình tài năng, gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ; xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM và xét điểm V-SAT.

Ngoài xét tuyển thẳng, TS có thể sử dụng các phương thức để xét tuyển vào ĐH Duy Tân: xét học bạ; xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, xét điểm V-SAT và thi tuyển kết hợp xét tuyển vào các ngành năng khiếu.

Tiến sĩ Lê Sĩ Hải cho hay năm nay Trường ĐH Văn Hiến tuyển sinh 53 ngành, mỗi ngành sử dụng 8 tổ hợp. Các phương thức gồm: xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ; xét kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM; thi và xét tuyển các môn năng khiếu, xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT.

Trong khi đó Trường ĐH Công nghệ TP.HCM tuyển sinh 61 ngành và 4 chương trình đào tạo, với 4 phương thức: xét điểm thi tốt nghiệp THPT; điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM, kỳ thi V-SAT; xét học bạ; xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ.

Tại Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, TS có thể sử dụng các phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ và xét điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM. Mỗi ngành của trường đều sử dụng 6 tổ hợp môn.

Tin Gốc: Thanh Niên