Trong bức tranh năng lượng tái tạo, điện mặt trời, điện gió và thủy điện đang có những ưu nhược riêng. Điện mặt trời và điện gió có chi phí sản xuất ngày càng rẻ nhưng mang tính gián đoạn, đòi hỏi hệ thống lưu trữ như pin để cân bằng phụ tải, còn thủy điện phụ thuộc địa hình và nguồn nước. Hydrogen được xem là lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ dài hạn giúp giải bài toán lưu trữ cho các siêu dự án điện gió, điện mặt trời, biến nguồn năng lượng thiên nhiên thành nguồn lực ổn định.
Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh giải pháp riêng với mục tiêu đáp ứng nhu cầu hydrogen xanh trong nước cũng như xuất khẩu ra thị trường thế giới, trong đó có Indefol có trụ sở tại TP HCM, hiện tập hợp 100 kỹ sư người Việt chuyên về năng lượng tái tạo, còn lại đến từ Pháp (20) và Đức (10).
“Việc ‘đi sớm’ trong lĩnh vực hydrogen xanh không đơn thuần đón đầu xu hướng, mà để chủ động xây dựng nền tảng cho cả thị trường, từ cung, cầu đến chuỗi cung ứng nội địa”, ông Trần Quốc Hiệu, CEO Indefol, nói. “Nếu chờ thị trường rõ ràng mới tham gia, chúng ta sẽ bị phụ thuộc toàn bộ công nghệ lõi vào chuỗi cung ứng nước ngoài, mất lợi thế cạnh tranh dài hạn”.
Từ dự án hợp tác Đức – Pháp – Việt
Theo TS Phạm Minh Vương, nhà đồng sáng lập Indefol, hành trình bắt nguồn từ một chương trình nghiên cứu năng lượng tái tạo của Đại học Bách khoa TP HCM cách đây gần 20 năm. Đến 2008, Indefol thành lập với tầm nhìn tạo ra những tấm pin mặt trời giúp doanh nghiệp giảm chi phí.
Trong giai đoạn 2008-2018, công ty tập trung vào lĩnh vực điện mặt trời áp mái, hoàn thành hàng chục dự án với tổng công suất khoảng 100 MWp. Đến 2018-2022, công ty mở rộng triển khai tới đối tác lớn nước ngoài, gồm 33 nhà máy cho doanh nghiệp FDI, đồng thời tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh để tối ưu hóa hóa đơn điện.
“Nhưng càng làm, chúng tôi càng nhận thấy lĩnh vực điện mặt trời dần chạm đến giới hạn”, ông Vương cho biết.
Ông Vương đánh giá, điện mặt trời giúp giảm kWh điện từ lưới điện quốc gia nhưng các nhà máy gặp hai vấn đề lớn, đầu tiên liên quan đến nhiệt công nghiệp, khi điện mặt trời không thể thay thế lò hơi đốt than/gas; và tính ổn định, khi không thể sản xuất điện vào ban đêm, khiến nhà máy vẫn lệ thuộc vào lưới điện và chịu phí công suất cao.
Hydrogen lúc này như “viên pin bằng khí” giải quyết tận gốc. Nhưng thay vì nhập khẩu, Indefol chọn phát triển từ đầu nhằm giảm phụ thuộc công nghệ và kiểm soát về sau. “Làm chủ công nghệ nằm ở việc nắm giữ bản quyền trí tuệ, khả năng thiết kế tích hợp hệ thống và bộ não điều khiển”, theo ông Vương.
Indefol tận dụng nền tảng điện mặt trời sẵn có để bước vào chuỗi giá trị hydrogen xanh, trước hết bắt tay làm chủ công nghệ điện phân (electrolyzer). Công ty phát triển thành công đầu đốt Burner GH2 sử dụng 100% hydrogen để thay thế hoàn toàn gas, khí tự nhiên, từng bước tự chủ nguồn nhiệt công nghiệp.
Với chế tạo thiết bị vật lý, theo ông Hiệu, linh kiện nào Việt Nam làm tốt như gia công cơ khí, sắt thép sẽ hợp tác nội địa, còn những thành phần phức tạp hơn buộc phải nhập khẩu. Chẳng hạn, cảm biến (sensor) có công nghệ lõi là các phản ứng hóa lý sinh ra điện áp đưa về mạch điều khiển nhập từ Đức, hay bảng mạch PCB thiết kế bởi kỹ sư Việt Nam, thuê gia công tại Trung Quốc để tối ưu chi phí, nhưng sắp tới chuyển dần sang lắp ráp tại Việt Nam.
Các hệ thống điện phân sau đó lần lượt ra đời và tinh chỉnh trước khi thương mại hóa. Khác với giải pháp khi đó, máy điện phân của Indefol kết nối trực tiếp với nguồn điện một chiều từ điện mặt trời. Từ khi R&D đến phát triển thành cỗ máy có thể vận hành đầu tiên mất khoảng 2-3 năm.
“Đây là giai đoạn khó khăn nhất vì chúng tôi phải làm việc chặt chẽ với các đối tác Đức nhằm chuyển giao công nghệ lõi và thiết kế tích hợp trực tiếp với điện mặt trời áp mái”, ông Sonny Manuel, Giám đốc mảng bán hàng của Indefol, chia sẻ.
Với sự hậu thuẫn của các đối tác châu Âu trong lĩnh vực lưu chuyển chất lỏng và pin nhiên liệu như DFM-Europe, Dekra và Infineon, Indefol rút ngắn thời gian nghiên cứu. Các đối tác cũng mở ra các kênh tài chính và trợ cấp, giúp giảm áp lực vốn đầu tư R&D và tăng tính khả thi cho dự án tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc nhà máy sản xuất Indefol tại Long An, cho biết cỗ máy mới nhất, IDF-EX1000X, được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline), là hệ thống sản xuất hydrogen công suất 1 MW đầu tiên do Việt Nam sản xuất, làm chủ 50% công nghệ, còn lại 32% từ Đức và 18% từ Pháp. Trong những phiên bản tiếp theo, công ty đặt tham vọng tăng mức độ tự chủ lên 60-70% trước năm 2030.
Dù vậy, việc tìm kiếm nhà cung cấp sắt thép, cơ khí chính xác và thiết bị điện tử trong nước đạt chuẩn để lắp ráp máy điện phân vẫn là thách thức lớn. “Sản xuất hydrogen là cuộc chơi nguy hiểm nếu mất kiểm soát”, ông Dũng cho hay. “Đặc thù của hydro dùng trong thiết bị công nghệ cao là yêu cầu độ tinh khiết gần như tuyệt đối, từ 99,997% đến 99,999%. Chỉ cần độ tinh khiết sụt giảm xuống mức 75%, hệ thống lập tức đối mặt với nguy cơ cháy nổ hiện hữu”.
Indefol đã khai triển dự án hydrogen xanh đầu tiên tại Nam Định vào tháng 7/2025 với sự hợp tác cùng Siemens và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ). Công ty cũng trúng thầu dự án hydrogen để chạy trung tâm dữ liệu AI, xe tải hydrogen và máy bay 5 chỗ chạy hydrogen tại Pháp.
“Những người đang tham gia vào nền kinh tế hydrogen xanh có thể xem là những người đi tiên phong nhiều năm so với phần còn lại”, TS Thomas Aulig, Phó hiệu trưởng trường Đại học Việt Đức (VGU), nói về nỗ lực làm chủ công nghệ điện phân và hydrogen xanh của Indefol.
Còn theo ông Wolfgang Backer, Giám đốc quản lý phát triển kinh doanh Dekra – tổ chức chuyên gia độc lập lớn nhất thế giới trong lĩnh vực kiểm định, thử nghiệm và chứng nhận an toàn có trụ sở tại Đức, hệ thống của Indefol có thể đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe cấp toàn cầu ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là “lời đánh giá khó”, bởi tổ chức của ông chưa cấp chứng nhận hoàn thiện cho giải pháp tương tự ở các nước khác.
“Trong ngành năng lượng tái tạo, đặc biệt với hydrogen, mọi quy chuẩn đều vô cùng ngặt nghèo. Trọng tâm của chúng tôi là yếu tố an toàn và bảo mật, và Indefol đang đáp ứng được nhiều yêu cầu trong số đó”, ông cho hay.
Dù vậy, theo ông, bất kỳ hệ thống nào muốn ra thị trường đều phải chứng minh sự an toàn tuyệt đối, xuyên suốt vòng đời từ khâu lên bản vẽ thiết kế, chọn vật liệu, quy trình lắp ráp đến khi vận hành thực tế. Việc một doanh nghiệp như Indefol tự chủ giải pháp riêng để tự động giám sát an toàn cho các hệ thống liên quan đến năng lượng như hydrogen là hướng đi hiện đại và cần thiết. Nhưng để có cái gật đầu của các thị trường khó tính nhất, hệ thống đó sẽ còn phải trải qua những vòng kiểm tra thực tế trong thời gian tới.
Bài toán 1.500 nhân sự
Đội ngũ Indefol cũng thừa nhận để đạt tham vọng, họ “còn rất nhiều bài toán” cần giải. Trong đó, nhân lực được xem là yếu tố cốt lõi.
Bà Bùi Thanh Thảo, đại diện tuyển dụng của Indefol, cho biết điểm yếu “cốt tử” của doanh nghiệp là nhân tài. Nguồn nhân lực hiện có của công ty hội tụ đủ tiêu chí trẻ, nhiệt huyết và khả năng tiếp thu nhanh. Nhưng để mở rộng quy mô lên hàng nghìn MW, công ty cần nhiều kỹ sư hơn, cũng như chuyên gia hệ thống có kinh nghiệm thực chiến trong vận hành thiết bị áp suất cao, điện tử công suất, hóa học, cơ khí, vật liệu và điều phối lưới điện thông minh.
Indefol đặt ra mục tiêu tuyển dụng 1.500 người từ năm ngoái, đồng thời hợp tác với các trường đại học hàng đầu trong nước như Đại học Bách khoa TP HCM, Đại học Việt Đức (VGU) để đưa sinh viên trực tiếp tham gia các phòng thí nghiệm, để họ tự tay thiết kế, chế tạo, lắp ráp và kiểm định.
Các kỹ sư tại Indefol cũng trực tiếp tham gia vào dự án cùng chuyên gia châu Âu, làm việc theo mô hình liên phòng ban, phối hợp giữa R&D, vận hành và đối tác quốc tế để giải quyết bài toán thực tế.
“Không chỉ tuyển mới, đây là quá trình ‘nhúng’ các kỹ sư trẻ vào môi trường làm việc với chuyên gia Đức, Pháp”, bà Thảo nói. “Chúng tôi dùng 50% nội lực Việt Nam để họ trực tiếp thiết kế, lắp ráp và xử lý lỗi tại hiện trường, từ đó biến những cá nhân ‘tiềm năng’ thành ‘chuyên môn cao’ thông qua thực địa”.
Dù tự chủ được năng lượng, chi phí điện năng – vốn chiếm 60-80% giá hydrogen xanh – vẫn là yếu tố gây khó. Để cạnh tranh với hydrogen xám (sản xuất bằng điện thông thường), Indefol tập trung mục tiêu giá dưới 2 cent/kWh.
Với bài toán đầu ra, ông Nguyễn Đoàn Tứ Lập, phụ trách tài chính của Indefol, cho biết năng lực của công ty đã được định hình và củng cố khi đã triển khai nhiều dự án năng lượng tái tạo với đối tác lớn. Tuy nhiên, đặc trưng ngành năng lượng tái tạo cần dòng vốn cực kỳ dài hạn. “Không giống điện mặt trời áp mái, lắp đặt trong vòng 3-6 tháng là hoàn thành và phát sinh doanh thu, dự án hydrogen xanh cần thời gian phát triển và xây dựng lâu hơn. Do đó, kỳ hạn tài trợ phải linh hoạt 15-20 năm”, ông Lập nói.
“Bài toán nhân lực và nguồn tiêu thụ là lớn nhất, nhưng chúng tôi kỳ vọng với sự hợp tác của tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng như các chế tài thúc đẩy năng lượng xanh của chính phủ, Indefol sẽ sớm đạt những kết quả tốt, giúp Việt Nam hiện diện rõ nét trên bản đồ hydrogen và năng lượng tái tạo của thế giới”, ông Vương nói thêm.
Trong bài phát biểu nhậm chức trước Quốc hội ngày 7-4 vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Chính phủ xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính, động lực mới để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Tài chính - cho rằng Việt Nam có nhiều thế mạnh nổi bật để phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và ưu tiên của Chính phủ hoàn toàn có cơ sở để thực hiện.
* Thưa ông, ông đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển các ngành công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), sản xuất UAV trong thời gian tới?
- Đây là 3 ngành mà chúng ta đã dành sự quan tâm lớn để thúc đẩy phát triển.
Thủ tướng đã ban hành quyết định 1131 xác định rõ danh mục các ngành công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, bao gồm 11 nhóm công nghệ, sản phẩm chiến lược như AI; công nghệ điện toán đám mây, lượng tử, dữ liệu lớn; công nghệ blockchain; công nghệ mạng di động thế hệ sau 5G, 6G; công nghệ robot và tự động hóa; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ y - sinh học tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ đất hiếm; an ninh mạng; và công nghệ hàng không vũ trụ.
Trong đó, ngành công nghệ chip bán dẫn hiện nay cả nước có khoảng 50 công ty thiết kế, 15 công ty hoạt động trong lĩnh vực đóng gói, kiểm thử, sản xuất vật liệu bán dẫn. Các doanh nghiệp trong nước có thế mạnh rất lớn về thiết kế chip bán dẫn, còn sản xuất chip bán dẫn hiện có Viettel đã khởi công xây dựng nhà máy đúc chip.
Các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể tham gia sâu vào khâu thiết kế của chuỗi sản xuất cung ứng chip toàn cầu. Đặc biệt là các dòng chip chuyên dụng về AI, Iot (Internet vạn vật). Điều này cho thấy sự tăng trưởng nhanh của ngành này trong thời gian qua.
Với lĩnh vực phát triển AI, Việt Nam có cộng đồng kỹ sư về công nghệ thông tin khá tốt, sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng, chi phí cạnh tranh toàn cầu. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư, Thủ tướng, sự vào cuộc của các bộ, ngành, doanh nghiệp, chúng ta đang cùng nhau xây dựng hệ thống dữ liệu để phát triển AI.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia cũng đang phối hợp với các tập đoàn NVIDIA, Beta và các trường đại học, viện nghiên cứu để xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt mở, giúp mọi người có thể sử dụng được để phát triển AI.
Cũng trong lĩnh vực này, nhiều doanh nghiệp FDI lớn và một số doanh nghiệp trong nước đang tham gia phát triển hạ tầng công nghệ, hạ tầng tính toán phục vụ phát triển AI. Trên thực tế việc ứng dụng AI trong các lĩnh vực tài chính, y tế, giải quyết dịch vụ công ở nước ta thời gian qua khá phổ biến.
Còn trong sản xuất UAV, Việt Nam là quốc gia có thế mạnh lớn về nông nghiệp, thời gian qua nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh việc ứng dụng UAV trong sản xuất nông nghiệp thông minh. Một số doanh nghiệp cũng bắt đầu sử dụng UAV trong hoạt động giao vận, logistics, giám sát rừng...
* Đóng góp của các ngành công nghệ chiến lược, công nghệ mới với tăng trưởng GDP trong thời gian tới sẽ thế nào, thưa ông?
- Chính phủ đặt mục tiêu giai đoạn 2024 - 2030 doanh thu ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt 25 tỉ USD/năm, giai đoạn 2030 - 2040 đạt 50 tỉ USD/năm, giai đoạn 2040 - 2050 đạt trên 100 tỉ USD/năm. Tuy nhiên, tốc độ phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu rất nhanh, doanh thu toàn ngành bán dẫn toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 791 tỉ USD, tăng 25% so với năm 2024, vượt xa dự báo ban đầu.
Điều đáng lưu ý là phát triển công nghiệp bán dẫn trong nước là phát triển công nghệ lõi, tác động trực tiếp tới phát triển của các ngành công nghiệp điện tử, sản xuất ô tô, phát triển AI... nên sẽ có tác động rất lớn tới phát triển kinh tế đất nước.
Tương tự, việc phát triển AI sẽ đem lại thay đổi lớn trong sản xuất, cải thiện năng suất lao động thông qua việc giảm sử dụng lao động, tiết kiệm chi phí sản xuất. Còn phát triển UAV sẽ vừa phục vụ phát triển kinh tế, xuất khẩu thu về ngoại tệ, vừa góp phần bảo đảm quốc phòng an ninh.
Doanh thu từ ngành sản xuất UAV là rất lớn, NIC vừa thăm một doanh nghiệp người Việt chuyên sản xuất thiết bị phát hiện UAV, doanh thu đạt hàng năm nay của doanh nghiệp tại Mỹ lên tới 1 tỉ USD.
* Phát triển các ngành công nghệ mới, có hàm lượng công nghệ cao thường gắn với các doanh nghiệp khởi nghiệp, chúng ta cần làm gì để hỗ trợ lực lượng này?
- Tôi cho rằng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ khởi nghiệp sẽ là nhiệm vụ quan trọng của Chính phủ nhiệm kỳ mới. Để hiện thực hóa điều này cần có sự đột phá về thể chế hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp vươn lên.
Hiện chúng ta đã có nghị quyết 57, Chính phủ cũng ban hành nghị quyết 86 là những định hướng rất tốt. Tuy nhiên, điều này cần được cụ thể bằng những cơ chế đột phá.
Chủ trương, định hướng của chúng ta rất cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực nhưng chúng ta thiếu những chính sách cụ thể nên vẫn còn những vướng mắc, dẫn tới chưa có được nhiều sản phẩm khởi nghiệp.
Cần tạo lập những cơ chế, chính sách cụ thể theo hướng giúp nhà khoa học dám bước ra khỏi vùng an toàn để tham gia vào câu chuyện đổi mới sáng tạo sản phẩm, lập ra các doanh nghiệp khởi nghiệp. Không gian thể chế với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phải là không gian mở.
Ví dụ tại Mỹ có những bang chuyên biệt như Nevada, California có cơ chế mở, chấp nhận cho doanh nghiệp được tự sáng tạo sản phẩm, miễn là không vi phạm pháp luật chung, sau 5 - 10 năm họ mới đưa ra các hành lang pháp lý để kiểm soát.
Chẳng hạn trong lĩnh vực phát triển AI, chúng ta có rất nhiều người trẻ tài năng nhưng họ chuyển ra nước ngoài lập doanh nghiệp khởi nghiệp vì sang đó họ thuận lợi hơn trong việc gọi vốn, cơ chế chính sách ở nước ngoài cũng không quá ràng buộc nên họ phát triển được sản phẩm. Trong khi, phát triển AI được ứng dụng toàn cầu nên doanh nghiệp ở đâu cũng làm được.
Vì thế, để giữ chân người trẻ, hỗ trợ họ khởi nghiệp trong nước, chúng ta cần có chính sách hỗ trợ họ kêu gọi vốn, đồng thời lựa chọn các lĩnh vực trọng yếu để ưu tiên phát triển. Theo đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cần được ưu tiên giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân để hỗ trợ họ trong giai đoạn đầu khởi nghiệp.
Ngoài ra, cần xây dựng hành lang pháp lý riêng để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo hướng tối giản các thủ tục pháp lý. Xây dựng chương trình quốc gia để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
Trong những video lan truyền trên X, Facebook và thu hút hàng triệu lượt xem, Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, liên tục có những biểu cảm tinh nghịch khi chụp ảnh cùng các lãnh đạo công nghệ nổi tiếng.
Ví dụ, ông nhệch miệng khi tạo dáng với CEO Apple Tim Cook hay nháy mắt khi selfie cùng CEO Xiaomi Lei Jun. Trong một video khác, Musk xoay người chụp ảnh dù đang đứng trong hàng với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp trong ngành công nghệ, tài chính, hàng không vũ trụ và bán dẫn Mỹ tháp tùng Tổng thống Trump. Nhiều người nhận xét tỷ phú giống như một du khách thực thụ đang "mải mê checkin" để khoe lên mạng xã hội.
"Việc Elon được chào đón như một ngôi sao nhạc rock ở Trung Quốc nói lên rất nhiều điều. Đổi mới thực sự được tôn trọng ở mọi nơi", một người bình luận trên X.
"Tôi thực sự thích ông ấy. Rất đúng chất Elon một cách tự nhiên. Ông ấy đơn giản đang tận hưởng khoảnh khắc thôi", một người khác cho hay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc ngày 12-14/5. Tháp tùng ông là 17 lãnh đạo doanh nghiệp với tổng tài sản cá nhân đạt mức 1.070 tỷ USD, theo dữ liệu từ Forbes và hồ sơ của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ do Quiver Quantitative tổng hợp. Trong đó, Elon Musk đứng đầu nhóm với 827 tỷ USD, chiếm hơn 77% tổng tài sản của đoàn đại biểu.
Elon Musk từng nhiều lần đến Trung Quốc, trong đó có chuyến thăm năm 2023 khi ông ca ngợi những bước phát triển công nghệ của nước này và ghé thăm nhà máy Gigafactory của Tesla tại Thượng Hải. Theo CNBC, chuyến đi năm 2023 là lần đầu Musk quay lại Trung Quốc sau ba năm, trong bối cảnh quốc gia này đã trở thành một trong những thị trường quan trọng nhất của Tesla cả về doanh số lẫn sản xuất.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu phát triển thành phố trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, có năng lực nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.
Theo chương trình, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.
Chương trình nhấn mạnh định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt chiến lược, đặt hàng nhiệm vụ trọng điểm và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.
Đến năm 2030, TP.HCM đặt mục tiêu tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt từ 2-3% GRDP, trong đó chi ngoài ngân sách chiếm trên 60%.
Mỗi năm thành phố triển khai ít nhất 50 nhiệm vụ khoa học và công nghệ và có ít nhất 40 nhiệm vụ được đánh giá cuối kỳ hoặc nghiệm thu.
Theo kế hoạch, ít nhất 60% kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu.
Thành phố cũng phấn đấu ít nhất 25% doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở lĩnh vực công bố khoa học và sở hữu trí tuệ, TP.HCM đặt mục tiêu có ít nhất 3.500 bài báo khoa học thuộc hệ thống Scopus/ISI, ít nhất 500 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, trong đó có 300 đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích.
Thành phố đồng thời hướng đến hình thành ít nhất 5 trung tâm nghiên cứu tiệm cận trình độ quốc tế (CoE).
Chương trình được triển khai thông qua 6 chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cùng chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ".
Trong đó, lĩnh vực chuyển đổi số và đô thị thông minh tập trung vào AI, dữ liệu lớn, Edge AI, blockchain, Internet vạn vật (IoT), trợ lý ảo tiếng Việt chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước và các nền tảng dữ liệu đô thị dùng chung.
Ở lĩnh vực công nghiệp và sản xuất thông minh, TP.HCM ưu tiên nghiên cứu và ứng dụng công nghệ chip bán dẫn, bao gồm thiết kế, đóng gói, kiểm thử vi mạch và hệ thống bán dẫn, tập trung vào chip chuyên dụng, chip AI và chip IoT.
Thành phố cũng định hướng phát triển robot công nghiệp, thiết bị không người lái, logistics thông minh, công nghệ lưu trữ năng lượng và các giải pháp giảm phát thải carbon trong sản xuất công nghiệp.
Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là lấy hiệu quả ứng dụng vào thực tiễn, giá trị gia tăng tạo ra và khả năng thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu làm thước đo chủ yếu trong quản lý, đánh giá nhiệm vụ khoa học công nghệ.
Theo quyết định, TP.HCM sẽ đẩy mạnh cơ chế nghiên cứu và phát triển theo đơn đặt hàng của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội, thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp spin-off và doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo.
Thành phố cũng dự kiến triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ như hỗ trợ chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, định giá và bảo hộ kết quả nghiên cứu, hỗ trợ các dự án sản xuất thử nghiệm và mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ mới.
Các chương trình tăng tốc cho doanh nghiệp công nghệ tập trung vào AI, chip bán dẫn, UAV, robot và công nghệ sinh học cũng được đưa vào kế hoạch triển khai.
Ngoài ra, TP.HCM sẽ triển khai chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ" nhằm xây dựng đội ngũ nhà khoa học, công nghệ trẻ có tư duy đổi mới, năng lực nghiên cứu độc lập và kỹ năng hội nhập quốc tế.
Thành phố đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 nhân lực khoa học, công nghệ trẻ, trong đó tăng dần tỉ trọng nhân lực chất lượng cao có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ hoặc làm việc trong các lĩnh vực công nghệ ưu tiên.
