Công ty Ukraine biểu diễn lái drone từ khoảng cách 2.000 km

Ngày 28-4, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) bất ngờ thông báo sẽ rời khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh mở rộng OPEC+ từ ngày 1-5, chấm dứt gần 60 năm là thành viên của OPEC.

Động thái này được cho là sẽ tạo cú sốc cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, trong bối cảnh thị trường này đang bị rung chuyển mạnh bởi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran ở Trung Đông, theo Đài CNN.

OPEC là một tổ chức liên chính phủ được thành lập vào năm 1960 và có trụ sở tại Vienna (Áo), hoạt động với mục tiêu điều phối và thống nhất chính sách dầu mỏ giữa các nước thành viên.

Vào thời điểm thành lập, thị trường dầu mỏ toàn cầu bị chi phối bởi một nhóm các công ty dầu khí phương Tây quyền lực (được gọi là Seven Sisters).

Mục tiêu chính của các nước sáng lập OPEC là khẳng định chủ quyền với tài nguyên thiên nhiên của mình, đảm bảo giá dầu công bằng và ổn định cho các nước sản xuất, đồng thời duy trì nguồn cung đều đặn cho các nước tiêu thụ, theo Đài Al Jazeera.

Hiện nay ngoài UAE, OPEC có 12 thành viên, bao gồm Algeria, Cộng hòa Congo, Equatorial Guinea, Gabon, Iran, Iraq, Kuwait, Libya, Nigeria, Saudi Arabia và Venezuela.

Kể từ năm 2016, OPEC cũng hợp tác với các nước như Nga, Azerbaijan, Kazakhstan, Bahrain, Brunei, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan và Sudan thông qua khuôn khổ OPEC+, nâng tổng sản lượng lên khoảng 41% nguồn cung toàn cầu.

Theo Hãng thông tấn nhà nước WAM của UAE, quyết định này được đưa ra sau khi UAE xem xét năng lực sản xuất hiện tại và tương lai, đồng thời dựa trên lợi ích quốc gia.

UAE là 1 trong 3 nhà sản xuất dầu mỏ hàng đầu trong OPEC. Việc rời đi sẽ cho phép UAE thoát khỏi hạn ngạch sản lượng do tổ chức này áp đặt.

Theo ông Jorge Leon - lãnh đạo bộ phận phân tích địa chính trị tại Công ty tư vấn Rystad, đây là bước ngoặt quan trọng.

UAE cùng với Saudi Arabia là một trong số ít nước thành viên có năng lực sản xuất dự phòng đáng kể. Đây là cơ chế then chốt giúp OPEC điều tiết thị trường và ứng phó với cú sốc nguồn cung.

Theo ông Robin Mills - giám đốc điều hành của Công ty tư vấn QamarEnergy, hiện hạn ngạch của OPEC giới hạn UAE ở mức khoảng 3,2 triệu thùng dầu/ngày, trong khi nước này có khả năng sản xuất tới 5 triệu thùng/ngày. Mức chênh lệch này tương đương khoảng 1 - 2% nhu cầu dầu mỏ trên toàn cầu.

Bộ trưởng Năng lượng UAE, Suhail Al Mazrouei, giải thích quyết định nhằm giúp nước này trở thành nhà sản xuất hàng đầu trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt và giá dầu leo thang. Ông cũng khẳng định động thái này cũng có lợi cho các nước nhập khẩu dầu.

Giá dầu không biến động mạnh sau thông tin UAE rút khỏi OPEC. Dầu Brent tăng 2,6% lên 111 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 3,3% lên 99,5 USD/thùng.

Các chuyên gia nhận định tác động ngắn hạn từ quyết định của UAE có thể hạn chế, do gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 1/5 nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - trong bối cảnh xung đột ở Iran.

Giá dầu có thể giảm xuống khi tuyến hàng hải này mở lại và nguồn cung dầu trên thế giới tăng đáng kể, thậm chí cao hơn mức dự kiến.

"UAE có vị thế tốt để tăng nguồn cung và chấp nhận giá dầu thấp hơn nhờ nền kinh tế tương đối đa dạng và ít phụ thuộc vào doanh thu từ dầu mỏ", ông David Oxley - nhà kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Công ty tư vấn Capital Economics - nhận định.

Song về dài hạn, quyết định của UAE có thể kéo theo sự rạn nứt trong OPEC hoặc khiến các nước như Saudi Arabia và Nga tăng mạnh sản lượng dầu.

Điều này tuy có thể giúp giảm giá dầu nhưng lại khiến thị trường rơi vào biến động.

Trước UAE, Qatar và Angola đã lần lượt rời khỏi OPEC vào năm 2019 và 2024. Việc UAE rời đi dự kiến làm giảm khả năng kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC từ khoảng 30% xuống còn 26%, làm suy yếu phần nào quyền lực của OPEC trên thị trường.

Ông Robert Mogielnicki, người đứng đầu Công ty tư vấn Polisphere, cho rằng quyết định của UAE cũng phản ánh xu hướng chú trọng lợi ích quốc gia của các nước vùng Vịnh trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo Đài NBC News, rạng sáng 10-5 (giờ địa phương), tàu du lịch đang ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta đã tiến vào vùng biển ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha), chuẩn bị triển khai quy trình hồi hương hành khách.

Khoảng 5h30, con tàu MV Hondius xuất hiện từ xa khu vực cảng Granadilla, nơi lều y tế đã được dựng suốt đêm để sẵn sàng tiếp nhận hành khách.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xác nhận tàu ghi nhận sáu ca nhiễm vi rút Hanta và hai ca nghi nhiễm. Giới chức xác nhận đã có ba trường hợp tử vong, trong đó hai người qua đời ngay trên tàu.

Bà Maria Van Kerkhove, phụ trách bộ phận chuẩn bị ứng phó đại dịch của WHO, cho biết các hành khách chưa có triệu chứng sẽ được đưa vào bờ bằng thuyền nhỏ.

Tại đây họ phải trải qua quy trình kiểm tra y tế nghiêm ngặt trước khi lên các chuyến bay hồi hương.

Trung tâm Y tế Đại học Nebraska thông tin 17 công dân Mỹ còn lại trên tàu sẽ được đưa về nước và theo dõi tại Đơn vị cách ly quốc gia ở Omaha - cơ sở chuyên biệt xử lý các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Chính phủ Tây Ban Nha, Anh và Pháp cũng đã hoàn tất kế hoạch tiếp nhận công dân từ con tàu để tiến hành cách ly hoặc điều trị riêng biệt.

Theo đơn vị vận hành tàu Oceanwide Expeditions, tàu Hondius - thuộc sở hữu Hà Lan - cùng một số thủy thủ và hành lý sẽ tiếp tục hành trình kéo dài năm ngày về cảng Rotterdam (Hà Lan).

Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García cho biết thi thể các nạn nhân sẽ được giữ lại trên tàu để đưa về Hà Lan, nơi con tàu sẽ được khử khuẩn toàn diện.

Các quan chức y tế khẳng định nguy cơ lây nhiễm đối với cộng đồng quốc tế cũng như cư dân đảo Tenerife là rất thấp.

Trong thông điệp gửi người dân Tenerife ngày 9-5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus trấn an rằng tình hình hiện tại không tương đương một đại dịch toàn cầu.

"Nỗi đau từ năm 2020 vẫn còn đó, nhưng đây không phải là một đại dịch COVID-19 thứ hai. Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay vẫn ở mức thấp", ông nói.

Vi rút Hanta lây sang người chủ yếu qua tiếp xúc với loài gặm nhấm, đặc biệt là nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.

WHO nhận định ca bệnh đầu tiên có khả năng liên quan đến việc tiếp xúc với loài gặm nhấm trong hoạt động ngắm chim.

Trong các chủng vi rút Hanta, chỉ chủng Andes - được xác định liên quan đến ổ dịch trên tàu Hondius - có khả năng lây từ người sang người, song thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Một vết nứt (đới tách giãn) đang hoạt động đã chạm đến "ngưỡng tới hạn" và sẽ sớm đứt gãy, hình thành nên một đại dương mới ở châu Phi, trang Science Alert ngày 1.5 dẫn nghiên cứu mới được đăng trên chuyên san khoa học Nature Communications cho biết. Khu vực này gọi là đới tách giãn Turkana, kéo dài khoảng 500 km từ Kenya sang Ethiopia và là một phần của đới tách giãn Đông Phi.

Tuy nhiên, từ "sớm" ở đây chỉ mang tính tương đối vì quá trình này vẫn sẽ mất vài triệu năm nữa. Đó là thời gian quá dài đối với loài người nhưng chỉ là một "cái chớp mắt" so với quy mô thời gian địa chất.

Sự sắp xếp các lục địa hiện tại của trái đất có vẻ là cố định đối với chúng ta, nhưng chúng luôn chuyển động dù cực kỳ chậm chạp.

Hơn 200 triệu năm trước, tất cả các lục địa đều gắn liền thành một siêu lục địa (Pangea) nhưng sau đó dần tách rời ra. Trong tương lai, các lục địa được dự báo sẽ tụ họp lại với nhau một lần nữa. Khi các mảng kiến tạo va chạm, núi non hình thành. Khi các mảng kiến tạo tách rời, đại dương ra đời.

Đới tách giãn Đông Phi là một minh chứng rõ rệt cho sự tách rời. Mảng châu Phi hiện đang tách thành 2, gồm mảng Nubian khổng lồ ở phía tây (chiếm phần lớn lục địa) và mảng Somalia nhỏ hơn ở phía đông (bao gồm phần lớn bờ biển phía đông và đảo Madagascar).

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học tập trung vào đới tách giãn Turkana. Nhóm nghiên cứu đã phân tích các phép đo địa chấn và tính toán độ dày của lớp vỏ tại đây.

Sự tách giãn lục địa là quá trình xảy ra khi lớp vỏ trái đất bắt đầu bị kéo giãn ra, theo ông Christian Rowan, nhà địa chất học tại Đại học Columbia (Mỹ) và là tác giả chính của nghiên cứu. Khi đó, lớp vỏ bắt đầu nứt vỡ, đứt gãy và sụt xuống trong quá trình bị kéo giãn, từ đó hình thành hệ thống đới tách giãn.

Turkana là khu vực tách giãn đang hoạt động duy nhất trên trái đất hiện nay thể hiện hiện tượng "thắt cổ chai" (necking), một giai đoạn địa chất mà các bồn đại dương mới được hình thành. Tất cả các quá trình như biến dạng, đứt gãy và tích tụ trầm tích đều tập trung trong một khu vực, khiến lớp vỏ trái đất mỏng đi đáng kể, theo Rowan. Khi lớp vỏ bị kéo giãn liên tục đến mức vỡ hoàn toàn, lớp vỏ đại dương mới có thể được hình thành.

Trong vài triệu năm tới, khu vực này sẽ hoàn tất giai đoạn "thắt cổ chai" và bước vào giai đoạn tiếp theo là đại dương hóa. Lớp vỏ sẽ giãn ra mỏng đến mức magma phun trào từ bên dưới, sau đó tụ lại và nguội đi để tạo thành lòng chảo. Đây sẽ là đáy biển mới khi nước từ Ấn Độ Dương bắt đầu tràn vào. Quá trình này đã bắt đầu diễn ra tại vùng trũng Afar ở Đông Bắc Phi, gần biển Đỏ.

Lâu nay, các nhà khoa học cho rằng Đông Phi vẫn đang ở giai đoạn mới bắt đầu giãn tách nhưng nghiên cứu mới chỉ ra rằng thực tế quá trình này đã tiến đến giai đoạn "thắt cổ chai" từ 4 triệu năm trước.

Trước đây, vùng trũng Afar (Ethiopia) được coi là nơi duy nhất sắp thành biển. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy vùng Turkana ở phía nam cũng đang tiến triển rất sát nút, mở ra khả năng toàn bộ dải Đông Phi sẽ bị nước biển tràn vào sớm hơn các mô hình cũ dự báo.

"Chúng tôi nhận thấy rằng sự rạn nứt trong khu vực này đang ở giai đoạn tiến triển hơn, và lớp vỏ trái đất tại đây mỏng hơn so với những gì mọi người từng công nhận. Đông Phi đã tiến xa hơn trong quá trình phân tách so với những suy nghĩ trước đây", ông Rowan cho biết.

Tin Gốc: Thanh Niên