Mỗi độ xuân về, dọc những bãi bồi ven sông Trà Khúc lại hiện lên một khung cảnh rất riêng. Những dải đất màu mỡ kéo dài từ khu vực đập Thạch Nham xuống hạ lưu được cày xới thành luống, phủ kín màu xanh của những ruộng dưa mới xuống giống.
Xen giữa đồng ruộng là những căn lều bạt dựng tạm – nơi ở của những người nông dân sống đời “du mục” theo mùa vụ.
Phần lớn họ là người ở vùng Bình Sơn, Sơn Tịnh, nhiều năm nay chọn cách thuê đất để trồng dưa. Hết mùa ở đồng bằng lại ngược lên Tây Nguyên, hết vụ nơi đất đỏ lại trở về quê chờ mùa mới.
Trên bãi bồi cạnh đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc ông Nguyễn Thuần (56 tuổi) đang tất bật xuống giống cho vụ mới. Gắn bó với nghề trồng dưa hơn 20 năm, mỗi năm ông Thuần gần như sống theo nhịp của hai vụ mùa, mỗi vụ kéo dài khoảng 60 ngày.
Ông Thuần cho biết gia đình hiện canh tác khoảng 20 sào dưa trên bãi bồi ven sông. Theo ông, nhiều người dân ở vùng Bình Sơn cũng tìm đến khu vực này thuê đất trồng dưa bởi bãi bồi rộng, được bồi đắp phù sa hằng năm nên đất tơi xốp, màu mỡ, rất phù hợp cho cây dưa sinh trưởng và phát triển.
Tuy nhiên, nghề trồng dưa chưa bao giờ là công việc nhàn hạ. “Cây dưa khó tính lắm, nắng quá cũng không được mà mưa nhiều lại càng khó. Chỉ cần thời tiết thất thường là người trồng đứng ngồi không yên”, ông Thuần chia sẻ.
Cách đó không xa, ông Dương Đức vẫn cặm cụi bên luống dưa, tay nhổ cỏ, tay chăm chút những mầm cây vừa nhú. Ở tuổi 61, người đàn ông ấy đã có hơn 30 năm gắn đời mình với những chuyến đi theo ruộng dưa.
Ông kể rằng đất bãi bồi ven sông Trà Khúc vốn giàu phù sa nên rất thích hợp để trồng dưa. Ngay từ trước Tết, ông đã thuê đất vào làm vụ mới với giá khoảng 1,1 triệu đồng mỗi sào cho hai vụ xuân hè và hè thu.
Năm nay ông thuê 20 sào, còn con trai út Dương Vui thuê thêm 30 sào kế bên. Một người con khác của ông hiện ở tận Đắk Lắk để tiếp tục theo nghề trồng dưa.
“Từ lúc con cái còn nhỏ, vợ chồng tôi đã đi làm dưa thuê khắp nơi. Hết mùa ở đây thì khoảng tháng Sáu âm lịch lại dọn lều lên Tây Nguyên làm tiếp. Đến cuối năm thu hoạch xong mới trở về quê đón Tết rồi lại tiếp tục vòng quay mới”, ông Đức kể.
Theo ông, trước đây giá thuê đất trên Tây Nguyên còn thấp nhưng vài năm gần đây tăng lên đáng kể do người đến thuê ngày càng đông. Làm dưa nơi đất đỏ cũng tốn kém hơn nhiều vì mọi chi phí sinh hoạt đều phải tự lo.
“Ở quê thiếu gạo, thiếu mắm còn chạy về nhà lấy được. Chứ lên Tây Nguyên cái gì cũng mua. Đất tốt nhưng cỏ nhiều, công làm cũng cực hơn”, ông nói.
Do cây dưa khá kén đất, sau mỗi vụ thu hoạch người trồng phải tiếp tục tìm vùng đất mới. Có những nơi xa xôi, heo hút, họ thường rủ nhau đi thành nhóm để tiện giúp đỡ khi đau ốm hay gặp sự cố.
Mỗi năm theo hai mùa dưa khiến nhiều người chỉ ở nhà vài tháng ngắn ngủi. “Có đứa nhiều năm liền không kịp về ăn Tết. Thằng con tôi giờ cũng bám riết theo ruộng dưa”, ông Đức thở dài.
Người trồng dưa vẫn thường nói vui rằng chăm dưa còn cực hơn chăm con nhỏ. Khi cây vừa xuống giống, họ gần như ăn ngủ ngoài đồng. Ban ngày nhổ cỏ, bắt sâu, bón phân, ghim gốc chống gió; tối đến lại cầm đèn pin ra ruộng kiểm tra từng luống.
“Có hôm làm tới 9-10 giờ đêm. Mệt thì nghỉ chút rồi lại làm tiếp. Dưa khoảng 20 ngày tuổi bắt đầu ra nhánh thì phải bấm ngọn, dẫn dây, chăm từng chút một”, ông Đức nói.
Theo ông, chi phí đầu tư cho mỗi sào dưa khoảng 8 triệu đồng, bao gồm tiền đất, giống, phân bón và nhân công. “Nếu bán khoảng 4.000 đồng/kg thì gần như không có lời. 5.000 đồng/kg mới huề vốn. Có năm giá rớt còn 2.000 đồng/kg, coi như mất trắng”, ông chia sẻ.
Ba mươi năm làm nghề, ông Đức trải qua không ít lần nợ nần vì thất mùa hay giá xuống thấp. Nhưng đổi lại cũng có những vụ trúng lớn. “Có thất bại, có thắng lợi nên vẫn theo nghề. Người làm nông ai cũng mong vụ tới khá hơn”, ông cười.
Theo thời gian, những nông dân như ông dần tích lũy kinh nghiệm chẳng khác gì kỹ sư nông nghiệp. Cách trồng dưa hiện nay cũng thay đổi đáng kể.
Nếu trước kia đất chỉ cày xới đơn giản thì nay nhiều hộ thuê máy đào đảo lớp đất sâu, vùi cỏ và mầm bệnh xuống dưới rồi phủ màng ni lông hạn chế cỏ dại, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Chị Nguyễn Thị Dung vừa ghim dây dưa vừa nói: “Những năm trước từng có cảnh dưa ùn ứ ở cửa khẩu, phải kêu gọi giải cứu. Sau chuyện đó, nhiều người thay đổi cách làm, hướng tới sản xuất sạch hơn để dễ vào siêu thị, cửa hàng”.
Theo chị, người tiêu dùng ngày càng quan tâm sức khỏe nên nông dân cũng buộc phải thay đổi. “Sản lượng ít hơn chút cũng được, miễn chất lượng tốt, bán được giá. Mỗi vụ dư dả tiền nuôi con ăn học là mừng rồi”.
Theo thống kê, Quảng Ngãi mỗi năm có khoảng 800 ha dưa hấu, sản lượng hơn 20.000 tấn. Ngoài diện tích trong tỉnh, còn hàng trăm héc ta đất ở Tây Nguyên được người dân thuê để tiếp tục những mùa dưa nối dài.
Sáng 27/4, tại phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra Lễ khởi công dự án Cảng hàng không Phan Thiết - hạng mục hàng không dân dụng. Sự kiện đánh dấu một kỷ nguyên kết nối hàng không mới cho vùng đất Mũi Né - Phan Thiết và khu vực Nam Trung Bộ.
Phát biểu tại Lễ khởi công, ông Hồ Văn Mười - Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng - nhấn mạnh, Dự án Cảng hàng không Phan Thiết – Hạng mục hàng không dân dụng được đầu tư theo tiêu chuẩn cảng hàng không cấp 4E, với công suất thiết kế 2 triệu hành khách/năm vào năm 2030, tổng mức đầu tư gần 3.900 tỷ đồng. Khi hoàn thành, công trình sẽ đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của Nhân dân, du khách và cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch chất lượng cao.
"Đây không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần, mà còn là dự án mang tầm chiến lược, có vai trò kết nối tỉnh Lâm Đồng với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế; tạo động lực lan tỏa cho khu vực Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam", ông Hồ Văn Mười - Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng - khẳng định.
Đối với nhà đầu tư và các đơn vị thi công, ông Mười đề nghị phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, huy động đầy đủ nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị; tổ chức thi công khoa học, chuyên nghiệp, bảo đảm tiến độ, chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật công trình, an toàn lao động và vệ sinh môi trường; phấn đấu hoàn thành dự án trong thời gian sớm nhất để đưa vào khai thác, phục vụ Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Trái tim của công trình là nhà ga hành khách rộng 18.000 m² với thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa bản địa Champa. Chiều sâu văn hóa, câu chuyện lịch sử nghìn năm được kể bằng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, mang tính ứng dụng cao, thấm đẫm triết lý Hồn Lửa- Khát vọng vươn cao.
Dự án Cảng hàng không Phan Thiết – Hạng mục hàng không dân dụng không chỉ là một công trình hạ tầng giao thông, mà còn là biểu tượng của niềm tin, khát vọng phát triển và quyết tâm bứt phá của tỉnh Lâm Đồng trong giai đoạn mới.
Khi công trình hoàn thành, những đường bay mới sẽ được mở ra, không gian phát triển mới sẽ được hình thành, tiềm năng du lịch, thương mại, dịch vụ và thu hút đầu tư của khu vực phía Đông tỉnh sẽ được khai mở mạnh mẽ. Công trình hôm nay sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới, mở ra diện mạo phát triển mới, góp phần đưa tỉnh Lâm Đồng phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng trong thời gian tới, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng – ông Hồ Văn Mười - cho hay.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi Lễ Khởi công, Bộ trưởng Bộ Xây dựng – ông Trần Hồng Minh - nhấn mạnh, đối với Dự án Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết, sau chặng đường dài với biết bao nỗ lực, kiên trì và quyết tâm của nhiều thế hệ lãnh đạo tỉnh trong việc thay đổi, điều chỉnh dự án đầu tư cho phù hợp với tình hình mới và nhu cầu phát triển của địa phương, của vùng để hôm nay chúng ta chứng kiến khoảnh khắc mà biết bao thế hệ lãnh đạo và người dân tỉnh mong mỏi và chờ đợi. Thực sự, đây là thời khắc hết sức có ý nghĩa đối với mảnh đất giàu tiềm năng du lịch như Phan Thiết - Mũi Né.
Dự án này mang một ý nghĩa đặc biệt, vì đây là Cảng hàng không dân dụng đầu tiên tại Việt Nam được đầu tư bằng nguồn vốn tư nhân và sử dụng hạ tầng lưỡng dụng là đường cất hạ cánh và đường lăn do quân đội đầu tư để phục vụ cả nhiệm vụ quốc phòng lẫn phát triển kinh tế – xã hội.
Giai đoạn 2026 - 2030, ngân sách nhà nước sẽ đầu tư khoảng hơn 1,5 triệu tỷ đồng vào hạ tầng, trong đó hạ tầng giao thông là ưu tiên hàng đầu, với mục tiêu dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư. Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết là một trong những dự án như vậy, thể hiện rất rõ chủ trương phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, gắn với thu hút đầu tư tư nhân.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng – ông Trần Hồng Minh - đề nghị, tỉnh Lâm Đồng triển khai xây dựng công trình phải tuân thủ đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn của ngành hàng không quốc tế, đảm bảo tiến độ, chất lượng và an toàn lao động. Không được thỏa hiệp về chất lượng và an toàn vì bất kỳ lý do nào.
UBND Thành phố Hà Nội vừa có tờ trình HĐND thành phố về việc phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 3 đoạn qua địa phận huyện Đông Anh.
Theo nội dung tờ trình, dự án sẽ được đổi tên thành dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 3 đoạn qua địa bàn các xã Đông Anh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Quang Minh với tổng mức đầu tư dự án ban đầu là 7.690 tỷ đồng tăng lên 11.731 tỷ đồng (tăng 4.041 tỷ đồng).
Trong đó, mức đầu tư của dự án thành phần 1 gồm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện giải phóng mặt bằng địa bàn các xã Đông Anh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Quang Minh từ 2.277 tỷ đồng lên 5.082 tỷ đồng.
Đối với dự án thành phần 2 gồm đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 3 đoạn qua địa bàn các xã Đông Anh, Phúc Thịnh, Thư Lâm, Quang Minh tăng từ 5.413 tỷ đồng lên 6.649 tỷ đồng.
UBND thành phố lý giải lý do điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án thành phần 1 là do cập nhật cơ cấu diện tích các loại đất sau khi thực hiện công tác điều tra, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất và cập nhật đơn giá bồi thường đất theo Nghị quyết số 52 của HĐND Thành phố và Quyết định số 89 của UBND Thành phố.
Đối với dự án thành phần 2, lý do là bổ sung đầu tư hoàn chỉnh các nút giao theo quy hoạch (Quốc lộ 3 cũ, nút giao Võ Nguyên Giáp và nút giao Võ Văn Kiệt) để đảm bảo kết nối đồng bộ, phát huy hiệu quả đầu tư tuyến đường.
Đồng thời, mục tiêu đầu tư, nguồn vốn, chủ đầu tư, địa điểm, thời gian thực hiện dự án được điều chỉnh theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp phục vụ kịp thời hội nghị APEC.
Theo Sở GD&ĐT Tp.HCM, phụ huynh và học sinh vẫn có thể thay đổi nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 nhiều lần trong thời gian quy định. Đến 17h cùng ngày, cổng đăng ký trực tuyến sẽ chính thức đóng lại.
Tuy nhiên, những ngày cuối điều chỉnh nguyện vọng lại xuất hiện nhiều câu chuyện "dở khóc dở cười" khi học sinh chọn trường theo phong trào, theo bạn thân hoặc đơn giản chỉ vì… thích đồng phục.
Lãnh đạo một trường THCS tại khu vực 1, Tp.HCM, cho biết, ở giai đoạn đầu đăng ký, có lớp gần như toàn bộ học sinh cùng chọn vào một trường THPT top đầu dù học lực chênh lệch rất lớn.
"Khi được hỏi lý do, nhiều em nói chọn theo bạn ngồi cạnh, theo nhóm bạn thân hoặc theo cả lớp. Dù giáo viên chủ nhiệm đã giải thích nguyên tắc đăng ký nguyện vọng nhưng các em vẫn muốn thử sức, phụ huynh cũng chiều theo ý con", vị này chia sẻ.
Chỉ đến khi Sở GD&ĐT công bố số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng, nhiều phụ huynh mới giật mình vì tỷ lệ chọi quá cao. Lúc này, học sinh lại rủ nhau đổi sang trường khác có điểm chuẩn thấp hơn.
Theo lãnh đạo nhà trường, giáo viên chủ nhiệm phải làm việc riêng với từng trường hợp để phân tích kỹ năng lực học tập, khoảng cách đi lại và khả năng cạnh tranh trước khi quyết định chọn trường.
"Việc chọn trường THPT cần dựa trên năng lực thực tế của học sinh, điều kiện đi lại và định hướng học tập chứ không thể chọn theo tâm lý đám đông", vị này nhấn mạnh.
Thực tế, tình trạng học sinh bị ảnh hưởng bởi bạn bè khi chọn trường không hề hiếm. Cô Hà Vân, giáo viên lớp 9 tại phường Tân Hòa, cho biết, ở lứa tuổi này nhiều em tin bạn hơn tin cha mẹ.
"Nhiều học sinh muốn học chung với bạn nên cố đăng ký cùng trường, trong khi khả năng đậu lớp 10 phụ thuộc vào lực học và chiến lược chọn nguyện vọng phù hợp", cô nói.
Không chỉ chạy theo bạn bè, một số học sinh còn chọn trường vì yếu tố hình thức. Ông Xuân Trường, phụ huynh tại nội thành Tp.HCM, kể, con gái ông nhất quyết đăng ký vào một trường THPT cách nhà gần 9km chỉ vì "đồng phục đẹp như trường quốc tế".
Trong khi đó, gia đình muốn con học ở ngôi trường gần nhà, chất lượng đào tạo tốt và mức điểm chuẩn phù hợp với năng lực hiện tại. Thế nhưng nữ sinh lại từ chối vì cho rằng đồng phục trường bố mẹ chọn "quá quê".
"Chúng tôi phải nhờ giáo viên chủ nhiệm phân tích thêm vì trường con thích có điểm chuẩn và tỷ lệ cạnh tranh thuộc nhóm cao nhất thành phố. Với học lực hiện tại, khả năng đậu không cao", ông Trường chia sẻ.
Theo ghi nhận từ nhiều trường THPT, đa số phụ huynh hiện chỉ quan tâm việc con có đậu vào trường mong muốn hay không mà quên mất một yếu tố rất quan trọng là tổ hợp môn học.
Hiệu trưởng một trường THPT tại quận 1 (cũ) cho biết, nhiều gia đình đến lúc nhập học mới phát hiện tổ hợp môn của trường không phù hợp với định hướng nghề nghiệp của con.
"Khi vào lớp 10, học sinh sẽ học theo các tổ hợp lựa chọn. Nếu không tìm hiểu kỹ từ đầu, các em có thể rơi vào tình huống học không đúng sở trường hoặc định hướng tương lai", vị hiệu trưởng nói.
Bà Nguyễn Ngọc Nga, phụ huynh ở phường Đức Nhuận, cũng từng gặp trường hợp tương tự khi con thi đậu vào một trường THPT nhưng trường này chủ yếu tập trung các tổ hợp khoa học tự nhiên, trong khi con bà lại muốn theo khối khoa học xã hội.
Liên quan vấn đề này, đại diện Sở GD&ĐT Tp.HCM cho biết, cổng thông tin tuyển sinh lớp 10 đã cập nhật đầy đủ dữ liệu về các trường THPT, bao gồm thông tin chi tiết về tổ hợp môn học để phụ huynh chủ động tra cứu trước khi đăng ký.
Theo thống kê mới nhất, kỳ thi lớp 10 tại Tp.HCM năm nay đã phần nào "hạ nhiệt". Có hơn 151.000 học sinh lớp 9 đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập, trong khi số học sinh tốt nghiệp THCS dự kiến khoảng 169.079 em.
Điều này đồng nghĩa hơn 17.000 học sinh không đăng ký thi lớp 10 công lập. Năm học 2026 - 2027, các trường THPT công lập trên địa bàn Tp.HCM dự kiến tuyển 118.955 chỉ tiêu. Nếu tính theo số thí sinh đăng ký dự thi, tỷ lệ học sinh có cơ hội vào lớp 10 công lập đạt hơn 78%, cao hơn mức dự kiến ban đầu khoảng 70%.
Nhiều phụ huynh cũng băn khoăn liệu việc thay đổi nguyện vọng trực tuyến đã được hệ thống ghi nhận hay chưa. Đại diện Phòng Quản lý chất lượng, Sở GD&ĐT Tp.HCM cho biết sau ngày 8/5, các trường THCS sẽ in phiếu đăng ký nguyện vọng để phụ huynh kiểm tra thông tin lần cuối.
Nếu phát hiện sai sót, phụ huynh vẫn có thể điều chỉnh trước khi ký xác nhận chính thức dữ liệu dự thi lớp 10 của học sinh.
