PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, số lượng người trẻ đến khám vì đau lưng đang gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây.
Mới đây, khoa tiếp nhận bệnh nhân nam làm công việc IT, thường xuyên ngồi văn phòng 8-10 giờ mỗi ngày. Những ngày gần đây, anh liên tục bị đau vùng thắt lưng, cơn đau lan xuống chân khiến sinh hoạt khó khăn.
Theo lời kể, người đàn ông này luôn trong tình trạng lưng cứng đờ, khó cúi gập hay xoay người. Lo sợ bị thoát vị đĩa đệm, anh đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị thoái hóa cột sống thắt lưng, đồng thời mất đáng kể đường cong sinh lý của cột sống dù chưa đến 40 tuổi.
“Bình thường cột sống thắt lưng có độ cong sinh lý tự nhiên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân này, phần lưng gần như thẳng đứng như cây tre, một dấu hiệu của thoái hóa cột sống dù hiện vẫn ở mức độ nhẹ”, PGS Liên cho hay.
Nam giới 30-40 tuổi dễ gặp tình trạng đau lưng
Theo PGS Liên, nhiều người vẫn nghĩ phải lớn tuổi mới đau lưng, nhưng thực tế không ít bệnh nhân chưa đến 50 tuổi đã có dấu hiệu thoái hóa cột sống. Đáng chú ý, nhóm mắc nhiều nhất hiện nay là nam giới trong độ tuổi 30-40. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống ít vận động, ngồi lâu liên tục để làm việc, xem điện thoại, chơi game hoặc sử dụng máy tính nhiều giờ mà không thay đổi tư thế.
“Một trong những nguyên nhân gây đau lưng là người bệnh ít vận động, ít tập thể dục kèm theo thói quen ngồi lì một chỗ trong thời gian dài. Đây là tình trạng rất phổ biến ở nam giới trẻ hiện nay”, chuyên gia nhận định.
Ngoài việc dùng thuốc, điều quan trọng trong điều trị đau lưng là tập luyện đúng cách nhằm cân bằng nhóm cơ lưng và cơ bụng. Người bệnh cần được hướng dẫn các bài tập phù hợp với cột sống, thắt lưng dưới sự hỗ trợ của chuyên gia phục hồi chức năng và vật lý trị liệu.
Bên cạnh đó, nhiều người làm việc trong môi trường kín, ít tiếp xúc ánh nắng nên thiếu vitamin D, yếu tố quan trọng đối với sức khỏe xương khớp.
Những dấu hiệu đau lưng không nên chủ quan
Theo PGS Liên, một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá đau lưng là phân biệt đau cơ học và đau không cơ học. Đau cơ học thường tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi và liên quan rõ rệt đến tư thế. Trong khi đó, đau không cơ học thường kéo dài dai dẳng, không phụ thuộc vận động, thậm chí tăng về đêm và có thể đi kèm các triệu chứng toàn thân.
“Có những dấu hiệu cảnh báo người bệnh tuyệt đối không nên bỏ qua”, PGS Liên nhấn mạnh.
Cụ thể, nếu đau lưng kéo dài trên 2- 4 tuần dù đã nghỉ ngơi và thay đổi sinh hoạt hoặc cơn đau tái phát nhiều lần với xu hướng nặng dần, người bệnh cần đi khám sớm. Đặc biệt, các cơn đau không liên quan tư thế, đau ngay cả khi nằm nghỉ hoặc đau tăng về đêm là những dấu hiệu bất thường cần được đánh giá kỹ.
Ngoài ra, đau lưng kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, mệt mỏi, chán ăn có thể liên quan đến các bệnh lý toàn thân, trong đó có nguy cơ ung thư.
Những dấu hiệu thần kinh như tê yếu chân, đi lại khó khăn, mất thăng bằng hoặc rối loạn tiểu tiện cũng là tình trạng nguy hiểm vì có thể liên quan đến chèn ép thần kinh.
Theo chuyên gia, nếu đau lưng đi kèm tiểu buốt, tiểu máu hoặc rối loạn kinh nguyệt, cần nghĩ đến nguyên nhân từ hệ tiết niệu hoặc phụ khoa, bởi khi đó đau lưng chỉ là biểu hiện thứ phát.
“Đau lưng là một triệu chứng, chứ không phải một chẩn đoán. Điều trị hiệu quả phải dựa trên việc xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ tập trung giảm đau”, PGS Liên khuyến cáo.
Chuyên gia cho rằng, trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh lối sống, tăng cường vận động và phục hồi chức năng đúng cách có thể cải thiện đáng kể tình trạng bệnh. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần thăm khám sớm để tránh những biến chứng đáng tiếc.
Ngày 24-4, bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy - Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu - cho biết ê kíp bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật nội soi loại bỏ triệt để tổn thương, khép lại hành trình đau đớn kéo dài cho bệnh nhân V.T.T. (54 tuổi, ngụ xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau) sau 17 năm "sống chung" với nhân xơ tử cung.
Trước đó, bệnh nhân V.T.T. nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, vùng hạ vị căng tức và âm đạo xuất huyết. Bệnh nhân cho biết đã phát hiện nhân xơ tử cung từ 17 năm trước, đến nay bụng dưới đau nhiều nên đến thăm khám.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ đã chỉ định bệnh nhân thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu. Kết quả thu được bởi hệ thống MRI 3.0T tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy bệnh nhân có đa nhân xơ phân loại FIGO 3, 4, 5; kích thước to lên tới 82x80mm đã bắt đầu thoái hóa, gây chèn ép và viêm nhiễm cổ tử cung.
Trước tình trạng trên kèm theo yếu tố nguy cơ tim mạch, các bác sĩ đã chỉ định thực hiện phẫu thuật nội soi cắt hoàn toàn tử cung và hai phần phụ. Đây là một phương pháp đòi hỏi độ chính xác cao, giúp hạn chế xâm lấn thành bụng và giảm nguy cơ biến chứng sau mổ. Nhờ đó bệnh nhân giảm đáng kể lượng máu mất trong quá trình phẫu thuật, ít đau sau mổ, hạn chế sẹo và có thể hồi phục nhanh hơn so với các phương pháp mổ mở truyền thống.
Khối u nặng 650g được lấy ra và gửi giải phẫu để xác định tính chất mô. Sau ca phẫu thuật, bệnh nhân đã tỉnh táo, cảm giác đau tức và nặng nề vùng bụng dưới thuyên giảm nhiều. Hiện bà T. đang được chăm sóc tại khoa sản - phụ khoa của bệnh viện, và dự kiến sẽ xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy khuyến cáo việc duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ 3 tháng/lần là chìa khóa quan trọng để phụ nữ chủ động tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý từ giai đoạn khởi phát.
Ngay khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới, rong kinh hay cảm giác căng tức vùng chậu, người dân nên đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị.
Cụ thể, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ được tổ chức ít nhất 1 lần/năm trên phạm vi toàn quốc.
Trẻ sẽ được khám các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng.
Đồng thời thăm khám toàn thân và các bộ phận như da, đầu - cổ, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh.
Trẻ sẽ được đánh giá nguy cơ tự kỷ qua kiểm tra trắc nghiệm, áp dụng cho trẻ từ 16-30 tháng tuổi.
Bộ Y tế cũng hướng dẫn quy trình thực hiện khám đầy đủ như khai thác tiền sử bệnh tật của trẻ khi sinh, khai thác tiền sử bệnh tật của mẹ trong thời gian mang thai.
Khám, ghi nhận kết quả, tư vấn can thiệp hoặc hướng dẫn theo dõi sức khỏe theo các mẫu giấy khám sức khỏe cho trẻ phù hợp độ tuổi.
Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu bất thường, phát hiện bệnh tật, cần phải khám và điều trị bệnh, tư vấn chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để khám và điều trị kịp thời.
Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Đồng thời các dữ liệu sổ sức khỏe điện tử đảm bảo liên thông với hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và cổng tiếp nhận dữ liệu của hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Để thực hiện, Bộ Y tế hướng dẫn các đơn vị lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi; thông tin rộng rãi về buổi khám; thông báo đến cha, mẹ, người chăm sóc trẻ/người giám hộ trẻ ngày khám sức khỏe cụ thể.
Theo đó, nhân lực cho 1 dây chuyền khám như bác sĩ khám sức khỏe cho trẻ em dưới 6 tuổi; 1 y sĩ hoặc điều dưỡng hoặc hộ sinh thực hiện đo dấu hiệu sinh tồn, cân đo trọng lượng, chiều cao…; 1 nhân viên y tế hỗ trợ (nhân viên y tế công cộng, công tác xã hội…).
Bác sĩ tham gia khám sức khỏe phải có chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề có phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phù hợp theo quy định. Các nhân viên tham gia khám phải được tập huấn hoặc được phổ biến về nội dung khám.
Theo đó, địa điểm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi ưu tiên tổ chức tại trạm y tế xã/phường khi bố trí nhân lực, trang thiết bị và dụng cụ khám đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ngoài ra có thể thực hiện điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí hợp lý, thuận tiện cho cha mẹ, người giám hộ. Các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập các cấp khám chữa bệnh ban đầu và cơ bản...
Một thử nghiệm vừa được công bố trên tạp chí khoa học Current Developments in Nutrition đã cung cấp thêm thông tin về việc ăn thịt bò mỗi ngày.
Nghiên cứu do các chuyên gia tại Trường Y tế Công cộng Đại học Indiana-Bloomington và Viện Công nghệ Illinois (Mỹ) thực hiện. Cụ thể, một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (có độ tin cậy cao) trên 24 người trong độ tuổi từ 18-74, bị thừa cân hoặc béo phì và mắc tiền tiểu đường.
Thịt bò vốn được cho là kém lành mạnh, chính vì thế, các nhà nghiên cứu muốn so sánh tác động của thịt bò đến quá trình chuyển hóa của cơ thể so với thịt gà.
Họ đã sử dụng thiết kế chéo: Những người tham gia phải hoàn thành 2 giai đoạn ăn khác nhau, mỗi giai đoạn kéo dài 28 ngày, giữa 2 giai đoạn là 28 ngày nghỉ.
Họ được chia thành 2 nhóm, một nhóm sẽ thực hiện giai đoạn ăn thịt bò trước và sau đó là giai đoạn ăn thịt gà, và nhóm kia sẽ ngược lại.
Với số lượng thịt (bò hoặc gà) là 85 - 99 gram thịt nấu chín mỗi ngày, cùng thói quen ăn uống thường ngày của họ.
Bệnh tiểu đường loại 2 thường phát triển sau nhiều năm kháng insulin và suy giảm chức năng tế bào β tuyến tụy. Vì vậy, để đo lường mức độ biến chứng của bệnh, các nhà nghiên cứu đã đo chức năng tế bào β và các hoóc môn điều hòa glucose để đánh giá tác động của chế độ ăn.
Kết quả thật bất ngờ: Chức năng tế bào β, độ nhạy insulin hoặc các chỉ số chuyển hóa sau khi tiêu thụ thịt bò không khác so với khi ăn thịt gà, theo trang tin khoa học Scitechdaily.
Các nhà nghiên cứu kết luận: Tiêu thụ 170 đến 198 gram thịt bò (chưa nấu chín) mỗi ngày không ảnh hưởng tiêu cực đến các chỉ số liên quan đến bệnh tiểu đường hoặc sức khỏe tim mạch ở người mắc tiền tiểu đường.
Tiến sĩ Kevin C Maki, tác giả nghiên cứu chính, giải thích: Tiêu thụ thịt bò kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh không những không ảnh hưởng xấu đến nguy cơ chuyển hóa tim mạch so với thịt gia cầm mà còn giúp bổ sung các chất dinh dưỡng thiết yếu.
Như vậy, ngay cả người có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường vẫn có thể tiêu thụ thịt bò hằng ngày mà không lo lắng việc tăng nguy cơ mắc bệnh, miễn là phải kết hợp với một chế độ ăn uống lành mạnh tổng thể.
