Cho vay nặng lãi 530%

Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5. Trong số các đề xuất có việc mở rộng phạm vi tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.

Dự thảo chưa nêu chi tiết danh sách các tội được đề xuất song gợi mở về các nhóm tội bao gồm: nhóm tội về thuế, lao động, tài chính và bảo hiểm. Thực tiễn cho thấy các sai phạm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này thường có quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động và ngân sách nhà nước.

Thứ hai là nhóm tội về xâm phạm sở hữu, cụ thể là tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Thứ ba, nhóm tội về quản lý đất đai. Do các vi phạm liên quan đến sử dụng đất đai của pháp nhân đang là điểm nóng nhưng Bộ luật Hình sự hiện hành còn bỏ ngỏ trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp vi phạm.

Thứ tư là nhóm các tội phạm về tư pháp. Bộ Công an kiến nghị bổ sung hành vi "Không chấp hành bản án" vào diện pháp nhân phải chịu trách nhiệm.

Tại sao cần siết trách nhiệm hình sự với pháp nhân thương mại

Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của doanh nghiệp bao gồm 33 tội danh, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực kinh tế và môi trường, như bảng dưới.

Báo cáo tổng kết thi hành pháp luật của Bộ Công an chỉ rõ: 8 năm qua, cả nước chỉ khởi tố 16 vụ đối với pháp nhân thương mại phạm tội, chiếm tỷ lệ "siêu nhỏ" - 0,0023% trên tổng số hơn 688.000 vụ án hình sự.

Nguyên nhân dẫn đến số vụ án pháp nhân bị xét xử rất thấp, được xác định do quy định hiện hành còn quá hẹp và chưa rõ ràng, khiến các cơ quan tố tụng lúng túng trong áp dụng. Điều này dẫn đến "đa số các trường hợp chỉ xử lý vi phạm hành chính" mà không bị xử lý hình sự, dù tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi là rất cao.

Thực tế này cho thấy hệ thống chế tài hiện tại chưa đủ sức răn đe đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm để trục lợi.

Bộ Công an cho rằng cơ chế siết trách nhiệm hình sự với pháo nhân thay vì chỉ phạt hành chính, sẽ mang lại nhiều lợi ích trong thu hồi tài sản. Do tài sản của pháp nhân thường lớn hơn cá nhân rất nhiều.

Đây là một so sánh thực tế quan trọng, bởi trong nhiều vụ án kinh tế nghìn tỷ, việc chỉ phạt tù cá nhân lãnh đạo mà không thể tước đi nguồn lực tài chính bất chính của chính doanh nghiệp đó là một sự thiếu sót lớn. Hơn nữa, chính sách này giúp "xác định rõ ranh giới giữa lỗi của cá nhân lãnh đạo và lỗi của doanh nghiệp".

Quy định hiện hành tại Điều 75 Bộ luật Hình sự cho phép việc pháp nhân chịu trách nhiệm hình sự không loại trừ trách nhiệm hình sự của cá nhân.

Sự tách bạch này bảo vệ những cá nhân thực hiện đúng chức trách, đồng thời ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lấy cá nhân ra làm "bình phong" để né tránh trách nhiệm tài chính của tổ chức.

Tạo sân chơi minh bạch cho doanh nghiệp chân chính

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, việc mở rộng trách nhiệm hình sự không nên được nhìn nhận như một rào cản, mà là một cơ chế bảo vệ. Dự thảo đánh giá chính sách này sẽ góp phần "loại bỏ các doanh nghiệp dùng thủ đoạn phi pháp để trục lợi, tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp chân chính".

Những doanh nghiệp tuân thủ tốt luật pháp về lao động, bảo hiểm, môi trường sẽ không còn phải chịu sự cạnh tranh bất bình đẳng từ những đối tượng sẵn sàng "phá rào" để giảm chi phí sản xuất.

Tất nhiên, thách thức đi kèm là không nhỏ. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với việc "tăng chi phí tuân thủ", đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro pháp lý chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, đây là cái giá cần thiết cho một nền kinh tế thị trường hiện đại, minh bạch, tuân thủ luật pháp.

Tại lần sửa đổi gần nhất, tháng 7/2025, Bộ Công an cũng từng đề xuất bổ sung 35 tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong đó có các hành vi tham nhũng như: Tham ô tài sản (Điều 353), Nhận hối lộ (Điều 354), Đưa hối lộ (Điều 364), Môi giới hối lộ (Điều 365), Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358) và 7 tội liên quan đến hành vi về ma túy; Ngoài ra có tội mua bán người, làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán, gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế... Song đề xuất không được thông qua.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 30/4, Hiền và 11 người bị Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03, Công an TP HCM) khởi tố, bắt giam để điều tra hành vi In, phát hành, mua, bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.

PC03 phát hiện Công ty Thái Hưng, phường Hòa Hưng (quận 10 cũ) có dấu hiệu che giấu doanh thu, khai thuế giá trị gia tăng không đúng thực tế.

Mở rộng điều tra với các đơn vị xuất hóa đơn cho công ty này, cảnh sát phát hiện một "hệ sinh thái" doanh nghiệp bất thường do một băng nhóm chuyên nghiệp vận hành nên lập chuyên án.

Ba hôm trước, Ban chuyên án đồng loạt phá án, khám xét, bắt Hiền và 11 đồng phạm. Tại nơi ở, cảnh sát thu 207 USB Token (thiết bị dùng để ký hóa đơn điện tử), 2 đầu ghi CPU, máy tính xách tay cùng nhiều tài liệu liên quan...

Hiền khai từ năm 2022 đến 2025, đã sử dụng 35 pháp nhân công ty "ma" để mua bán trái phép 16.700 hóa đơn giá trị gia tăng. Tổng giá trị ghi khống trên các hóa đơn này hơn 3.171 tỷ đồng, trong đó tiền thuế giá trị gia tăng chiếm 356 tỷ đồng.

Hiền còn thừa nhận còn sử dụng thêm 326 pháp nhân công ty "ma" khác và 28 tài khoản ngân hàng để luân chuyển dòng tiền, hợp thức hóa các giao dịch mua bán hóa đơn với số tiền giao dịch hơn 3.800 tỷ đồng.

Phòng Cảnh sát kinh tế đang điều tra mở rộng để làm rõ hành vi của những cá nhân, tổ chức đã mua hóa đơn từ băng nhóm của Hiền nhằm mục đích trốn thuế, rửa tiền hoặc tham ô tài sản. Cơ quan chức năng cũng sẽ làm rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý nhà nước trong việc cấp phép và quản lý hoạt động của các doanh nghiệp này.

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng 3/5, trao đổi với Tiền Phong, Đại tá Nguyễn Hà Lai – Phó Giám đốc Công an Tp.Đà Nẵng, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT công an thành phố cho biết, đang khẩn trương điều tra, làm rõ vụ cháy ô tô xảy ra tại cây xăng Petrolimex số 90 (thôn Tú Mỹ, xã Thăng Điền, Đà Nẵng) khiến 2 người tử vong.

Thông tin ban đầu, vụ việc xảy ra lúc khoảng 15h25 ngày 1/5, xe ô tô BKS 92A-265.xx do Võ Nguyễn Duy An (SN 2002, trú thôn Tú Nghĩa, xã Thăng Điền) điều khiển ghé vào trụ bơm xăng số 1 của cây xăng Petrolimex số 90 để đổ xăng.

Trên xe lúc này có T.H.T. (SN 2009, trú tổ 2, thôn An Dưỡng, xã Thăng Điền) và D.A.K. (SN 2010, trú thôn Tú Phương, xã Thăng Điền). Khi nhân viên cây xăng vừa đưa vòi bơm ra để chuẩn bị tiếp nhiên liệu thì bất ngờ phần cốp sau xe phát nổ, ngọn lửa bùng phát dữ dội bao trùm phương tiện. Phát hiện sự việc, nhân viên cây xăng cùng người dân và lực lượng hỗ trợ tại chỗ nhanh chóng sử dụng bình chữa cháy để dập lửa. Khoảng 15 phút sau, đám cháy được khống chế. Tuy nhiên, khi tiếp cận phương tiện, lực lượng chức năng phát hiện 2 nạn nhân đã tử vong bên trong xe.

Qua xác minh ban đầu, cơ quan chức năng xác định tại thời điểm xảy ra vụ cháy, trên xe có chứa khoảng 20-25 khối pin loại 24V cùng 9 bình ắc quy xe điện đồ chơi trẻ em đã được sạc đầy.

Thông tin thêm trên tờ VTCNews, liên quan đến vụ việc trên, Đại tá Nguyễn Hà Lai cho biết Cơ quan CSĐT Công an Tp.Đà Nẵng đang tạm giữ tài xế và chủ xe để phục vụ công tác điều tra.

Đề cập về việc thời điểm xe bị cháy, tài xế Nguyễn Duy An không có động thái mở cửa để cứu 2 nạn nhân trong xe và không báo có nạn nhân mắc kẹt bên trong, Đại tá Nguyễn Hà Lai cho biết tài xế khai do quá hoảng sợ nên không biết cách xử trí.

Cũng theo Đại tá Lai, Võ Nguyễn Duy An là người lái hộ, không phải chủ xe.

Tin Gốc: Người Đưa Tin