Lời khuyên hữu ích được chia sẻ trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến “xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành” do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 14.4. Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Chia sẻ trong chương trình, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, nhìn nhận kỳ thi tốt nghiệp THPT được biết đến là kỳ thi “2 trong 1”, vừa xét tốt nghiệp vừa phục vụ tuyển sinh. Do đó, có thể thấy mối liên hệ mật thiết giữa việc chọn môn đăng ký dự thi với việc chọn ngành xét tuyển vào ĐH.
Theo tiến sĩ Hải, năm nay thí sinh (TS) dự thi tốt nghiệp THPT đăng ký 4 môn, trong đó có 2 môn bắt buộc (gồm toán, văn) và 2 môn tự chọn. Trong khi quy chế tuyển sinh quy định, trong tổ hợp môn xét tuyển gồm 3 môn, thì có 1 môn bắt buộc toán hoặc văn. Như vậy, văn và toán là các môn quan trọng của cả kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển ĐH.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc Tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT có vai trò quan trọng không chỉ trong xét tốt nghiệp mà còn với xét tuyển ĐH bằng các phương thức. Vì thế, việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT cũng cần có sự tương ứng với các môn trong tổ hợp xét tuyển trường ĐH. “Ngoài 2 môn bắt buộc, TS chọn 2 môn thi có thế mạnh nhất để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành mà mình đã có định hướng từ trước”, thạc sĩ Cao Quảng Tư nhấn mạnh.
Nêu ví dụ tầm quan trọng của kỳ thi tốt nghiệp, tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường ĐH Văn Hiến, cho biết dù xét bằng phương thức nào, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS cũng cần đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn của tổ hợp môn xét tuyển vào ĐH theo quy định chung của Bộ GD-ĐT.
Thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), lưu ý với 2 môn tự chọn, TS cần tham khảo đề án tuyển sinh các trường để xem có các tổ hợp môn nào nhằm đăng ký phù hợp.
Chia sẻ vai trò của điểm thi tốt nghiệp THPT với chương trình đào tạo có yếu tố quốc tế, thạc sĩ Nguyễn Bá Anh, Phó giám đốc Gloucestershire Việt Nam, cho biết dù bằng cấp do trường đối tác cấp nhưng cách thức xét tuyển của chương trình liên kết này cũng linh hoạt cho TS từ điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học tập THPT, điểm kỳ thi V-SAT… “Tuy nhiên, dù xét theo phương thức nào thì điều kiện cần có là phải tốt nghiệp THPT”, thạc sĩ Bá Anh khẳng định.
“Căn cứ đầu tiên trong chọn môn thi tốt nghiệp THPT là TS nên bám sát những môn học có sự đầu tư trong 3 năm THPT. Trong số này, cần lựa chọn môn mình giỏi nhất, để có cơ hội được điểm cao nhất và cơ hội trúng tuyển lớn nhất”, tiến sĩ Võ Thanh Hải phân tích.
Song song đó, ông Hải cho rằng môn tự chọn còn phải là môn xuất hiện trong nhiều tổ hợp xét tuyển. Ví dụ, một ngành sử dụng 4 tổ hợp xét tuyển, ngoài môn toán/văn là bắt buộc, TS cần lựa môn có sự xuất hiện nhiều trong số các tổ hợp xét tuyển để gia tăng cơ hội trúng tuyển.
“TS cần đăng ký môn thi tốt nghiệp gắn với các môn xét tuyển ĐH. Nếu đăng ký môn thi không khớp với môn xét tuyển của ngành học mong muốn vào ĐH, TS có thể đã đứng trước nguy cơ rớt ĐH. Điều này sẽ đặc biệt đúng với những ngành đặc thù như khối ngành đào tạo bác sĩ, thường chỉ xét tổ hợp toán – hóa – sinh”, tiến sĩ Võ Thanh Hải nhấn mạnh.
Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn – Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM (UEF), lưu ý TS lựa chọn môn thi không chỉ để xét tốt nghiệp mà còn phải thỏa mãn điều kiện đăng ký xét tuyển ĐH, có cơ hội trúng tuyển cao nhất. Giai đoạn này, TS cần rà soát ngành/nhóm ngành mong muốn xét tuyển.
“TS hãy tự tin vào môn học mình đầu tư và có thế mạnh. TS cũng cần nghiên cứu kỹ thông tin tuyển sinh từng trường, đặc biệt là tổ hợp môn xét tuyển. Từ đó, lựa chọn môn thi sát với tổ hợp môn đúng ngành mình mong muốn xét tuyển nhất”, thạc sĩ Khởi nói.
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, lưu ý TS cần định hướng được ngành nghề càng sớm càng tốt bởi đây là tiêu chí quan trọng để lựa chọn môn thi phù hợp với tổ hợp môn xét tuyển ĐH. “Việc đăng ký môn học và môn thi cần được xem là chiến lược. Môn thi tốt nghiệp không chỉ phù hợp với năng lực, có thế mạnh nhất mà còn xem xét đến cơ hội xét tuyển vào nhiều ngành nghề”, thạc sĩ Trị khuyên.
Thạc sĩ Trị nhấn mạnh chiến lược lựa chọn 2 môn tự chọn: “Các môn này cần phù hợp năng lực bản thân và phù hợp với ngành mong muốn xét tuyển. Đừng chọn môn dễ học, hãy chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp tương lai của bản thân”.
Chia sẻ về lời khuyên chọn ngành, thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cho rằng với sự phát triển và thay đổi như hiện nay, việc chọn ngành ngoài yêu thích thì cần xem xét thêm nhiều yếu tố khác, như năng lực cạnh tranh của bản thân.
“Khi chọn trường yêu thích, TS cũng xem xét nhiều yếu tố: trường tốt, điều kiện kinh tế gia đình phù hợp và sự yêu thích của bản thân. Mỗi sự lựa chọn thời điểm này cần nghiên cứu kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến của người có kinh nghiệm”, thạc sĩ Xuân nói thêm.
Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính – Marketing, khuyên TS cần xác định ngành phù hợp với năng lực, kế đến là khả năng đáp ứng được vị trí công việc nào sau khi tốt nghiệp, cơ hội công việc.
Giải đáp băn khoăn của TS nên ưu tiên chọn ngành hay trường học, thạc sĩ Phụng khuyên: “Môi trường đào tạo nên được ưu tiên sau, quan trọng nhất là chọn ngành học phù hợp. Bởi nếu chọn được môi trường tốt nhưng học một ngành không phù hợp thì mỗi giờ lên lớp sẽ đầy áp lực, thậm chí có nguy cơ dừng học giữa chừng”.
Bổ sung thông tin, thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng chia sẻ: “Lựa chọn đúng ngành giúp các bạn đi đúng đường, chọn đúng trường sẽ giúp các bạn đi nhanh hơn. Nhưng nếu phải lựa chọn một ưu tiên thì đó nên là ngành học”.
Theo thông báo mới được công bố của văn phòng Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, ngày 17.4.2026, Phó giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM Lê Minh Hải đã chủ trì cuộc họp về thông tin sơ bộ kết quả điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây và bàn phương án đảm bảo bữa ăn bán trú các trường học do Công ty Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước cung cấp suất ăn.
Tham dự cuộc họp này có đại diện lãnh đạo các đơn vị: Sở GD-ĐT TP.HCM; UBND 5 phường: Gia Định, Bình Quới, Bình Thạnh, Thạnh Mỹ Tây, Bình Lợi Trung và ban giám hiệu Trường tiểu học Bình Quới Tây.
Nguyên văn trong thông báo của Văn phòng Sở An toàn thực phẩm TP.HCM như sau: "Sau khi Sở GD-ĐT TP.HCM và 5 phường có ý kiến phát biểu, Phó Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Lê Minh Hải thống nhất kết luận như sau: Đề nghị Sở GD-ĐT có văn bản chỉ đạo việc bảo đảm an toàn thực phẩm và các bữa ăn trong trường học trên địa bàn thành phố. Đề nghị Ủy ban nhân nhân 5 phường: Sau khi Sở An toàn thực phẩm kết luận cơ sở, nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm đối với vụ việc xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, do Chi nhánh Công ty Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước (địa chỉ: 102/23 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) cung cấp suất ăn, đề nghị UBND các phường có trường học nhận cung cấp suất ăn của đơn vị này có phương án thay thế và cần chủ động triển khai thực hiện tổ chức ăn uống bán trú phục vụ cho học sinh trên địa bàn bảo đảm liên tục, không gián đoạn. Chủ trì, cử nhân sự có chuyên môn phối hợp đại diện Hội Phụ huynh học sinh nhà trường và Sở An toàn thực phẩm giám sát bữa ăn trong trường học. Sở An toàn thực phẩm cung cấp danh sách các đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm để UBND các phường chủ động thông tin, hỗ trợ và hướng dẫn các trường lựa chọn đơn vị cung cấp thay thế phù hợp (Đính kèm danh sách)".
Ngày 8.4, Trường tiểu học Bình Quới Tây ghi nhận nhiều học sinh xuất hiện triệu chứng đau bụng, nôn ói, sốt, đau đầu nên nhà trường và chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp xử lý. Trong tổng số 906 học sinh, có 116 em khai báo triệu chứng; qua khám sàng lọc, 41 em có biểu hiện đường tiêu hóa. 2 học sinh có dấu hiệu nặng được chuyển đến Bệnh viện đa khoa Bình Thạnh, các trường hợp còn lại được xử trí ban đầu và theo dõi. Đến chiều tối cùng ngày, nhiều học sinh đến khám tại nhiều cơ sở y tế khác.
Ngày 9.4, Trường tiểu học Bình Quới Tây tạm ngừng ăn bán trú. UBND phường Bình Quới tiếp tục phối hợp các cơ quan chức năng điều tra dịch tễ, làm rõ nguyên nhân, xét nghiệm mẫu thức ăn, nước uống.
Báo cáo của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM hôm 9.4 về sơ bộ kết quả điều tra, xác minh vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, cho thấy bữa ăn nghi ngờ là ngày 7.4.2026; có 740 học sinh ăn. Thực đơn bữa ăn trưa gồm cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào, mận; thực đơn bữa ăn xế là bánh flan.
Chiều 10.4, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, có thư gửi phụ huynh. Trong thư, có đoạn "Với cương vị là hiệu trưởng - người đứng đầu nhà trường, tôi xin nhận trách nhiệm về những thiếu sót nghiêm trọng đã xảy ra, đặc biệt là việc chưa kịp thời cung cấp thông tin chính xác đến quý phụ huynh".
Sau sự cố tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, nhiều trường học trên địa bàn TP.HCM tạm dừng ăn bán trú trong một số ngày, như THCS Lam Sơn, phường Gia Định; THCS Thanh Đa, phường Bình Quới; Trường THCS Bình Quới Tây, P.Bình Quới. Các trường này đều có cùng nhà cung cấp suất ăn với Trường tiểu học Bình Quới Tây.
Ngày 16.4, Sở Y tế TP.HCM cập nhật cho thấy liên quan các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, tính đến sáng 16.4, tổng số có 190 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm được ghi nhận từ 6 cơ sở y tế, trong đó có 131 ca điều trị ngoại trú và 59 ca điều trị nội trú. Tính đến 16.4, chỉ còn 3 ca đang điều trị nội trú.
Mới đây, Văn phòng UBND TP.HCM phát đi thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường tại cuộc họp về vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra ở Trường tiểu học Bình Quới Tây.
Cụ thể, ngày 12.4.2026, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì cuộc họp về vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Sau khi nghe Sở An toàn thực phẩm, các sở, ngành, đơn vị, địa phương báo cáo và ý kiến phát biểu của các thành viên dự họp, Phó chủ tịch TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường có các kết luận. Trong đó, Phó chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khẩn trương tư vấn, hỗ trợ Trường tiểu học Bình Quới Tây và phường Bình Quới tạm chọn 1 nhà cung cấp suất ăn mới uy tín, chất lượng, đã được kiểm tra an toàn thực phẩm trong cung cấp suất ăn để phục vụ bán trú "ngay từ 13.4.2026" với chi phí tương tự nhà cung cấp cũ để cha mẹ học sinh an tâm lao động, làm việc; thể hiện sự quan tâm sâu sắc, chia sẻ của nhà trường, địa phương...
Chương trình Fulbright trợ giảng tiếng Việt là chương trình tài trợ toàn phần, không cấp bằng, kéo dài 9 tháng tại Mỹ.
Ứng viên là các giáo viên toàn thời gian môn tiếng Anh và những người công tác chuyên môn có liên quan với không quá 7 năm kinh nghiệm giảng dạy để giảng dạy ngôn ngữ mẹ đẻ tại một trường đại học, cao đẳng tại Mỹ.
Chương trình tạo cơ hội cho người tham gia nâng cao kỹ năng giảng dạy, trau dồi trình độ tiếng Anh và mở rộng kiến thức về văn hóa xã hội Mỹ. Người trúng tuyển cũng tham dự hoạt động trợ giảng và củng cố cách thức dạy tiếng Việt cho sinh viên Mỹ tại các trường đại học và cao đẳng Mỹ.
Thời gian trợ giảng cho các lớp học ngôn ngữ tối đa 20 giờ/tuần và bắt buộc đăng ký ít nhất 2 môn/học kỳ, trong đó có một môn liên quan đến ngành Mỹ học.
Chương trình Fulbright tại Việt Nam tuyển chọn và đề cử tối đa 5 ứng viên chính thức và hai 2 ứng viên dự bị từ Việt Nam. Học bổng FLTA bao gồm vé máy bay khứ hồi đến Mỹ, sinh hoạt phí hàng tháng, bảo hiểm y tế, và miễn học phí các môn học bắt buộc.
Chương trình dành cho ứng viên hợp lệ có quốc tịch Việt Nam (không mang hai quốc tịch), và cư trú tại Việt Nam trong suốt quá trình ứng tuyển; có ít nhất 1 bằng đại học; hiện đang làm giáo viên môn tiếng Anh hoặc trong lĩnh vực có liên quan với không quá 7 năm kinh nghiệm giảng dạy; có điểm tiếng Anh còn giá trị sử dụng, tối thiểu TOEFL iBT 80 hoặc IELTS 6.5 hoặc Duolingo 110 hoặc TOEFL Essentials 8.5.
Ứng viên nộp hồ sơ trực tuyến tại https://apply.iie.org/flta2027.
Hạn nộp hồ sơ: 17 giờ ngày 8.7 (giờ Việt Nam).
Để biết thêm chi tiết về điều kiện dự tuyển, tài trợ và quy trình nộp hồ sơ, vui lòng truy cập trang web https://vn.usembassy.gov/fulbright-foreign-language-teaching-assistantship-program/.
Tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
"Hiện tượng 'chảy máu chất xám' và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo...", ông Thảo nói.
GS David Trần - Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học - công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
"Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán...", ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh - phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính - cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
