Hãng AFP ngày 4.5 dẫn lời Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin cho hay một máy bay không người lái (UAV) của Ukraine lao trúng một tòa nhà dân cư cao tầng tại Moscow.
Vụ tấn công hiếm hoi vào Moscow diễn ra trong bối cảnh thủ đô Nga được bảo vệ nghiêm ngặt trước thềm cuộc duyệt binh thường niên kỷ niệm ngày Chiến thắng (ngày 9.5) của Nga. Cuộc duyệt binh năm nay sẽ được tổ chức mà không có khí tài quân sự trong bối cảnh mối đe dọa từ các cuộc tấn công của Ukraine gia tăng.
“Một máy bay không người lái đã rơi xuống một tòa nhà trong khu vực đường Mosfilmovskaya. Không có thương vong”, ông Sobyanin cho biết, đề cập đến một khu phố cách Điện Kremlin khoảng 10 km.
Ông nói thêm rằng hai UAV nhắm vào Moscow đã bị hệ thống phòng không ngăn chặn trong đêm. Một UAV khác của Ukraine đã bị bắn hạ trên bầu trời thủ đô Nga vào sáng sớm ngày 4.5.
Đài truyền hình nhà nước Nga Rossiya-1 đã công bố một video cho thấy những bức tường hư hại và cửa bị vỡ bên trong một căn hộ.
“Họ lo sợ UAV có thể bay lượn trên Quảng trường Đỏ. Điều này nói lên nhiều điều, nó cho thấy họ không mạnh”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu khi tham gia cùng các nhà lãnh đạo châu Âu tại một hội nghị thượng đỉnh ở Armenia, đề cập quyết định của Nga không đưa thiếu sinh quân và khí tài quân sự vào cuộc duyệt binh năm nay.
Liên quan tình hình ở tiền tuyến, hãng TASS ngày 4.5 dẫn lời chuyên gia phân tích quân sự Nga Andrey Marochko cho biết lực lượng nước này đã giành quyền kiểm soát thêm 13 ngôi làng tại các tỉnh Kharkiv, Sumy, Zaporizhzhia và Donetsk ở Ukraine.
Dẫn số liệu từ Bộ Quốc phòng Nga, ông nêu tên các ngôi làng gồm Miropolskoye ở Sumy, Verkhnyaya Pisarevka, Volchanskiye Khutora, Zybino, Veterinarnoye và Pokalyanoye ở Kharkiv, Dibrova, Grishino, Ilyichovka, Ilyinovka, Novodmitrovka và Novoaleksandrovka ở Donetsk, và Boikovo ở Zaporizhzhia.
Ukraine chưa bình luận về phát biểu trên. Tại tỉnh Kharkiv, chính quyền địa phương ngày 4.5 cho hay một tên lửa Nga phóng đến thị trấn Merefa khiến 6 người thiệt mạng và hơn 30 người bị thương.
Tỉnh trưởng Kharkiv Oleh Syniehubov cho hay ít nhất 10 ngôi nhà, một tòa nhà hành chính, 4 cửa hiệu, một tiệm sửa chữa ô tô và một cơ sở thực phẩm bị thiệt hại trong cuộc tấn công.
Nga chưa bình luận về thông tin trên, nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Tổng thống Zelensky đã đến thủ đô Yerevan của Armenia vào ngày 3.5 để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng chính trị châu Âu. Theo tờ The Kyiv Independent, trong ngày đầu tiên của chuyến thăm, ông Zelensky đã có các cuộc gặp song phương với thủ tướng Anh, Na Uy, Phần Lan và Cộng hòa Czech.
Sau đó, Tổng thống Zelensky tham gia cuộc thảo luận theo “thể thức Washington”, bao gồm các nhà lãnh đạo Pháp, Anh, Ý, Na Uy, Ba Lan, Phần Lan, Canada, cũng như các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) và NATO vào ngày 4.5.
Lãnh đạo của hơn 40 quốc gia châu Âu đã tập trung tại hội nghị để thảo luận về các chiến lược chấm dứt chiến sự ở Ukraine và Iran.
“Điều quan trọng là tăng cường an ninh và phối hợp cho tất cả chúng ta”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội sau khi hạ cánh.
Kết thúc các cuộc họp vào ngày 3.5, ông Zelensky cho biết mục tiêu của ông trong ngày đầu tiên chủ yếu tập trung vào việc tăng cường phòng không của Ukraine và hỗ trợ năng lượng trước mùa đông tới, cũng như đẩy nhanh việc giải ngân khoản vay 90 tỉ euro của EU cho Ukraine.
Ông Zelensky cũng cho biết ông và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã nhất trí tiến hành một “thỏa thuận UAV” giữa Kyiv và EU.
“Chúng tôi đang chuẩn bị một kế hoạch cho phép tạo ra cơ sở hạ tầng an ninh cần thiết”, ông Zelensky nói thêm.
Đây là lần đầu tiên ông Zelensky tới Armenia kể từ khi nhậm chức vào năm 2019. Ông gặp Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan lần đầu vào năm 2023 tại Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng chính trị châu Âu ở Tây Ban Nha.
Diana Acosta Verde, 27 tuổi, từ Honduras vượt biên vào Mỹ 4 năm trước và xin tị nạn dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden. Sau đó cô gặp bạn trai Jaime Murillo Padilla, người được bố mẹ đưa vào Mỹ từ lúc 10 tuổi.
Padilla được bảo vệ theo diện DACA, chính sách dưới thời tổng thống Obama chống trục xuất người nhập cư không giấy tờ được đưa vào Mỹ từ khi còn nhỏ. Trước khi gặp Verde, anh từng điều hành một nhà hàng ở Chicago, kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có ba người con, tất cả đều là công dân Mỹ.
Hai người bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt hồi đầu năm 2025, sau khi cảnh sát phát hiện cocaine trên xe của họ. Padilla bị cáo buộc tàng trữ ma túy và bị trục xuất khỏi Mỹ hồi tháng 3/2025. Verde bị trục xuất sau đó vài tháng.
Tại Honduras, khi Verde mang thai, hai người quyết tâm tìm mọi cách vượt biên vào Mỹ một lần nữa để sinh con, giúp đứa bé có cơ hội mang quốc tịch Mỹ. "Con chúng ta sẽ không sinh ở đây", Padilla nói với Verde.
Hai người vượt biên ở phía nam nước Mỹ khi Verde đang mang bầu 6 tháng. Đặc vụ ICE phát hiện họ đang nấp trong bụi cây vài phút sau đó và bắt họ. Trong ba tháng cuối thai kỳ, Verde bị giam tại cơ sở East Hidalgo ở Texas.
Ngày 30/1, Verde sinh con đầu lòng, đặt tên là Gael. Đứa trẻ lập tức được cấp quốc tịch Mỹ, theo quy định "sinh ra tại Mỹ là công dân Mỹ".
Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.
Sau khi sinh Gael, Verde phải để con lại tại bệnh viện Knapp, bang Texas để trở về trại giam theo lệnh của ICE. Verde cho biết cô bị giam trong một căn phòng lạnh lẽo, bẩn thỉu trong suốt hai ngày, không được hút sữa hay liên lạc với gia đình.
Trại giam ở East Hidalgo chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, Brady McCarron, người phát ngôn Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, cho biết các nữ tù nhân mang thai luôn được cung cấp dịch vụ chăm sóc sản khoa, bao gồm cả quá trình theo dõi tiền sản và hậu sản.
McCarron cho hay các phạm nhân phải tự chịu trách nhiệm thu xếp người nhận quyền giám hộ đứa trẻ ngay sau khi sinh. Trong trường hợp người mẹ không thể tìm được ai để giao phó đứa bé, Cảnh sát Tư pháp Mỹ sẽ thông báo cho cơ quan bảo vệ trẻ em.
Cảnh sát Tư pháp Mỹ sau đó gửi tin nhắn cho Blanca Padilla Tejeda, bà nội của bé Gael, người đang sống ở Honduras. Họ yêu cầu bà đến Texas để nhận cháu trong vòng hai ngày.
Bà Padilla vội vàng thu xếp mọi việc để tới Mỹ chăm sóc cháu. Hai bà cháu trở về căn nhà nhỏ ở Texas mà bố đứa bé đã thuê từ trước, chờ nhận giấy khai sinh của Gael.
Padilla và Verde bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 2. Bé Gael cũng được bà nội đưa về Honduras ngay sau đó, với cuốn hộ chiếu Mỹ vừa được cấp.
"Ngày nào tôi thức dậy cũng cảm ơn Chúa. Đó là chiến thắng lớn nhất của chúng tôi. Thằng bé đã là công dân Mỹ", Padilla nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách bãi bỏ quy định tự động cấp quốc tịch cho những đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Ông Trump cũng cho rằng nhiều người đã lợi dụng quy định này để du lịch hoặc vượt biên vào Mỹ để sinh con, nhằm giúp đứa bé có quốc tịch Mỹ.
Trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.
Sắc lệnh này của ông Trump đã Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) khởi kiện. Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký và dự kiến ra phán quyết vào tháng 6 hoặc tháng 7.
CNN ngày 15/5 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết những tin tặc này đã tấn công bằng cách lợi dụng hệ thống đo bồn chứa tự động (ATG) của Mỹ được kết nối Internet nhưng không được bảo vệ bằng mật khẩu. Theo nguồn tin, lỗ hổng này tạo điều kiện cho tin tặc can thiệp vào thông số hiển thị của bồn chứa xăng, dù không thể thay đổi lượng nhiên liệu thực tế bên trong.
Những vụ tấn công mạng này được cho là chưa gây thiệt hại, nhưng làm dấy lên lo ngại về an toàn. Theo các chuyên gia và quan chức Mỹ, nếu truy cập được vào hệ thống ATG, tin tặc về lý thuyết có thể vô hiệu hóa hệ thống cảnh báo rò rỉ, gây nguy cơ hàng nghìn lít xăng tràn ra môi trường, thấm vào nguồn nước.
Các nguồn tin cho hay Iran từng nhắm mục tiêu vào hệ thống bồn chứa nhiên liệu Mỹ, nên tin tặc nước này tiếp tục là nhóm nghi vấn hàng đầu trong vụ tấn công. Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Mỹ (CISA) chưa lên tiếng về thông tin này.
Các nhóm tin tặc Iran từ lâu được cho là đã chú ý vào những mục tiêu dễ bị nhắm tới, trong đó có các hệ thống máy tính trọng yếu của Mỹ được kết nối Internet, như hệ thống dầu khí hoặc cấp nước.
Sau vụ Hamas tấn công Israel ngày 7/10/2023, giới chức Mỹ từng quy trách nhiệm cho tin tặc có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) về loạt vụ tấn công vào các công ty cấp nước ở Mỹ, khi thông điệp chống Israel hiển thị trên thiết bị quản lý áp lực nước.
Chiến dịch tấn công mạng lần này có thể là lời cảnh báo đối với nhiều đơn vị vận hành cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ, vốn vẫn chật vật trong việc bảo vệ hệ thống dù chính phủ đã hối thúc nhiều năm.
Các nhà nghiên cứu an ninh mạng đã cảnh báo về các hệ thống ATG kết nối Internet suốt hơn một thập kỷ qua. Năm 2015, công ty bảo mật Trend Micro từng đưa các hệ thống ATG giả lập lên mạng để xem loại tin tặc nào sẽ nhắm tới chúng, và một nhóm được Iran hậu thuẫn nhanh chóng xuất hiện.
Báo cáo năm 2021 của Sky News dẫn tài liệu nội bộ từ IRGC cho thấy hệ thống ATG từng được xác định là mục tiêu tiềm năng cho các cuộc tấn công mạng gây gián đoạn vào các trạm xăng.
Kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát hồi cuối tháng 2, các tin tặc liên hệ với Tehran được cho là đã làm gián đoạn tại nhiều cơ sở dầu khí và cấp nước của Mỹ, gây chậm trễ vận chuyển tại hãng thiết bị y tế lớn Stryker, đồng thời làm rò rỉ email cá nhân của Giám đốc FBI Kash Patel.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 thông báo Abu-Bilal al-Minuki, phó chỉ huy tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng toàn cầu, đã bị tiêu diệt trong một chiến dịch do lực lượng Mỹ và Nigeria tiến hành.
“Tối nay, theo chỉ thị của tôi, lực lượng Mỹ dũng cảm và lực lượng vũ trang Nigeria đã thực hiện hoàn hảo một nhiệm vụ được lên kế hoạch tỉ mỉ và vô cùng phức tạp nhằm loại bỏ tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới khỏi chiến trường”, ông Trump thông báo.
“Abu-Bilal al-Minuki, phó chỉ huy toàn cầu của IS, tưởng rằng hắn có thể trốn ở châu Phi, nhưng hắn không hề biết rằng chúng tôi có nguồn tin luôn cập nhật cho chúng tôi về những gì hắn đang làm. Hắn sẽ không còn khủng bố người dân châu Phi, hay giúp lên kế hoạch các hoạt động nhắm vào người Mỹ nữa”, ông Trump cho biết thêm.
Tổng thống Trump tuyên bố, với việc loại bỏ Abu-Bilal al-Minuki, “hoạt động toàn cầu của IS đã bị suy yếu đáng kể”. Ông cũng cảm ơn chính phủ Nigeria vì sự hợp tác trong chiến dịch này.
Vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Trump đã ra lệnh không kích nhằm vào các tay súng IS ở Nigeria mà ông cáo buộc đang bức hại người theo đạo Cơ đốc tại quốc gia này.
“Tôi đã từng cảnh báo những kẻ khủng bố này rằng nếu chúng không chấm dứt việc bức hại người Cơ đốc, chúng sẽ phải trả giá đắt”, ông Trump tuyên bố, đồng thời cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ “đã thực hiện nhiều đòn đánh hoàn hảo, theo cách mà chỉ Mỹ mới có thể làm được”.
Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ (AFRICOM) cho biết cuộc không kích được tiến hành nhằm vào IS tại bang Sokoto, Tây Bắc Nigeria theo đề nghị của chính phủ nước này.
Bộ Ngoại giao Nigeria xác nhận hợp tác với Mỹ trong các cuộc không kích nhằm vào “các mục tiêu khủng bố” và tái khẳng định cam kết của nước này trong việc bảo vệ quyền của mọi công dân, “không phân biệt đức tin hay sắc tộc”.
Daniel Bwala, cố vấn đặc biệt của Tổng thống Nigeria, nói rằng: “Mỹ và Nigeria đang cùng chung quan điểm trong cuộc chiến chống khủng bố”.
Trước đó, vào tháng 11, Tổng thống Trump đã kêu gọi Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth “chuẩn bị cho khả năng hành động” và cảnh báo Mỹ sẽ tiến vào Nigeria “với hỏa lực áp đảo” để bảo vệ cộng đồng Cơ đốc giáo tại quốc gia đông dân nhất châu Phi này.
