Trang The Kyiv Independent ngày 28.4 dẫn thông cáo của Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cho hay các máy bay không người lái (UAV) của nước này lại một lần nữa tấn công nhà máy lọc dầu tại thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar phía nam nước Nga.
Tuapse đã phải hứng chịu các cuộc tấn công dữ dội trong những tuần qua, bao gồm các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Tuapse vào ngày 16.4 và 20.4, gây ra các vụ cháy kéo dài nhiều ngày.
“Cơ sở này tham gia vào việc cung cấp cho hoạt động của quân đội Nga trên lãnh thổ Ukraine”, Bộ Tổng tham mưu viết trên Facebook, đồng thời cho biết thêm rằng cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn và mức độ thiệt hại đang được đánh giá.
Sau cuộc tấn công ngày 20.4, khoảng 24 bể chứa bị phá hủy và 4 bể khác bị hư hại, theo Bộ Tổng tham mưu. Đám cháy bùng phát do cuộc tấn công ban đầu ngày 16.4 đã được khống chế, nhưng cuộc tấn công thứ hai đã làm bùng phát lại và tình hình trở nên tồi tệ hơn đáng kể, với ngọn lửa cháy liên tục kể từ đó.
Các video do người dân địa phương chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ nhà máy lọc dầu, kết hợp với mưa tạo thành một lớp màng đen trên mặt đất và những vũng nước sẫm màu.
Ông Veniamin Kondratyev, Thống đốc vùng Krasnodar, dẫn lời người đứng đầu huyện Tuapse cho biết công tác sơ tán đang được tiến hành đối với người dân địa phương sống gần nhà máy lọc dầu.
Sau vụ tấn công ngày 28.4, Bộ Chỉ huy ứng phó khẩn cấp vùng Krasnodar cho biết đám cháy đã bùng phát tại nhà máy lọc dầu do “mảnh vỡ UAV rơi xuống”, nhưng không có thương vong.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 186 UAV của Ukraine trên một số khu vực phía nam nước Nga và vùng Crimea.
Tuapse nằm cách Ukraine khoảng 233 km, cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát gần thành phố Zaporizhzhia khoảng 500 km.
Điện Kremlin ngày 28.4 cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào các kho dầu của Nga càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu dầu trên thị trường toàn cầu và gây ra thêm bất ổn, theo hãng RIA.
Hãng thông tấn TASS đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ trưởng phụ trách Tình trạng khẩn cấp bay đến Tuapse và chỉ huy công tác chữa cháy tại đó.
Giới chức Ukraine ngày 28.4 cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 20 người bị thương trong các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.
Lực lượng không quân Ukraine cho biết phía Nga đã phóng 123 UAV, trong đó khoảng 80 chiếc thuộc loại Shahed. Phòng không Ukraine đã bắn hạ 95 chiếc.
Tại tỉnh Dnipropetrovsk, một loạt các cuộc không kích của Nga vào thành phố Kryvyi Rih khiến một người thiệt mạng và năm người bị thương, theo Tỉnh trưởng Oleksandr Hanzha.
Tại tỉnh Kharkiv phía đông bắc, một vụ tấn công bằng UAV của Nga vào sáng sớm tại thị trấn Chuhuiv khiến một người thiệt mạng và một người bị thương, Tỉnh trưởng Oleh Syniehubov cho biết.
Các trường hợp bị thương khác được ghi nhận tại các tỉnh Sumy, Zaporizhzhia và Kherson.
Nga chưa bình luận về thông tin trên nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trong một diễn biến khác, Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho hay các binh sĩ nước này vừa giành thêm quyền kiểm soát đối với làng Zemlyanki tại tỉnh Kharkiv và làng Ilyinovka tại tỉnh Donetsk. Ukraine chưa bình luận về thông tin này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 28.4 tuyên bố rằng việc Israel mua ngũ cốc từ vùng lãnh thổ Nga đơn phương tuyên bố sáp nhập tại Ukraine không thể là hoạt động kinh doanh hợp pháp và Kyiv đang chuẩn bị các biện pháp cấm vận đối với những bên cố gắng trục lợi từ việc này, theo Reuters.
Kyiv cho rằng toàn bộ ngũ cốc được sản xuất tại 4 khu vực ở Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập và bán đảo Crimea đều là hàng “đánh cắp” và trước đây cũng đã phản đối việc xuất khẩu sang các nước khác.
Moscow chưa đưa ra bình luận nào về tình trạng pháp lý của ngũ cốc thu hoạch tại các khu vực này.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hôm 27.4 cho biết đã triệu tập Đại sứ Israel để phản đối điều mà ông mô tả là sự thiếu hành động của Israel khi cho phép các lô hàng ngũ cốc vào nước này từ các khu vực ở Ukraine do Nga kiểm soát.
Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar nói với ông Sybiha rằng Ukraine không cung cấp bằng chứng nào cho thấy số ngũ cốc đó bị “đánh cắp”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận, chỉ nói rằng Nga sẽ không can thiệp. “Hãy để chính quyền Kyiv tự giải quyết vấn đề với Israel”, ông phát biểu.
Nga đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat mới, Tư lệnh Lực lượng Tên lửa Chiến lược Sergei Karakayev thông báo với Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 12/5. Ông Putin cho biết Nga có kế hoạch đưa Sarmat vào trực chiến trước cuối năm nay.
Theo ông Karakayev, tên lửa Sarmat có thể vượt mặt các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và tương lai. Ông cho biết thêm rằng các tên lửa phóng của hệ thống Sarmat sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh của lực lượng hạt nhân chiến lược Nga.
Theo ông Putin, đầu đạn của Sarmat có thể bay theo quỹ đạo đạn đạo hoặc quỹ đạo lướt để tới mục tiêu. Nhà lãnh đạo Nga cho hay, Moscow đang từng bước hiện đại hóa lực lượng hạt nhân sau vụ phóng thử thành công tên lửa đạn đạo Sarmat.
Theo ông, Nga đang “triển khai một cách có hệ thống” chương trình phát triển lực lượng hạt nhân của mình. Công việc tăng cường năng lực răn đe chiến lược của Nga đã được tiến hành liên tục từ đầu những năm 2000.
Ông nói rằng, Moscow buộc phải xem xét lại chiến lược sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (ABM). Ông khẳng định, Nga vẫn đang phát triển các hệ thống mới nhằm vượt qua các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và tương lai của các đối thủ.
Ngoài ra, theo ông Putin,phương tiện không người lái dưới nước Poseidon và tên lửa hành trình tầm bắn toàn cầu Burevestnik đang ở giai đoạn phát triển cuối cùng.
RS-28 Sarmat sẽ thay thế RS-20V Voevoda, tên lửa chiến lược mạnh nhất hiện có trong kho vũ khí Nga. Quá trình phát triển RS-28 Sarmat đã bắt đầu từ hơn một thập niên trước, vào năm 2011.
Sarmat là tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang theo 10 đầu đạn nhiệt hạch lớn hoặc 16 đầu đạn nhỏ hơn hoặc kết hợp cả hai để áp đảo hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương. Mỗi đầu đạn của Sarmat có thể tấn công một mục tiêu riêng biệt.
Ngoài ra, tên lửa Sarmat cũng có khả năng mang tối đa 24 thiết bị phóng siêu vượt âm Avangard, khiến nó trở thành vũ khí đầy uy lực. Avangard có khả năng bay nhanh gấp 27 lần tốc độ âm thanh.
Bộ Quốc phòng Nga từng tuyên bố: "Sarmat là tên lửa hàng đầu với tầm bắn lớn nhất trên thế giới. Nó sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trang hạt nhân chiến lược Nga".
Vladimir Degtyar, nhà thiết kế trưởng tại Phòng thiết kế tên lửa Makeyev - nơi phát triển RS-28 Sarmat, tiết lộ rằng hệ thống kiểm soát của Sarmat được thiết kế cho phép tên lửa này có thể tiếp tục hành trình ngay cả khi bị hỏa lực phòng không đối thủ đánh trúng.
Ngoài ra, đối phương không thể tính toán chính xác quỹ đạo của đầu đạn tên lửa Sarmat và rất khó phát hiện ra chúng, vì chúng được trang bị thiết bị đặc biệt được thiết kế để 'tàng hình" khi bay cả trong bầu khí quyển Trái đất và bên ngoài nó, ông Degtyar cho biết.
"Tin rất tốt đây! Tôi vừa nhận được thông báo rằng 8 phụ nữ dự kiến bị tử hình tại Iran tối nay sẽ không bị xử tử nữa. 4 người sẽ được thả ngay lập tức, 4 người còn lại bị kết án một tháng tù. Tôi đánh giá cao Iran và các lãnh đạo của họ vì tôn trọng đề nghị của Tổng thống Mỹ và hủy kế hoạch thi hành án", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/4.
Trả lời trên Fox News sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nói rằng ông Trump đã "nhận được thông tin trực tiếp từ chính quyền Iran rằng những phụ nữ này sẽ được tha mạng".
Tổng thống Mỹ hôm 21/4 dẫn lại bài viết của một nhà hoạt động ủng hộ Israel, trong đó cho biết 8 phụ nữ tại Iran sắp bị treo cổ. Ông kêu gọi lãnh đạo Iran trả tự do cho những phụ nữ này để tạo "khởi đầu tuyệt vời" cho đàm phán.
Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định không có kế hoạch nào như vậy. Trang Mizan Online của cơ quan tư pháp Iran cho rằng Tổng thống Trump "một lần nữa bị tin giả đánh lừa". "Trong số những phụ nữ được cho là sắp bị tử hình, một số người đã được thả, số khác đối diện với những cáo buộc có mức án tối đa là tù giam", trang này cho hay.
Tổng thống Mỹ từng nhiều lần đưa ra thông tin về án tử hình tại Iran, nhưng thường gây tranh cãi hoặc không được xác thực.
Ông Trump hôm 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, nhưng vẫn yêu cầu quân đội Mỹ phong tỏa các cảng biển nước này, gây sức ép buộc Tehran đưa ra đề xuất thống nhất nhằm nối lại đàm phán. Theo CNN, tính đến tối 21/4, chính quyền Mỹ gần như không nhận được phản hồi đáng kể nào từ Iran.
Iran ngày 22/4 tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn hiệu lực. Giá dầu, vốn đã tăng vọt kể từ khi Mỹ - Israel tấn công Iran ngày 28/2, tiếp tục tăng nhẹ do sự mơ hồ về khả năng chiến sự tiếp diễn.
"Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn hạ bất kỳ tàu nào... đang rải thủy lôi trong eo biển Hormuz. Không được do dự. Ngoài ra, các tàu quét thủy lôi của chúng tôi đang dọn sạch eo biển ngay bây giờ", ông Trump viết trên mạng xã hội, theo AFP.
Ngoài ra, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz và "phong tỏa chặt chẽ" tuyến đường này cho đến khi đạt được thỏa thuận với Iran.
Trước đó vào tối 22.4, Tham mưu trưởng Hải quân Ý Giuseppe Berutti Bergotto cho hay Ý sẵn sàng triển khai tới 4 tàu, trong đó có 2 tàu quét thủy lôi, như một phần của sứ mệnh quốc tế nhằm dọn sạch eo biển Hormuz, theo Reuters.
Các nhà lãnh đạo châu Âu đã gặp nhau tại Paris trong tuần trước để thảo luận về nỗ lực đa quốc gia nhằm bảo vệ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, vốn gần như bị đóng cửa trong cuộc chiến của Mỹ - Israel chống Iran.
Hơn 10 quốc gia, trong đó có Ý, đã tuyên bố sẽ tham gia một sứ mệnh nhằm đảm bảo an toàn hàng hải ở eo biển Hormuz khi tình hình cho phép.
"Rõ ràng chúng ta không hành động một mình. Chúng ta là một phần của liên minh quốc tế, và các quốc gia khác cũng sẽ cử tàu quét thủy lôi", ông Berutti Bergotto nói với đài truyền hình nhà nước RAI.
Ông Berutti Bergotto cho biết thêm các tàu của Ý sẽ khởi hành từ cảng La Spezia ở phía tây bắc và sẽ mất khoảng 4 tuần để đến eo biển Hormuz.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran đối với tuyên bố của Tổng thống Trump cũng như Tham mưu trưởng Berutti Bergotto. Hôm 22.4, Tehran đã tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz khi Mỹ còn phong tỏa các cảng của Iran.
Tờ The Washington Post hôm 22.4 đưa tin rằng trong một cuộc họp kín, Lầu Năm Góc đã chia sẻ ước tính rằng phải mất 6 tháng mới dọn sạch hoàn toàn thủy lôi do Iran rải tại eo biển Hormuz.
Khi được hỏi về bản tin này, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell nói: "Việc truyền thông chọn lọc thông tin bị rò rỉ, phần lớn trong số đó là sai sự thật, từ một cuộc họp kín là hành vi báo chí không trung thực", theo AFP.
