Cyprus, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), ngày 22.4 thông báo rằng đại sứ của các nước thành viên đã đồng ý khởi động quy trình để chính thức thông qua gói vay cho Ukraine và cấm vận Nga, theo tờ The Guardian. Lễ ký quyết định chính thức dự kiến diễn ra vào chiều 23.4.
Gói vay trị giá đến 90 tỉ euro này thực tế đã được EU đồng ý vào tháng 12.2025 nhưng Thủ tướng Hungary Viktor Orban với sự ủng hộ của Slovakia đã bất ngờ “quay xe”, phủ quyết tại phiên họp vào tháng 3 do mâu thuẫn với Ukraine về đường ống dẫn dầu Druzhba.
Đường ống dẫn dầu từ Nga sang hai nước châu Âu này, có công suất 1,2 – 1,4 triệu thùng mỗi ngày, là nguồn cung quan trọng cho Hungary và Slovakia. Ukraine nói rằng đường ống bị hư hại nặng do chiến sự và đang được sửa chữa gấp rút.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nên đã phủ quyết gói vay của EU, nguồn tiền cực kỳ cần thiết cho chính quyền Kyiv. Gói vay dự kiến sẽ bù đắp cho 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Ukraine sẽ không phải trả lãi và chỉ trả tiền gốc khi nào Nga bồi thường thiệt hại do chiến sự gây ra. Hiện tại, ước tính 210 tỉ euro tài sản ngân hàng trung ương Nga đang bị đóng băng tại EU.
Công ty dầu mỏ MOL của Hungary chiều 22.4 cho biết đơn vị điều hành đường ống phía Ukraine đã thông báo rằng dầu thô từ đường ống Druzhba đang chảy từ Belarus sang và dự kiến đến Hungary và Slovakia “sớm nhất vào ngày mai”.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh việc EU cho Ukraine vay 90 tỉ euro, cho rằng việc hỗ trợ Kyiv và gây sức ép lên Moscow là điều cần thiết để chấm dứt chiến sự.
Nút thắt được tháo gỡ sau khi ông Orban bị đối thủ chính trị Peter Magyar vượt qua trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Ông Magyar được cho là thận trọng hơn trong mối quan hệ với Nga, chỉ trích việc ông Orban duy trì quan hệ gần gũi quá mức, đặc biệt là về năng lượng, với Moscow.
Kèm theo gói vay, EU cũng nhất trí về gói cấm vận thứ 20 lên Nga, trong đó có những giới hạn về hàng hải và năng lượng, các biện pháp về tài chính, thương mại và công nghiệp.
Với quyết sách mới này, ông Trump đơn phương phá bỏ thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU ký kết hồi mùa hè năm ngoái quy định mức thuế quan đối ứng giữa hai bên chỉ là 15%.
Không phải mọi cáo buộc được ông Trump đưa ra làm lý do lập luận cho quyết sách này đều vô lý. Cho tới nay, thỏa thuận trên vẫn chưa được phía EU phê chuẩn. Hai bên vẫn bất đồng quan điểm sâu sắc về việc EU đánh thuế các hãng công nghệ cao của Mỹ, về những trở ngại và rào cản thương mại ở phía EU đối với ô tô và xe tải của Mỹ... Nhưng từ góc độ thời điểm ông Trump đưa ra quyết sách này, thì có thể thấy những lý do trên đều không hẳn quyết định.
Vào thời điểm hiện tại, ông Trump gặp nhiều khó khăn và khó xử lớn cả về đối nội lẫn đối ngoại. Tòa án tối cao Mỹ đã phán quyết không thuận cho chính sách thuế quan bảo hộ thương mại của ông Trump. Cuộc chiến tranh với Iran trên thực tế không thắng lợi đối với nước Mỹ như Tổng thống Trump luôn khẳng định. Lạm phát ở Mỹ gia tăng. Washington cũng không thể chấm dứt cuộc xung đột Ukraine như ông Trump từng tuyên bố. Nga và Trung Quốc vẫn tiếp tục là những đối tác và đối thủ thách thức vai trò và ảnh hưởng chính trị thế giới của Mỹ.
Trong bối cảnh tình hình ấy, các nước thành viên EU và NATO ở châu Âu lại không kề vai sát cánh cùng Mỹ trong cuộc chiến Iran. Gần đây nhất, ông Trump đặc biệt bực bội về phát ngôn của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Cho nên quyết sách trên vừa là sự trút giận của ông Trump vào EU và Đức, đồng thời là cách tự giải thoát khỏi khó khăn và khó xử đối nội hiện tại, lách phán quyết của tòa án tối cao để áp thuế quan bảo hộ theo cách khác và để lại khai thác hiệu ứng dân túy của khẩu hiệu "Nước Mỹ trước hết".
"Tôi đã chỉ đạo quân đội duy trì phong tỏa và duy trì trạng thái sẵn sàng hành động trên mọi mặt. Tôi cũng sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi họ gửi đề xuất đàm phán và các cuộc thảo luận kết thúc", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/4 thông báo trên Truth Social.
Ông nói quyết định này xuất phát từ đánh giá thực tế chính phủ Iran "đang chia rẽ nghiêm trọng". Lãnh đạo Mỹ cho biết Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir và Thủ tướng Shehbaz Sharif đã đề nghị hoãn các đòn tấn công Iran "cho đến khi các lãnh đạo và đại diện Iran có thể đạt được đề xuất thống nhất".
Thông báo của ông Trump cho thấy quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn lần này sẽ không có hạn chót, mà có thể kéo dài đến khi Iran chấp nhận đàm phán vòng hai và gửi đề xuất mới. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến hết hạn trong hôm nay sau hai tuần thực thi.
Động thái này đánh dấu sự thay đổi lập trường đột ngột từ Nhà Trắng. Chỉ vài giờ trước, ông Trump còn tuyên bố không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn và cảnh báo thời gian dành cho Iran đang cạn dần trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng nước này.
Thủ tướng Sharif đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump trong thông điệp trên X, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy các bên tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. "Tôi chân thành hy vọng cả hai phía sẽ tiếp tục thực thi lệnh ngừng bắn, đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện trong vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và chấm dứt vĩnh viễn xung đột", lãnh đạo Pakistan cho biết.
Trong khi đó, ông Mahdi Mohammadi, trợ lý của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, nghi ngờ tuyên bố gia hạn ngừng bắn từ Tổng thống Trump lại là "âm mưu câu giờ cho đòn đánh bất ngờ" và cho rằng giờ là lúc Iran cần giành thế chủ động.
"Phe đang thua không thể quyết định điều khoản đàm phán. Iran cần đáp trả quân sự với việc đối phương duy trì phong tỏa", ông nói.
Đoàn kỵ binh hộ tống xe của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiến vào Phủ Tổng thống Ấn Độ sáng nay, với 21 loạt đại bác chào mừng vang lên. Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại nơi đỗ xe, theo TTXVN.
Tại lễ đón chính thức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Tổng thống Murmu và Thủ tướng Modi bước lên bục danh dự làm lễ chào cờ và chứng kiến nghi thức diễu binh của đội danh dự quân đội Ấn Độ.
Kết thúc lễ đón, hai lãnh đạo Ấn Độ mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chụp ảnh với các sinh viên, người dân Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ ngày 5-7/5. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Ấn Độ trên cương vị mới, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Trong những thập kỷ qua, quan hệ song phương đã đạt những bước tiến mạnh mẽ trên các lĩnh vực.
Hợp tác kinh tế - thương mại tăng trưởng rất tích cực, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 15-16 tỷ USD/năm trong giai đoạn gần đây. Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Đầu tư hai chiều tiếp tục mở rộng với gần 500 dự án, đồng thời còn nhiều dư địa để hai nước tiếp tục có những bước hợp tác bứt phá.
Đặc biệt, Việt Nam và Ấn Độ đang mở rộng mạnh hợp tác sang các lĩnh vực mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và dữ liệu vệ tinh.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ là minh chứng rõ nét của đường lối đối ngoại của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đó là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
