Doanh nghiệp Việt đang cấp tập triển khai các yêu cầu về kiểm dịch thực vật để đưa quả bưởi và quả chanh tươi Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Ngày 14/5 tại TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị công bố Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn 2 nước.
Chanh, bưởi cũng phải bao trái trước khi xuất khẩu
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) – thông tin, việc ký kết Nghị định thư giúp bưởi và chanh trở thành những mặt hàng tiếp theo của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, Nghị định thư mở thêm đầu ra cho trái cây Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới đối với toàn bộ chuỗi sản xuất.
Theo quy định, tất cả vùng trồng và cơ sở đóng gói muốn tham gia xuất khẩu đều phải đăng ký và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt mã số.
Các vùng trồng phải áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP), quản lý dịch hại tổng hợp (IPM/IPHM), đồng thời xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc đầy đủ.
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là kiểm soát chặt các đối tượng kiểm dịch thực vật mà phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm, gồm ruồi đục quả, sâu đục quả, rệp sáp và nhiều loại nấm bệnh.
Để đáp ứng yêu cầu này, vùng trồng phải đặt bẫy ruồi đục quả với mật độ tối thiểu 1 bẫy/ha hoặc ít nhất 3 bẫy đối với khu vực dưới 3 ha. Việc giám sát phải được thực hiện định kỳ tối thiểu 14 ngày/lần từ khi ra hoa đến lúc thu hoạch.
Riêng đối với quả bưởi, Nghị định thư yêu cầu bắt buộc bao trái ít nhất 60 ngày trước thu hoạch nhằm hạn chế nguy cơ xâm nhập của sinh vật gây hại. Sau thu hoạch, trái cây phải được vận chuyển nguyên túi bao tới cơ sở đóng gói để tiến hành phân loại và xử lý.
Các cơ sở đóng gói cũng phải đáp ứng nhiều yêu cầu kỹ thuật như có khu nguyên liệu và kho thành phẩm riêng biệt, bảo đảm vệ sinh, xây dựng hệ thống giám sát và truy xuất nguồn gốc.
Trong quá trình xử lý và đóng gói, các đơn vị phải loại bỏ hoàn toàn quả bị bệnh, biến dạng, cành lá, đất và các tàn dư thực vật. Quy định về bao bì, nhãn mác cũng được siết chặt khi mỗi thùng hàng phải ghi đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, nơi sản xuất, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cùng dòng chữ “Exported to the People’s Republic of China” hoặc tiếng Trung tương đương.
Đáng chú ý, toàn bộ lô hàng trước khi xuất khẩu đều phải trải qua kiểm tra kiểm dịch thực vật. Nếu phát hiện sinh vật gây hại còn sống hoặc lẫn đất, tàn dư thực vật, lô hàng sẽ không được phép xuất khẩu. Trong trường hợp nghiêm trọng, vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói vi phạm có thể bị đình chỉ xuất khẩu trong suốt phần còn lại của mùa vụ.
Doanh nghiệp mừng nhưng vẫn còn nhiều nỗi lo
Ông Hoàng Trung – Thứ trưởng Bộ NN&MT – nhận định việc ký kết Nghị định thư là kết quả của nhiều năm nỗ lực từ cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, ký kết mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng là tổ chức triển khai hiệu quả trong thực tế. Sau khi Nghị định thư được ký kết, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trái cây đang cấp tập chuẩn bị cho những lô hàng đầu tiên xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Bà Ngô Tường Vy – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất Nhập Khẩu Trái Cây Chánh Thu – cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với các chi cục địa phương để triển khai các yêu cầu của Nghị định thư và xây dựng vùng trồng phục vụ xuất khẩu bưởi sang Trung Quốc.
Theo bà Vy, một trong những yêu cầu mới là bắt buộc phải bao trái đối với bưởi, tương tự như các loại trái cây đã xuất khẩu trước đây như xoài hay vú sữa. Dù làm tăng thêm chi phí sản xuất nhưng đây là giải pháp giúp bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tạo điều kiện để mở rộng sang nhiều thị trường khác trong tương lai.
Về phần giá xuất khẩu, bà Vy cho biết, doanh nghiệp đã sang Trung Quốc đàm phán giá bán theo từng quý nhằm chủ động điều tiết sản lượng. Trong các thời điểm Trung Quốc vào vụ thu hoạch nội địa, doanh nghiệp sẽ hạn chế lượng hàng xuất khẩu. Ngược lại, vào mùa lễ hội hoặc khi nguồn cung từ Thái Lan giảm, doanh nghiệp sẽ tăng lượng hàng đưa sang thị trường này.
Theo đại diện Chánh Thu, nông dân Việt Nam hiện có thể sản xuất rải vụ nên việc điều chỉnh sản lượng không quá khó. Tuy vậy, để xuất khẩu bền vững, điều quan trọng nhất là phải xây dựng đầu ra ổn định.
Doanh nghiệp này cũng ưu tiên làm việc trực tiếp với khách hàng và xây dựng điểm bán hàng tại Trung Quốc nhằm chủ động thị trường tiêu thụ.
Bà Vy cũng thừa nhận, việc vận động nông dân bao từng trái bưởi không đơn giản do phát sinh thêm chi phí sản xuất. Vì vậy, doanh nghiệp phải đồng thời cam kết bao tiêu sản phẩm để người dân yên tâm đầu tư.
Trong khi đó, ông Võ Huy Hoàng – Giám đốc Công ty Hoàng Thọ (Bình Thuận) – chia sẻ, dù đã có kinh nghiệm xây dựng vùng trồng và cơ sở đóng gói cho thanh long xuất khẩu nhưng với bưởi và chanh, doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn học hỏi để hoàn thiện quy trình đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch.
Sau khi biết thông tin về việc Nghị định thư được ký kết, ông đã trực tiếp đến TPHCM để tìm hiểu các quy định mới.
“Khách hàng yêu cầu có hàng là chuyển ngay vì họ đánh giá bưởi da xanh Việt Nam ngon, ngọt, giá hợp lý và rất dễ sử dụng”, ông nói.
Theo ông Hoàng, phần lớn nông dân hiện đã có ý thức hơn trong việc tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và tổ chức sản xuất đồng bộ vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện.
Các doanh nghiệp cho rằng việc Trung Quốc chính thức mở cửa cho bưởi và chanh Việt Nam không chỉ tạo thêm cơ hội tăng trưởng xuất khẩu mà còn thúc đẩy ngành trái cây chuyển dần sang mô hình sản xuất chuyên nghiệp hơn, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới phát triển bền vững.
Việt Nam hiện có khoảng 106.000 ha bưởi với sản lượng khoảng 1 triệu tấn mỗi năm và hơn 44.000 ha chanh với sản lượng gần 700.000 tấn.
Việc bổ sung thêm hai loại trái cây này vào nhóm xuất khẩu chính ngạch được kỳ vọng sẽ giúp đa dạng hóa mặt hàng, gia tăng kim ngạch xuất khẩu và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Với mức giá hiện nay, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 155 triệu đồng/lượng.
Giá bạc thế giới cũng bật tăng mạnh, có lúc vượt 83 USD/ounce, quy đổi tương đương 2,64 triệu đồng/lượng.
Đây là mức tăng rất mạnh trong thời gian gần đây.
Gần đây diễn biến giá vàng phụ thuộc phần lớn vào thông tin cuộc chiến giữa Mỹ - Iran, mỗi khi tình hình căng thẳng xuống thang thì giá vàng sẽ được củng cố đà tăng.
Tối nay, tuy Mỹ lưu ý "lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ hiệu lực, nhưng chỉ áp dụng đối với Iran, cho đến khi thỏa thuận với Iran được hoàn tất 100%", nhưng kỳ vọng về việc cuộc chiến Mỹ - Iran sớm chấm dứt đã đẩy giá vàng tăng vọt vì ông Trump hứa hẹn "quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh, bởi phần lớn các điểm đã được đàm phán xong".
Cuối ngày hôm nay, giá vàng miếng SJC giảm 200.000 đồng/lượng, về mức 171 triệu đồng/lượng. Giá mua vào cũng giảm về mức tương ứng, còn 167,5 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra giảm về 170,5 triệu đồng/lượng, mua vào 167 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước chỉ còn cao hơn 16 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh từng lên đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Cuối ngày hôm nay giá bạc cũng nhích lên.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,065 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,973 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,072 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,982 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 3,064 triệu đồng/lượng và 2,972 triệu đồng/lượng (mua vào).
Trong vòng một tuần qua giá bạc trong nước liên tục đi lên và hiện khá vững ở mốc trên 3 triệu đồng/lượng. Sức mua cũng cải thiện sau một thời gian trầm lắng.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY
Trong phiên 5/5, bạc trong nước giảm mạnh về khoảng 76 triệu đồng/kg ở chiều bán ra, mất gần 3 triệu đồng mỗi kg so với phiên trước. Giá mua vào cũng lùi xuống còn 74 triệu đồng/kg.
Trên thị trường quốc tế, giá bạc có thời điểm đánh mất mốc 73 USD/ounce trước khi phục hồi nhẹ lên quanh 73,5 USD/ounce.
Diễn biến của giá bạc xảy ra trong bối cảnh giá vàng cũng giảm sâu, “bốc hơi” hàng trăm USD/ounce chỉ sau một phiên, lùi về sát ngưỡng 4.500 USD/ounce.
Trao đổi với Kitco, ông Nitesh Shah - Giám đốc nghiên cứu hàng hóa và kinh tế vĩ mô tại WisdomTree - nhận định vàng vẫn duy trì triển vọng tích cực trong trung và dài hạn, dù đang gặp trở ngại trong vai trò tài sản trú ẩn an toàn.
Theo ông, khi vàng đi lên, bạc thường có xu hướng biến động cùng chiều. Vị chuyên gia dự báo giá bạc có thể đạt khoảng 92,5 USD/ounce vào quý I/2027, với dư địa tăng thêm phụ thuộc vào quá trình điện khí hóa và nhu cầu năng lượng mặt trời.
Nếu vàng tiếp tục bứt phá, bạc nhiều khả năng sẽ được kéo tăng theo. Xu hướng đa dạng hóa nguồn năng lượng toàn cầu được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhu cầu dài hạn, qua đó thúc đẩy giá bạc.
Thậm chí, Bank of America dự báo giá bạc trung bình năm nay có thể đạt 85,9 USD/ounce, cao hơn gần 15% so với ước tính trước đó là 75 USD/ounce. Nhu cầu từ lĩnh vực năng lượng mặt trời tiếp tục đóng vai trò then chốt đối với thị trường.
Ở một diễn biến khác, báo cáo mới từ một doanh nghiệp trong nước cho thấy tồn kho bạc tại Thượng Hải tăng thêm hơn 116 tấn so với tuần trước và cao hơn khoảng 73 tấn so với cuối năm 2025. Ngược lại, tồn kho bạc tại Comex giảm hơn 19 tấn trong cùng kỳ.
“Dữ liệu cho thấy dòng chảy bạc vật chất đang dịch chuyển giữa các khu vực, khi nguồn cung có xu hướng rời khỏi thị trường phương Tây và được hấp thụ tại Trung Quốc”, một chuyên gia nhận định.
Đó còn là một lát cắt văn hóa, khi một món ăn tưởng chừng bình dân lại trở thành điểm hẹn của nhiều quốc tịch, nhiều câu chuyện, nhiều cảm xúc.
Trong dòng người đó, nhiều du khách đã không ngớt lời khen rằng mặc dù đã ăn qua rất nhiều món ngon trên thế giới, nhưng bánh mì vẫn là món ăn số 1 đối với họ.
Có lẽ chúng ta đã quen với bánh mì đến mức quên mất rằng đó là một "kỳ tích văn hóa" rất riêng của Việt Nam. Nếu nhìn ở góc độ nguyên liệu, bánh mì không có gì quá đặc biệt: một ổ bánh giòn, vài lát thịt, chút rau, ít nước xốt.
Nhưng điều làm nên sức sống của nó không nằm ở từng thành phần mà ở sự hòa trộn. Đó là câu chuyện của một nền ẩm thực biết tiếp nhận, biến đổi và làm mới.
Từ chiếc baguette của Pháp, qua thời gian, người Việt đã biến nó thành bánh mì Việt - nhỏ hơn, giòn hơn, đậm đà hơn và quan trọng nhất là "Việt Nam hơn".
Trong mỗi ổ bánh mì là sự giao thoa của lịch sử, của khẩu vị, của đời sống đô thị và cả nhịp sống nhanh.
Chính vì vậy bánh mì không chỉ là món ăn mà đã trở thành một biểu tượng của sự thích nghi, của sáng tạo. Và cũng là biểu tượng của một nền văn hóa biết "làm của mình" từ những gì tưởng như không thuộc về mình.
Điều đáng nói là trong khi người Việt ăn bánh mì mỗi ngày, nhiều khi chỉ như một lựa chọn tiện lợi, thì du khách quốc tế lại nhìn thấy trong đó một trải nghiệm đặc biệt. Họ sẵn sàng xếp hàng dưới nắng như tại lễ hội này, sẵn sàng thử nhiều loại khác nhau và thậm chí mang về khách sạn để ăn tiếp.
Tại sao lại có sự khác biệt đó? Có lẽ vì người ngoài nhìn vào bằng sự tò mò, còn người trong cuộc đôi khi lại nhìn bằng thói quen. Chúng ta quen nên không còn thấy lạ, quen nên không còn thấy quý.
Thực ra lễ hội bánh mì không chỉ là nơi ăn uống mà là một dịp để kể lại câu chuyện của bánh mì Việt Nam một cách có ý thức.
Khi một món ăn được đưa lên thành lễ hội, được tổ chức bài bản, được truyền thông, được trải nghiệm, nó không còn chỉ là "đồ ăn" mà trở thành "giá trị" - nếu được gìn giữ và phát triển đúng hướng có thể đi rất xa, như chủ đề của lễ hội năm nay: "Bánh mì Việt Nam: Giá trị ẩm thực thế giới - Lan tỏa năm châu".
Câu chuyện bánh mì cũng là câu chuyện của văn hóa Việt trong bối cảnh hội nhập. Làm sao để những gì bình dị nhất có thể trở thành điểm nhấn? Làm sao để một món ăn đường phố có thể đứng ngang hàng với những thương hiệu ẩm thực toàn cầu?
Câu trả lời nằm ở việc hiểu và giữ được bản sắc. Một ổ bánh mì ngon không cần phải cầu kỳ. Nó cần đúng vị. Đúng cái giòn của vỏ, cái mềm của ruột, cái đậm đà của nhân. Và hơn hết, nó cần giữ được cái "hồn" - thứ không thể đo bằng công thức.
Cũng giống như văn hóa, khi đánh mất "hồn" thì dù có hiện đại đến đâu cũng chỉ là vỏ ngoài. Và điều quan trọng nữa là phải có những kế hoạch thúc đẩy cụ thể, thường xuyên để bánh mì "lan tỏa năm châu" chứ không dừng ở lễ hội mỗi năm một lần.
Điều đáng mừng là qua những lễ hội như thế này, người trẻ bắt đầu quan tâm hơn đến những giá trị tưởng như rất quen thuộc.
Không chỉ là ăn, mà là hiểu. Không chỉ là thưởng thức, mà là tự hào. Một bạn trẻ có thể check-in với ổ bánh mì nhưng nếu từ đó họ hiểu thêm về lịch sử, về cách làm, về câu chuyện phía sau thì đó đã là một bước tiến.
Văn hóa không tự nhiên tồn tại mà cần được kể lại, được làm mới và được truyền đi. Sự yêu thích của du khách quốc tế cũng là một lời nhắc nhở rằng những gì chúng ta đang có không hề nhỏ bé.
Một món ăn có thể trở thành cầu nối. Một trải nghiệm ẩm thực có thể trở thành lý do để người ta quay lại một đất nước.
Khi một người Mỹ, một người Slovakia hay bất kỳ ai tìm đến bánh mì như một "món ăn số 1", thì đó không chỉ là câu chuyện khẩu vị. Đó là câu chuyện của cảm xúc. Và khi đã chạm đến cảm xúc, văn hóa đã thực sự "đi ra thế giới".
