Thông tin trên được nêu tại Tọa đàm phòng chống thuốc lá lậu – thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới, do báo Công an nhân dân tổ chức sáng 22-4.
Trên khía cạnh điều tra, trung tá Phạm Văn Ngọc – cán bộ Phòng Chống buôn lậu, hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an – chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý hành vi buôn lậu thuốc lá.
Theo ông Ngọc, sau khi nghị quyết 173 được thực hiện, thì đến nay vẫn còn một số khó khăn như chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…Điều này gây khó khăn trong việc xác định hành vi vi phạm trong quá trình xử lý.
Bên cạnh đó, nghị định 173 có quy định cho phép nhập khẩu, kinh doanh thuốc lá, dẫn đến những ảnh hưởng đến việc thanh tra, xử lý hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, theo quy định về định lượng đủ để cấu thành hành vi bị xử lý là từ 1.500 bao thuốc lá trở lên. Lợi dụng điều này, các đối tượng thường xé lẻ, chia nhỏ số lượng thuốc lá khi vận chuyển để không đủ mức độ xử lý gây khó khăn cho công tác điều tra.
Vì vậy, trung tá Ngọc đề xuất cần xem xét sửa đổi, giảm định lượng 1.500 bao xuống mức thấp hơn. Bên cạnh đó cần bổ sung quy định dựa trên giá trị hàng hóa vi phạm. Nếu số lượng chưa đủ nhưng giá trị hàng hóa lớn thì vẫn có thể xem xét xử lý.
Ngoài ra các cơ quan chức năng cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để có hành lang pháp lý trong việc xem xét xử lý hình sự hành vi này. Đồng thời cần tăng mức xử phạt vi phạm hành chính với hành vi buôn lậu thuốc lá.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, cho hay trong quá trình kiểm tra, xử lý cho thấy những người buôn lậu thuốc lá thường sử dụng phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Trong khi đó, kinh phí, phương tiện, thiết vị phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm mặc dù đã được quan tâm bổ sung, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Do mô hình tổ chức của lực lượng quản lý thị trường thay đổi nên công tác chỉ đạo về phòng chống thuốc lá giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc không đảm bảo tính kịp thời, có độ trễ cao.
Trước thực tế đó, ông Lê kiến nghị, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo đồng bộ giữa Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá với các luật, pháp lệnh liên quan đến thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật để xử lý hình sự với khối lượng, giá trị hoặc số thu lợi bất chính thấp hơn mức hiện nay. Đồng thời cần nâng mức xử phạt vi phạm hành chính nhằm tăng tính răn đe…
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, chia sẻ ngoài buôn lậu thuốc lá điếu, điều đáng lo ngại hiện nay là sự len lỏi của thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Dù đã được đưa vào danh mục hàng cấm và chính thức bị cấm từ ngày 1-1-2025, thế nhưng đến nay thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vẫn đang âm thầm len lỏi trong đời sống.
Ông Nhân cho rằng các sản phẩm này vẫn được buôn lậu và bán tràn lan, nhắm trực tiếp vào giới trẻ, học sinh, sinh viên thông qua các nền tảng mạng xã hội. Người mua chỉ cần nhắn tin qua Zalo hoặc messenger, hàng sẽ được giao tận tay với giá rẻ.
“Thuốc lá lậu có lợi thế bất hợp pháp về giá do trốn thuế, không chịu các chi phí tuân thủ pháp luật, không kiểm soát chất lượng và không in cảnh báo sức khỏe theo quy định.
Đây là hình thức cạnh tranh không lành mạnh, tạo sức ép rất lớn lên các doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng”, ông Nhân nói.
Ông Nhân kiến nghị tiếp tục mở các chuyên án tại các tuyến, địa bàn trọng điểm. Từ đó triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia từ khu vực biên giới, không để hàng lậu tập kết, phân tán vào nội địa.
Xử lý hình sự thật nghiêm minh các nghi phạm cầm đầu để răn đe, đặc biệt với hành vi tái phạm cần xem xét xử lý hình sự.
Đẩy mạnh đấu tranh hoạt động mua bán thuốc lá trái phép trên không gian mạng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để rà soát, xử lý tận gốc các tài khoản, hội nhóm và gỡ bỏ các tài khoản vi phạm.
Ông Nhân khẳng định muốn chống buôn lậu hiệu quả, “hành lang pháp lý phải đủ chặt để quản lý, đủ mạnh để răn đe, đủ rõ để thực thi và đủ đồng bộ để phối hợp hành động”.
Chuyến đi diễn ra vào mùa xuân năm ngoái, trong khuôn khổ một chương trình giao lưu, học tập dành cho cán bộ kỹ thuật và nhân viên trẻ. Không quá dài ngày, nhưng đủ để mang lại những trải nghiệm mới, từ văn hóa, cách làm việc đến tư duy tổ chức sản xuất.
Với chị Cao Huỳnh Di (Phòng Tổng hợp, Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải II), điều đọng lại rõ nhất không phải là công nghệ hay quy trình, mà là câu chuyện con người.
Trong thời gian ở Trung Quốc, chị có dịp tham quan một số địa điểm lịch sử, tìm hiểu thêm về những giai đoạn giao lưu giữa hai nước trong quá khứ.
Điều khiến chị nhớ nhất còn là những sinh hoạt rất đời thường: cùng ăn, cùng làm, cùng trò chuyện với đồng nghiệp đến từ nền văn hóa khác.
Từ cảm giác bỡ ngỡ, nhưng càng tiếp xúc càng thấy dễ hiểu nhau hơn. Sau này quay lại làm việc, chị thấy việc phối hợp với các đồng nghiệp nước ngoài cũng nhẹ nhàng hơn nhiều.
Sau chuyến đi, chị chủ động tham gia các hoạt động giao lưu nội bộ, hỗ trợ kết nối giữa các nhóm nhân sự khác nhau trong nhà máy, những việc nhỏ nhưng giúp môi trường làm việc "mềm" hơn.
Ở một góc nhìn khác, anh Lâm Phú Quốc (nhân viên tổ nhiệt - điều khiển, Phòng Bảo trì thiết bị) lại mang về những bài học rất cụ thể.
Trong thời gian học tập, anh đặc biệt chú ý đến cách các nhà máy theo dõi tình trạng thiết bị theo thời gian thực và quy trình kiểm tra định kỳ. Khi trở về, anh cùng đồng nghiệp đề xuất điều chỉnh một số khâu trong hệ thống theo dõi thiết bị quan trọng. "Không phải là thay đổi lớn, nhưng giúp phát hiện sớm rủi ro và hạn chế gián đoạn. Cải tiến này đã góp phần đảm bảo tính liên tục của sản xuất", anh nói.
Theo anh, giá trị lớn nhất của chuyến đi là nhìn thấy cách người khác giải quyết những vấn đề rất giống mình, rồi chọn lọc cái phù hợp để áp dụng.
Không trực tiếp vận hành máy móc, nhưng chị Lê Ngọc Hạnh Nguyên (Phòng Kỹ thuật sản xuất) lại tìm thấy hướng cải thiện công việc từ những điều tưởng chừng rất nhỏ.
Điều chị ấn tượng là cách quản lý tài liệu và phối hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiệp mà chị có dịp quan sát. Sau khi về nước, chị thử điều chỉnh lại cách lưu trữ hồ sơ, đồng thời đề xuất cải tiến quy trình trao đổi nội bộ.
"Công việc hành chính tuy không trực tiếp vận hành thiết bị, nhưng sự hỗ trợ hiệu quả từ hậu cần giúp đội ngũ kỹ thuật tập trung hơn vào sản xuất", chị cho biết.
Trước yêu cầu chú trọng hiệu quả trong hợp tác thực chất, chị cho rằng mỗi vị trí đều có thể đóng góp vào "hiệu quả" bằng sự tận tâm. Công việc hành chính không trực tiếp tạo ra sản phẩm, nhưng nếu làm tốt thì giúp cả hệ thống vận hành trơn tru hơn.
Một năm không phải là quãng thời gian dài, nhưng đủ để thấy những thay đổi nhỏ bắt đầu phát huy hiệu quả. Từ cách giao tiếp trong công việc, cách tổ chức quy trình, đến tư duy tiếp cận vấn đề, tất cả đều có sự điều chỉnh nhất định.
Không có những bước đột phá lớn, nhưng chính những cải tiến nhỏ, đều đặn lại tạo nên sự khác biệt trong vận hành hằng ngày.
Với những người tham gia, chuyến đi không chỉ là một lần "đi học", mà là dịp để nhìn lại công việc của mình từ một góc độ khác - thực tế hơn, linh hoạt hơn, và cũng cởi mở hơn.
Ngày 10-4, thông tin từ Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết bước đầu cơ sở cung cấp suất ăn bán trú cho học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây đã thực hiện theo chỉ đạo tạm ngưng hoạt động, để phục vụ công tác điều tra của cơ quan chức năng.
Kết quả điều tra ban đầu ghi nhận: Trường tiểu học Bình Quới Tây có thực hiện ký kết cung cấp suất ăn sẵn cho học sinh bán trú với Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước theo hợp đồng số 08/HĐKT/2025.
Ngày 7-4-2026, thức ăn được chế biến tại Chi nhánh Công ty Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước (địa chỉ: 102/23 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) và vận chuyển đến Trường tiểu học Bình Quới Tây để chia suất ăn.
Thực đơn bữa ăn trưa gồm các món: Cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào, mận; thực đơn bữa ăn xế là bánh flan. Tổng số 740 học sinh cùng thực hiện bữa ăn trưa ngày 7-4-2026 lúc 10h30, 11h và bữa xế lúc 14h30.
Trong 2 ngày (8 và 9-4), Phòng y tế nhà trường và Trạm y tế phường Bình Quới tiếp nhận nhiều học sinh có triệu chứng sốt, đau bụng.
Đến 15h ngày 9-4, theo báo cáo số 136/BC-TYT của Trạm y tế phường Bình Quới, Sở An toàn thực phẩm ghi nhận hàng trăm học sinh có triệu chứng bất thường đến khám và điều trị tại các bệnh viện (trong đó có 27 trường hợp tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, 74 trường hợp tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh, 3 trường hợp tại Bệnh viện Nhi đồng 2 và 13 trường hợp tại Trạm y tế phường Bình Quới).
Trước đó ngày 8-4-2026, các mẫu lưu thực phẩm tại trường đã được UBND phường Bình Quới gửi đến Viện Y tế công cộng TP.HCM để kiểm nghiệm. Đồng thời Sở An toàn thực phẩm cũng đã đề nghị Bệnh viện Nhân dân Gia Định thực hiện xét nghiệm mẫu bệnh phẩm để thu thập dữ liệu phục vụ công tác điều tra.
"Hiện sở đang phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế, UBND phường Bình Quới và các cơ quan chuyên môn để tiếp tục cập nhật tình hình sức khỏe bệnh nhân, thống kê số ca mắc và điều trị; đồng thời chờ kết quả kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc.
Các bước tiếp theo của quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và đúng quy định pháp luật", cơ quan này nhấn mạnh.
Tại họp báo ngày 10/4, ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho biết tăng trưởng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ nhờ các giải pháp ứng phó linh hoạt và kịp thời của nhà điều hành trước cú sốc giá dầu từ xung đột Trung Đông.
Chính phủ đưa ra nhiều biện pháp tài khóa có thời hạn như giảm thuế, sử dụng Quỹ bình ổn kết hợp điều hành giá xăng dầu được vận dụng linh hoạt. Những động thái này góp phần kiềm chế áp lực lạm phát ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
ADB dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay ở mức 7,2%, lạm phát 4%. Con số này thấp hơn mục tiêu 10% Chính phủ đặt ra năm nay, nhưng theo ADB dự báo này khả quan trên nền tăng trưởng cao 8% của năm 2025.
Dự báo mức tăng trưởng này được ADB đưa ra dựa trên kịch bản giá dầu Brent giao ngay giảm về mức 72 USD một thùng năm nay, giảm tiếp về 63 USD trong năm tiếp theo. Hiện giá dầu Brent giao tương lai gần 97 USD một thùng.
Mức giá dầu ADB đưa ra cũng lạc quan hơn 3 kịch bản ngân hàng này công bố cuối tháng trước, là quanh 105-155 USD một thùng trong quý II, giảm dần cho đến khi xung đột chấm dứt.
Ông Nguyễn Bá Hùng cho biết họ chưa đưa ra dự báo GDP cụ thể với các kịch bản khó khăn hơn, bởi đánh giá này cần dựa trên nhiều yếu tố, gồm phản ứng của các chính phủ. Ở phạm vi khu vực, ADB đã công bố tăng trưởng kinh tế của 10 nước khu vực ASEAN có thể giảm 0,6-2,3% trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, các đánh giá này mới dừng ở mô hình, chưa tính đến ứng phó của các nước trước biến động xung đột.
Chuyên gia ADB khuyến nghị về dài hạn, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng nguồn cung và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Tuy nhiên, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể tiếp tục gây gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí và chậm thời gian vận chuyển. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại, làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Bên cạnh đó, chính sách thuế của Mỹ sau 150 ngày áp thuế khẩn cấp còn khó lường. Trước nhiều biến động, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đang về gần ngưỡng 50 trong tháng 3, thời điểm diễn ra xung đột, sau khi duy trì ở ngưỡng cao trong vài tháng trước đó.
Trong trung hạn, giới phân tích cho rằng đòn bẩy tăng trưởng nằm ở việc nâng cao hiệu quả khu vực công, thu hút vốn tư nhân và củng cố sức chống chịu nền kinh tế. Nhóm giải pháp trọng tâm gồm đẩy mạnh cải cách thể chế, tái cơ cấu hành chính, kết hợp tối ưu hóa đầu tư công và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.
