Ngày nay, ẩm thực cao cấp được xem là ADN của văn hóa Pháp. Tuy nhiên, trước thế kỷ 18, viễn cảnh ăn uống tại Paris khá ảm đạm. Trong cuốn hướng dẫn du lịch năm 1727, học giả người Đức Joachim Christoph Nemeitz mô tả: “Chỉ giới quý tộc mới được ăn ngon nhờ có đầu bếp riêng, khách du lịch không có lời mời ăn tối thường phải dùng thịt nấu dở, thực đơn lặp lại và nghèo nàn”.
Thời kỳ này, các quán trọ hay nhà nghỉ chỉ phục vụ những món cơ bản. Các quán rượu (cabaret) tập trung vào đồ uống, tiệm cà phê chỉ có kem và rượu mùi, khách sạn cung cấp nhu yếu phẩm và các tiệm quay bán thịt chín mang về. Khái niệm về nhà hàng, nơi thực khách có thể chọn món từ thực đơn và thưởng thức tại chỗ, chưa tồn tại.
Sự thay đổi bắt đầu vào năm 1765. Mathurin Roze de Chantoiseau, doanh nhân kiêm nhà từ thiện, mở một cửa hàng nhỏ gần bảo tàng Louvre. Ban đầu, Roze phục vụ các món súp ninh từ xương, thịt gia cầm muối và trứng tươi trên những chiếc bàn đá cẩm thạch nhỏ.
Trước cửa tiệm treo tấm biển: “Hãy đến với tôi, những ai đang đau dạ dày, tôi sẽ giúp bạn hồi phục”. Đây là cách chơi chữ dựa trên một câu kinh thánh, đánh vào tâm lý coi trọng tiêu hóa để bảo vệ sức khỏe của giới trí thức bấy giờ. Tên gọi “restaurant” (nhà hàng) thực chất bắt nguồn từ động từ tiếng Pháp “restaurer” (hồi phục).
Roze đã thiết lập những tiêu chuẩn mà ngày nay thực khách coi là hiển nhiên. Bàn ăn riêng biệt thay vì ngồi chung bàn dài. Thực đơn niêm yết giá công khai. Sử dụng khăn trải bàn và đồ sứ sạch sẽ. Mô hình này lập tức thành công. Triết gia Denis Diderot, sau khi dùng bữa tại đây vào năm 1767, đã ca ngợi sự tiện lợi và riêng tư của tiệm.
Dù Roze đặt nền móng, nhưng phải đến năm 1786, khái niệm nhà hàng mới thực sự bùng nổ tại khu phức hợp Palais-Royal. Antoine Beauvilliers, cựu đầu bếp của các bá tước, đã mở La Grande Taverne de Londres – nhà hàng đầu tiên về cả hình thức lẫn tinh thần.
Các hướng dẫn du lịch đầu thập niên 1820 mô tả những nhà hàng mới nổi là nơi để giới trung lưu ăn uống và phô diễn đẳng cấp. Không gian tràn ngập gương lớn, lò sưởi bằng sứ, đèn pha lê và các cột trụ trang trí. Tại đây, những phụ nữ thanh lịch ngồi ở bàn cao để điều hành, viết hóa đơn và chào đón khách.
Beauvilliers đưa trải nghiệm ăn uống xa hoa của giới quý tộc ra không gian công cộng. Nhà hàng của ông có bàn gỗ gụ, tường bọc nệm và đèn chùm lộng lẫy. Thực đơn tại đây dài tới 178 món, bao gồm 10 loại súp, 12 món khai vị, 36 món tráng miệng và nhiều danh mục khác. Tại đây, ăn uống không chỉ là nạp năng lượng mà trở thành một nghi thức xã hội, nơi thực khách được phục vụ bởi các trưởng bộ phận chuyên nghiệp.
Cuộc Cách mạng Pháp năm 1789 vô tình trở thành chất xúc tác cho ngành kinh doanh này. Khi các gia đình quý tộc tháo chạy hoặc bị tịch thu tài sản, hàng nghìn đầu bếp riêng của họ bị mất việc. Những người này tràn ra đường phố Paris, mở các cơ sở kinh doanh độc lập.
Cùng lúc, các đại biểu từ khắp nơi đổ về thủ đô để soạn thảo hiến pháp mới. Họ cần những không gian yên tĩnh, trật tự để vừa dùng bữa vừa tranh luận chính trị. Nhà hàng chính là lựa chọn tối ưu. Nhà văn Louis-Sébastien Mercier từng nhận xét: “Nhà bếp được dựng lên ngay cạnh máy chém”.
Từ khoảng 50 cơ sở năm 1789, số lượng nhà hàng tại Paris tăng vọt lên hơn 500 vào năm 1804 và đạt hơn 2.000 vào năm 1834. Các địa điểm như Méot, Véry hay Les Trois Frères Provençaux trở thành nơi giới trung lưu trải nghiệm sự tinh tế của tầng lớp quý tộc cũ.
Không chỉ dừng lại ở phân khúc cao cấp, mô hình này bắt đầu bình dân hóa. Năm 1855, thợ xẻ thịt Pierre-Louis Duval mở các cửa hàng bouillon (nhà hàng phục vụ nước dùng và thịt hầm) với giá rẻ cho người lao động, được coi là tiền thân của mô hình thức ăn nhanh hiện đại.
Khi sự cạnh tranh tại Paris trở nên quá khốc liệt, các đầu bếp Pháp bắt đầu mang công thức và mô hình này ra nước ngoài. Các nhà hàng phong cách Pháp xuất hiện tại nhiều thành phố châu Âu. Năm 1837, Delmonico’s mở cửa tại New York, trở thành nhà hàng hiện đại đầu tiên tại Mỹ, đánh dấu sự thống trị của mô hình ẩm thực từ Paris ra toàn cầu.
Từ một bát súp dành cho người đau dạ dày, nhà hàng Pháp đã trải qua một hành trình dài để trở thành biểu tượng, góp phần định hình ngành dịch vụ toàn cầu.
Sáng cuối tuần, Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026 bước sang ngày thứ 3, thu hút đông đảo người dân đến Công viên 23 tháng 9 để tìm hiểu và "chốt" tour hè giá ưu đãi. Theo ghi nhận, lượng khách tại các gian hàng tăng mạnh so với ngày khai mạc, đặc biệt vào khung giờ chiều và tối.
Bà Trần Phương Linh, Giám đốc Tiếp thị - Công nghệ thông tin BenThanh Tourist, cho biết mỗi ngày gian hàng đón khoảng 1.000-1.500 lượt khách đến tham khảo sản phẩm và tham gia chương trình ưu đãi. Riêng ngày thứ 3, sức mua tăng gần gấp đôi so với ngày trước đó.
"Khách đi theo nhóm từ 4-7 người là phổ biến, có nhóm lớn 10-14 người. Tour giá trị cao nhất được chốt là tuyến châu Âu (Pháp - Thụy Sỹ - Ý) với giá ưu đãi giảm đến 5 triệu đồng so với mức gần 93 triệu đồng", bà Linh thông tin.
Tuy nhiên, các tour châu Á vẫn chiếm ưu thế về số lượng. Tour Hàn Quốc giá từ 13,99 triệu đồng và Thái Lan từ 6,49 triệu đồng là những sản phẩm bán chạy nhất. Tiếp theo là các thị trường Trung Quốc và Nhật Bản.
Ở mảng nội địa, nhu cầu tăng rõ rệt so với kỳ hội chợ trước. Các tuyến miền Bắc, miền Trung và Phú Quốc tiếp tục thu hút, trong khi Tây Nguyên nổi lên như điểm đến mới với các hành trình Pleiku - Kon Tum - Măng Đen hay Tà Đùng - Đắk Nông. Doanh nghiệp kỳ vọng doanh thu toàn kỳ hội chợ tăng 15-20%.
Tương tự, bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Truyền thông Vietravel, cho biết sau 3 ngày, gian hàng đã đón hơn 3.200 lượt khách, tập trung vào nhóm gia đình, bạn trẻ và khách có xu hướng lên kế hoạch sớm cho mùa hè.
Theo bà Khanh, hành vi tiêu dùng năm nay có sự thay đổi rõ nét. Khách không chỉ quan tâm giá mà còn cân nhắc chất lượng hành trình, trải nghiệm và uy tín thương hiệu. Các kỳ nghỉ dài dịp Giỗ Tổ Hùng Vương (25-27.4) và lễ 30.4 - 1.5 (30.4-3.5) cũng góp phần kích thích nhu cầu du lịch dài ngày. "Du khách đang chủ động lên kế hoạch sớm và ưu tiên các chuyến đi có chiều sâu trải nghiệm hơn", bà Khanh nhận định.
Vietravel ghi nhận hai nhóm sản phẩm được quan tâm nhiều nhất là tour nội địa và tour châu Á. Trong nước, các tuyến Phú Quốc, Đà Nẵng - Huế, Nha Trang, Hà Nội - Sa Pa được ưa chuộng nhờ thuận tiện di chuyển, chi phí hợp lý. Ở thị trường quốc tế, Thái Lan, Singapore - Malaysia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan tiếp tục dẫn đầu.
Đáng chú ý, một số sản phẩm mới như tuyến Quế Lâm - Dương Sóc (Trung Quốc) thu hút nhờ chính sách thuận tiện về thủ tục và trải nghiệm cảnh quan đặc trưng. Bên cạnh đó, các tour đường xa như châu Âu, Úc, Mỹ vẫn có sức hút với nhóm khách chuẩn bị sớm cho các kỳ nghỉ dài. Riêng tour Mỹ kết hợp xem FIFA World Cup 2026, giá từ hơn 106 triệu đồng, nhận được sự quan tâm đáng kể.
Ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt, cho biết lượng khách tăng mạnh trong ngày 4.4, đặc biệt cuối tuần, cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực của thị trường. Doanh nghiệp đã tung hơn 1.000 voucher giảm giá đến 2 triệu đồng, khách đăng ký sớm có thể được giảm tối đa 3 triệu đồng, trong khi khách đoàn được ưu đãi lên đến 80 triệu đồng tùy quy mô.
Không chỉ giảm giá, nhiều doanh nghiệp còn giới thiệu sản phẩm mới như tour trực thăng ngắm TP.HCM kết hợp du thuyền 5 sao, nhằm nâng cao trải nghiệm và thu hút phân khúc khách cao cấp.
Trong khi đó, ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Giám đốc Golden Smile Travel thông tin, mỗi ngày gian hàng đón khoảng 1.000 lượt khách, trong đó ngày 4.4, tour Trung Quốc bán hơn 100 vé, Hàn - Nhật - Đài Loan khoảng 30 vé, còn châu Âu khoảng 5 vé. Lượng khách tăng mạnh vào buổi tối và hai ngày cuối tuần, do gian hàng tổ chức chương trình "mua tour trúng vàng" với nhiều nội dung hấp dẫn.
Bên cạnh việc chỉnh trang cảnh quan, nâng cao chất lượng dịch vụ, một trong những tiện ích được du khách đặc biệt quan tâm là hệ thống điểm tắm tráng công cộng sau khi tắm biển.
Do ảnh hưởng của các đợt mưa bão năm 2025, các điểm tắm tráng cũ dọc bãi biển Cửa Lò đều bị hư hỏng và đã được tháo dỡ.
Phó chủ tịch UBND phường Cửa Lò Nguyễn Văn Hùng cho hay để chuẩn bị đón khách du lịch năm nay, phường đã thay thế, xây dựng 15 điểm mới với quy mô lớn hơn, thiết kế hiện đại, đảm bảo mỹ quan và thuận tiện cho du khách.
Mỗi điểm có diện tích khoảng 500m², được bố trí nhiều hạng mục phục vụ du khách như khu tắm tráng, phòng thay đồ, nhà vệ sinh công cộng và hệ thống cấp thoát nước đồng bộ.
Tại mỗi điểm tắm tráng sẽ được lắp đặt 12 trụ tắm; mỗi trụ cao khoảng 2,2m, có 4 vòi sen, tương đương 48 vòi tắm/điểm.
15 điểm tắm tráng mới dọc bãi biển được xây dựng theo hình thức xã hội hóa. Đây là một trong những hạng mục nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo thêm tiện ích cho người dân, du khách khi đến với Cửa Lò.
Sau khi hoàn thiện, địa phương sẽ làm thủ tục chuyển giao cho Trung tâm Cung ứng dịch vụ công của phường quản lý, thực hiện đấu giá và đưa vào vận hành, khai thác; dự kiến thu phí không quá 10.000 đồng/người/lượt.
Theo ông Hùng, cùng với việc lắp đặt các điểm tắm tráng, phường cũng tập trung chỉnh trang bãi biển, vệ sinh môi trường, nâng cấp hạ tầng dịch vụ và tăng cường công tác quản lý du lịch.
"Việc đầu tư hệ thống tắm tráng mới, hiện đại, thay thế hệ thống cũ bị hỏng sẽ giúp Cửa Lò nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch theo tiêu chí văn minh, thân thiện và chuyên nghiệp", ông Hùng nói.
Năm 2025, thành phố Vinh (cũ) từng đưa vào vận hành các điểm tắm nước ngọt miễn phí tại bãi biển Cửa Lò. Tuy nhiên, theo phản ánh của một số du khách, tại một số khu tắm tráng vẫn xảy ra tình trạng nước chảy nhỏ giọt, khu thay đồ lộn xộn, ảnh hưởng trải nghiệm của du khách.
Sáng đầu tuần, quán cà phê nhỏ "Nghệ cà phê" ở số 17 Nguyễn Trung Trực (P.Bến Thành, TP.HCM) tấp nập khách trong và ngoài nước. Anh Bùi Thế Hướng (33 tuổi), chủ quán, cho biết lượng khách nước ngoài tại quán chiếm tỷ lệ lớn. Điều này cũng dễ hiểu vì quán nằm ở khu vực trung tâm, nơi đông khách nước ngoài qua lại tham quan. Nhưng một lý do không thể không nhắc tới là chủ quán cà phê giao tiếp bằng tiếng Anh lưu loát, lại rất chịu khó nói chuyện. Gặp ai cũng chào hỏi, cười nói vui vẻ nên cứ 10 khách đi qua thì 9 khách ngồi lại uống cà phê, ăn xôi gà trứng non ở tiệm "Number One" 3 đời kế bên. "Hai quán tương trợ lẫn nhau, khách gọi món xong ngồi bên nào cũng được, nên cả tuyến đường nhộn nhịp khách ngoại thưởng thức ẩm thực, đi dạo đông vui cả buổi sáng", anh Hướng chia sẻ.
Theo anh Hướng, trung bình quán đón khoảng 100 khách/ngày, ngày nào đông thì có thể lên tới 200 - 300 khách, trong khi diện tích chỉ khoảng 15 m2, kê được 2 - 3 chiếc bàn gỗ sát cửa. Từ tết đến nay, khách quốc tế đến với TP.HCM ngày càng đông. Vì vậy ngày nào anh Hướng cũng ra quán bán hàng cùng nhân viên từ suốt 6 giờ tới 22 giờ.
Quán đông khách nước ngoài, chủ quán cũng "thuộc lòng" một số sở thích của khách. Ví dụ khách Úc thường thích cà phê nóng như latte hoặc cappuccino. Trong khi đó, khách Hàn Quốc lại rất thích americano và các loại nước ép trái cây, đặc biệt sinh tố xoài. "Khách đi ngang quán, tôi chỉ cần gọi mời đơn giản như "mango, mango" là họ dừng lại. Bởi vậy, menu cứ dần được hoàn thiện theo sở thích và thói quen của khách quốc tế, dựa trên nền tảng là cà phê ngon, chất lượng được quán đặt rang xay riêng trực tiếp từ xưởng quen", anh Hướng tiết lộ.
Dạo quanh khu vực trung tâm TP.HCM thời điểm này cũng thấy khách du lịch quốc tế nhộn nhịp đi lại, ăn uống, thưởng thức ẩm thực địa phương. Điều này được phản ánh trong số liệu công bố của Cục Thống kê mới đây. Theo đó, lượng khách quốc tế đến VN trong tháng 3 đạt gần 2,1 triệu lượt, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý 1, tổng lượng khách quốc tế ước đạt 6,76 triệu lượt, tăng hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất của quý 1 từ trước đến nay. Đáng chú ý, đây cũng là lần đầu tiên ngành du lịch VN thiết lập kỷ lục mới khi duy trì 3 tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế/tháng.
Theo Cục Du lịch quốc gia VN, kết quả này phản ánh sức hấp dẫn, khả năng chống chịu và vị thế ngày càng vững chắc của du lịch VN trong bối cảnh môi trường toàn cầu còn nhiều bất định.
Thạc sĩ Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch - nhà hàng - khách sạn, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), nhận định việc VN duy trì lượng khách quốc tế trên 2 triệu lượt/tháng trong 3 tháng liên tiếp là tín hiệu rất tích cực, đặc biệt trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. "Quý 1 vốn là giai đoạn cao điểm của du lịch VN do trùng với mùa lễ hội, tết và thời tiết thuận lợi ở nhiều điểm đến. Bên cạnh đó, tác động của biến động địa chính trị và giá xăng dầu thực tế chỉ rõ rệt từ nửa cuối tháng 3 nên trong khoảng 2,5 tháng đầu năm, chi phí và tâm lý thị trường vẫn tương đối ổn định", ông Nhân phân tích.
Bước sang quý 2, ông Nhân cho rằng ngành du lịch sẽ đối mặt nhiều thách thức hơn khi tác động của giá nhiên liệu bắt đầu rõ rệt. Giá vé máy bay tăng từ 10 - 25%, thậm chí có tuyến tăng tới 40%, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu đi lại, đặc biệt với các thị trường nhạy cảm về giá.
Để giữ đà tăng này, thạc sĩ Tăng Thông Nhân đề xuất cần đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm du lịch cao cấp, hướng đến nhóm khách có khả năng chi tiêu cao vì đây là nhóm ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá vé và có thể giúp tối ưu hóa doanh thu. Đồng thời, nên tận dụng cơ hội từ các dòng khách đang dịch chuyển do biến động địa chính trị, đặc biệt là nhóm khách từ khu vực Trung Đông vốn có mức chi tiêu cao và đang tìm kiếm điểm đến thay thế. Bên cạnh đó, cần tiếp tục duy trì đà tăng của các thị trường mới nổi như Nga và Ấn Độ thông qua việc mở rộng đường bay, chính sách visa và sản phẩm phù hợp. "Cuối cùng, với các thị trường truyền thống như Trung Quốc và Hàn Quốc thì cần có chiến lược riêng để giữ chân và thu hút khách quay trở lại, bởi đây vẫn là nhóm khách có ý nghĩa quan trọng về quy mô và tính ổn định", ông Nhân chia sẻ.
Còn theo TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, để nhìn đúng bài toán hiện tại, cần đặt du lịch VN trong một tiến trình phát triển dài hạn. "Từ giai đoạn 1950 - 2000, thế giới tập trung vào chuỗi cung ứng; từ 2000 - 2010 là chuỗi giá trị; và từ sau 2019 đến nay là giai đoạn tối ưu hóa, tức là làm sao tối ưu toàn bộ hành trình tiêu dùng của du khách", ông Minh nói.
Ở giai đoạn này, yếu tố quyết định, theo ông Dương Đức Minh, không chỉ là có sản phẩm mà là tối ưu trải nghiệm và khả năng chi tiêu ở "điểm cuối", tức khâu mua sắm và mang sản phẩm về nước. Một trong những điểm nghẽn của du lịch VN là chưa tối ưu được khâu này. Nhiều sản phẩm lưu niệm, đặc sản còn cồng kềnh, chi phí vận chuyển cao, khiến du khách e ngại mua sắm. Trong khi đó, các quốc gia như Thái Lan đã làm rất tốt việc đóng gói sản phẩm gọn nhẹ, tối ưu chi phí vận chuyển, từ đó kích thích nhu cầu mua sắm và lan tỏa hình ảnh quốc gia thông qua quà tặng. "Du khách không chỉ mua cho bản thân mà còn mang về làm quà, qua đó trở thành một kênh marketing tự nhiên cho điểm đến. Nếu tối ưu tốt khâu này, giá trị mang lại sẽ rất lớn", ông Minh nói.
Một số địa phương tại VN đã có tín hiệu tích cực. Đơn cử như Quảng Ninh, địa phương đang triển khai khá đồng bộ các giải pháp từ hạ tầng giao thông đến kích cầu tiêu dùng ngay từ sân bay Vân Đồn, với các gói ưu đãi và dịch vụ đi kèm cho du khách. "Muốn giữ đà tăng trưởng và nâng cao hiệu quả, du lịch VN cần nâng cấp trải nghiệm và kích thích chi tiêu một cách bền vững", TS Dương Đức Minh nhấn mạnh.
