Sáng 8.4, Mỹ và Iran tuyên bố đồng ý ngừng bắn 2 tuần, ngay trước khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran. Liên Hiệp Quốc và nhiều nước đã lên tiếng về diễn biến mới này.
Bộ Ngoại giao Oman hôm nay 8.4 ra tuyên bố hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Bộ này nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực vào thời điểm hiện nay để tìm ra các giải pháp có khả năng giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng và đạt được sự chấm dứt vĩnh viễn tình trạng chiến tranh”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của nhà lãnh đạo này. Ông Starmer còn tuyên bố sẽ đến Trung Đông để hội đàm với các đối tác vùng Vịnh về việc đảm bảo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz được duy trì vĩnh viễn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết chính phủ nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo Reuters. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu hiện nay phải là đàm phán để chấm dứt xung đột lâu dài trong những ngày tới. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các kênh ngoại giao”.
Sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares nói rằng thế giới đã “đứng rất gần” thảm họa sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi Tehran. Ông Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của ông Trump là “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại” và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc dứt điểm hay chưa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng như việc mở cửa eo biển Hormuz. “Sự quyết đoán của Mỹ đã có hiệu quả. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Moscow ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến chống lại Ukraine”, ông Sybiha viết tiếp, theo Reuters.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cho thấy lẽ phải đã thắng thế, nhưng “sẽ không có dầu giá rẻ”, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoan nghênh các thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đồng thời nói rằng Trung Quốc đã nỗ lực hướng tới việc hiện thực hóa hòa bình lâu dài ở Trung Đông, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Indonesia Yvonne Mewengkang thông báo rằng Indonesia hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, và kêu gọi tất cả các bên tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và ngoại giao.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết nước này sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo các tàu Hàn Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt dựa trên các điều kiện từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “là một bước lùi khỏi bờ vực sau nhiều tuần leo thang”. Bà nhấn mạnh lệnh ngừng bắn tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 7.4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo AFP dẫn lời phát ngôn viên Stephane Dujarric.
Ông Dujarric cho biết thêm ông Guterres “kêu gọi tất cả các bên tham gia vào cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn để mở đường hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực”.
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập chính ở Israel Yair Lapid đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của cuộc chiến.
“Chưa từng có một thảm họa chính trị nào như thế này trong toàn bộ lịch sử của chúng ta. Israel thậm chí còn không được tham gia vào các quyết định liên quan cốt lõi an ninh quốc gia của chúng ta”, ông Lapid viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Nga đã chuẩn bị để tiếp nhận lượng uranium làm giàu của Iran, cất giữ chúng trên lãnh thổ Nga. Đáng lẽ đây sẽ là một giải pháp tốt, nhưng tiếc rằng phía Mỹ đã khước từ sáng kiến này", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với India Today ngày 15/4.
Ông cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn sẵn sàng nêu lại phương án nếu các bên có nhu cầu. Nga, quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, nhiều lần nói nước này có thể chuyển đổi lượng uranium đã làm giàu của Iran thành nhiên liệu cho lò phản ứng dân sự, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán và giảm căng thẳng.
Người phát ngôn Điện Kremlin cho rằng lo ngại của Washington về chương trình hạt nhân tại Iran "chỉ là cách viện cớ để tấn công", đồng thời nhắc lại rằng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) chưa bao giờ phát hiện bằng chứng cho thấy Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân.
Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Theo truyền thông Nga, phương án tiếp nhận uranium từ Iran từng được Moskva đưa ra từ tháng 6/2025, sau khi cuộc chiến 12 ngày giữa Israel và Iran kết thúc. Mỹ đã can thiệp vào ngày cuối đợt giao tranh, không kích loạt cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran nhằm chấm dứt mối đe dọa từ chương trình hạt nhân nước này.
Nga lặp lại đề xuất một lần nữa trong tuần này, sau khi vòng đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ tại Islamabad kết thúc cuối tuần qua mà không đạt được thỏa thuận nào. Ông Peskov hôm 13/4 tiết lộ Nga đã nêu phương án này trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Mỹ lẫn Iran.
Giới chức Tehran và Washington cho hay hai bên vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, trong đó mấu chốt là chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ được cho là đã đề xuất Iran ngừng làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi phía Iran chỉ chấp thuận đình chỉ trong 5 năm.
Phó tổng thống JD Vance cho biết Washington không chỉ muốn đảm bảo Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân, mà còn muốn thiết lập các cơ chế để ngăn chặn khả năng này, bao gồm việc loại bỏ năng lực làm giàu uranium của Tehran. Ông Vance cho rằng số uranium trên nên được đưa ra khỏi lãnh thổ Iran nhằm đảm bảo minh bạch và tăng khả năng giám sát.
Theo các ước tính của IAEA, Iran đang nắm giữ khoảng 400 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí là 90%. Tuy nhiên, sau các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng 6/2025, hiện chưa rõ số uranium này đang được cất giữ ở đâu.
Đài NHK ngày 28-4 đưa tin Tổ chức Nihon Hidankyo (Nhật Bản) đã khai mạc triển lãm tại trụ sở Liên hợp quốc ở thành phố New York (Mỹ), nhằm truyền tải những kinh hoàng của vũ khí hạt nhân. Cuộc triển lãm diễn ra bên lề Hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
Xuất hiện mỗi 5 năm 1 lần tại các hội nghị rà soát NPT, đây là lần thứ 5 triển lãm nói trên được tổ chức.
Tổ chức Nihon Hidankyo, hay Liên đoàn các Tổ chức Nạn nhân bom nguyên tử và bom hydro Nhật Bản, đã đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2024.
Ông Hamasumi Jiro, Tổng thư ký của tổ chức, chia sẻ rằng họ hy vọng thế giới sẽ không bao giờ phải trải qua những nỗi đau và gian khổ mà họ đã gánh chịu.
Triển lãm trưng bày hơn 50 hiện vật, bao gồm thủy tinh nóng chảy do sức nóng của vụ nổ và nhiều tấm ảnh. Một trong những tấm ảnh cho thấy một cậu bé tại một lò hỏa táng, được cho là ở thành phố Nagasaki, đang cõng thi thể không còn sự sống của em trai mình trên lưng ngay sau vụ ném bom nguyên tử.
Một sinh viên đại học đến từ Thụy Sĩ xúc động khi chứng kiến sự tàn phá và hậu quả lâu dài của vũ khí hạt nhân. Anh tin điều quan trọng là phải hướng sự chú ý về phía các nạn nhân.
Trong khi đó một khách tham quan từ Pháp hy vọng hội nghị NPT sẽ tập trung vào việc làm thế nào để chấm dứt sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phát biểu tại hội nghị NPT ngày 27-4, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định triển lãm là "một hồi chuông cảnh tỉnh nhắc nhở chúng ta về cái giá của chiến tranh hạt nhân". Ông khẳng định thông điệp của Nihon Hidankyo gửi đến thế giới vào lúc này là vô cùng cấp bách và kịp thời.
Trong vài tuần sau khi xung đột nổ ra hôm 28/2, đồng rial của Iran duy trì ở mức ổn định, một phần do hoạt động thương mại và nhập khẩu giảm đáng kể giữa chiến sự. Tuy nhiên, đồng rial bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và xuống thấp kỷ lục vào ngày 29/4, ở mức 1,8 triệu rial đổi 1 USD.
Các chuyên gia cảnh báo rằng sự sụt giảm này có thể sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát ở Iran, quốc gia phải nhập khẩu nhiều mặt hàng, từ thực phẩm, thuốc men đến hàng điện tử và nguyên liệu thô, những thứ đều chịu ảnh hưởng từ tỷ giá USD.
Trước đó, vào thời điểm cuộc biểu tình xảy ra ở Iran hồi đầu năm, tỷ giá đồng rial từ 1,4 triệu rial đổi 1 USD đã giảm xuống còn 1,6 triệu rial đổi 1 USD trong chưa đầy một tuần.
Trước khi đồng rial của Iran chạm mức thấp kỷ lục, nhiều mặt hàng thiết yếu đã tăng giá. Theo AP, trong hai tuần qua, người dân Iran phải trả mức giá cao hơn đối với nhiều nhu yếu phẩm như sữa, dầu ăn, bánh mì.
Đồng tiền Iran mất giá trong lúc cuộc xung đột giữa nước này với Mỹ - Israel chưa có dấu hiệu chấm dứt. Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad, Pakistan, hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận. Lệnh phong tỏa của Mỹ khiến Iran không thể xuất khẩu dầu mỏ để thu ngoại tệ, cũng như gặp nhiều khó khăn trong nhập khẩu các mặt hàng bằng đường biển.
Dù vậy, Iran tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước sức ép từ Mỹ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ngày 29/4 cho biết chính phủ của ông đang tiếp tục nỗ lực trung gian và thúc đẩy đối thoại nhằm giảm bớt căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
