Sáng 8.4, Mỹ và Iran tuyên bố đồng ý ngừng bắn 2 tuần, ngay trước khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran. Liên Hiệp Quốc và nhiều nước đã lên tiếng về diễn biến mới này.
Bộ Ngoại giao Oman hôm nay 8.4 ra tuyên bố hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Bộ này nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực vào thời điểm hiện nay để tìm ra các giải pháp có khả năng giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng và đạt được sự chấm dứt vĩnh viễn tình trạng chiến tranh”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của nhà lãnh đạo này. Ông Starmer còn tuyên bố sẽ đến Trung Đông để hội đàm với các đối tác vùng Vịnh về việc đảm bảo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz được duy trì vĩnh viễn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết chính phủ nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo Reuters. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu hiện nay phải là đàm phán để chấm dứt xung đột lâu dài trong những ngày tới. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các kênh ngoại giao”.
Sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares nói rằng thế giới đã “đứng rất gần” thảm họa sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi Tehran. Ông Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của ông Trump là “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại” và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc dứt điểm hay chưa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng như việc mở cửa eo biển Hormuz. “Sự quyết đoán của Mỹ đã có hiệu quả. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Moscow ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến chống lại Ukraine”, ông Sybiha viết tiếp, theo Reuters.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cho thấy lẽ phải đã thắng thế, nhưng “sẽ không có dầu giá rẻ”, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoan nghênh các thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đồng thời nói rằng Trung Quốc đã nỗ lực hướng tới việc hiện thực hóa hòa bình lâu dài ở Trung Đông, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Indonesia Yvonne Mewengkang thông báo rằng Indonesia hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, và kêu gọi tất cả các bên tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và ngoại giao.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết nước này sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo các tàu Hàn Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt dựa trên các điều kiện từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “là một bước lùi khỏi bờ vực sau nhiều tuần leo thang”. Bà nhấn mạnh lệnh ngừng bắn tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 7.4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo AFP dẫn lời phát ngôn viên Stephane Dujarric.
Ông Dujarric cho biết thêm ông Guterres “kêu gọi tất cả các bên tham gia vào cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn để mở đường hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực”.
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập chính ở Israel Yair Lapid đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của cuộc chiến.
“Chưa từng có một thảm họa chính trị nào như thế này trong toàn bộ lịch sử của chúng ta. Israel thậm chí còn không được tham gia vào các quyết định liên quan cốt lõi an ninh quốc gia của chúng ta”, ông Lapid viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
Những công tác chuẩn bị bao gồm rà soát các đặc điểm bề mặt của mặt trăng mà họ cần phân tích và chụp ảnh trong thời gian bay quanh vệ tinh tự nhiên của trái đất, theo AFP hôm nay 5.4 dẫn thông tin từ đội ngũ phụ trách chương trình Artemis 2 trên mặt đất.
"Tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn chấn", chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman nói với trung tâm điều phối đặt ở Houston (bang Texas, Mỹ) vào thời điểm phi hành đoàn bắt đầu ngày làm việc hôm 4.4 trên tàu.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết vào thời điểm thức dậy khoảng 23 giờ 35 hôm 4.4 (giờ Việt Nam), các phi hành gia đang ở cách trái đất 271.979 km, và còn cách mặt trăng khoảng 178.154 km.
NASA cho biết đội ngũ trên tàu đã bắt đầu ngày mới (4.4) bằng bữa sáng với món trứng khuấy và cà phê, nghe nhạc.
Sau đó, phi hành gia người Mỹ Victor Glover tiến hành những thao tác lái tàu để cung cấp cho NASA thêm nhiều dữ liệu về hiệu suất của tàu vũ trụ trong quá trình di chuyển.
Chỉ huy Wiseman cùng với các phi hành gia người Mỹ Christina Koch và Glover và đồng nghiệp người Canada Jeremy Hansen đang thực hiện hành trình lịch sử bay quanh mặt trăng. Sau đó, họ tận dụng lực hấp dẫn của thiên thể này để quay lại trái đất, điều mà con người chưa làm được trong hơn nửa thế kỷ.
Sau đó, cả đội kiểm tra lại danh sách công việc để ghi lại trải nghiệm bay quanh mặt trăng, bao gồm chụp ảnh và mô tả các đặc điểm trên bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất như các dòng dung nham cổ xưa và những hố va chạm.
Cột mốc quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài 10 ngày dự kiến diễn ra trong đêm 5.4 sang ngày hôm sau, khi tàu vũ trụ Orion tiến vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng. Như tên gọi, đây là vùng trọng lực của mặt trăng đối với tàu sẽ lớn hơn lực kéo từ địa cầu.
Trong quá trình này, họ sẽ quan sát mặt trăng từ một góc nhìn khác so với các sứ mệnh Apollo trong thập niên 1960 và 1970.
Trong khi các tàu Apollo bay ở độ cao khoảng 113 km so với bề mặt mặt trăng, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ tiếp cận ở khoảng cách hơn 6.440 km tại điểm gần nhất, cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt hình cầu của mặt trăng, bao gồm cả các khu vực gần hai cực.
Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, trong quá trình tàu Orion bay vòng qua mặt trăng, các phi hành gia sẽ lập kỷ lục bay xa trái đất hơn bất kỳ sứ mệnh nào trước đó.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-5, Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ (CIT) đã giáng thêm một đòn mạnh vào chiến lược thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi phán quyết rằng mức thuế toàn cầu tạm thời 10% mới nhất của ông là không có cơ sở theo Đạo luật Thương mại năm 1974.
Cần lưu ý phán quyết này hiện chỉ chặn việc áp dụng mức thuế nói trên đối với hai doanh nghiệp và bang Washington, nhưng có thể mở đường cho các phán quyết tương tự trong tương lai.
Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của Tổng thống Trump, ông đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.
Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Biện pháp này chỉ có hiệu lực đến cuối tháng 7, trừ khi được Quốc hội Mỹ gia hạn.
Trong thời gian đó, chính quyền ông Trump đã theo đuổi các biện pháp lâu dài hơn nhằm xây dựng lại chương trình nghị sự thương mại của mình.
Để làm điều này, giới chức Mỹ đã mở các cuộc điều tra mới đối với hàng chục đối tác thương mại liên quan đến lao động cưỡng bức và tình trạng dư thừa công suất - vốn có thể dẫn tới áp các mức thuế mới hoặc những biện pháp khác.
Phán quyết ngày 7-5 của Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ yêu cầu các bị đơn thực hiện quyết định trong vòng 5 ngày, đồng thời hoàn trả tiền cho các nhà nhập khẩu đã khởi kiện trong vụ việc này.
Chính quyền ông Trump có thể kháng cáo phán quyết của tòa.
Phán quyết này cũng mở đường cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài khác liên quan đến hàng tỉ USD tiền hoàn thuế, ba tháng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế toàn cầu quy mô lớn mà ông Trump áp theo IEEPA.
Ông Trump rằng cho rằng phán quyết của tòa thương mại được đưa ra bởi "hai thẩm phán cực tả".
"Vì vậy, chẳng có gì làm tôi ngạc nhiên với những tòa án như vậy cả. Không có gì khiến tôi ngạc nhiên. Chúng tôi nhận được một phán quyết và sẽ xử lý theo một cách khác" - ông Trump nói với các phóng viên.
Ngày 30-4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải hình ảnh chỉnh sửa tên của eo biển Hormuz thành "eo biển Trump".
Động thái này diễn ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa hạ nhiệt, đàm phán Mỹ - Iran đình trệ và tuyến vận tải dầu mỏ qua eo Hormuz vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu ông Trump nhắc đến cách gọi này. Trước đó khoảng một tháng, ông từng nửa đùa nửa thật gọi eo Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ sống còn và là điểm nghẽn chiến lược trong căng thẳng với Iran - là "eo biển Trump".
"Iran phải mở cửa Eo biển Trump, ý tôi là Hormuz. Xin lỗi. Tôi rất xin lỗi. Một sai sót thật khủng khiếp", ông vừa nói vừa giả vờ xin lỗi tại một sự kiện ở Miami, khiến khán giả bật cười.
Ngay sau đó, ông nói thêm: "Báo chí tin giả sẽ nói 'Ông ấy lỡ lời'. Nhưng không, với tôi thì không có chuyện lỡ lời, không nhiều đâu", hàm ý phát ngôn vừa rồi không hoàn toàn là vô tình.
Cùng ngày, giá dầu toàn cầu cũng tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2022, tiếp tục lập đỉnh mới so với mức giá 120 USD/thùng vào sáng 30-4.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch trưa 30-4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng gần 7% chạm mốc 126,10 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI của Mỹ tăng hơn 3% lên mức 110,24 USD.
Ngân hàng Goldman Sachs ước tính lượng dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz đã giảm xuống chỉ còn khoảng 4% so với mức bình thường, trong khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đình trệ cùng với lệnh phong tỏa của Mỹ tiếp tục khiến dòng chảy năng lượng thêm bế tắc.
Trước đó hôm 29-4, một số báo cáo cho thấy ông Trump sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng Iran và thực hiện các hành động quân sự cho đến khi đạt được thỏa thuận hạt nhân rộng hơn.
Trên Truth Social, ông cũng đăng tải hình ảnh bản thân cầm súng với phông nền khói lửa, với thông điệp "Không còn Quý ngài tử tế nào nữa", làm gia tăng nỗi lo sợ về một cuộc xung đột vũ trang kéo dài tại Trung Đông.
