Ngày 15/5, Sở Y tế tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra quân phát động phong trào khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Theo Sở Y tế Cà Mau, việc phát động nhằm tạo đợt cao điểm truyền thông, nâng cao nhận thức phòng bệnh chủ động, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống; đảm bảo 100% người dân Cà Mau được lập sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID trong năm 2026.
Cùng với đó là tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm, bệnh nghề nghiệp để giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân.
Theo Sở Y tế Cà Mau, năm nay chủ đề của ngày sức khỏe toàn dân là “Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một sự chuyển đổi về tư duy, tầm nhìn từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa.
Để chương trình khám sức khỏe cho người dân đạt hiệu quả, ngành y tế Cà Mau cho hay, năm 2026 sẽ tập trung triển khai nhiều loại hình khám sức khỏe.
Cụ thể, đối với nội dung khám sức khỏe, khám sàng lọc sẽ thực hiện khám lâm sàng theo phụ lục khám sức khỏe tại Thông tư 32/2023/BYT; Đối với trẻ em dưới 6 tuổi khám theo phụ lục Quyết định 1284/BYT; thực hiện cận lâm sàng đo điện tim, siêu âm bụng tổng quát và các chỉ định cần thiết.
Đối tượng khám sàng lọc là tất cả người dân trên địa bàn tỉnh, ưu tiên cho các đối tượng như: người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, người lao động, người có yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách và các nhóm yếu thế…
Lãnh đạo Sở Y tế Cà Mau cho biết, ngành sẽ huy động nhân lực và trang thiết bị từ các bệnh viện để hỗ trợ việc khám sức khỏe cho người dân.
Sở cũng mong muốn đội ngũ y bác sĩ hãy tham gia chương trình với tinh thần, trách nhiệm cao. Đặc biệt, mỗi người dân hãy chủ động tham gia khám sức khỏe định kỳ, thay đổi nhận thức từ “có bệnh mới đi khám” sang “khám để phòng bệnh”, từ đó xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Theo kế hoạch, sau lễ phát động, ngành y tế Cà Mau đồng loạt ra quân khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân tại 18 xã, phường. Sau đó, tiếp tục duy trì triển khai khám sức khỏe cho tất cả người dân tại 64 xã, phường của tỉnh Cà Mau.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu (xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau), một trong những điểm ra quân của tỉnh Cà Mau, đoàn y bác sĩ của các bệnh viện phối hợp trung tâm để khám, sàng lọc sức khỏe cho hơn 100 người đang được chăm sóc, nuôi dưỡng tại đây.
Đối tượng tại trung tâm chủ yếu người lớn tuổi, trẻ em là người yếu thế, không nơi nương tựa, không người phụng dưỡng, người tâm thần, mồ côi, khuyết tật…
Cụ bà Huỳnh Thị Trắng (72 tuổi, quê xã An Trạch, sống ở trung tâm) cho biết, do hoàn cảnh gia đình, cụ vào trung tâm đã nhiều năm qua. Vào đây, cụ cũng như nhiều người lớn tuổi khác được các cán bộ, nhân viên của trung tâm chăm sóc chu đáo.
“Tôi lớn tuổi hay bị đau nhức xương khớp, khó ngủ, được bác sĩ vào thăm khám, hỏi han ân cần rất nhiệt tình, biết được tình trạng sức khỏe của mình cũng an tâm hơn”, cụ Trắng chia sẻ và cho biết nghe có chương trình khám sức khỏe toàn dân cụ thấy rất vui.
Bà Trương Minh Thùy, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu, nhấn mạnh chương trình khám, sàng lọc sức khỏe toàn dân rất thiết thực, hết sức có ý nghĩa, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của người dân.
Với những đối tượng yếu thế như ở trung tâm, bà Thùy mong muốn mỗi năm có thể triển khai khám sức khỏe 2 lần, cũng như được thực hiện thăm khám chuyên sâu hơn.
Theo lộ trình của UBND tỉnh Cà Mau, năm 2026, tỉnh triển khai khám sức khỏe cho các đối tượng, gồm: trẻ em dưới 24 tháng tuổi; người học tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và người từ đủ 24 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi không đi học.
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; người thử việc; người học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động; cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân;
Đối tượng bảo trợ xã hội; người đang được quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng và các cơ sở trợ giúp xã hội; người cao tuổi từ đủ 60 tuổi trở lên.
Trong giai đoạn 2027-2030, ngoài các nhóm đối tượng trên, sẽ mở rộng sang những người đang theo học tại cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; người dân không ký hợp đồng lao động hoặc không thuộc phạm vi quản lý của người sử dụng lao động như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ.
Loại rau xanh phổ biến đầu tiên có thể nhắc đến là nhóm họ cải, chẳng hạn cải thìa, cải thảo, bông cải xanh, cải xoăn và cải bẹ xanh. Ngoài ra, còn có các loại rau lá quen thuộc như rau muống, rau ngót, rau mồng tơi, rau dền và bó xôi. Một số loại ăn sống như xà lách, rau càng cua, hành lá, rau mùi, tía tô hay húng quế, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Chế độ ăn nhiều rau giúp sống thọ hơn là nhờ những tác động sau:
Một trong những lợi ích rõ ràng nhất của rau là cung cấp chất xơ. Khi đi vào hệ tiêu hóa, chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường từ thức ăn, nhờ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao sau bữa ăn. Điều này đặc biệt quan trọng khi làm giảm nguy cơ kháng insulin và tiểu đường loại 2.
Ngoài ra, chất xơ hòa tan còn có khả năng liên kết với cholesterol trong đường ruột, từ đó làm giảm lượng cholesterol hấp thu vào máu. Nhờ cơ chế này, nồng độ cholesterol "xấu" LDL trong máu giảm, hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim.
Khi nhắc đến món giàu kali, nhiều người thường nghĩ đến chuối. Nhưng thực tế, các loại rau củ như bó xôi, khoai lang, bí đỏ cũng rất giàu kali.
Muối chứa nhiều natri. Khi nạp quá nhiều natri, huyết áp trong cơ thể sẽ tăng. Trong khi đó, kali giúp tăng đào thải natri qua nước tiểu, nhờ đó ổn định huyết áp. Kiểm soát huyết áp tốt sẽ giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ xuất huyết và đột quỵ thiếu máu não.
Một yếu tố quan trọng khác là những người ăn nhiều rau thường không chỉ ăn uống lành mạnh mà các khía cạnh khác trong cuộc sống họ cũng lành mạnh. Chẳng hạn, họ sẽ tránh xa rượu bia, thuốc lá, món nhiều đường bột và thường xuyên tập thể dục. Chính những yếu tố này cũng góp phần làm giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong sớm.
Để có hiệu quả sức khỏe rõ rệt, một người trưởng thành cần ăn khoảng 400 - 500 gram rau củ, trái cây mỗi ngày. Phần rau củ này cần phân bổ hợp lý trong các bữa trong ngày.
Ngoài ra, điều quan trọng là không phải cố ăn thật nhiều rau trong một ngày mà là duy trì thói quen ăn đa dạng, sử dụng nhiều loại rau củ khác nhau trong thời gian dài. Rau lá xanh, rau họ cải, rau màu đỏ cam, đậu và trái cây nguyên quả đều mang lại những lợi ích sức khỏe riêng, theo Eating Well.
Theo báo South China Morning Post ngày 14-4, một người đàn ông 32 tuổi tại Trung Quốc đi khám vì đau bụng và bàng hoàng phát hiện chiếc nhiệt kế thủy ngân ông đã vô tình nuốt phải từ 20 năm trước vẫn còn trong cơ thể.
Bệnh nhân họ Wang, sống tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (miền đông nam Trung Quốc), đến điều trị tại cơ sở Long Cương thuộc Bệnh viện trực thuộc số 1 của Đại học Y Ôn Châu.
Kết quả chụp X-quang phát hiện một dị vật trong tá tràng, được các bác sĩ xác định là chiếc nhiệt kế thủy ngân. Do đầu nhọn của nhiệt kế cắm trực tiếp vào thành ruột, bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao bị thủng ruột và xuất huyết nội nghiêm trọng.
Ông Wang cho biết đã vô tình nuốt chiếc nhiệt kế từ năm 12 tuổi, nhưng vì quá sợ hãi nên không dám nói với cha mẹ.
Thời điểm đó cha mẹ ông bận rộn công việc, bản thân ông lại không có triệu chứng bất thường nên sự việc dần bị lãng quên.
Các bác sĩ phẫu thuật lấy dị vật ra ngoài chỉ trong 20 phút. Đây là ca can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao do nhiệt kế lưu lại trong cơ thể quá lâu và nằm gần ống mật, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thành ruột trong quá trình thao tác.
Chiếc nhiệt kế sau khi được lấy ra vẫn còn nguyên vẹn, song các vạch đo nhiệt độ đã phai mờ theo thời gian.
Các chuyên gia từ trung tâm nội soi của bệnh viện khuyến cáo người vô tình nuốt phải dị vật cần lập tức ngừng ăn uống, hạn chế nuốt và nói chuyện, đồng thời nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Theo báo Wenzhou Daily, mỗi năm tại Trung Quốc có hơn 1 triệu người nhập viện do nuốt phải dị vật. Trẻ em chiếm hơn 60% số ca, người cao tuổi cũng chiếm tỉ lệ đáng kể. Các dị vật phổ biến gồm xương cá, xương gà, pin, nam châm và răng giả.
Trước đó vào tháng 6 năm ngoái, một trường hợp tương tự được ghi nhận tại tỉnh An Huy. Ông Yang, 64 tuổi, đi khám vì khó chịu ở ngực và phát hiện chiếc bàn chải đánh răng nằm trong cơ thể suốt 52 năm.
Giống như ông Wang, ông Yang nuốt phải vật này từ năm 12 tuổi nhưng giấu kín vì sợ bị cha mẹ mắng, đồng thời lầm tưởng dị vật có thể tự tiêu hủy trong dạ dày. Nhiều năm sau, ông chỉ thỉnh thoảng bị đau bụng nhẹ nên không để ý.
Trường hợp của ông Wang gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Một người dùng bình luận: "Anh ấy quá may mắn. Thật mừng vì chiếc nhiệt kế không bị vỡ và thủy ngân không rò rỉ".
Khi tình cờ phát hiện một khối bất thường trên cơ thể, đa số mọi người lập tức lo lắng và nghĩ ngay đến ung thư. Bác sĩ Hiếu nói bệnh nhân cần giữ bình tĩnh đầu tiên, lựa chọn hướng tiếp cận hợp lý để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc do điều trị vội vã.
Người dân tuyệt đối không giữ tâm lý "tặc lưỡi" chờ đợi tổn thương tự biến mất, ngoại trừ các loại hạch phản ứng viêm do sâu răng hay mụn nhọt ở vùng hàm, nách, bẹn. Việc phát hiện sớm và chẩn đoán đúng bản chất tế bào đóng vai trò quyết định hiệu quả chữa trị.
Thực tế, bướu lành tính như u nang, u mỡ, u máu hay u xơ chiếm tỷ lệ 80-90% trong tổng số các ca mắc, đặc biệt tại tuyến giáp. Thậm chí, nhiều khối u ở phổi vẫn mang bản chất lành tính hoặc do nhân viên y tế đọc nhầm kết quả chiếu chụp. Do đó, người dân cần hiểu rõ khối u (tumor) hoàn toàn khác biệt với bệnh ung thư (cancer).
Để có kết luận chính xác, bệnh nhân cần tìm đến đúng chuyên khoa liên quan đến vị trí tổn thương thay vì chỉ tập trung vào các cơ sở chụp chiếu hình ảnh. Bác sĩ Hiếu lấy ví dụ người mắc bướu tuyến giáp cần khám nội tiết, u vú hay tử cung khám sản, u dưới da khám da liễu hoặc cơ xương khớp. Việc chọn một bệnh viện gần nhà, nơi bác sĩ tư vấn cặn kẽ và không dọa nạt người bệnh, sẽ giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc. Ông khuyên người dân tránh chạy theo các phòng khám quảng cáo máy móc hiện đại để rồi đối mặt nguy cơ "tiền mất tật mang", điển hình như trường hợp đốt u tuyến giáp sai chỉ định gây chảy máu thứ phát, chèn ép đường thở suýt tử vong.
Khi đã chọn đúng người thầy thuốc, người bệnh phải kiên nhẫn tuân thủ phác đồ và chờ đợi kết quả giải phẫu bệnh thay vì yêu cầu điều trị bao vây ngay lập tức. Ngành y tế chỉ định phương pháp phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị dựa trên bằng chứng khoa học chuẩn quốc tế, không áp dụng tư duy "đánh nhầm hơn bỏ sót". Bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi u lành và chỉ can thiệp cắt, đốt khi tổn thương to lên hoặc gây chèn ép cơ quan xung quanh. Đối với ung thư, giới chuyên môn thiết kế phương án điều trị riêng biệt cho từng cá nhân, đòi hỏi người bệnh đặt trọn niềm tin vào chuyên gia y tế để đạt hiệu quả cao nhất.
Tại Việt Nam, hàng năm có hơn 182.000 ca mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư. Hơn 350.000 bệnh nhân đang sống chung với căn bệnh này. Bình quân cứ 100.000 người Việt có 159 ca được chẩn đoán mắc mới ung thư và 106 trường hợp tử vong. Tỷ suất mắc mới của Việt Nam xếp thứ 91, tỷ suất tử vong xếp 50 trên tổng cộng 185 nước, ngày càng tăng nhanh trên bảng xếp hạng toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Thêm vào đó, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi. Tuổi thọ tăng, già hóa dân số, ô nhiễm môi trường, thói quen sinh hoạt không lành mạnh như rượu bia, thuốc lá điện tử, chế độ ăn thiếu hợp lý cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.
