Ngày 15/5, Sở Y tế tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra quân phát động phong trào khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Theo Sở Y tế Cà Mau, việc phát động nhằm tạo đợt cao điểm truyền thông, nâng cao nhận thức phòng bệnh chủ động, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống; đảm bảo 100% người dân Cà Mau được lập sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID trong năm 2026.
Cùng với đó là tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm, bệnh nghề nghiệp để giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân.
Theo Sở Y tế Cà Mau, năm nay chủ đề của ngày sức khỏe toàn dân là “Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một sự chuyển đổi về tư duy, tầm nhìn từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa.
Để chương trình khám sức khỏe cho người dân đạt hiệu quả, ngành y tế Cà Mau cho hay, năm 2026 sẽ tập trung triển khai nhiều loại hình khám sức khỏe.
Cụ thể, đối với nội dung khám sức khỏe, khám sàng lọc sẽ thực hiện khám lâm sàng theo phụ lục khám sức khỏe tại Thông tư 32/2023/BYT; Đối với trẻ em dưới 6 tuổi khám theo phụ lục Quyết định 1284/BYT; thực hiện cận lâm sàng đo điện tim, siêu âm bụng tổng quát và các chỉ định cần thiết.
Đối tượng khám sàng lọc là tất cả người dân trên địa bàn tỉnh, ưu tiên cho các đối tượng như: người khuyết tật, người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, người lao động, người có yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng chính sách và các nhóm yếu thế…
Lãnh đạo Sở Y tế Cà Mau cho biết, ngành sẽ huy động nhân lực và trang thiết bị từ các bệnh viện để hỗ trợ việc khám sức khỏe cho người dân.
Sở cũng mong muốn đội ngũ y bác sĩ hãy tham gia chương trình với tinh thần, trách nhiệm cao. Đặc biệt, mỗi người dân hãy chủ động tham gia khám sức khỏe định kỳ, thay đổi nhận thức từ “có bệnh mới đi khám” sang “khám để phòng bệnh”, từ đó xây dựng lối sống lành mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Theo kế hoạch, sau lễ phát động, ngành y tế Cà Mau đồng loạt ra quân khám, sàng lọc sức khỏe cho người dân tại 18 xã, phường. Sau đó, tiếp tục duy trì triển khai khám sức khỏe cho tất cả người dân tại 64 xã, phường của tỉnh Cà Mau.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu (xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau), một trong những điểm ra quân của tỉnh Cà Mau, đoàn y bác sĩ của các bệnh viện phối hợp trung tâm để khám, sàng lọc sức khỏe cho hơn 100 người đang được chăm sóc, nuôi dưỡng tại đây.
Đối tượng tại trung tâm chủ yếu người lớn tuổi, trẻ em là người yếu thế, không nơi nương tựa, không người phụng dưỡng, người tâm thần, mồ côi, khuyết tật…
Cụ bà Huỳnh Thị Trắng (72 tuổi, quê xã An Trạch, sống ở trung tâm) cho biết, do hoàn cảnh gia đình, cụ vào trung tâm đã nhiều năm qua. Vào đây, cụ cũng như nhiều người lớn tuổi khác được các cán bộ, nhân viên của trung tâm chăm sóc chu đáo.
“Tôi lớn tuổi hay bị đau nhức xương khớp, khó ngủ, được bác sĩ vào thăm khám, hỏi han ân cần rất nhiệt tình, biết được tình trạng sức khỏe của mình cũng an tâm hơn”, cụ Trắng chia sẻ và cho biết nghe có chương trình khám sức khỏe toàn dân cụ thấy rất vui.
Bà Trương Minh Thùy, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo trợ xã hội Bạc Liêu, nhấn mạnh chương trình khám, sàng lọc sức khỏe toàn dân rất thiết thực, hết sức có ý nghĩa, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của người dân.
Với những đối tượng yếu thế như ở trung tâm, bà Thùy mong muốn mỗi năm có thể triển khai khám sức khỏe 2 lần, cũng như được thực hiện thăm khám chuyên sâu hơn.
Theo lộ trình của UBND tỉnh Cà Mau, năm 2026, tỉnh triển khai khám sức khỏe cho các đối tượng, gồm: trẻ em dưới 24 tháng tuổi; người học tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và người từ đủ 24 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi không đi học.
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; người thử việc; người học nghề, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động; cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân;
Đối tượng bảo trợ xã hội; người đang được quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng và các cơ sở trợ giúp xã hội; người cao tuổi từ đủ 60 tuổi trở lên.
Trong giai đoạn 2027-2030, ngoài các nhóm đối tượng trên, sẽ mở rộng sang những người đang theo học tại cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; người dân không ký hợp đồng lao động hoặc không thuộc phạm vi quản lý của người sử dụng lao động như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ.
Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
PGS Nguyễn Anh Dũng - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.
Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.
Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.
Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.
Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe "phi địa giới". Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND Thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.
Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc, cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.
Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.
Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân...
Nước dừa mang lại nhiều lợi ích như bổ sung nước, cung cấp chất điện giải và có lợi cho sức khỏe tim mạch. Ngược lại, nếu uống quá thường xuyên hoặc không phù hợp với tình trạng sức khỏe, thức uống này có thể gây ra những rủi ro mà nhiều người không để ý, đặc biệt liên quan đến hàm lượng đường và kali trong nước dừa, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Nước dừa có thành phần chủ yếu là nước và một số chất điện giải quan trọng như khoáng chất kali, natri, magiê và canxi. Nhờ vậy, đây là thức uống hữu ích sau khi vận động, đổ nhiều mồ hôi hoặc sau những đợt mất nước nhẹ do tiêu chảy, nôn ói.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa nước dừa tốt hơn nước lọc trong mọi tình huống. Với nhu cầu uống nước hằng ngày, nước lọc vẫn là lựa chọn phù hợp hơn vì không chứa đường.
Ngoài ra, một ly nước dừa có thể cung cấp lượng kali tương đối cao. Kali đóng vai trò giúp cân bằng tác động của natri trong cơ thể, từ đó giúp điều hòa huyết áp. Người đang điều trị huyết áp cao bằng thuốc không nên tự ý uống quá nhiều nước dừa.
Một nguy cơ khác khi uống nhiều nước dừa là tăng kali máu. Với người khỏe mạnh, thận thường có thể đào thải lượng kali dư thừa. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh thận mạn, suy giảm chức năng thận thì uống quá nhiều nước dừa có thể làm tăng kali máu. Tình trạng này có thể gây rối loạn nhịp tim.
Do đó, dù là thức uống tự nhiên, nước dừa không phù hợp với tất cả mọi người. Những người mắc bệnh thận mạn, người cần kiểm soát đường huyết, người đang dùng thuốc huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu muốn uống thường xuyên. Ngoài ra, một số người có hệ tiêu hóa nhạy cảm cũng có thể bị đầy bụng hoặc khó chịu nếu uống quá nhiều trong ngày.
Với người khỏe mạnh, uống một ly nhỏ hoặc một trái dừa tươi mỗi ngày là hoàn toàn ổn. Điều quan trọng là không nên đánh giá quá cao vai trò của nước dừa hay dùng chúng để thay thế hoàn toàn nước lọc. Uống đúng lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân mới là cách tận dụng lợi ích của loại thức uống này một cách an toàn, theo Eating Well.
Trước đó bệnh nhân L.V.B. (29 tuổi, trú TP Huế) nhập viện điều trị tại khoa sức khỏe tâm trí, có tiền sử rối loạn tâm thần, từng sử dụng chất kích thích và có hành vi tự gây hại.
Trong quá trình theo dõi, người này đã nuốt 3 bàn chải đánh răng và được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng nguy cơ cao xảy ra biến chứng.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ chỉ định nội soi can thiệp. Ê kíp đã gắp thành công toàn bộ dị vật ra khỏi đường tiêu hóa. Quá trình can thiệp diễn ra thuận lợi, không ghi nhận biến chứng.
Theo ThS.BS Phạm Như Hiển, Phó giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế, đây là trường hợp hiếm trong thực hành lâm sàng khi bệnh nhân nuốt cùng lúc nhiều dị vật dài, cứng.
Bàn chải đánh răng dài gần 20cm, có nguy cơ mắc kẹt, gây tổn thương niêm mạc, thậm chí thủng hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa nếu không xử trí kịp thời.
Dù ca bệnh phức tạp, toàn bộ dị vật đã được lấy ra bằng nội soi, không cần phẫu thuật. Sau 5 ngày theo dõi, sức khỏe bệnh nhân ổn định, hồi phục tốt và tiếp tục được điều trị.
Bệnh viện khuyến nghị cần tăng cường theo dõi, chăm sóc người bệnh rối loạn tâm thần, đặc biệt những trường hợp có nguy cơ tự gây hại, đồng thời cho biết đơn vị có thể xử trí hiệu quả các ca bệnh phức tạp bằng kỹ thuật nội soi can thiệp.
