Cục Phòng bệnh cho hay theo bản tin công khai mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 8 trường hợp, trong đó có 3 trường hợp tử vong; 6 trường hợp được xét nghiệm xác định nhiễm vi rút Hanta, đều được xác định là chủng vi rút Andes (ANDV).
WHO đánh giá mức độ nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu là ở mức trung bình, trong khi mức độ nguy cơ đối với dân số toàn cầu là ở mức thấp. Tổ chức Y tế thế giới cũng nhấn mạnh hình thức lây truyền của vi rút Hanta khác với COVID-19. WHO tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ và cập nhật đánh giá nguy cơ.
Về nguồn lây, Tổ chức Y tế thế giới cho biết hiện vẫn đang tiếp tục điều tra. Các chuyên gia của WHO hướng đến giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên có thể đã nhiễm vi rút trong quá trình tiếp xúc với môi trường hoặc chuột nhiễm vi rút thông qua hoạt động du lịch ngoài trời, trước khi lên tàu; sau đó việc lây truyền hạn chế từ người sang người có thể đã diễn ra trên tàu qua quá trình tiếp xúc gần và kéo dài.
Do chưa có kết luận điều tra cuối cùng, người dân không nên suy diễn nguồn lây từ tàu, thực phẩm, nước uống hoặc các yếu tố khác khi chưa có thông tin chính thức.
Theo WHO, trong bối cảnh chùm ca bệnh hiện nay, những người có mặt trên tàu và các chuyến bay liên quan được khuyến cáo theo dõi sức khỏe trong 42 ngày sau lần có nguy cơ phơi nhiễm cuối cùng.
Cần theo dõi các triệu chứng ban đầu, bao gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và các vấn đề về đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng, và thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo theo dõi chủ động và cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày sau lần phơi nhiễm cuối cùng. Cơ quan này không khuyến cáo cách ly đối với người tiếp xúc nguy cơ thấp, nhóm này cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Đến nay chưa ghi nhận công dân Việt Nam có liên quan đến chùm ca bệnh nêu trên. Cục Phòng bệnh đã có văn bản đề nghị các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu, giám sát tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; vệ sinh, khử khuẩn phương tiện; xử lý véc tơ, diệt chuột và chủ động các biện pháp phòng, chống bệnh phù hợp.
Đối với Việt Nam, bệnh do vi rút Hanta không phải là vấn đề hoàn toàn mới trong giám sát dịch tễ. Tuy nhiên qua rà soát thông tin khoa học hiện có, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng vi rút Andes.
Một số nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu ghi nhận bằng chứng liên quan đến một số chủng vi rút Hanta khác, như vi rút Seoul hoặc các vi rút Hanta phát hiện trên động vật. Vì vậy người dân không hoang mang, lo lắng, cần theo dõi thông tin chính thống, không suy diễn chùm ca bệnh trên tàu du lịch quốc tế thành nguy cơ dịch lan rộng trong cộng đồng tại Việt Nam.
Cục Phòng bệnh Bộ Y tế khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện vệ sinh môi trường, phòng chống chuột để phòng mắc các bệnh lây truyền từ chuột sang người theo khuyến cáo.
Trường hợp sau khi tiếp xúc với chuột, chất thải của chuột hoặc khu vực có dấu vết chuột mà xuất hiện các biểu hiện như sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, ho, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần đến cơ sở y tế kịp thời và thông báo tiền sử tiếp xúc để được tư vấn, khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Cục Phòng bệnh Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để cập nhật diễn biến tình hình, đánh giá nguy cơ và triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp, kịp thời thông tin cho người dân khi có diễn biến mới.
8 tháng sau khi bé Cassian ra đời, vợ chồng chị Keishera Joubert ở bang Florida vẫn nguyên cảm giác biết ơn và hạnh phúc. Cậu bé đã chào đời "hai lần" sau khi trải qua ca phẫu thuật mang tính đột phá để điều trị một căn bệnh hiếm gặp và thường dẫn đến tử vong, theo ABC News ngày 5/5.
"Không có nhiều phụ nữ trải qua ca sinh mổ nhưng sau đó vẫn tiếp tục mang thai", Joubert chia sẻ.
Khi thai nhi được 19 tuần tuổi, gia đình Joubert được thông báo đứa con thứ hai của họ mắc một hội chứng hiếm gặp mang tên tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh, còn được gọi là CHAOS. Theo Tổ chức Quốc gia về các Rối loạn Hiếm gặp (NORD), hội chứng tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh là một tình trạng hiếm gặp, đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở, khiến dịch bị ứ đọng trong phổi của thai nhi.
Bác sĩ Emanuel Vlastos, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Thai nhi thuộc Viện Phụ sản Orlando Health tại Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa Winnie Palmer, cho biết tình trạng trên có nguy cơ tử vong cao. "Phổi của thai nhi sẽ to dần, căng cứng và gia tăng áp lực. Điều này bắt đầu chèn ép tim của bé. Hầu hết các bé mắc hội chứng trên đều không thể sống sót", ông giải thích.
Với vợ chồng chị Joubert, thông tin này là một cú sốc. Người phụ nữ nhớ lại: "Không ai muốn nghe rằng con mình có nguy cơ tử vong ngay trong bụng mẹ, thậm chí không thể chờ đến ngày chào đời".
Ban đầu, chị Joubert thực hiện một thủ thuật y khoa để điều trị cho Cassian nhưng không thành công. Anh Greg Joubert, chồng chị, kể: "Trước ca phẫu thuật đầu tiên, chúng tôi chỉ có khoảng 20 đến 25% hy vọng vào một kết quả khả quan".
Sau đó, bác sĩ Vlastos đã đề xuất một phương án phẫu thuật đột phá. Nếu thành công, Cassian sẽ ra khỏi tử cung không chỉ một mà là hai lần. Ở tuần thai thứ 25, ông đã đưa một phần cơ thể Cassian ra ngoài bằng cách rạch một đường qua bụng và tử cung, tương tự sinh mổ. Phần đầu và cổ của bé được đưa ra ngoài còn cơ thể vẫn nằm trong tử cung và kết nối với nhau thai, trong khi đội ngũ y tế đặt một ống tạm thời vào đường thở của bé.
"Theo hiểu biết của tôi, việc đặt ống thông bên dưới vị trí tắc nghẽn bằng cách đưa đầu và cổ thai nhi ra ngoài như vậy chưa từng được thực hiện trước đây", bác sĩ Vlastos cho hay. "Sau đó, chúng tôi đưa em bé trở lại tử cung, khâu lại và người mẹ tiếp tục lưu viện cho đến ngày sinh".
Trong ca phẫu thuật đó, các bác sĩ thậm chí đã chụp được một bức ảnh của Cassian. "Đó là một hình ảnh thoáng qua về tương lai, là khoảnh khắc về cậu bé mà cuối cùng tôi cũng có thể đón về nhà", chị Joubert nhớ lại.
Chị tiếp tục dưỡng thai tại bệnh viện đến tuần thứ 31 thì vỡ ối. Các bác sĩ đã thực hiện ca sinh mổ để đưa Cassian chào đời lần thứ hai. Sau 132 ngày điều trị tại khoa hồi sức tích cực sơ sinh (NICU), em bé hiện đã được về nhà. Dù con vẫn đang phải sử dụng máy thở, ống nuôi ăn và đối mặt với ít nhất hai ca phẫu thuật nữa, gia đình vẫn cảm thấy biết ơn phép màu đã giúp bé đi được đến tận bây giờ.
"Còn chiến thắng nào lớn lao hơn việc cuối cùng chúng tôi cũng có thể đưa con về nhà?", người mẹ nói. Chồng chị chia sẻ thêm: "Chúng tôi từng chuẩn bị tâm thế để vĩnh biệt con nhưng cuối cùng đã có thể chào đón con".
Chị Joubert cho biết gia đình dự định làm một bữa tiệc nhỏ vào ngày kỷ niệm ca phẫu thuật đã cứu sống con. Hôm sinh nhật chính thức, họ sẽ tổ chức tiệc lớn hơn để kỷ niệm tròn một năm con đến với thế giới.
Chuyến bay hồi hương nhóm hành khách Mỹ, sau khi được sơ tán từ tàu du lịch MV Honhius neo đậu ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha) hôm 10/5, đã về đến bang Nebraska vào sáng ngày 11/5, theo CNN. Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha cho biết 17 người Mỹ và một công dân Anh sống tại Mỹ trên chuyến bay này. Trong một bài đăng trên X trước đó, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ cho biết một người Mỹ có kết quả xét nghiệm dương tính "nhẹ" với virus và một người khác có triệu chứng nhẹ. Cả hai đều được vận chuyển trong các đơn vị cách ly sinh học (biocontainment units) trên máy bay nhằm "thực hiện sự thận trọng tối đa".
Sau khi hạ cánh, họ lên xe buýt trung chuyển tới cơ sở cách ly chuyên biệt. 15 công dân Mỹ có nguy cơ tiếp xúc với Hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius hiện được theo dõi tại Đơn vị Cách ly Quốc gia ở thành phố Omaha, bang Nebraska. Điều kiện lưu trú tại đây được thiết kế tương đồng với các cabin trên tàu hơn là các phòng bệnh thông thường.
Tại họp báo hôm 11/5 do Trung tâm Y tế Đại học Nebraska (UNMC), bác sĩ Angela Hewlett, Giám đốc y tế của Đơn vị cách ly Sinh học, cho biết: "Cơ sở này giống khách sạn hơn là không gian chăm sóc bệnh nhân". Bà cho biết thêm hành khách được trang bị tivi, Wifi, phòng vệ sinh khép kín và thiết bị tập thể dục nhằm tạo sự thoải mái trong vài tuần theo dõi y tế.
Đơn vị Cách ly Quốc gia, cơ sở cách ly duy nhất được liên bang tài trợ tại Mỹ, mới được hoạt động một lần vào thời điểm bùng phát đại dịch Covid-19. Được thành lập vào năm 2019, trung tâm có 20 phòng bệnh trang bị hệ thống áp suất âm riêng biệt cùng các tiện nghi sinh hoạt. Theo bác sĩ Michael Wadman, Giám đốc Đơn vị này, độ tuổi của các hành khách đang cách ly dao động từ cuối 20 đến đầu 80.
Ông Brendan Jackson, quyền Giám đốc bộ phận tác nhân gây bệnh hậu quả cao thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cho biết thời gian cách ly 42 ngày được khuyến cáo dựa trên thời gian ủ bệnh của chủng virus Andes. Tất cả ca bệnh được xác nhận trên tàu MV Hondius đều do chủng này gây ra. Đây cũng là chủng duy nhất được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người.
Ngoài ra, bệnh nhân đã có kết quả xét nghiệm dương tính trước khi về nước hiện được chăm sóc tại Đơn vị Phòng hộ Sinh học của UNMC. Cơ sở này có khả năng điều trị từ những bệnh nhân dương tính nhưng tình trạng ổn định đến các trường hợp nguy kịch. Hai vị khách còn lại là một cặp vợ chồng đang được cách ly tại Đại học Emory ở Atlanta.
Theo bác sĩ Hewlett, các bệnh nhân hiện không phải đeo khẩu trang nhưng đội ngũ y tế tương tác với họ phải mặc đầy đủ trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) từ đầu đến chân gồm máy trợ thở lọc không khí, quần áo bảo hộ toàn thân và bao giày. Tính đến chiều 11/5, tất cả bệnh nhân tại Omaha đều trong tình trạng ổn định. Nhóm hành khách đã được đánh giá y tế khẩn cấp và đang hồi phục sau chuyến đi dài. Chưa có ai xuất hiện các triệu chứng của Hantavirus như đau đầu, buồn nôn, ho hay nghẹt mũi. Trường hợp nằm tại Đơn vị Phòng hộ Sinh học đã được xét nghiệm lại và đang chờ kết quả.
Theo Bloomberg, giới chức y tế quyết định phân bổ việc chăm sóc tại nhiều cơ sở khác nhau nhằm giảm áp lực lên một hệ thống bệnh viện duy nhất. Tất cả hành khách trên tàu MV Hondius đều tự nguyện ở lại khu cách ly song bác sĩ Hewlett cho hay bất kỳ ai chọn rời đi đều cần phải ở gần bệnh viện, vì hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt tại Mỹ cho Hantavirus chủng Andes.
"Vì thế, chúng tôi dựa vào các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tích cực", bác sĩ Hewlett nói. Các biện pháp này bao gồm từ truyền dịch tĩnh mạch đến oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO), một kỹ thuật hỗ trợ sự sống sử dụng hệ thống máy tim phổi nhân tạo để loại bỏ carbon dioxide và cung cấp oxy vào máu cho bệnh nhân.
Hantavirus thường lây sang người qua tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của loài gặm nhấm. Tuy nhiên, chủng virus Andes trong đợt này có thể lây từ người sang người trong những trường hợp hiếm gặp thông qua tiếp xúc gần và kéo dài với người nhiễm bệnh. Tính đến ngày 9/5, đã có 3 hành khách (một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức) trên tàu MV Hondius tử vong sau khi nhiễm virus. Ngoài các hành khách vừa về nước, nhà chức trách Mỹ cũng đang giám sát 7 người khác đã rời tàu trước đó tại 5 bang: Arizona, California, Georgia, Texas và Virginia. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, khẳng định trước khi các du khách rời tàu rằng đợt bùng phát này "không phải là một đại dịch Covid-19 thứ hai".
Ngày 21/4, bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, cho biết thanh niên chưa lập gia đình, đến kiểm tra sức khỏe sinh sản với tâm lý yên tâm hơn trước khi cưới. Người bệnh không có biểu hiện đau nhiều, không sốt, sinh hoạt bình thường, chỉ thỉnh thoảng có cảm giác tức nhẹ vùng bìu trái sau khi đứng lâu hoặc vận động mạnh nên trước đó không đi kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của bệnh nhân nhỏ hơn bên phải. Kết quả siêu âm bìu cho thấy hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch giãn tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva, có hiện tượng trào ngược. Tinh hoàn trái có dấu hiệu giảm kích thước so với bên đối diện. Bệnh nhân được chẩn đoán teo tinh hoàn trái do giãn tĩnh mạch tinh.
Theo bác sĩ Phúc, giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý nam khoa khá thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám hiếm muộn, khám sức khỏe sinh sản hoặc khám tiền hôn nhân.
"Đây là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường, làm ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, tăng nhiệt độ tại chỗ và lâu dài có thể tác động đến chức năng sinh tinh cũng như thể tích tinh hoàn. Nếu để kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng sinh sản", bác sĩ Phúc nói.
Giãn tĩnh mạch tinh thường gặp nhiều ở bên trái do đặc điểm giải phẫu mạch máu. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau tức bìu, nặng bìu, khó chịu khi đứng lâu hoặc chơi thể thao, nhưng cũng có nhiều trường hợp gần như không có dấu hiệu gì rõ rệt cho đến khi đi kiểm tra chuyên sâu.
Theo các bác sĩ, khám tiền hôn nhân không chỉ giúp phát hiện các bệnh lây truyền hay kiểm tra sức khỏe tổng quát, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản ở nam giới. Những bệnh lý như giãn tĩnh mạch tinh, tinh hoàn ẩn, bất thường nội tiết hay rối loạn tinh dịch đồ hoàn toàn có thể được phát hiện ở giai đoạn này.
Mặc dù trường hợp trên được phát hiện trước khi kết hôn, nhưng nếu để muộn hơn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ như: Giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng khả năng có con, teo tinh hoàn tiến triển nặng hơn, đau tức bìu kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt và tác động đến sinh lý và chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới trước khi kết hôn nên chủ động khám sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi có các biểu hiện như đau tức bìu, một bên tinh hoàn nhỏ hơn bên còn lại, có cảm giác nặng bìu hoặc đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng chưa thành công.
"Rất nhiều nam giới còn tâm lý ngại đi khám vì nghĩ mình vẫn sinh hoạt bình thường thì không có vấn đề gì. Tuy nhiên, có những bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã để lại ảnh hưởng rõ ràng. Phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và bảo vệ tốt hơn khả năng sinh sản về sau", bác sĩ Phúc nói.
