Theo hồ sơ dự án luật do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo, mô hình quản lý hiện nay đã bộc lộ nhiều bất cập như phân tán giữa nhiều bộ ngành, hậu kiểm không theo kịp tốc độ phát triển của thị trường, thiếu cơ chế truy xuất nguồn gốc và khó xử lý thực phẩm giả, thực phẩm không rõ xuất xứ.
Dự thảo luật lần đầu đưa nguyên tắc “quản lý theo chuỗi giá trị” vào luật. Thay vì mỗi bộ quản một nhóm sản phẩm hoặc một công đoạn riêng lẻ như hiện nay, việc kiểm soát sẽ được thực hiện xuyên suốt quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm, từ nguyên liệu đầu vào tới khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng.
Theo Bộ Y tế, cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý theo dõi toàn bộ vòng đời của thực phẩm và phát hiện rủi ro sớm hơn, thay vì chủ yếu xử lý sau khi xảy ra vi phạm hoặc ngộ độc.
Một nội dung trọng tâm khác là bắt buộc truy xuất nguồn gốc với thực phẩm lưu hành trên thị trường. Dự thảo quy định thông tin truy xuất phải thể hiện trên bao bì bằng mã vạch, mã QR, DataMatrix hoặc các hình thức điện tử khác để người dân và cơ quan quản lý có thể kiểm tra nguồn gốc sản phẩm.
Luật hiện hành chưa quy định cụ thể việc nhận diện và truy xuất thực phẩm bằng mã điện tử. Bộ Y tế cho rằng khoảng trống này khiến việc kiểm soát hàng giả, hàng nhập lậu và thực phẩm bán trên môi trường mạng gặp nhiều khó khăn.
Theo dự thảo, người tiêu dùng có quyền yêu cầu truy xuất nguồn gốc khi nghi ngờ sản phẩm không bảo đảm an toàn. Doanh nghiệp phải xác định lô hàng liên quan, báo cáo số lượng đang lưu thông và xây dựng kế hoạch thu hồi nếu phát hiện rủi ro.
Bộ Y tế cũng đề xuất chuyển mạnh sang mô hình quản lý dựa trên phân tích nguy cơ. Sau 15 năm thi hành luật, cơ quan này đánh giá hoạt động hậu kiểm hiện thiếu nhân lực, thiếu thiết bị và không theo kịp số lượng sản phẩm tự công bố ngày càng tăng.
Theo dự thảo, cơ quan quản lý sẽ điều tra, thử nghiệm để xác định các tác nhân sinh học, hóa học có thể gây hại; đánh giá khả năng xảy ra rủi ro và xây dựng biện pháp kiểm soát ở từng công đoạn của chuỗi cung ứng.
So với cơ chế hiện nay thiên về thanh tra, xử phạt sau vi phạm, cách tiếp cận mới tập trung phòng ngừa rủi ro từ sớm và ưu tiên kiểm tra những nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao thay vì kiểm tra dàn trải.
Bộ Y tế cho rằng cơ chế này cũng tạo áp lực để doanh nghiệp đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng thay vì chỉ khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố.
Siết chặt thực phẩm nhập khẩu và bán online
Dự thảo luật đồng thời siết chặt kiểm tra thực phẩm nhập khẩu. Theo quy định mới, thực phẩm nhập khẩu phải đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi nhập khẩu và có xác nhận đạt yêu cầu với từng lô hàng, trừ trường hợp được miễn kiểm tra.
Bộ Y tế đánh giá việc kiểm soát thực phẩm nhập khẩu hiện còn nhiều bất cập, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển nhanh nhưng dữ liệu giữa các cơ quan chưa liên thông.
Dự thảo cũng bổ sung hệ thống dữ liệu và cảnh báo quốc gia về an toàn thực phẩm nhằm thu thập dữ liệu giám sát, cảnh báo nhanh nguy cơ mất an toàn thực phẩm và phối hợp truy xuất nguồn gốc khi xảy ra ngộ độc.
Theo Bộ Y tế, hiện nhiều vụ ngộ độc phải mất nhiều ngày mới xác định được nguồn gây hại do dữ liệu phân tán giữa địa phương, cơ quan y tế và đơn vị kiểm nghiệm.
Trong lĩnh vực thương mại điện tử, dự thảo lần đầu bổ sung nghĩa vụ cụ thể với các cơ sở bán thực phẩm online. Các đơn vị kinh doanh qua mạng phải công khai giấy công bố sản phẩm, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và tuân thủ quy định bảo mật thông tin người mua.
Quốc hội dự kiến xem xét Luật An toàn thực phẩm sửa đổi tại kỳ họp tháng 10. Tại dự thảo này, Bộ Y tế cũng đề xuất lập Sở An toàn thực phẩm tại các tỉnh thành trên cơ sở gộp chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và cơ sở vật chất liên quan từ các đơn vị thuộc Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo) số tiền 3 triệu đồng do vi phạm quy định về quản lý lâm sản, liên quan việc cất giữ 42 cây mai vàng.
Ông Hậu cho biết trước đó khoảng 14 giờ 30 ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành của Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo trong quá trình kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản đã phát hiện trên đường Tôn Đức Thắng (khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo), ông T. cất giữ có 42 cây mai vàng đang sinh trưởng ổn định.
Ông T. cho biết đã mua 45 cây mai từ đất liền vận chuyển ra Côn Đảo để chăm sóc, tuy nhiên sau đó có 3 cây bị chết, còn lại 42 cây.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường, nhất là vào mùa xuân.
Những năm gần đây, tại Côn Đảo đang diễn ra tình trạng một số người lén lút vào rừng đào gốc mai rừng về tàng trữ, cất giữ chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi… việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) có văn bản số 162 ngày 20.1.2021 chỉ đạo tăng cường quản lý khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngày 2.4 vừa qua, Tổ tuần tra liên ngành theo kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Tổ tuần tra này do Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo chủ trì cùng với Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo kiểm tra tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 42 cây mai vàng do ông N.V.T cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo khoản 3 điều 8 Thông tư số 26 năm 2025 ngày 24.6.2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gỗ có tên trùng với cây gỗ rừng tự nhiên, cây trồng phân tán, cây vườn nhà do tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư tự đầu tư phải có bản chính bảng kê lâm sản do chủ lâm sản lập hoặc có xác nhận của cơ quan kiểm lâm sở tại (nếu chủ lâm sản đề nghị).
Theo khoản 2 điều 11 Thông tư số 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ sơ lâm sản quy định tại khoản 3 điều 8 Thông tư 26 khi mua bán, chuyển giao, chuyển quyền sở hữu, vận chuyển trong nước phải bao gồm: bản chính bảng kê lâm sản (do chủ lâm sản bán lập hoặc có xác nhận của kiểm lâm theo điểm đ khoản 3 điều 5 Thông tư 26) và bản sao hồ sơ mua bán liền kề trước đó hoặc mã QR chứa hồ sơ trên bảng kê lâm sản (trừ trường hợp bảng kê đã có xác nhận theo đề nghị của chủ lâm sản).
Tại thời điểm kiểm tra, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định tại khoản 2 điều 11 Thông tư số 26. Hành vi này vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Đồng thời tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị với đoàn kiểm tra liên ngành sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày 3.4, nhưng sau đó ông Trình không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định.
Do đó, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
Cũng tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo, vào ngày 19.6.2025, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; từ 1.7.2025 thuộc TP.HCM) phối hợp Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) đã phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông N.V.Y (33 tuổi, ở Côn Đảo) vì hành vi tàng trữ 23 cây mai vàng, tổng trọng lượng 180 kg. Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo đã xử phạt ông Y. số tiền 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ 23 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
"Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo khẳng định việc xử phạt vi phạm hành chính nêu trên là đúng quy định nhằm ngăn chặn hành vi lén lút vào rừng bứng đào bới, bứng mai rừng tự nhiên về chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi làm ảnh hưởng đến tài nguyên rừng", ông Hậu nhấn mạnh.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gửi thư và lẵng hoa chúc mừng Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi thư và lẵng hoa chúc mừng tới Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Samdech Moha Sena Padei Techo Hun Sen và Chủ tịch Quốc hội Campuchia Samdech Moha Rotsapheathika Thipadei Khuon Sudary.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú gửi thư và lẵng hoa chúc mừng tới Thường trực Ban Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Vilay Lakhamphong và Phó chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Trưởng ban thường trực Ban Thường vụ T.Ư Đảng Nhân dân Campuchia Samdech Vibol Sena Pheakdei Say Chhum.
Trong thư gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Thongloun Sisoulith và lãnh đạo chủ chốt Lào, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo chủ chốt VN vui mừng nhận thấy quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược VN - Lào không ngừng được củng cố, phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất và hiệu quả. Đặc biệt, việc hai nước bổ sung nội hàm "gắn kết chiến lược" năm 2025 là dấu mốc quan trọng, định hướng lâu dài cho quan hệ hai Đảng, hai nước; tạo nền tảng vững chắc cho phát triển vì lợi ích của nhân dân, vì hòa bình, ổn định ở khu vực; khẳng định VN luôn coi trọng và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Lào triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao; thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực then chốt như kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, giáo dục - đào tạo và giao lưu nhân dân, đồng thời không ngừng vun đắp, gìn giữ và phát huy mối quan hệ thủy chung, trong sáng, hiếm có giữa hai dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo chủ chốt VN tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Thongloun Sisoulith, đất nước Lào sẽ tiếp tục đạt nhiều thành tựu to lớn, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII, Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ X, xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc.
Trong thư gửi Quốc vương Norodom Sihamoni, Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen và các lãnh đạo Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo chủ chốt VN chúc mừng những thành tựu to lớn và quan trọng trên tất cả các lĩnh vực mà Campuchia đã đạt được thời gian qua; tin tưởng dưới sự trị vì anh minh của Quốc vương Norodom Sihamoni và đường lối đúng đắn của Đảng Nhân dân Campuchia do Chủ tịch Hun Sen dẫn dắt, Cương lĩnh của Đảng Nhân dân Campuchia giai đoạn 2023 - 2028 và Chiến lược Ngũ giác giai đoạn I của Chính phủ Campuchia sẽ được thực hiện thắng lợi, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân Campuchia.
Về quan hệ hai nước, lãnh đạo ta tin tưởng với kết quả đạt được trong các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao, đặc biệt là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia của Tổng Bí thư Tô Lâm và đồng chủ trì Cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Đảng Cộng sản VN và Ban Thường vụ T.Ư Đảng Nhân dân Campuchia và Cuộc gặp giữa Người đứng đầu ba Đảng VN - Campuchia - Lào tháng 2.2026 sẽ được hai bên tích cực triển khai, góp phần củng cố và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ "Láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài" giữa hai Đảng, hai nước, vì lợi ích thiết thực của nhân dân mỗi nước, góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Nhân dịp này, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung gửi thư chúc mừng đến Ủy viên T.Ư Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào Thongsavan Phomvihane, Ủy viên T.Ư Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Trưởng ban Đối ngoại T.Ư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Bounleua Phandanouvong và Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Campuchia, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Đối ngoại T.Ư Đảng Nhân dân Campuchia Prak Sokhonn.
Ngày 21/4, thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Sư đoàn 968, Quân khu 4 cất bốc 2 hài cốt tại khu vực Đông Bắc, cao điểm 278, xã Hiếu Giang.
Hai hài cốt liệt sĩ được phát hiện trong hầm chiến đấu ở độ sâu khoảng 0,7 m, cách nhau khoảng 0,6 m. Phần lớn xương đã vỡ vụn, một số bị phân hủy, lực lượng tìm kiếm thu được tổng cộng 54 chiếc răng.
Di vật kèm theo gồm tăng lót hầm, 3 bát ăn cơm B52, dây dù, dây thông tin, một súng tiểu liên AK đã bị ôxy hóa và mặt thắt lưng bộ đội. Ngoài ra, lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 bình tông, trong đó một chiếc khắc chữ "Huynh", làm bằng nhôm, sơn xanh đã bong tróc và bị móp một phía.
Theo nhận định ban đầu, các hài cốt có thể thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 27, Mặt trận B5, hy sinh khoảng năm 1970-1971 trong quá trình tiến đánh cao điểm 544 (đồi Fulo).
Hiện lực lượng tìm kiếm mở rộng phạm vi tìm kiếm quanh khu vực này. Các hài cốt được đưa về quản lý tại Nhà văn hóa thôn Tân Quang, xã Hiếu Giang.
Trước đó ngày 20/4, cũng tại khu vực này, đội tìm kiếm đã cất bốc một hài cốt liệt sĩ khác. Hài cốt nằm trong hầm chiến đấu ở độ sâu tương tự, xương vỡ vụn, một phần đã phân hủy. Di vật gồm tăng lót hầm, một bình tông, 2 bát ăn cơm B52, dây dù, dây thông tin và một súng tiểu liên AK bị ôxy hóa.
Theo thống kê, cả nước hiện còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ chưa xác định danh tính. Ban Chỉ đạo quốc gia tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ triển khai chiến dịch kéo dài 500 ngày, từ 15/3 đến 27/7/2027, với mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt và xác định danh tính 18.000 mẫu.
Quảng Trị là địa bàn chịu nhiều mất mát trong chiến tranh, hiện còn hơn 31.000 liệt sĩ chưa được tìm thấy; hơn 25.000 hài cốt đã quy tập nhưng chưa xác định danh tính. Tỉnh đặt mục tiêu trong chiến dịch sẽ quy tập 360-590 hài cốt và hoàn thành lấy mẫu đối với 100% mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin trong các nghĩa trang cũng như các hài cốt được tìm thấy.
