Những tháng qua, người tiêu dùng liên tục nghe thông tin về chi phí linh kiện tăng cao kể từ cuối 2025, nhưng những con số đưa ra có thể chưa mô tả hết mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng hiện tại. Jukan05, nhà phân tích kiêm “chuyên gia rò rỉ” nổi tiếng trên mạng xã hội X vì chia sẻ nhiều dữ liệu chính xác trong lĩnh vực, đăng biểu đồ cho thấy cái nhìn trực quan về sự sụt giảm nguồn cung và đà tăng giá “không phanh” của thị trường chip nhớ.
Cụ thể, giá bộ nhớ DRAM ghi nhận mức tăng theo đường thẳng đứng. Tính từ tháng 1/3 đến tháng 1/4, giá nhảy vọt 26%, được mô tả như “tên lửa đang phóng lên mặt trăng”, tiếp nối chuỗi tăng giá liên tục từ cuối năm ngoái.
Sự thiếu hụt nghiêm trọng đến mức thị trường DRAM đang áp dụng mô hình điều chỉnh giá theo giờ. Nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khủng hoảng kéo dài là nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Hệ thống AI đang tiêu thụ một lượng chip nhớ và dung lượng lưu trữ khổng lồ, khiến các nhà cung cấp không thể đáp ứng kịp. Trong khi đó, việc mở rộng dây chuyền để gia tăng sản lượng không thể thực hiện trong một sớm một chiều.
Theo Tom’s Hardware, trong báo cáo tài chính quý I/2026 ngày 30/4, ông Kim Jaejune, lãnh đạo mảng chip nhớ của Samsung, cho biết khủng hoảng bộ nhớ sẽ không kết thúc trong năm 2027. Thậm chí, khoảng cách giữa cung và cầu năm tới có thể còn nới rộng hơn cả năm 2026.
Tương tự, ông Chey Tae Won, Chủ tịch SK Hynix, nhận định áp lực về nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI sẽ kéo dài đến năm 2030.
Apple cũng đang phải chịu áp lực lớn. CEO Tim Cook thừa nhận hồi cuối tháng 4 rằng công ty tình trạng chi phí bộ nhớ cao đang ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động kinh doanh của hãng thời gian tới. Cụ thể, việc tăng giá linh kiện làm giảm lượng hàng tồn kho mà công ty tích trữ từ trước. Khi nguồn dự trữ này cạn kiệt, Apple sẽ đối mặt với chi phí đầu vào đắt đỏ. Cook cho biết công ty đang xem xét các lựa chọn và tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng diễn biến thị trường. Ông không nêu chi tiết, nhưng theo MacRumors, điều này thường dẫn đến hai khả năng: biên lợi nhuận của công ty bị thu hẹp, hoặc giá bán sản phẩm như iPhone, iPad có thể sẽ bị điều chỉnh tăng.
Hệ quả của cuộc khủng hoảng bộ nhớ được đánh giá “vô cùng lớn” và đang bắt đầu lan rộng đến thị trường thiết bị đầu cuối, khi hàng loạt điện thoại Android đã đồng loạt tăng giá. Ví dụ, smartphone tầm trung như Galaxy A37 và A57 của Samsung nâng vài chục USD dù chỉ nâng cấp nhỏ so với thế hệ trước. Motorola cũng điều chỉnh giá dòng Razr 2026 lên hơn 100 USD với lý do tương tự.
Các chuyên gia nhận định thị trường vẫn chưa thấy được điểm kết thúc và người dùng cần chuẩn bị tâm lý cho một giai đoạn biến động về giá của thiết bị công nghệ.
Tuy nhiên, mọi thứ có thể sớm thay đổi khi báo cáo từ Financial Times chỉ ra rằng, chi phí bộ nhớ cho iPhone có thể tăng từ khoảng 10% tổng chi phí linh kiện hiện nay lên tới 45% vào năm tới, tương đương mức tăng hơn 400%.
Nguyên nhân chính cho sự gia tăng này được cho là do sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng trong việc giành giật nguồn cung bộ nhớ hạn chế. Các công ty như Nvidia đang chi hàng tỉ USD để đảm bảo nguồn cung chip, khiến ngay cả một công ty vốn quen với việc kiểm soát các điều khoản với nhà cung cấp như Apple phải đối mặt với khó khăn trong việc cạnh tranh.
Bên cạnh đó, cuộc xung đột ở Iran cũng đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguyên vật liệu quan trọng cho sản xuất bảng mạch in (PCB), càng làm tăng thêm áp lực lên giá thiết bị điện tử tiêu dùng.
Giám đốc điều hành tương lai của Apple, John Ternus, sẽ phải đưa ra quyết định khó khăn. Việc chuyển chi phí cho người tiêu dùng có thể khiến giá iPhone tăng, điều chắc chắn không được lòng người tiêu dùng, đặc biệt ở những thị trường nhạy cảm về giá như Ấn Độ và Trung Quốc - nơi Apple đang tìm kiếm cơ hội tăng trưởng. Ngược lại, nếu Apple quyết định gánh chịu chi phí, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến biên lợi nhuận của công ty và làm phật ý các nhà đầu tư.
Trong trường hợp Apple quyết định chuyển chi phí cho người tiêu dùng, khách hàng nên chuẩn bị cho việc giá iPhone tiếp theo sẽ cao hơn đáng kể so với phiên bản trước. Lịch trình ra mắt sản phẩm cũng đang được điều chỉnh, với các mẫu Pro dự kiến ra mắt vào mùa thu.
Bên cạnh đó, Apple cũng đang lên kế hoạch cho các sản phẩm mới như iPhone Fold, MacBook Pro M6 và có thể cả iPhone Ultra, tất cả đều có giá khởi điểm cao hơn. Hy vọng những thiết bị cao cấp này sẽ giúp bù đắp chi phí sản xuất tăng thêm và giữ cho các lựa chọn khác ở mức giá phải chăng như hiện tại.
Được phát triển bởi các nhà khoa học từ Đại học Utrecht (Hà Lan), công cụ này tái hiện sự dịch chuyển của các lục địa từ thời siêu lục địa Pangaea đến hiện tại, mang lại góc nhìn trực quan về lịch sử địa chất của hành tinh.
Paleolatitude được thiết kế nhằm kết nối hai lĩnh vực cổ sinh học và cổ khí hậu học. Để hiểu môi trường sống của sinh vật cổ đại hoặc điều kiện khí hậu trong quá khứ, các nhà nghiên cứu cần xác định chính xác vị trí địa lý của các mẫu đá tại thời điểm chúng hình thành.
Công cụ sử dụng dữ liệu từ trường được "lưu giữ" trong các khoáng chất của đá để xác định vĩ độ cổ đại. Theo đó góc nghiêng của từ trường Trái đất thay đổi dần từ vùng cực đến xích đạo, cho phép suy ra vị trí của đá khi chúng được hình thành.
Khi đá kết tinh, các khoáng chất từ tính bên trong sẽ ghi lại hướng của từ trường tại thời điểm đó. Từ dữ liệu này, các nhà khoa học có thể tái dựng hành trình di chuyển của các mảng kiến tạo qua hàng trăm triệu năm.
Phiên bản mới của Paleolatitude bổ sung dữ liệu về dị thường từ trường đáy đại dương, giúp theo dõi chính xác hơn chuyển động của các mảng kiến tạo lớn và nhỏ.
Trở về Pangaea rồi quay lại tương lai - Nguồn: YOUTUBE/FACULTY OF GEOSCIENCES UTRECHT UNIVERSITY
Đáng chú ý, mô hình còn đưa vào các "lục địa thất lạc" từng tồn tại nhưng nay đã bị "gấp" lại thành các dãy núi ở Địa Trung Hải và châu Á.
Trong đó, Argoland - một lục địa từng tách khỏi Tây Úc khoảng 155 triệu năm trước - hiện nằm dưới khu vực Indonesia. Tương tự, Greater Adria - tách khỏi Bắc Phi hơn 200 triệu năm trước - nay đã bị "nuốt chửng" trong các dãy núi Địa Trung Hải và Trung Đông.
Người dùng có thể nhập bất kỳ địa điểm nào để theo dõi quá trình dịch chuyển của nó kể từ thời Pangaea.
Không chỉ phục vụ giáo dục, công cụ còn có ý nghĩa lớn với nghiên cứu khoa học. Việc xác định chính xác vị trí cổ đại của đá và hóa thạch giúp làm rõ mối liên hệ giữa đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu theo thời gian.
Qua đó Paleolatitude góp phần mở rộng cách nhìn về sự tiến hóa của sự sống, không chỉ theo thời gian mà còn trong không gian ba chiều.
Khi phải dẫn dắt công ty vượt qua giai đoạn cắt giảm ngân sách khó khăn, David Sandstrom, Giám đốc marketing của công ty công nghệ tài chính Klarna (Thụy Điển), không tổ chức cuộc họp toàn thể để xoa dịu mâu thuẫn nội bộ. Thay vào đó, ông tạo ra phiên bản AI của bản thân.
Trong hội thảo trực tuyến do công ty trí tuệ nhân tạo ElevenLabs tổ chức tuần này, Sandstrom mô tả bản sao này như "cỗ máy xả giận" nội bộ, được lập trình để luôn thân thiện, xin lỗi và nhận mọi trách nhiệm về mình.
"Mọi người có lẽ bực bội và tôi muốn cho họ một cách bày tỏ điều đó mà không cần gửi cho tôi tin nhắn giận dữ", ông nói. "Tôi chỉ không muốn nghe lời than phiền trong cuộc họp nữa. Vì vậy, tôi bảo họ hãy gọi tới số này để trút hết ra. Sau đó, khi gặp nhau, chúng ta sẽ tập trung vào tương lai".
AI Sandstrom cũng truyền cảm hứng cho Klarna tạo phiên bản chatbot của CEO công ty, Sebastian Siemiatkowski, cho phép khách hàng gọi điện phản hồi. Chatbot được đào tạo dựa trên những lần xuất hiện của CEO trên các chương trình podcast. "Ở mức độ nào đó, đây là một cách PR, nhưng cũng là mỏ vàng chứa những phản hồi và ý tưởng quý giá từ khách hàng", Sandstrom nhận định.
Klarna không phải tổ chức công nghệ duy nhất thử nghiệm lãnh đạo AI. Reid Hoffman, nhà đồng sáng lập LinkedIn, tạo "bản sao deepfake" dựa trên thông tin của ông suốt nhiều thập kỷ và được thiết kế để hành động, nói chuyện giống ông. Alex Alonso, Giám đốc dữ liệu và phân tích tại Hiệp hội Quản lý nhân sự Mỹ (SHRM), tự "nhân bản kỹ thuật số" CEO của hiệp hội để nhận xét về ý tưởng công việc, giúp anh điều chỉnh lại trước khi trình bày với người thật.
Theo Raconteur, Sam Liang, CEO công ty phần mềm Otter.ai, cũng phát triển Sam-bot để thay ông đi họp trong tương lai. Eric Yuan, CEO Zoom, dùng bản sao kỹ thuật số để phát biểu mở đầu tại hội thảo trực tuyến về thu nhập quý I/2025 của công ty.
Bussiness Insider cho biết, Klarna là một trong những công ty tiên phong dùng AI để loại bỏ điểm thiếu hiệu quả trong mảng marketing và dịch vụ khách hàng, đồng thời đảm nhận một số công việc trước đây do con người thực hiện.
CEO Siemiatkowski thu hút sự chú ý vào năm 2024 khi tuyên bố AI cho phép đội ngũ marketing nội bộ làm được nhiều việc hơn với "một nửa số nhân viên". Tuy nhiên, mọi chuyện không suôn sẻ khi đến năm ngoái, công ty phải bổ sung nhân sự trở lại một số vị trí hỗ trợ khách hàng, thừa nhận việc cắt giảm chi phí trước đó ở bộ phận này hơi quá đà. Sandstrom nhận định, vẫn còn những lĩnh vực mà AI chưa thể hoạt động hiệu quả và cần con người can thiệp.
