Ngày 16-4, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cho biết vừa điều trị một trường hợp bệnh nhi ngộ độc hóa chất nặng.
Bệnh nhi P.T.N. (2 tuổi) nhập viện trong tình trạng nôn ói nhiều, đi cầu phân lỏng màu xanh nhạt lẫn máu đỏ tươi. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trước đó bé nuốt phải tinh thể màu xanh do anh trai mang từ trường về sau buổi học thực hành.
Các bác sĩ xác định đây là tinh thể đồng sunfat (CuSO₄), hóa chất thường sử dụng trong các thí nghiệm khoa học.
Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cho biết khi nhập viện, trẻ li bì, môi tím tái, mạch quay bắt nhẹ, thở gắng sức, SpO₂ thấp. Bệnh nhi được truyền dịch, thở oxy và chuyển đến khoa hồi sức nhi để tiếp tục điều trị.
Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất.
Trẻ được điều trị hồi sức tích cực, gồm đặt nội khí quản thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền dịch, sử dụng thuốc tăng thải đồng qua nước tiểu, điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Do diễn tiến nặng, bệnh nhi được chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng.
Sau hơn 2 tuần điều trị hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhi dần cải thiện, qua giai đoạn nguy hiểm.
BS Võ Tấn Ngà, khoa cấp cứu – hồi sức tích cực và chống độc, cho biết đồng sunfat là hợp chất có màu xanh lam, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò.
Khi nuốt phải, chất này có thể gây ngộ độc qua nhiều cơ chế, trong đó có tình trạng methemoglobinemia, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu đến các mô.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận cấp và rối loạn chuyển hóa nặng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy chức năng đa cơ quan, cần điều trị hồi sức tích cực.
Các bác sĩ lưu ý những hóa chất phục vụ học tập khi được mang về nhà nếu không được bảo quản an toàn có thể trở thành nguy cơ đối với trẻ nhỏ.
Trẻ nhỏ có thói quen cầm nắm và đưa đồ vật vào miệng, vì vậy phụ huynh cần kiểm tra các vật dụng trẻ mang từ trường về, không để hóa chất trong tầm với, bảo quản ở nơi an toàn và có nhãn cảnh báo rõ ràng.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất cần đưa đến cơ sở y tế sớm, không tự ý gây nôn, không cho uống các dung dịch trung hòa khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời mang theo mẫu hoặc bao bì hóa chất để hỗ trợ chẩn đoán.
Theo các bác sĩ, sự giám sát của gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc phòng tránh những tai nạn đáng tiếc cho trẻ nhỏ.
TP HCM những tuần qua trải qua đợt nắng nóng gay gắt, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời 37-38 độ C. Số trẻ dưới 5 tuổi đến Bệnh viện Nhi đồng 2 khám 3.000-4.000 lượt mỗi ngày, tăng khoảng 20%. Tình trạng đông đúc tương tự tại Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
BS.CK1 Trần Nguyên Khôi, Phó trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết trong số bệnh nhi đến khám mỗi ngày, viêm hô hấp cấp chiếm hơn 50%. Các trường hợp còn lại chủ yếu là bệnh tiêu hóa, da liễu. Các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu có dấu hiệu tăng nhẹ.
Phân tích nguyên nhân, bác sĩ Khôi cho rằng thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các chủng vi khuẩn phát triển. Đặc biệt, thói quen để trẻ di chuyển liên tục giữa môi trường nắng nóng ngoài trời và phòng máy lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, rất dễ mắc các bệnh như viêm hô hấp cấp, cảm cúm, viêm hô hấp trên, viêm phế quản hay viêm phổi.
Bên cạnh đó, mùa nắng nóng làm thực phẩm dễ bị ôi thiu. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm. Thời tiết này cũng khiến trẻ ra nhiều mồ hôi, da khô. Nếu không được uống đủ nước và giữ vệ sinh tốt, trẻ có thể mắc các bệnh da liễu như viêm da, dị ứng, nhiễm trùng da.
Ngoài ra, trẻ cũng đứng trước nguy cơ lây nhiễm các bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu. Bác sĩ đặc biệt lưu ý tay chân miệng thường có xu hướng tăng cao từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.
Để chủ động phòng bệnh cho trẻ trong thời điểm này, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cho trẻ tiêm ngừa đầy đủ các bệnh được khuyến cáo như thủy đậu, viêm màng não, sốt xuất huyết, quai bị, rubella, cúm... Giữ môi trường thoáng mát, tránh để trẻ ra ngoài giữa trưa nắng gắt, mặc đồ thoáng mát, hạn chế vận động. Khi trẻ ra nắng phải che chắn kỹ lưỡng, không lạm dụng máy lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Cho trẻ uống đủ nước. Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi. Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Khi trẻ bị bệnh, phụ huynh nên báo với thầy cô giáo và cho trẻ nghỉ học để tránh lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
Chăm sóc trẻ bệnh tại nhà, phụ huynh lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng. Đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám ngay nếu sốt cao, lơ mơ, dọa co giật; nôn ói, tiêu chảy nhiều; li bì, bỏ bú, ăn uống kém...
Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) chia sẻ. Bệnh nhân Lý là người vốn có thể trạng khỏe mạnh và đam mê câu cá biển. Ông Lý duy trì thói quen ăn hải sản mỗi ngày trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả khiến ông bàng hoàng khi chỉ số thanh thải creatinine giảm xuống còn 46 mL/min (mức độ bệnh thận mạn tính giai đoạn trung bình).
Đáng chú ý, nồng độ kim loại nặng asen trong nước tiểu của ông lên tới 586,9 μg/L, cao gấp 6 lần mức cho phép. Không chỉ vậy, nồng độ chì trong cơ thể cũng vượt ngưỡng. Việc tiếp xúc với đa kim loại nặng đã đẩy các ống thận vào tình trạng bị áp lực oxy hóa nghiêm trọng.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Tường yêu cầu ông Lý dừng ngay việc ăn các loại hải sản tự đánh bắt, đồng thời chuyển sang dùng nước lọc qua hệ thống tinh lọc chất lượng cao. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc giải độc đường uống, hoạt động như một "thanh nam châm" để hút các ion kim loại trong máu và đào thải ra ngoài.
Sau nửa năm kiên trì, nồng độ asen trong nước tiểu của ông Lý đã trở về mức bình thường. Chức năng thận (chỉ số thanh thải creatinine) hồi phục từ 46 lên 80 mL/min. Bệnh nhân đã thành công đảo ngược tình trạng từ "suy thận trung bình" về mức "tổn thương nhẹ", thoát khỏi nỗi ám ảnh phải chạy thận trong tương lai.
Dựa trên các tiêu chuẩn vệ sinh mới nhất giai đoạn 2024-2025 của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (TFDA), bác sĩ Hồng Vĩnh Tường liệt kê 5 nhóm thực phẩm người dân cần đặc biệt cảnh giác:
Cá biển sâu kích thước lớn
Cá cờ, cá ngừ, cá mập, cá dầu... là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn. Qua quá trình tích tụ sinh học, nồng độ methyl thủy ngân trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với nước biển. Chất này có độc tính cực mạnh, tấn công trực tiếp vào cầu thận. Người dân nên thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu, cá nục và tránh ăn da, nội tạng cá.
Nội tạng động vật
Quan niệm "ăn gì bổ nấy" là một sai lầm lớn. Thận và gan là cơ quan chuyển hóa độc tố. Khi động vật tiếp xúc với cadmium (Cd) trong môi trường, chất này sẽ tích tụ tại đây. Cadmium có chu kỳ bán rã trong cơ thể người lên đến 30 năm, tiêu thụ lâu dài sẽ gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và gạch cua/tôm
Sò điệp, hàu và đặc biệt là gạch cua thường hấp thụ dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời cô đặc asen và cadmium trong các tuyến cơ thể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng kim loại nặng trong gạch cua (tuyến sinh dục và gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Gạo và ngũ cốc không rõ nguồn gốc
Cây lúa có khả năng hấp thụ cadmium rất mạnh. Nếu trồng trên đất bị ô nhiễm nước thải công nghiệp sẽ tạo ra "gạo nhiễm chì/cadmium". Ăn gạo này lâu dài có thể gây bệnh Itai-itai, dẫn đến protein niệu nghiêm trọng và mất xương.
Thực phẩm chế biến màu sắc sặc sỡ
Một số loại phẩm màu công nghiệp bất hợp pháp trong mứt, bánh kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao. Chì gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với thận đang phát triển của trẻ em.
Để bảo vệ thận, bác sĩ khuyến nghị bổ sung 4 nhóm thực phẩm giúp hỗ trợ giải độc:
Mộc nhĩ đen và khoai lang: Giàu chất xơ, đóng vai trò như "máy hút bụi" giúp hấp thụ kim loại nặng trong đường ruột.
Bí đỏ và táo: Chứa pectin giúp liên kết các kim loại nặng và đào thải qua phân.
Tỏi, hành tây và rau mùi: Chứa các hợp chất lưu huỳnh, hỗ trợ gan tổng hợp Glutathione - chất giải độc kim loại nặng quan trọng nhất của cơ thể.
Lợi khuẩn (Probiotics): Một số chủng lợi khuẩn có khả năng gắn kết với kim loại nặng trong ruột, làm giảm đáng kể tỷ lệ hấp thụ vào máu.
Theo thông tin từ Viện Y học ứng dụng Việt Nam, các thực phẩm khác trong chế độ ăn uống của bạn cũng có thể ảnh hưởng đến mùi cơ thể.
Theo đó, mồ hôi có liên quan đến mùi cơ thể, tình trạng này gây ra chủ yếu bởi sự bài tiết của các tuyến mồ hôi apocrine và có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mỗi người, tức là khi bạn muốn mùi hương của mình dễ ngửi hay khó ngửi, những món bạn ăn có liên quan đáng kể.
Mùi cơ thể này có thể tăng lên hoặc giảm đi, ảnh hưởng tùy thuộc vào những gì bạn ăn. Chẳng hạn như thức ăn cay khiến bạn đổ mồ hôi nhiều hơn, hay những thực phẩm giàu lưu huỳnh như tỏi sẽ thải mùi này qua mồ hôi. Các loại thực phẩm khác nhau sẽ tác động đến mùi cơ thể bạn theo những cách khác nhau.
Về cơ bản, những thực phẩm tác động đến mùi cơ thể nhiều nhất là những thực phẩm chứa nhiều axit sulfuric.
Dưới đây là những thực phẩm có thể gây ra sự thay đổi mùi hương của cơ thể và cách thức hoạt động của các thực phẩm này.
Các loại gia vị như cà ri, thì là và cỏ cà ri có thể gây ấn tượng mạnh khi chúng bám vào lưỡi và răng của bạn. Những loại gia vị này không chỉ lưu lại hàng giờ trong hơi thở của bạn mà còn có thể dính vào tóc, da và quần áo của bạn.
Những loại gia vị này cũng chứa các hợp chất dễ bay hơi có thể hấp thụ vào máu và giải phóng qua tuyến mồ hôi, dẫn đến mùi đặc trưng của chúng toát ra trên khắp người bạn.
Tỏi và hành tây là nguyên nhân gây hôi miệng. Đối với một số người, chúng còn có thể tăng cường trao đổi chất, làm ấm cơ thể và đổ mồ hôi. Chính điều này có thể khiến vi khuẩn trên da hòa lẫn với mồ hôi mà bạn tiết ra qua tuyến apocrine, dẫn đến tích tụ mùi khó chịu.
Nếu bạn là người yêu thích bít tết thì đây là một nguồn mùi cơ thể khác mà bạn nên biết. Khi bạn ăn thịt đỏ, nó có thể tiết ra các protein không mùi qua mồ hôi. Nhưng khi những protein này trộn lẫn với vi khuẩn trên da, mùi của chúng sẽ tăng lên.
Các loại rau yêu thích của bạn cũng có thể gây ra một số mùi không mong muốn. Các loại rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải, cải Brussels và súp lơ trắng giải phóng axit sulfuric. Mùi hương này được tăng cường bởi mồ hôi, hơi thở hoặc chính không khí.
Nếu măng tây là một phần trong chế độ ăn chay thường ngày, bạn có thể nhận thấy tác dụng của nó đối với việc đi tiểu. Măng tây có chứa thioester và methanethiol là các hợp chất lưu huỳnh bị phân chia thành các thành phần hóa học gây ra mùi cơ thể.
Điều này làm cho nước tiểu của bạn có mùi lưu huỳnh nồng nặc. Nhưng vì mỗi người chuyển hóa thức ăn một cách khác nhau nên không phải ai cũng trải qua điều này.
Một ly rượu vang trong bữa tối cũng có thể gây ra một số mùi không mong muốn. Rượu được chuyển hóa thành axit axetic, được giải phóng qua lỗ chân lông trên da cũng như qua hơi thở của bạn.
Cá có thể là một trong những thực ảnh hưởng đến mùi cơ thể của bạn. Trong những trường hợp rất hiếm, cơ thể chúng ta chuyển đổi một sản phẩm phụ từ hải sản gọi là choline thành trimethylamine có mùi tanh. Hợp chất này đi qua cơ thể bạn và được giải phóng qua hơi thở và da của bạn.
Nhưng những người mắc hội chứng mùi cá (trimethylaminuria) có mùi tanh từ các loại thực phẩm khác, bao gồm đậu, bông cải xanh, súp lơ, đậu phộng và các sản phẩm từ đậu nành. Tuy nhiên tình trạng cực kỳ hiếm gặp này chỉ ảnh hưởng đến một số người và hầu hết mọi người đều có thể ăn cá mà không cần lo lắng.
