Tại hội nghị ở Bắc Kinh hôm 20/4, ông Cung Vũ – CEO nền tảng video hàng đầu Trung Quốc Iqiyi – gây tranh cãi khi công bố ra mắt “thư viện nghệ sĩ”. Theo ông, hàng trăm diễn viên nổi tiếng đồng tình để công ty sử dụng hình ảnh của họ làm phim AI, nhằm tăng hiệu suất công việc. Doanh nhân này cũng cho rằng đóng phim người thật có thể trở thành “di sản văn hóa phi vật thể”.
Tuy nhiên, hàng loạt diễn viên phủ nhận bán hình ảnh cho “thư viện AI”, khiến Iqiyi phải đính chính: Những nghệ sĩ này chỉ đồng tình đàm phán tham gia các dự án phim AI, việc họ có góp mặt hay không còn phụ thuộc thương thảo về sau.
Theo trang Chinaventure, Iqiyi đang khích lệ người nổi tiếng cởi mở hơn trong việc trao quyền sử dụng hình ảnh cho các công ty sản xuất. Còn trên thị trường lao động hiện tại, bán hình ảnh cho AI đã trở thành một ngách kinh doanh hướng tới những người bình thường, ít nổi tiếng.
Một năm qua, nhất là từ sau Tết âm lịch 2026, nhiều công ty sản xuất phim ngắn mua lượng lớn bản quyền hình ảnh của sinh viên, diễn viên phim ngắn, người mẫu. Libre – người sáng lập một công ty phim ngắn AI – cho biết làn sóng mua bán này xuất phát từ quy định kiểm duyệt khắt khe hơn của các nền tảng video, nhằm tránh kiện tụng về xâm phạm hình ảnh, quyền riêng tư. Khi mua đủ số lượng, công ty của Libre sẽ biến các bức ảnh thành dữ liệu số, chuyển thành nhân vật phim.
Một nhân viên công ty sản xuất phim AI cho biết người bán chỉ cần cung cấp họ tên và khoảng 3-5 ảnh, gồm chân dung, cảnh góc nghiêng, ảnh hồ sơ. Nếu được chọn, hai bên sẽ ký hợp đồng (thông thường ba năm) để công ty sử dụng hình ảnh. Mức giá đối với người bình thường, người ít nổi tiếng dao động từ 100 nhân dân tệ (385 nghìn đồng) đến vài nghìn nhân dân tệ.
Cửu Thúc – một đạo diễn phim AI – cho biết “mua khuôn mặt” đã trở thành nhu cầu phổ biến trong giới sản xuất phim ngắn. Một số công ty thậm chí mua quyền sử dụng hình ảnh thời trẻ của các diễn viên gạo cội.
Làn sóng “mua mặt” là kết quả của động thái tăng cường kiểm duyệt từ các nền tảng phim ngắn, trong bối cảnh ngày càng nhiều vụ tố cáo xâm phạm hình ảnh gây xôn xao dư luận. Hồi tháng 1, blogger thời trang Bạch Thái phát hiện gương mặt anh xuất hiện trong phim ngắn Đào hoa trâm, với vai một kẻ háo sắc, đê tiện.
Bạch Thái cho rằng anh bị “trộm mặt”, bởi bản thân chưa từng ký văn bản trao quyền sử dụng hình ảnh cho bất kỳ đơn vị nào. Hôm 3/4, nền tảng video Hongguo ra thông cáo về sự việc, nhận định công ty sản xuất Đào hoa trâm vi phạm quy định sản xuất nội dung của nền tảng, cấu thành vi phạm hợp đồng, sau đó phim bị gỡ khỏi Internet.
Công đoàn phát thanh, truyền hình Trung Quốc từng ra văn bản yêu cầu các nền tảng phim ngắn có chế tài quản lý, xử phạt việc phim AI xâm phạm hình ảnh. Hiện, các nền tảng không phát sóng nếu phát hiện phim có nhân vật “giống người nổi tiếng nào đó”.
Hồi tháng 3, Tòa án Internet Bắc Kinh xử diễn viên Địch Lệ Nhiệt Ba thắng kiện công ty tự ý sử dụng gương mặt cô. Luật sư Tôn Kỳ Mẫn ở văn phòng luật tại Bắc Kinh nhận định việc “ăn trộm gương mặt” đã lan từ người nổi tiếng tới người bình thường. Theo luật sư, các vụ kiện xâm phạm hình ảnh ngày càng tăng và phức tạp, cho tới khi cơ quan chức năng ban hành luật rõ ràng. Hành động này tiềm ẩn rủi ro, người sản xuất tính phương án “mua mặt” để đảm bảo phim được phát sóng.
Đối với diễn viên, tòa án có các căn cứ để xác định mức bồi thường, do diễn viên có báo giá tham gia sự kiện, sử dụng hình ảnh. Còn với người bình thường, việc khởi kiện đòi quyền lợi khó khăn và tốn nhiều thời gian hơn.
Từ đầu năm đến nay, các công ty ở Trung Quốc ngừng hàng loạt dự án người đóng, dồn tài lực phát triển dòng phim AI, dẫn đến diễn viên phim ngắn thất nghiệp hàng loạt hoặc giảm mạnh cát-xê.
Trong Bóng ma hạnh phúc do đạo diễn Nguyễn Dương cầm trịch đang gây sốt những ngày qua, nhân vật Tấn Minh do Lê Nguyên Bảo đảm nhận không phải tuyến phản diện điển hình, nhưng lại vướng phải những tranh cãi. Khác với kiểu đàn ông phản bội rõ ràng như tuyến Dũng - Mai, Tấn Minh đại diện cho một dạng tổn thương âm thầm: không quyết đoán, không rõ ràng và dần khiến mối quan hệ rạn nứt theo thời gian.
Theo Lê Nguyên Bảo, nhân vật Tấn Minh là người có trách nhiệm nhưng thiếu bản lĩnh trong những thời điểm quan trọng. Chính sự thiếu rõ ràng đó khiến khán giả không hoàn toàn ghét anh, nhưng khó đồng cảm trọn vẹn. Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng Tấn Minh là kiểu người “ngoài đời gặp rất nhiều” khi không gây tổn thương bằng hành động lớn, mà bằng sự im lặng kéo dài.
Chia sẻ với chúng tôi, Lê Nguyên Bảo nói anh và Tấn Minh giống nhau ở chỗ cả hai đều sống nội tâm, không bộc lộ cảm xúc quá nhiều ra bên ngoài. Tuy nhiên, nam diễn viên 9X cho biết nếu như nhân vật trong Bóng ma hạnh phúc có xu hướng giữ mọi thứ trong lòng đến mức chần chừ. Trong khi ngoài đời, anh chủ động hơn khi đưa ra một quyết định nào đó, điển hình như chuyện tình cảm.
Sao nam bày tỏ: “Tấn Minh có thể hiểu rõ vấn đề, nhưng vì gia đình nên anh chọn lui về sau làm hậu thuẫn và dễ bị hiểu lầm là một chàng trai nhu nhược. Còn tôi thì nếu đã nhận ra điều gì không ổn, tôi sẽ chọn cách đối diện và nói ra sớm hơn. Tôi nghĩ sự khác biệt này giúp tôi nhìn nhân vật rõ hơn, thay vì bị hòa lẫn hoàn toàn vào anh ta”.
Nói về những tranh cãi liên quan đến vai diễn, Lê Nguyên Bảo cho rằng việc khán giả bình luận nhiều về Tấn Minh nghĩa là họ đã quan tâm và dành thời gian suy nghĩ về nhân vật này. Anh cho rằng nếu một vai diễn chỉ nhận phản ứng một chiều, điều đó lại không thú vị bằng.
“Có người thương, có người giận, có người không đồng tình với cách hành xử của Tấn Minh - tất cả đều hợp lý. Tôi không cố gắng thuyết phục khán giả phải nhìn nhân vật theo hướng nào, mà chỉ mong họ thấy được một phần đời sống trong đó. Khi nhân vật khiến người ta phải bàn luận, tôi nghĩ đó là một tín hiệu tích cực”, anh nêu ý kiến.
Học trò Hữu Châu chia sẻ thêm thời điểm quay hình, anh đã nghĩ nhân vật Tấn Minh sẽ tạo ức chế cho người xem vì tính cách, nhưng không hình dung được rằng phản ứng sẽ gay gắt đến đâu. Nam diễn viên lý giải: “Vì ngay từ khi đọc kịch bản, tôi đã thấy đây là một nhân vật dễ tạo ra nhiều cách hiểu khác nhau”.
Cũng theo Lê Nguyên Bảo, khi phim lên sóng và nhận nhiều ý kiến trái chiều, anh xem đó là điều bình thường bởi “nhân vật này vốn không được xây dựng để làm hài lòng tất cả”. Nam diễn viên tiết lộ thêm về sự đón nhận của người thân: “Gia đình tôi thì xem phim với tâm lý khá thoải mái. Có những lúc họ cũng bức xúc với Tấn Minh như khán giả, nhưng sau đó lại quay sang hỏi tôi: 'Ngoài đời con có giống vậy không?'. Tôi nghĩ đó cũng là một phản ứng thú vị, vì nó cho thấy nhân vật đã đủ thật để khiến người thân của mình tin vào câu chuyện”.
Hôm 23.4, T Production ra mắt MV Người Việt mình thương nhau, gây ấn tượng khi có sự kết hợp giữa Cẩm Ly và Hòa Minzy. Chỉ sau 4 ngày phát hành, sản phẩm hiện đạt 1,7 triệu lượt xem trên YouTube. Tuy nhiên, câu hát trong bài "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" đang vấp phải không ít tranh luận.
Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều bài viết và bình luận tiếp tục xoáy vào câu hát gây tranh cãi này, tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Không ít khán giả viện dẫn quan niệm quen thuộc "lúa chín cúi đầu" như một hình ảnh ẩn dụ phổ biến, dùng để chỉ những người có tri thức, đạt được thành tựu nhưng vẫn giữ được sự điềm đạm, khiêm nhường, không khoe khoang.
Một số ý kiến còn phân tích dựa trên quy luật tự nhiên của cây lúa: khi còn non, lúa thường vươn thẳng, xanh tốt; nhưng đến giai đoạn trổ bông, kết hạt, những bông lúa "nặng hạt" sẽ dần rủ xuống khi chín vàng. Ngược lại, những bông lúa lép, không đủ độ nặng thường vẫn đứng thẳng. Từ cách hiểu này, nhiều khán giả cho rằng câu hát trên "vô nghĩa", thậm chí mỉa mai "người viết không hiểu ý nghĩa câu 'lúa chín cúi đầu' là như thế nào".
Trước những tranh luận, tác giả ca khúc Người Việt mình thương nhau là nhạc sĩ Châu Đăng Khoa lên tiếng giải thích trên trang cá nhân. Anh cho biết trân trọng mọi góp ý từ khán giả song vẫn muốn nói rõ hơn về những suy nghĩ khi viết ra câu hát này.
Theo Châu Đăng Khoa, anh hiểu hình ảnh "lúa chín cúi đầu" thường được dùng để nói về sự khiêm nhường. Tuy nhiên, trong ca khúc này, anh muốn dùng hình ảnh cây lúa ở một tầng nghĩa mở rộng hơn. Theo tác giả, khi đặt trong toàn bộ ngữ cảnh ca khúc, câu hát này không nhằm phủ nhận đức tính khiêm nhường, cũng không cổ vũ sự kiêu ngạo. 'Chẳng hề cúi đầu' ở đây được hiểu là một trạng thái tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh, trước cường quyền hay những thử thách có thể làm lung lay ý chí.
Châu Đăng Khoa cũng cho biết đặt trong toàn bộ ngữ cảnh của đoạn điệp khúc, anh đang nói về niềm tự hào khi được là người Việt Nam. "Tôi dùng chữ 'nước Nam' ở câu liền trước không phải ngẫu nhiên. Tôi không viết 'người con của Việt Nam' mà chọn 'người con của nước Nam' vì 'nước Nam' là một danh xưng gợi chiều sâu lịch sử - gợi nhớ đến tinh thần của cha ông từ những thời kỳ dựng nước, giữ nước, từ những lúc dân tộc phải đứng lên để bảo vệ bờ cõi và chủ quyền. Vì vậy, khi đặt cạnh nhau: 'người con của nước Nam' và 'chẳng hề cúi đầu', đó không còn là câu chuyện của một cá nhân, mà là tư thế tinh thần của một dân tộc", nhạc sĩ giải thích.
Theo Châu Đăng Khoa, hình ảnh cây lúa trong câu hát này không còn chỉ là hình ảnh nông nghiệp đơn thuần. Với anh, đó là một biểu tượng, hình ảnh ẩn dụ và nhân cách hóa. Cây lúa ở đây tượng trưng cho người Việt Nam.
Anh nói thêm: "Tôi hiểu rằng nếu tách riêng câu hát này ra, có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau. Nhưng nếu đặt nó trong ngữ cảnh của toàn bộ bài hát, 'người con của nước Nam', 'thương nhau từ bom đạn', 'người Việt mình thương nhau'... thì câu hát này không nói về sự ngạo mạn, mà nói về khí phách. Với tôi, 'lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu' là hình ảnh rất đẹp của người Việt Nam: đã đi qua bão giông nhưng không gục ngã, đã chịu nhiều mất mát nhưng không mất lòng tự tôn, đã trưởng thành trong đau thương và vẫn ngẩng cao đầu mà sống".
Theo số liệu thống kê từ Box Office Vietnam, phim điện ảnh Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng dù chưa khởi chiếu chính thức song đã có doanh thu ấn tượng trong những suất chiếu đặc biệt. Cụ thể, doanh thu trong ngày 16.4 của dự án kinh dị có Kiều Minh Tuấn đạt hơn 7,4 tỉ đồng, tương đương với hơn 91.000 vé bán ra trong tổng số hơn 2.000 suất chiếu. Thành tích này giúp phim nâng tổng doanh thu lên 12,5 tỉ đồng. Đây được xem là con số ấn tượng cho một tác phẩm trong những ngày chiếu sớm.
Theo ghi nhận, Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng vừa ra rạp đã vượt qua Hẹn em ngày nhật thực (1,1 tỉ đồng) để dẫn đầu doanh thu phòng vé trong ngày. 3 vị trí còn lại của top 5 lần lượt thuộc về Dưới bóng điện hạ (hơn 373 triệu đồng), Trò chơi của quỷ 2 (hơn 96 triệu đồng) và Takhon quỷ đội lốt người (hơn 85 triệu đồng).
Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng là tác phẩm xoay quanh Còn (Kiều Minh Tuấn) và Dương (Minh Anh) - hai pháp sư tập sự lên núi cứu người mẹ đang bị lời nguyền phí phông đánh gục. Cùng lúc đó, trong bản sâu cũng xảy ra nhiều cái chết ghê rợn. Mọi nghi ngờ đổ dồn về hai mẹ con Mon (Diệp Bảo Ngọc) và Lua (Nina Nutthacha), những người mang đặc tính y hệt phí phông. Thế nhưng vẫn còn những bí mật động trời bị chôn vùi trong chốn rừng thiêng nước độc, cuốn hai anh em Còn và Dương vào cuộc truy lùng không hồi kết.
Dự án lần này do Đỗ Quốc Trung làm đạo diễn, quy tụ dàn sao như NSƯT Hạnh Thúy, Kiều Minh Tuấn, Diệp Bảo Ngọc, Đoàn Minh Anh, Nina Nutthacha, Lan Phương… Trước đó, trong sự kiện ra mắt phim, nam đạo diễn cho biết anh và các cộng sự đã làm phim bằng tất cả tình yêu và niềm hạnh phúc khi được làm nghề nghiêm túc. “Chúng tôi giờ sẽ gửi tặng bộ phim này đến khán giả và mong chờ tác phẩm được yêu thương, đón nhận”, anh bộc bạch.
Với lần hợp tác thứ hai cùng Kiều Minh Tuấn sau Con kể ba nghe, đạo diễn Đỗ Quốc Trung cho biết anh cảm thấy may mắn khi được làm việc với một diễn viên giàu kinh nghiệm. Theo anh, sức ảnh hưởng của Kiều Minh Tuấn không chỉ nằm ở tên tuổi mà còn ở tinh thần làm nghề, thậm chí có những diễn viên nhận lời tham gia phim phần nhiều vì sự góp mặt của Kiều Minh Tuấn. Đơn cử như Đoàn Minh Anh, khi được mời đến casting cho bộ phim, cô tỏ ra hào hứng khi biết mình sẽ được đóng cùng nam diễn viên 8X và xem đây là một cơ hội để học hỏi từ đàn anh.
“Tôi học được nhiều từ anh Kiều Minh Tuấn, dù tôi không phải là diễn viên mà ở vai trò đạo diễn. Có nhiều điều tôi thấy mình còn khai thác được từ anh. Dự án nào tôi cũng làm khó anh hết, ở phim trước anh ấy rất sợ độ cao thì tôi ép đi trên dây, dự án này anh ấy sợ phim kinh dị và thường xuyên giật mình. Dù vậy, anh Tuấn không bao giờ làm khó tôi mà vẫn làm theo mong muốn của tôi. Hai anh em làm việc nhịp nhàng và tiết kiệm được thời gian rất nhiều so với dự án đầu tiên”, đạo diễn Đỗ Quốc Trung chia sẻ.
Năm nay, thị trường điện ảnh đón chào nhiều phim Việt thuộc thể loại kinh dị. Ngoài Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng, sắp tới sẽ có sự đổ bộ của Heo năm móng, Ma xó… Trước đó, phim điện ảnh Quỷ nhập tràng 2 ra mắt hồi giữa tháng 3.2026 đã thu về hơn 133 tỉ đồng.
