Có nên cho thuê vỉa hè để giải quyết bài toán kinh tế
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí để thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè phục vụ hoạt động kinh doanh. Mức phí dao động từ 20.000-45.000 đồng/m²/tháng tùy khu vực, vị trí.
Đáng chú ý, không phải tuyến phố nào cũng được triển khai thí điểm. Thành phố đưa ra hàng loạt điều kiện như không thuộc khu vực bảo tồn di tích lịch sử – văn hóa, không xảy ra ùn tắc giao thông, vỉa hè rộng tối thiểu 3m và phải đảm bảo phần lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m.
Ngoài ra, ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố phải đồng thuận thì việc thí điểm mới được triển khai.
Theo dự thảo, việc thí điểm sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, sau đó mở rộng ra khu vực Vành đai 1 rồi Vành đai 3.
Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc cho thuê có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm trái phép, tạo thêm nguồn thu ngân sách và giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động kinh doanh vỉa hè.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, nhấn mạnh vỉa hè bản chất là không gian dành cho người đi bộ và cho rằng đề xuất cho thuê vỉa hè có thể nảy sinh mâu thuẫn về lợi ích giữa việc lấy lại vỉa hè để quy hoạch đô thị văn minh với việc cho thuê và quản lý. “Nếu cho thuê, liệu vỉa hè có còn không gian cho người đi bộ hay không? Chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo vệ công sản, đảm bảo không cá nhân hay tổ chức nào có thể lợi dụng tài sản công để biến thành lợi ích tư”, ông Ánh nêu.
Khi lập lại trật tự vỉa hè lòng đường, xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm, bà con buôn bán nhỏ và người thu nhập thấp là đối tượng phải hy sinh đầu tiên. Tuy nhiên, theo KTS Trần Huy Ánh, “không thể thỏa hiệp nửa vời, mà cần có giải pháp đồng bộ”, bởi lẽ khó có thể lấy “cái nghèo” để biện minh cho sự tùy tiện, mất an toàn giao thông, mất vệ sinh đô thị, an toàn thực phẩm…
Theo KTS Trần Huy Ánh, giải pháp tốt nhất để hài hòa cả hai mục tiêu “lập lại trật tự vỉa hè – kỷ cương trật tự đô thị” và sinh kế của người dân là cần bố trí nơi buôn bán cho các gánh hàng rong, trà đá vỉa hè hoặc các hộ kinh doanh mặt đường. Đây là việc làm khó, nhưng có thể tham khảo nhiều bài học thành công tại Singapore có các khu chợ ẩm thực rất nổi tiếng cho các hộ kinh doanh ăn uống. Hay các khu phố ẩm thực tại các thành phố Seoul (Hàn Quốc), Đài Bắc (Đài Loan) và rất nhiều thành phố khác tại châu Âu…
Ông cũng băn khoăn các tiêu chí Hà Nội đưa ra để thí điểm cho thuê vỉa hè vẫn còn nhiều ẩn số khi triển khai, chẳng hạn thế nào là đủ lối đi cho người đi bộ khi mật độ, cường độ hoạt động đô thị mỗi tuyến phố một khác? Hoặc khi cho thuê gây ách tắc cục bộ, cần giải tỏa mà người được thuê chìa “hợp đồng cho thuê vỉa hè” thì các cơ quan chức năng căn cứ vào đâu để xử lý? Đặc biệt, mỗi vị trí vỉa hè gắn liền với một hộ gia đình mặt đường, để các hộ kết nối từ nhà ra phố hợp pháp, nếu cho thuê mà xảy ra tranh chấp thì xử lý thế nào?
Còn theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa xã hội, đề xuất của Hà Nội cần được nhìn nhận một cách bình tĩnh, thận trọng. Không nên cực đoan coi đây là giải pháp “mở khóa” cho kinh tế vỉa hè, cũng không nên vội vàng xem là sự hợp thức hóa tình trạng lấn chiếm. Thực tế cho thấy nếu chỉ cấm tuyệt đối nhưng không quản lý được thì dễ dẫn đến lấn chiếm tự phát, thu phí không chính thức, tiêu cực trong xử lý vi phạm. Vì vậy, đề xuất cho thuê trong khuôn khổ, có tiêu chí, thời hạn và thu phí là một hướng có thể cân nhắc.
Tuy nhiên, nữ đại biểu cũng lưu ý “ranh giới ở đây rất mong manh”. Làm tốt thì chính sách giúp minh bạch hóa một thực tế đang tồn tại, tạo sinh kế hợp pháp, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm và tăng nguồn thu ngân sách. Ngược lại, làm không chặt thì sẽ biến thành hợp thức hóa lấn chiếm, làm suy giảm quyền đi bộ và tạo thêm cơ chế xin – cho trong quản lý đô thị.
Bà Nga nhấn mạnh nguyên tắc cao nhất phải là vỉa hè có thể được khai thác tạm thời, nhưng không được thương mại hóa như một mặt bằng kinh doanh thông thường. Quyền đi bộ, an toàn giao thông, trật tự đô thị và lợi ích công cộng phải đứng trước lợi ích kinh doanh của một nhóm chủ thể cụ thể.
Đề xuất trên nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến từ các hộ kinh doanh nhỏ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực phố cổ – nơi nhiều gia đình sống dựa vào hoạt động buôn bán vỉa hè suốt nhiều năm.
Chị Hoàng Loan, hộ kinh doanh tại phố Hàng Bè cho biết trước đây khi thành phố siết quản lý vỉa hè, nhiều hộ phải dọn toàn bộ hàng hóa vào trong nhà khiến việc buôn bán gặp nhiều khó khăn. “Nếu thành phố cho thuê vỉa hè với mức 45.000 đồng/m²/tháng thì tôi đồng ý, vì như thế người kinh doanh sẽ dễ thở hơn, ổn định hơn để còn sinh sống. Chúng tôi chủ yếu sống nhờ buôn bán nên nếu có cơ chế phù hợp để vừa kinh doanh vừa đúng quy định thì rất mừng”, chị nói.
Còn bà Kim Hải, người dân phố Lương Văn Can (phường Hoàn Kiếm) cho rằng việc cho thuê vỉa hè nếu được quản lý bài bản sẽ minh bạch và công bằng hơn tình trạng lấn chiếm tự phát như hiện nay.
“Vỉa hè là tài sản công cộng nên nếu sử dụng để kinh doanh thì việc nộp phí vào ngân sách là hợp lý. Trước đây nhiều hộ vẫn lấn chiếm để buôn bán nhưng Nhà nước không thu được nguồn thu nào. Nếu tổ chức cho thuê công khai, khu nào đủ điều kiện mới được làm và vẫn đảm bảo lối đi cho người dân thì sẽ minh bạch hơn rất nhiều”, bà Hải nói.
Theo bà, thay vì “cấm rồi lại tái lấn chiếm”, việc đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào khuôn khổ quản lý có thể giúp thành phố vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa giữ được sinh kế cho người lao động.
Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế vỉa hè từ lâu đã trở thành một phần đời sống đô thị Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến phố du lịch và khu vực phát triển kinh tế đêm. Nếu được quản lý bài bản, việc cho thuê có thể giúp hạn chế tình trạng lấn chiếm tự phát, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.
Chủ yếu vẫn do phương thức quản lý
Lại không ít ý kiến cho rằng, sau thời gian thành phố ra quân siết trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố đã thay đổi rõ rệt. Hà Nội cần ưu tiên xây dựng hình ảnh đô thị văn minh thay vì mở rộng kinh doanh trên vỉa hè.
Du khách thích sự nhộn nhịp của phố cổ, nhưng họ cũng cần một thành phố sạch sẽ, thông thoáng. Nếu quản lý không chặt, tình trạng rác thải, nước thải, tiếng ồn và lấn chiếm sẽ quay trở lại rất nhanh. Không ít tuyến phố trung tâm từng nhiều lần tái diễn cảnh hàng quán, xe máy lấn kín vỉa hè sau mỗi đợt ra quân xử lý.
Vì vậy, nhiều người cho rằng bài toán quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương.
Ngày 11.5, tin từ UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, đã có công văn gửi Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất bố trí vốn thực hiện Dự án Khu tái định cư Dự án đầu tư xây dựng công trình cầu Rạch Miễu 2.
Dự án Khu tái định cư cầu Rạch Miễu 2 được khởi công từ ngày 29.5.2025, dự kiến hoàn thành vào ngày 30.6.2026, tổng mức đầu tư hơn 377 tỉ đồng.
Nguồn vốn dự án được Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phân bổ đến nay là 314,455 tỉ đồng, đã giải ngân cho các gói thầu đạt 100%. Qua rà soát khối lượng thực hiện và dự toán được phê duyệt, nhu cầu vốn còn thiếu để hoàn thành dự án khoảng 50,625 tỉ đồng.
Trước khó khăn trên, UBND tỉnh Đồng Tháp đề nghị Bộ Xây dựng và Ban quản lý dự án Mỹ Thuận xem xét bố trí nguồn vốn còn lại của dự án cầu Rạch Miễu 2 để thực hiện hoàn thành hạng mục hạ tầng khu tái định cư trên địa bàn tỉnh (khoảng 50,625 tỉ đồng) để làm cơ sở thanh toán khối lượng đã thực hiện và hoàn thành dự án theo tiến độ.
Theo báo cáo của đơn vị tư vấn giám sát, Dự án Khu tái định cư cầu Rạch Miễu 2 có địa điểm xây dựng tại ấp Giáp Nước, phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp. Dự án gồm các hạng mục như san nền, hệ thống giao thông nội bộ, phần cầu, cây xanh, cấp điện, chiếu sáng, cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải, thông tin, viễn thông.
Tính đến đầu tháng 5.2026, giá trị gói thầu xây lắp thực hiện đạt khoảng 72,5%. Trước yêu cầu tiến độ hiện nay, việc kịp thời bố trí nguồn vốn để địa phương và các đơn vị liên quan triển khai thực hiện đang là yêu cầu cấp thiết hiện nay để đảm bảo tiến độ chung công trình.
Ông Bùi Quốc Hoan cho biết, trong 3 tháng đầu năm, nhu cầu sử dụng điện tại các tỉnh phía nam tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng so với cùng kỳ năm 2025, đặc biệt trong các khu vực công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Sản lượng điện thương phẩm của toàn EVNSPC đạt 17,23 tỉ kWh, tăng 4,93% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, tỉnh Tây Ninh tăng 8,2%, Cà Mau tăng 6,54%, Lâm Đồng tăng 6,03%, An Giang tăng 5,87%...
Đặc biệt, từ đầu tháng 4 đến nay, nắng nóng xuất hiện với nền nhiệt cao, trong tuần đầu tháng (1 - 7.4), nền nhiệt khu vực miền Đông Nam bộ rất cao, có nơi trên 360C, nắng nóng gay gắt kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao. Công suất lớn nhất Pmax = 11.066 MW (ngày 7.4), tăng 10,46% so với cùng kỳ năm ngoái; sản lượng điện tiêu thụ của ngày 7.4 đạt 220.379.552 kWh, cao nhất từ đầu năm đến nay.
Với loạt khó khăn, thách thức trong cung ứng điện, đặc biệt trong mùa khô nắng nóng đến sớm trên cả ba miền, cộng với ảnh hưởng của tình hình chiến sự Trung Đông, địa chính trị trên thế giới làm đứt gãy chuỗi cung ứng ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, đại diện EVNSPC cho biết, Tổng công ty đã và đang tập trung triển khai quyết liệt nhiều giải pháp nhằm đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định và tin cậy phục vụ sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn.
"EVNSPC đã xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng phụ tải theo các phương án tăng trưởng cao, cơ sở và tăng trưởng thấp. Với mỗi phương án, chúng tôi cũng đã sẵn sàng các giải pháp đảm bảo cung ứng điện. Đến nay, EVNSPC đã lập và trình UBND các tỉnh/thành phố phê duyệt kế hoạch cung cấp điện năm 2026; danh sách khách hàng quan trọng cần đảm bảo cung cấp điện cũng như các phương án đảm bảo điện trong trường hợp hệ thống điện miền Nam mất cân đối cung - cầu…", ông Bùi Quốc Hoan thông tin.
Ngoài ra, các công ty điện lực thường xuyên kiểm tra lưới điện để kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ sự cố; lập kế hoạch và triển khai các công trình đường dây, trạm biến áp 110kV quan trọng, đường trục liên kết phía 110kV giữa các trạm 220kV lân cận nhằm hỗ trợ việc chuyển tải qua lại; kiểm tra, rà soát các khu vực lưới, trạm biến áp đang gần đầy tải, đã đầy tải, quá tải và có phương án xử lý trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn…
Một trong những giải pháp được EVNSPC đặc biệt chú trọng là triển khai quyết liệt các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác tiết kiệm điện tại Chỉ thị số 10 ngày 30.3 của Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Đến nay, toàn tổng công ty đã ký thỏa thuận tham gia điều chỉnh phụ tải điện (DR) với 5.205 khách hàng có sản lượng điện tiêu thụ từ 1 triệu kWh/năm trở lên, với mức công suất thỏa thuận tiết giảm: loại 1 (thông báo trước 2 giờ) là 228MW; loại 2 (thông báo trước 24 giờ) là 528 MW.
Trên địa bàn thuộc quản lý của EVNSPC có 571 nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu với tổng công suất 98.963 kWp đã lắp đặt, đi vào vận hành đúng quy định. Ngoài ra, có 1.010 nguồn với công suất tấm quang điện 344.223 kWp đã lắp đặt và đi vào vận hành nhưng chưa làm thủ tục theo quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 gồm 1.010 nguồn với công suất tấm quang điện 344.223 kWp.
Nhằm đẩy mạnh phát triển điện mặt trời tự sản tự tiêu, EVNSPC đã chỉ đạo các công ty điện lực tại địa phương tăng cường vận động, hỗ trợ, tư vấn và tạo điều kiện thuận lợi về lắp đặt, đấu nối cho khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống pin lưu trữ điện (BESS). Bên cạnh đó, Tổng công ty cũng đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện trên các phương tiện thông tin đại chúng từ Trung ương và địa phương, các kênh truyền thông nội bộ của doanh nghiệp. Cử cán bộ, tuyên truyền viên làm việc trực tiếp, ký thỏa thuận thực hiện tiết kiệm điện với từng nhóm khách hàng.
Năm 2026, dự kiến sẽ kí thỏa thuận với hơn 261.000 khách hàng thuộc các nhóm chiếu sáng công cộng, hành chính sự nghiệp, thương mại dịch vụ và sản xuất công nghiệp, dự kiến hoàn tất trước 30.4 năm nay. Với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và sản xuất công nghiệp, tính hết tháng 3, Tổng công ty đã ký thỏa thuận tiết kiệm điện 17.734/17.781 khách hàng có sản lượng năm 2025 từ 100.000 kWh trở lên (đạt 99,74%).
Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của CTCP Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị VINAHUD (UpCOM: VHD) cho thấy bức tranh kinh doanh với doanh thu ở mức rất thấp so với quy mô tài sản.
Trong kỳ, doanh thu thuần chỉ đạt 838 triệu đồng, giảm 95,9% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, doanh nghiệp không ghi nhận doanh thu từ chuyển nhượng bất động sản, toàn bộ nguồn thu đến từ hoạt động cung cấp dịch vụ. Giá vốn hàng bán ở mức 458 triệu đồng, đưa lợi nhuận gộp đạt 380 triệu đồng.
Cùng xu hướng, doanh thu tài chính giảm 42,5% xuống còn 4,36 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí tài chính vẫn ở mức cao 19,2 tỷ đồng, riêng chi phí lãi vay chiếm 15,1 tỷ đồng, dù đã giảm khoảng một nửa so với cùng kỳ.
Áp lực chi phí tài chính của VINAHUD chủ yếu vẫn liên quan đến các khoản vay quy mô lớn phục vụ hoạt động đầu tư dự án, dù dư nợ gốc đã có xu hướng giảm.
Chi phí quản lý doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận hơn 8,4 tỷ đồng, trong khi chi phí bán hàng bằng 0 trong kỳ. Kết quả, VINAHUD lỗ sau thuế 23,27 tỷ đồng, mức lỗ giảm nhẹ so với cùng kỳ chủ yếu nhờ chi phí lãi vay giảm.
Tại thời điểm 31/3/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 3.396 tỷ đồng, gần như không biến động so với đầu năm. Tiền và tương đương tiền cuối kỳ đạt 13,3 tỷ đồng, tăng khoảng 7,6 tỷ đồng so với đầu năm.
Cơ cấu tài sản tiếp tục cho thấy sự tập trung lớn vào hàng tồn kho với giá trị 1.683 tỷ đồng, chiếm 49,5% tổng tài sản, chủ yếu là chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại dự án Grand Mercure Hội An.
Các khoản phải thu ngắn hạn và dài hạn ở mức khoảng 1.141 tỷ đồng, tương đương 33,6% tổng tài sản, bao gồm cả các khoản phải thu cho vay và phải thu khác. Ngoài ra, chi phí trả trước dài hạn đạt 340 tỷ đồng, phần lớn là chi phí bán hàng liên quan đến dự án chưa được bàn giao.
Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả ghi nhận 3.441 tỷ đồng, cao hơn tổng tài sản. Trong đó, khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn đạt 1.406 tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ vay tài chính (ngắn và dài hạn) khoảng 1.264 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong cơ cấu nợ ghi nhận doanh nghiệp có nhiều khoản vay với các bên liên quan có giá trị lớn có thể kể đến như CTCP Tập đoàn R&H 151 tỷ đồng, CTCT Mê Linh Homes 1,5 tỷ đồng, CTCP T&N FINANCIAL HƠN 20,5 tỷ đồng, Công ty TNHH Kỹ thương Sông Hồng hơn 171 tỷ đồng...
Vốn chủ sở hữu tại cuối kỳ chuyển sang âm 44,7 tỷ đồng do lỗ lũy kế tăng lên hơn 425 tỷ đồng, vượt vốn điều lệ 380 tỷ đồng.
Trên thị trường, cổ phiếu VHD đã bị Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đưa vào diện hạn chế giao dịch từ ngày 9/4.
Đồng thời, đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 tổ chức sáng ngày 28/4 không đủ điều kiện tiến hành do tỉ lệ tham dự không đạt yêu cầu.
