Thận hoạt động như một hệ thống lọc máu, giúp loại bỏ chất thải và điều hòa cân bằng dịch, hóa chất trong cơ thể. Thận đào thải ure, nước dư thừa, duy trì nồng độ khoáng chất thiết yếu như natri, kali, đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ngoài ra, cơ quan này còn tham gia hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Tuy nhiên, dù hoạt động liên tục và quan trọng, thận vẫn có thể bị tổn thương một cách âm thầm.
Bệnh thận thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Không giống bệnh tim hay tiểu đường, các vấn đề về thận thường không gây đau cấp tính hoặc biểu hiện rầm rộ ở giai đoạn đầu. Thay vào đó, bệnh có thể biểu hiện bằng những dấu hiệu mơ hồ như mệt mỏi, vấn đề về da, rối loạn tiêu hóa hoặc triệu chứng đường tiết niệu. Điều này khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn nhưng rất cần thiết, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ thận từ sớm.
Nhiều trường hợp có thể phòng ngừa được nếu duy trì thói quen sống khoa học. Bác sĩ Amar Kulkarni, chuyên gia thận học tại Medicover Hospitals, Navi Mumbai (Ấn Độ) chia sẻ 5 “nguyên tắc vàng” giúp bảo vệ thận.
Uống đủ nước
Theo nhiều nghiên cứu, uống đủ nước giúp thận lọc chất thải hiệu quả hơn và giảm nguy cơ sỏi thận. Mỗi người nên uống khoảng 1,8-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải độc tố. Tuy nhiên, người có bệnh lý thận cần tránh uống quá nhiều nước nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh
Chế độ ăn giàu trái cây tươi, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt có thể hỗ trợ chức năng thận. Nên hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường vì đây là các yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và tiểu đường – hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận. Một số thực phẩm tốt cho thận gồm quả mọng, rau lá xanh và các loại hạt.
Kiểm soát đường huyết và huyết áp
Theo dõi thường xuyên và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết bằng chế độ ăn, tập luyện hoặc thuốc nếu cần có thể giúp giảm áp lực lên thận và ngăn tổn thương lâu dài.
Tập thể dục đều đặn
Hoạt động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực lên thận và hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết. Mỗi người nên duy trì ít nhất 45 phút đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe, khoảng 5 ngày mỗi tuần.
Phát hiện sớm các vấn đề về thận giúp điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng. Các chuyên gia khuyến cáo nên khám sức khỏe thường xuyên và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để theo dõi chức năng thận, đặc biệt ở người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau không kê đơn khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Ngày 5/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa cho biết 9 bệnh nhân này lần lượt nhập viện từ ngày 1/4 đến 3/5. Bệnh nhân nhỏ nhất 17 tuổi, lớn nhất 86 tuổi, ngụ ở các xã miền núi Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh (huyện Hướng Hóa cũ).
Các bệnh nhân cho biết họ ăn ve sầu chiên với dầu, mỡ, sau đó có biểu hiện đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ, trường hợp nặng khó thở. Bệnh nhân được truyền dịch, uống oresol, sử dụng kháng sinh, thuốc chống sốc phản vệ và men tiêu hóa. Sau điều trị, các bệnh nhân ổn định sức khỏe, xuất viện.
Ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, cho biết ngành y tế địa phương liên tục cảnh báo, khuyến cáo người dân không nên ăn ve sầu. Ở địa phương, vào đầu mùa hè, ve sầu xuất hiện nhiều, người dân thường bắt làm món ăn và nhiều trường hợp bị ngộ độc.
"Mỗi năm bệnh viện tiếp nhận hơn 10 bệnh nhân ngộ độc do ăn ve sầu, chủ yếu xảy ra vào mùa hè", ông Đức cho biết.
Ve sầu không chứa độc tố nhưng sống khá lâu trong môi trường đất nên dễ bị nhiễm vi khuẩn hoặc các loài nấm độc ký sinh. Vì vậy, ve sầu là loại thức ăn có nhiều yếu tố gây dị ứng.
Một số người ăn ve sầu có thể bị nổi mề đay, mẩn ngứa. Trường hợp nặng có thể bị khó thở, nôn mửa, co giật, hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Để phòng ngừa, người dân không nên ăn ve sầu. Người có cơ địa dị ứng sau khi ăn ve sầu hoặc các loại côn trùng khác xuất hiện các triệu chứng bất thường như mệt mỏi, choáng váng, buồn nôn, mẩn ngứa, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, cần đến cơ sở y tế ngay.
Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.
Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.
Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.
Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.
Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.
Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.
Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.
Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.
Đi bộ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt là ngăn ngừa bệnh mạn tính, nhưng đi bao nhiêu để đạt hiệu quả vẫn là chủ đề gây tranh cãi. Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications đã tìm ra con số chính xác giúp đẩy lùi huyết áp cao, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và cả béo phì.
Trong khi lối sống ít vận động làm tăng tỷ lệ tử vong và các bệnh mạn tính cao hơn. Các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ) nhận thấy rằng ngồi nhiều làm tăng nguy cơ mắc vô số bệnh lý, từ tiểu đường, huyết áp cao, bệnh động mạch vành, suy tim, cho đến bệnh thận mạn tính, gan nhiễm mỡ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, trầm cảm, ngưng thở khi ngủ và rung nhĩ.
Nhằm tìm hiểu xem cần đi bộ ít nhất bao nhiêu bước mỗi ngày để giảm thiểu những rủi ro trên, các tác giả đã xem xét 15.327 người tham gia được đeo thiết bị đếm bước chân, đặc biệt là những người ngồi nhiều, như dân văn phòng, ngồi từ 8 - 14 giờ mỗi ngày.
Kết quả đã phát hiện cố gắng đi bộ từ 1.700 đến 5.500 bước mỗi ngày có thể ngăn ngừa được nhiều bệnh mạn tính.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng: Thay vì chỉ khuyên đi bộ chung chung, nghiên cứu này đã chỉ ra số bước cụ thể bạn nên đi để ngăn ngừa bệnh tật. Và đây quả thực là tin vui cho những người phải ngồi nhiều do công việc, chỉ cần cố gắng đi bộ thêm một số bước cụ thể mỗi ngày là đã có thể hóa giải được tác hại của việc ngồi nhiều.
Tối thiểu, chỉ cần 1.700 bước (tương đương khoảng 15 - 20 phút đi bộ), bạn đã bắt đầu bảo vệ cơ thể khỏi béo phì và các bệnh nguy hiểm khác.
