Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ công an), cho biết các món thịt ướp nhiều đường, mật ong rồi nướng hoặc chiên ở nhiệt độ cao dễ tạo ra HCA (Heterocyclic Amines) và PAH (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons). Đây là các hợp chất có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư nếu tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, HCA hình thành khi protein động vật (thịt bò, thịt gà, thịt lợn…) nướng trực tiếp trên ngọn lửa ở nhiệt độ cao. Quá trình này xảy ra rõ khi thịt bị cháy xém. Các thí nghiệm trên động vật cho thấy hấp thụ lượng lớn HCAs có thể làm thay đổi ADN trong cơ thể, dẫn đến ung thư gan, dạ dày, đại trực tràng, phổi…
Trong khi đó, PAH là chất gây ung thư theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), có liên quan đến bệnh ung thư phổi. Hợp chất này cũng có thể làm giảm chức năng phổi, trầm trọng thêm bệnh hen suyễn, tăng tỷ lệ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. PAH được sinh ra khi mỡ từ thịt nhỏ giọt xuống bếp than, tạo ra khói độc. Khói này bám lên bề mặt thịt, nhất là các phần cháy xém. Nếu thường xuyên ăn thịt nướng cháy, cơ thể hấp thụ đồng thời cả HCA và PAH, tăng nguy cơ mắc ung thư.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết trong khói nướng còn chứa bụi mịn, khí độc và nhiều hợp chất có khả năng gây hại. “Nguy cơ tăng khi mỡ nhỏ xuống than hoặc bề mặt nóng, mỡ cháy tạo ra khói đậm đặc, bám ngược lại vào miếng thịt, đồng thời lan ra môi trường xung quanh”, bác sĩ nói.
Trong đó, bụi mịn PM2.5 là tác nhân nguy hiểm, đường kính không quá 2,5 micromet. Kích thước này nhỏ hơn nhiều so với sợi tóc người. Vì vậy, chúng có thể vượt qua lớp lọc tự nhiên ở mũi và họng, đi sâu xuống phế nang, gây hại sức khỏe.
Nướng bằng than, đặc biệt trong không gian kín còn làm tăng nguy cơ ngộ độc carbon monoxide. Khí này không màu, không mùi, nhưng rất nguy hiểm. Người tiếp xúc có thể đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, ngất, thậm chí tử vong nếu nồng độ cao và kéo dài.
Theo bác sĩ, phổi là cơ quan chịu tác động đầu tiên. Khi hít khói nướng, niêm mạc đường hô hấp bị kích thích. Người khỏe mạnh có thể ho, cay mắt, rát họng, tức ngực. Người có viêm mũi dị ứng, hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dễ bị nặng hơn.
Khói nướng gây hại hệ tim mạch, hệ thần kinh. Thận cũng là cơ quan dễ bị ảnh hưởng vì phải lọc máu liên tục. Các hạt bụi mịn và chất độc trong khói nướng có thể góp phần làm tổn thương mạch máu nhỏ ở thận. Người đứng gần bếp còn hít trực tiếp khói thường có nguy cơ cao hơn.
Theo bác sĩ, nhóm cần chú ý đầu tiên là nhân viên quán nướng, đầu bếp và người phục vụ trong nhà hàng lẩu nướng, phải tiếp xúc với khói nhiều giờ mỗi ngày. Nhóm này nguy cơ gặp kích ứng mắt, mũi, họng, viêm phế quản, đau đầu, mệt mỏi và stress nhiệt, mất nước.
Người có bệnh hô hấp, trẻ em bị hen, người lớn có viêm mũi dị ứng, người mắc COPD hoặc từng bị viêm phổi nặng nên hạn chế ngồi trong môi trường nhiều khói. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bệnh thận mạn, đái tháo đường hoặc người cao tuổi cũng nên cẩn thận.
Phụ nữ mang thai nên hạn chế ngồi trong môi trường nhiều khối bụi. Không chỉ vì nguy cơ từ thực phẩm chưa chín kỹ, mà còn vì khói, bụi mịn và khí CO có thể ảnh hưởng đến oxy cung cấp cho cơ thể. Nếu muốn ăn đồ nướng, nên chọn nơi thoáng, tránh ngồi gần bếp than và không ăn phần cháy.
Để an toàn, bạn nên giảm tần suất ăn nướng. Nếu ăn ở nhà hàng, nên ưu tiên nơi có hệ thống hút khói tốt. Không nên nướng than trong phòng kín, ban công kín. Nên chọn nguyên liệu ít mỡ hơn, cắt bớt mỡ, bỏ da, chọn phần thịt nạc hơn hoặc xen kẽ cá, rau củ, nấm.
Nên ướp thực phẩm đúng cách. Các loại gia vị như tỏi, hương thảo, húng tây, tiêu, nghệ, gừng, chanh hoặc giấm có thể góp phần giảm phản ứng oxy hóa trong quá trình nướng. Nước ướp có tính axit nhẹ cũng giúp hạn chế cháy bề mặt. Tuy nhiên, không nên ướp quá nhiều đường vì đường dễ cháy và làm miếng thịt nhanh đen.
Nướng ở nhiệt vừa. Không đặt thịt sát ngọn lửa. Không để lửa táp trực tiếp vào thực phẩm. Nên lật thường xuyên để thịt chín đều, tránh một mặt bị cháy. Miếng thịt nhỏ và mỏng sẽ chín nhanh hơn, cần ít thời gian tiếp xúc với nhiệt cao hơn. Sử dụng giấy bạc, khay nướng, không ăn phần cháy đen. Khi nướng, chỉ cần tạo màu và mùi thơm vừa phải. Không nên lạm dụng nhiệt quá cao hoặc nướng quá lâu. Sau khi ăn hoặc đứng bếp nướng, bạn nên thay quần áo và tắm nếu bị ám khói nhiều.
Ngày 11-5, tại Bệnh viện Nhi đồng 1, đoàn công tác liên ngành gồm Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 14 TP.HCM, UBND xã Hòa Hiệp, UBND phường Trung Mỹ Tây, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tại TP.HCM, Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục dạy nghề thiếu niên TP.HCM đã tổ chức thăm hỏi, động viên và trao giấy khai sinh cho bé N.G.K. (sinh năm 2024) - người bị mẹ ruột và người tình của mẹ bạo hành.
Đây là trường hợp bệnh nhi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bị bạo hành nghiêm trọng, nhập viện trong tình trạng tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần.
Trong quá trình điều trị, mô hình một cửa tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cùng các cơ quan chức năng đã phối hợp rà soát, hỗ trợ hoàn tất thủ tục pháp lý cần thiết để trẻ được đăng ký khai sinh theo đúng quy định, đảm bảo quyền lợi cơ bản và chính đáng của trẻ em.
Đại diện UBND phường Trung Mỹ Tây đã trực tiếp trao giấy khai sinh cho bệnh nhi, đồng thời gửi lời động viên sâu sắc đến đội ngũ y bác sĩ, nhân viên công tác xã hội và các đơn vị đã nỗ lực chăm sóc, bảo vệ và hỗ trợ bé trong suốt thời gian qua.
Giấy khai sinh không chỉ là một văn bản hộ tịch, mà còn là quyền cơ bản đầu tiên của mỗi trẻ em, là cơ sở để trẻ được tiếp cận các quyền về chăm sóc y tế, giáo dục, an sinh xã hội và được pháp luật bảo vệ đầy đủ.
Dịp này, đoàn công tác cũng trao tặng phần quà hỗ trợ chi phí điều trị và sinh hoạt cho bệnh nhi, mong bé sớm hồi phục sức khỏe, ổn định tâm lý và có điều kiện phát triển trong môi trường an toàn, yêu thương.
Việc trao giấy khai sinh cho trẻ ngay tại bệnh viện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của chính quyền và toàn xã hội trong công tác bảo vệ trẻ em, đặc biệt là những trẻ em yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Đây cũng là bước khởi đầu quan trọng để bệnh nhi được bảo vệ tốt hơn, có cơ hội tiếp cận đầy đủ các quyền cơ bản và hướng tới một tương lai an toàn, tốt đẹp hơn.
Cùng ngày, đoàn công tác do ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cũng đã đến thăm hỏi, động viên và trao quà cho bệnh nhi.
Tại buổi thăm, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đã ân cần thăm hỏi tình trạng sức khỏe, đời sống tinh thần của bệnh nhi; đồng thời lắng nghe báo cáo từ Bệnh viện Nhi đồng 1 về quá trình tiếp nhận, điều trị cũng như các biện pháp hỗ trợ tâm lý, bảo vệ an toàn cho trẻ.
Đồng thời bày tỏ sự xót xa trước hoàn cảnh của bệnh nhi và nhấn mạnh việc bảo vệ trẻ em khỏi các hành vi bạo lực, xâm hại là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Nhân dịp này, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đã trao phần quà động viên cho bệnh nhi, mong em sớm vượt qua giai đoạn khó khăn, ổn định sức khỏe để trở lại cuộc sống bình thường.
Ngày 12/5, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi đang điều trị cho bé trai 5 tuổi bị chó becgie cắn gây vết thương nghiêm trọng ở vùng đầu.
Trước đó, một gia đình ở xã Ba Gia (Quảng Ngãi) đưa bé trai 5 tuổi bị chó cắn đến Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi cấp cứu. Thời điểm được đưa đến viện cháu bé bị mất nhiều máu, có biểu hiện hoảng loạn, vùng đầu có vết rách dài khoảng 25cm lộ xương sọ.
Các bác sĩ đã băng ép cầm máu, giảm đau, tiêm vaccine phòng dại và ổn định tâm lý cho cháu bé.
Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi đã chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương vùng đầu bệnh nhi, đồng thời kích hoạt quy trình phẫu thuật cấp cứu. Bệnh nhi sau đó được phẫu thuật để cắt lọc mô tổn thương và khâu tạo hình vùng đầu và chuyển đến Khoa Ngoại tiếp tục điều trị, theo dõi.
Theo bác sĩ Khoa Ngoại (Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi), nhờ được xử trí kịp thời nên sức khỏe bé trai đã ổn định, chưa ghi nhận thêm biến chứng.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh hạn chế để trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc chơi đùa với vật nuôi khi không có người lớn giám sát. Khi trẻ bị động vật cắn hoặc cào, phụ huynh cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy rồi đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Đại tá, tiến sĩ - bác sĩ Phan Đình Mừng, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình, cho biết bệnh lý khớp háng đang có xu hướng trẻ hóa, không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng xuất hiện nhiều ở nhóm 20 - 30 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến lối sống như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động và đặc biệt là sử dụng corticoid kéo dài, không kiểm soát.
Theo ông, chi phí cho một ca phẫu thuật thay khớp háng hiện dao động khoảng 80 - 100 triệu đồng, vẫn là rào cản lớn đối với nhiều bệnh nhân. Vì vậy, từ năm 2019 đến nay, chương trình hỗ trợ của Bệnh viện Quân y 175 phối hợp Operation Walk Chicago đã giúp gần 200 người bệnh được tiếp cận điều trị.
Tiếp nối thành công của những đợt phối hợp trước giữa hai đơn vị, trong năm 2026, chương trình tiếp tục được triển khai với định hướng đẩy mạnh công tác theo dõi, đánh giá sau mổ, đồng thời thực hiện các can thiệp chuyên môn cần thiết nhằm tối ưu hiệu quả điều trị lâu dài cho người bệnh.
Từ ngày 10 - 14.4.2026, Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 phối hợp cùng OWC đã thực hiện phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo miễn phí cho 37 bệnh nhân. Các bệnh lý chủ yếu bao gồm hoại tử chỏm xương đùi, thoái hóa khớp háng... những nguyên nhân gây suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động. Mỗi ca phẫu thuật được tài trợ hoàn toàn.
"Sau nhiều năm đau đớn, tôi chưa từng nghĩ mình có thể đi lại bình thường như hôm nay. Gia đình khó khăn nên việc mổ là điều rất xa vời. Tôi thật sự biết ơn các bác sĩ và chương trình đã cho tôi cơ hội được đi lại một lần nữa", cô Ngọc Ảnh (ở TP.HCM) khớp háng nhân tạo bên phải năm 2023 bày tỏ.
