Tối 9/5, bé N.L.P.V. (5 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) được gia đình đưa vào Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh cấp cứu trong tình trạng hai mắt sưng đỏ, đau nhức, chảy nước mắt liên tục.
Theo gia đình, trước đó bé chơi đồ thổi bong bóng xà phòng và không may để dung dịch bắn vào mắt. Dù người nhà nhanh chóng rửa dưới vòi nước, tình trạng kích ứng vẫn tăng dần khiến cả gia đình hoảng hốt.
Thạc sĩ Trần Thị Mỹ Giêng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh cho biết bệnh nhi bị viêm kết mạc dị ứng cấp tính mức độ 1 do tiếp xúc hóa chất từ đồ chơi. May mắn, giác mạc chưa bị tổn thương sâu và bé đã ổn định sau 2 ngày điều trị.
Vụ việc khiến nhiều phụ huynh lo lắng bởi bong bóng xà phòng là món đồ chơi phổ biến, được bán rộng rãi trước cổng trường, khu vui chơi hay vỉa hè với giá rất rẻ.
Dung dịch càng nhiều bọt, nguy cơ kích ứng càng cao
TS Vũ Thị Tần, chuyên gia hóa học cho biết, phần lớn dung dịch trong đồ chơi tạo bong bóng xà phòng hiện nay chứa nhiều chất hoạt động bề mặt nhằm tạo bọt mạnh và giữ bóng lâu vỡ.
“Các chất này có khả năng tạo nhiều bọt nhưng cũng dễ gây kích ứng da và niêm mạc, nhất là vùng mắt, môi hoặc da nhạy cảm của trẻ nhỏ”, chuyên gia nói.
Theo TS Tần, khi trẻ chỉ thổi bóng thông thường, nguy cơ không quá lớn. Tuy nhiên, nếu dung dịch tiếp xúc trực tiếp với mắt, miệng hoặc trẻ vô tình nuốt phải, nguy cơ kích ứng sẽ tăng lên đáng kể.
“Những chất tạo bọt này khi chạm nhiều vào da nhạy cảm có thể gây đỏ rát, ngứa, sưng nề. Trẻ nhỏ thường dụi mắt bằng tay sau khi chơi nên nguy cơ càng cao hơn”, TS Tần phân tích.
Chuyên gia cho biết nhiều loại đồ chơi trôi nổi hiện nay không ghi rõ thành phần hóa học, nguồn gốc xuất xứ hoặc tiêu chuẩn an toàn. Một số sản phẩm có thể chứa hàm lượng cao các chất hoạt động bề mặt như SLS (Sodium Lauryl Sulfate) hoặc SLES (Sodium Laureth Sulfate).
Đây là những chất thường được dùng trong xà phòng, dầu gội, nước rửa chén để tạo bọt nhưng sử dụng ở nồng độ cao hoặc tiếp xúc trực tiếp với mắt, chúng có thể gây kích ứng mạnh.
Cách nhận diện dung dịch bong bóng nguy cơ cao
Theo TS Vũ Thị Tần, phụ huynh có thể nhận biết sơ bộ những loại dung dịch chứa nhiều chất tạo bọt thông qua một số dấu hiệu trực quan.
“Chỉ cần lắc chai dung dịch. Nếu tạo quá nhiều bọt, bọt dày và lâu tan thì chứng tỏ chứa lượng lớn chất tạo bọt”, TS Tần nói.
Ngoài ra, chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên cảnh giác với các sản phẩm có đặc điểm:
– Không nhãn mác, không ghi nơi sản xuất.
– Màu sắc quá sặc sỡ, mùi hóa học nồng.
– Giá quá rẻ, bán trôi nổi ngoài vỉa hè.
– Dung dịch tạo bọt quá dày hoặc nhớt bất thường.
– Trẻ có cảm giác ngứa, nóng rát tay chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc.
Bên cạnh đó, theo TS Tần, phụ huynh cũng không nên tự pha thêm nước rửa chén, xà phòng giặt hoặc chất tẩy rửa để “tạo nhiều bóng hơn”. Những hóa chất này có độ kích ứng cao hơn nhiều so với dung dịch đồ chơi thông thường.
Sau khi chơi bong bóng xà phòng, nên cho trẻ rửa tay bằng nước sạch và thay quần áo nếu dung dịch dính nhiều lên người.
Chuyên gia cũng khuyến cáo phụ huynh không nên tích trữ các chai dung dịch cũ quá lâu sau khi mở nắp vì nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc biến đổi thành phần hóa học khi bảo quản ngoài trời nóng.
Trẻ bị dính dung dịch vào mắt cần làm gì?
Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi trẻ bị dung dịch bong bóng xà phòng bắn vào mắt, phụ huynh cần ngay lập tức rửa mắt bằng nước sạch liên tục trong nhiều phút để làm loãng hóa chất.
Không tự ý nhỏ thuốc, đắp lá hoặc dùng mẹo dân gian lên mắt trẻ.
Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu như: Đỏ mắt kéo dài, sưng mí mắt, chảy nước mắt liên tục, kêu đau rát, sợ ánh sáng, dụi mắt liên tục phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
TS Vũ Thị Tần khuyến cáo phụ huynh không nên mua các loại dung dịch thổi bong bóng không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, có mùi hóa chất nồng hoặc tạo bọt quá dày, lâu tan bất thường.
“Khi cho trẻ chơi, cần tránh để dung dịch tiếp xúc với mắt, miệng; sau khi chơi nên rửa tay bằng nước sạch.
Nếu dung dịch bắn vào mắt, cần rửa mắt ngay liên tục trong ít nhất 15 phút và đưa trẻ đi khám nếu còn đỏ, đau rát, sưng mí, chảy nước mắt hoặc sợ ánh sáng”, TS Tần cho hay.
Trong cơn sốt giảm cân hiện nay, nhiều người mang tâm lý "sợ tinh bột", coi cơm hay mì là "kẻ thù" gây béo phì và tăng đường huyết. Tuy nhiên, carbohydrate vốn là một trong ba dưỡng chất thiết yếu duy trì sự sống.
Thực tế, không phải mọi loại tinh bột đều giống nhau. Các nghiên cứu mới nhất chỉ ra rằng: Chế độ ăn giàu carb chất lượng cao đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa và quản lý cân nặng. Tầm quan trọng của chúng vượt xa những gì bạn hằng tưởng tượng.
Ăn ít tinh bột khiến con người mau già
Mối liên hệ giữa chế độ ăn và tuổi tác là vô cùng mật thiết. Một nghiên cứu công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng (The Journal of Nutrition) vào tháng 1/2025 cho thấy: Chế độ ăn giàu carb chất lượng cao giúp làm chậm quá trình lão hóa biểu quan (epigenetic aging) tới 1,2 năm.
Các chuyên gia giải thích, các dưỡng chất trong thực phẩm nguồn gốc thực vật giúp giảm tình trạng căng thẳng oxy hóa và phản ứng viêm, từ đó tác động tích cực đến quá trình methyl hóa DNA.
Nhiều người lo ngại ăn tinh bột sẽ béo, nhưng sự thật ngược lại: Carb chất lượng cao hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Nghiên cứu trên Tạp chí Y khoa Anh (BMJ) năm 2023 khẳng định, việc hạn chế các loại "carb kém chất lượng" (đường tinh luyện, nước ngọt, ngũ cốc tinh chế) và tăng cường "carb chất lượng cao" (ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau không chứa tinh bột) giúp kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Thế nào là "carbohydrate chất lượng cao"?
Để lựa chọn đúng, chúng ta cần phân biệt rõ hai nhóm tinh bột dựa trên giá trị dinh dưỡng:
Nhóm carb chất lượng cao ("carb tốt")
Không chỉ cung cấp năng lượng, nhóm này còn dồi dào vitamin, khoáng chất và chất xơ. Theo chuyên gia dinh dưỡng Tưởng Văn Tĩnh (Bệnh viện Quảng An, Đại học Tứ Xuyên), nhóm này bao gồm:
Ngũ cốc nguyên hạt: Gạo lứt, ngô, gạo đen, yến mạch, kiều mạch... giàu chất xơ.
Các loại củ: Khoai tây, khoai lang, khoai môn, củ từ... có hàm lượng chất xơ cao.
Các loại đậu: Đậu đỏ, đậu xanh, đậu nành, đậu gà... giàu protein và tạo cảm giác no lâu.
Rau củ giàu tinh bột: Bí đỏ, củ sen... chứa nhiều polysaccharide có lợi.
Trái cây: Chứa đường tự nhiên dễ hấp thụ kèm chất xơ, ít ảnh hưởng tiêu cực đến đường huyết nếu ăn lượng vừa phải.
Nhóm carb kém chất lượng ("carb xấu")
Nhóm này chủ yếu cung cấp "calo rỗng", thiếu hụt vi chất và thường đi kèm lượng dầu, muối, đường cao. Chuyên gia Lý Á Nhu (Bệnh viện Hữu nghị Bắc Kinh) liệt kê:
Vậy cơm trắng, mì trắng là "tốt" hay "xấu"?
Chuyên gia Lý Á Nhu cho biết không nên "dán nhãn" tiêu cực hoàn toàn cho tinh bột tinh chế. Chúng dễ tiêu hóa, phù hợp với người có hệ đường ruột yếu. Nếu chỉ ăn hoàn toàn ngũ cốc thô, bạn dễ bị đầy hơi, đau bụng. Chìa khóa nằm ở việc phối hợp giữa thô và tinh.
Công thức ăn tinh bột chuẩn để khỏe mạnh nhất
Dựa trên hướng dẫn của WHO năm 2023 và Tháp dinh dưỡng cư dân Trung Quốc (2022), lộ trình ăn tinh bột lý tưởng mỗi ngày như sau:
Ngũ cốc nguyên hạt: Nên chiếm 1/4-1/3 tổng lượng tinh bột hàng ngày (khoảng 50-150 g). Tổng lượng ngũ cốc cho người trưởng thành là 200-300 g/ngày.
Rau xanh: Đảm bảo ít nhất 300 g rau tươi mỗi ngày, trong đó rau màu đậm (xanh thẫm, đỏ, tím) chiếm một nửa.
Trái cây: Ăn trực tiếp 200-350 g mỗi ngày, ưu tiên trái cây theo mùa. Lưu ý: Nước ép không thể thay thế trái cây tươi.
Các loại đậu: Kết hợp đậu cùng cơm hoặc làm nhân bánh để bổ sung vitamin nhóm B, kali, magie và tăng hiệu quả sử dụng protein.
Nội dung những video này không dừng ở lời khuyên sức khỏe, mà còn dẫn dắt người xem đến một số cơ sở để can thiệp "điều trị" với chi phí đắt đỏ lên đến hàng chục triệu đồng. Phóng viên Tuổi Trẻ đã lần theo địa chỉ được nhắc đến trong các video này để xác minh thực hư.
"Cái tình trạng này của anh rất là nguy hiểm nha, rất là cấp tính rồi. Bây giờ phải xử lý sớm cái vùng này (cơ vùng cổ vai gáy - PV) không là đau nửa đầu nó sẽ dấn đến thiếu máu não, anh sẽ có nguy cơ dẫn đến bị đột quỵ rất cao.
Bây giờ phải xử lý gấp cái vùng này, để giải phóng hết vùng cơ ở đây", đây là nội dung video được đăng tải tại kênh TikTok "Trung tâm trị liệu - T.T." có địa chỉ tại TP.HCM thu hút hàng nghìn lượt quan tâm, hàng trăm bình luận và chia sẻ.
Một đoạn video khác của kênh này có nội dung "Cảnh báo đột quỵ do đau cứng cơ để lâu không chữa" thu hút hơn 200.000 lượt xem, trong đó một người phụ nữ nằm sấp, nhân viên dùng tay chỉ và ấn vào vùng cổ vai gáy liên tục cảnh báo:
"Để đau cứng cổ đến mức độ này mới đi chữa trị cũng khá nguy hiểm rồi. Đây là một trong những nguyên nhân gây đột quỵ hoặc tai biến. Những vùng cơ cổ vai gáy hiện tại rất căng cứng, nguyên một cục, rất nguy hiểm nha...
Nếu không xử lý sẽ chèn ép, lâu ngày chắc chắn đột quỵ luôn", người trong video này nói.
Rất nhiều video tại kênh TikTok có tên "Trung tâm trị liệu - T.T.", Facebook "T.T - Trung tâm trị liệu" và YouTube "Viện trị liệu T.T." đều lặp lại một kịch bản quen thuộc: vừa trực tiếp "thăm khám", "giải cơ" cho người bệnh, vừa giải thích hàng loạt triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, ù tai, mất ngủ, tức ngực, khó thở… với nguyên nhân được quy về do vùng cơ bị co cứng, chèn ép mạch máu nuôi não. Nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến tai biến, đột quỵ.
Từ đó khuyến cáo phải điều trị tại các trung tâm.
Quá trình này được mô tả có thể cải thiện lưu thông máu, giúp chấm dứt hoàn toàn tình trạng đau đầu, ù tai, đồng thời phòng tránh đột quỵ.
Tất cả các kênh này đều hướng dẫn người xem đến trực tiếp cơ sở Trung tâm trị liệu T.T. tại TP.HCM để "giải phóng cơ", trong đó ghi rõ có hai chi nhánh tại Thất Sơn, phường Hòa Hưng, quận 10 (cũ) và đường Nguyễn Oanh, phường 17, Gò Vấp (cũ).
Ngày 14-4, có mặt tại địa chỉ Nguyễn Oanh, phường 17, Gò Vấp (cũ), chúng tôi được một nữ nhân viên giải thích các triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, nhức mỏi vùng cổ vai gáy, mất ngủ… của khách là do các vùng cơ bị tắc nghẽn, làm lưu lượng máu đưa đến phần đầu không được tốt, nếu để lâu ngày sẽ liệt, thậm chí tai biến.
"Chị bị tê từng vùng là do cơ bị tắc, làm máu không lưu thông được. Vùng cổ liên kết nhiều dây thần kinh nên khi tắc cơ, máu không lên đầu được, gây chóng mặt, đau đầu, kéo đến tê tay. Nếu tắc cơ kéo dài, có thể dẫn đến liệt tay, nguy cơ tai biến", người này nói.
Sau tư vấn, nữ nhân viên hướng dẫn khách hàng đến gặp bác sĩ của trung tâm để được thăm khám.
Tại đây, một người đàn ông xưng là "bác sĩ V." chuyên khoa y học cổ truyền, bắt đầu hỏi nhanh một số triệu chứng như: hoa mắt, chóng mặt, tê một bên người...
Sau đó yêu cầu khách hàng nằm sấp lên ghế rồi dùng tay ấn mạnh vào nhiều vị trí như: cổ vai gáy, hông và chân, rồi đưa ra kết luận: "Hai chân không đều (chân cao, chân thấp - PV), người mất thăng bằng sẽ có bệnh lý".
"Bác sĩ" này tiếp tục giải thích: "Em phải hiểu 90% những người thường xuyên đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, thiếu ngủ… thì nguy cơ đột quỵ cao. Tay của em lạnh thế này thì huyết khí kém, tim bóp bơm máu nhưng tới đây thì không tới, nên tay chân lúc nào cũng lạnh.
Cái đầu cũng vậy, máu muốn bơm lên, đổ đi tới những chỗ này (vùng cổ vai gáy - PV) thì bị nghẽn, đây là lý do đau đầu, mệt mỏi, hụt hơi, do khí huyết kém, hay mệt. Em cần giải cơ, nắn chân này, tạo lại cột sống.
Em sắp xếp đi đúng liệu trình thì mấy triệu chứng sẽ hết, ngủ ngon sâu hơn, đưa về trạng thái cân bằng. Mấy cái đột quỵ sao em tầm soát được, tập vật lý trị liệu thì nó khỏe luôn".
Khi được hỏi về chi phí, "bác sĩ" này ra giá "giải cơ chuyên sâu" 10 buổi giá 20 triệu đồng nhưng đang có chương trình giảm giá chỉ còn 15 triệu đồng gồm: "giải cơ, nắn chỉnh, tác động cột sống".
Để bệnh nhanh hết hơn, "bác sĩ" này nhanh chóng lấy từ hộp tủ thêm nhiều loại thực phẩm chức năng được gọi là "độc quyền", giúp "làm sạch mạch máu" do trung tâm phân phối và gối "nâng cột sống cổ độc quyền" giá 800.000 đồng. Khách được thúc giục đặt cọc sớm để giữ chỗ với lý do trung tâm thường xuyên kín lịch.
Ngày 14/5, tại TPHCM đã diễn ra lễ công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc bổ nhiệm chức danh Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy.
Kỳ vọng lớn vào bệnh viện hạng đặc biệt phía Nam
Theo đó, bác sĩ Phạm Thanh Việt trở thành tân Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, nhiệm kỳ 5 năm, tính từ ngày 24/4.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bệnh viện Chợ Rẫy có lịch sử 125 năm tồn tại và phát triển, là đơn vị y tế hạng đặc biệt trực thuộc Bộ, có vai trò quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe khu vực phía Nam.
Qua quá trình hoạt động, đội ngũ thầy thuốc của đơn vị không ngừng nỗ lực phát triển về năng lực chuyên môn. Hiện Chợ Rẫy có hơn 4.300 nhân viên y tế, với nhiều chuyên gia, Giáo sư, Phó Giáo sư, tiến sĩ…
Hiện nay, mỗi năm bệnh viện có khoảng 2 triệu lượt người đến khám, với 143.000 lượt điều trị nội trú, chủ yếu là các ca bệnh nặng, phức tạp, với chất lượng điều trị và chỉ số an toàn người bệnh thì được kiểm soát tốt.
Thời gian qua, đặc biệt là sau giai đoạn chống dịch Covid-19, Chợ Rẫy cùng nhiều đơn vị y tế trên cả nước cũng đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, như vấn đề thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế, thậm chí cả tinh thần của đội ngũ nhân viên y tế…
Nhưng đến thời điểm này, đơn vị đã từng bước vượt qua khó khăn, không còn đề xuất xử lý những khó khăn, vướng mắc như ở thời điểm dịch.
Từ sau khi ông Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy nhiệm kỳ trước nhận công tác Thứ trưởng Bộ Y tế, BSCK2 Phạm Thanh Việt đã được giao nhiệm vụ quản lý, điều hành. Ông là người có thời gian gần 30 năm gắn bó với bệnh viện.
Trong thời gian quản lý, điều hành bệnh viện, BSCK2 Phạm Thanh Việt đã cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao tốt nhất, giúp hài hòa công tác chuyên môn, quản lý và cả công tác Đảng tại bệnh viện, tăng cường khả năng gắn kết của tập thể bệnh viện.
Do đó, Bộ Y tế quyết định bổ nhiệm chức danh Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho BSCK2 Phạm Thanh Việt, trong bối cảnh kỳ vọng đối với ngành y ở tình hình mới là rất lớn, khi Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72 về các giải pháp đột phá trong lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người dân.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục nỗ lực vượt khó, giữ vững thương hiệu về chất lượng, tinh thần phục vụ, vai trò hạt nhân trong đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu khu vực phía Nam.
Thời gian tới, Chợ Rẫy được giao quản lý thêm cơ sở Bệnh viện Nội tiết Trung ương khu vực phía Nam và dự án cơ sở mới từ nguồn vốn ODA Nhật Bản tại khu vực Bình Chánh, nhằm giảm tải cho cơ sở hiện hữu ở trung tâm.
Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị, ngay trong năm nay, đơn vị khẩn trương tiếp nhận Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam để sớm đưa vào hoạt động, nhằm phục vụ tốt nhất trong công tác sức khỏe người dân.
Cam kết 6 hành động trọng tâm
Tiếp nhận nhiệm vụ từ Bộ trưởng, BSCK2 Phạm Thanh Việt chia sẻ, ông xuất thân là học sinh vùng hải đảo xa xôi, từng không dám mơ đến việc trở thành bác sĩ của Bệnh viện Chợ Rẫy, đến khi được cất nhắc qua nhiều vị trí và nay trở thành người đứng đầu bệnh viện.
Nhận thức rõ trọng trách quản lý một bệnh viện tuyến cuối hạng đặc biệt của khu vực phía Nam, bác sĩ Việt cam kết thực hiện 6 hành động trọng tâm trong thời gian tới.
Thứ nhất, tiếp tục phát huy truyền thống, giữ vững tinh thần đoàn kết, đồng lòng và tiếp tục triển khai các dự án chiến lược mà các thế hệ tiền nhiệm đã xây dựng.
Thứ hai, phát triển chuyển đổi số mạnh mẽ, quyết tâm đưa Chợ Rẫy trở thành bệnh viện thông minh, bệnh viện số không dùng tiền mặt vào năm 2030 theo tinh thần Đề án 06 của Chính phủ.
Thứ ba, phát triển chuyên môn vươn tầm quốc tế. Thứ tư, tăng cường công tác đào tạo và chỉ đạo tuyến, hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn cho mạng lưới y tế cơ sở.
Thứ năm, phát triển “y tế xanh”, hướng tới xây dựng môi trường bệnh viện xanh, hiện đại và thân thiện theo các tiêu chuẩn ESG. Thứ sáu, quyết tâm lớn nhất trong năm nay là tiếp nhận và đưa bệnh viện Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam vào hoạt động hiệu quả, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án Bệnh viện Chợ Rẫy cơ sở 2.
Bác sĩ Phạm Thanh Việt sinh năm 1971, quê quán Phú Quốc, An Giang. Ông tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Trường Đại học Y Dược TPHCM năm 1997, sau đó học chuyên khoa 1, 2 chuyên ngành Ngoại Lồng ngực.
Từ năm 1998, bác sĩ Phạm Thanh Việt bắt đầu công tác tại khoa Cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy, sau đó chuyển sang phòng Kế hoạch tổng hợp và làm Trưởng phòng này trong nhiều năm.
Tháng 3/2024, bác sĩ Phạm Thanh Việt được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy. Ông phụ trách, quản lý, điều hành đơn vị từ tháng 8/2025 đến này trở thành Giám đốc.
