Tờ The Hill ngày 12.4 đưa tin Anh đã tạm dừng việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây rút lại hợp tác của mình đối với thỏa thuận năm 2024.
Từ thập niên 1970, Anh và Mỹ đã cùng sử dụng một căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Chagos. Thỏa thuận chuyển giao quần đảo này cho Mauritius, cho phép tiếp tục sử dụng căn cứ, xuất phát từ một cuộc chiến pháp lý kéo dài hàng thập niên nhằm giải quyết quá khứ thuộc địa của Anh.
Chính phủ Anh hôm 11.4 tuyên bố sẽ không tiếp tục thỏa thuận với Mauritius, khẳng định rằng họ không thể tiếp tục việc chuyển giao mà không có sự ủng hộ của Mỹ.
Tuy nhiên, chính phủ Anh lưu ý rằng việc đảm bảo “an ninh hoạt động lâu dài của căn cứ Diego Garcia đang và sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, đó là toàn bộ lý do của thỏa thuận”, theo một thông cáo chính thức.
“Chúng tôi đang tiếp tục hợp tác với Mỹ và Mauritius”, chính phủ Anh cho biết.
Vụ chuyển nhượng đã gặp khó kể từ khi ông Trump chỉ trích gay gắt thỏa thuận này đầu năm nay. Hồi tháng 2, ông Trump nói rằng việc chuyển giao là “sai lầm lớn”. Gần đây nhất, ông kêu gọi chính phủ Anh “đừng giao Diego Garcia cho bên khác!”, khi viết trên Truth Social hôm 6.4.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phản bác ông Trump hồi tháng 1, nói rằng “những lời của Tổng thống về Chagos ngày hôm qua khác với những lời chào đón và ủng hộ trước đó khi tôi gặp ông ấy tại Nhà Trắng.”
Vào cuối thập niên 1960 và trong thập niên 1970, Anh đã cưỡng bức di dời tới 2.000 người dân bản địa Chagos để thiết lập căn cứ trên đảo Diego Garcia, theo Reuters.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn Châu Âu (ECMWF) ngày 29.4 công bố báo cáo về tình hình khí hậu châu Âu năm 2025, theo đó chỉ ra đây là châu lục có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới.
Đài Euronews dẫn dữ liệu từ báo cáo cho thấy ít nhất 95% diện tích lục địa châu Âu trong năm 2025 ghi nhận mức nhiệt cao hơn mức trung bình.
Trong năm ngoái, châu Âu đã ghi nhận hàng loạt kỷ lục nhiệt độ khắc nghiệt. Nhiệt độ tại khu vực Vòng Bắc Cực đạt 30 độ C. Tại Tây Ban Nha, nhiều vùng nước này trải qua 50 ngày nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ cảm nhận lên đến 32 độ C hoặc cao hơn.
Cũng trong năm 2025, Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên ghi nhận nhiệt độ 50 độ C, trong khi 85% diện tích Hy Lạp đối mặt với mức nhiệt trên dưới 40 độ C. Các nước Bắc Âu gồm Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan đã hứng chịu đợt nắng nóng tồi tệ nhất kéo dài 21 ngày vào tháng 7.2025, với mức nhiệt lên tới 34,9 độ C. Anh, Na Uy và Iceland đã trải qua năm nóng nhất trong lịch sử.
Báo cáo chỉ ra châu Âu đang nóng lên nhanh hơn hai lần so với mức trung bình toàn cầu. Nhiệt độ tại châu lục này đã tăng khoảng 2,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiệt độ khu vực Vòng Bắc Cực gần châu Âu tăng đến từ thay đổi trong "hiệu ứng phản xạ ánh sáng" (albedo feedback). Cụ thể, khi băng tuyết ở Bắc Cực tan, lượng ánh sáng mặt trời phản chiếu từ bề mặt trái đất giảm đi, trong khi các vùng tối sẽ hấp thụ nhiều nhiệt hơn và đẩy nhanh quá trình tan băng.
Ngoài ra, việc châu Âu siết chặt kiểm soát khí thải một mặt đã giúp giảm ô nhiễm không khí, thế nhưng mặt khác nó cũng vô tình làm giảm sản sinh những đám mây tầng thấp do lớp hạt mịn sol khí (aerosol) tạo ra, vốn được xem là một lớp “rào chắn” hấp thụ ánh sáng mặt trời và có tác dụng làm mát bề mặt.
Theo Al Jazeera, hậu quả của tình trạng nóng lên ở châu Âu đang tàn phá hệ sinh thái. Nắng nóng và khô hạn đã gây ra các trận cháy rừng thiêu rụi hơn 1 triệu ha đất - tương đương diện tích Cyprus. Hạn hán còn khiến 70% các con sông có lưu lượng nước dưới mức trung bình, đe dọa an ninh nguồn nước.
Bà Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược khí hậu tại ECMWF, nhận định: “Tốc độ biến đổi khí hậu đòi hỏi hành động khẩn cấp hơn. Bằng chứng đã quá rõ ràng rằng biến đổi khí hậu không phải là mối đe dọa trong tương lai, đó là thực trạng của chúng ta”.
Đón lãnh đạo Việt Nam tại sân bay có Quốc vụ khanh Bộ Nội vụ Ấn Độ Nityanand Rai; Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa; Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Nguyễn Thanh Hải; Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Mumbai Lê Quang Biên cùng các cán bộ, nhân viên Đại sứ quán, cộng đồng người Việt và lưu học sinh Việt Nam, theo TTXVN.
Trên khắp thủ đô New Delhi, chính phủ Ấn Độ bố trí các bức ảnh chân dung Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với khẩu hiệu song ngữ chào mừng. Tại khách sạn, các nghệ sĩ Ấn Độ chào đón lãnh đạo Việt Nam bằng các điệu múa truyền thống.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Cố vấn an ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval, gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam tại Ấn Độ.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Ấn Độ trên cương vị mới, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Lãnh đạo Việt Nam và Ấn Độ sẽ thảo luận về định hướng chiến lược thúc đẩy hợp tác, tạo đột phá trên các lĩnh vực tiềm năng như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, y tế, năng lượng sạch, cơ sở hạ tầng, thúc đẩy giao lưu nhân dân, văn hóa, tôn giáo.
Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016.
Kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ đạt mức 16,46 tỷ USD trong năm 2025, tăng 10,5% so với năm 2024. Tính tháng 3/2026, các nhà đầu tư Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỷ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Hai nước đã nhất trí tăng kim ngạch thương mại, đầu tư hai chiều lên 30 tỷ USD vào năm 2030. Việt - Ấn sẽ mở rộng hợp tác về công nghiệp quốc phòng và an ninh, thúc đẩy lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ lõi, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, khai thác và chế biến đất hiếm, phát triển và đào tạo nhân lực công nghệ thông tin.
Theo báo The Nation ngày 16-5, phát hiện này được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Sita Manitkoon thuộc Đại học Mahasarakham dẫn đầu, phối hợp cùng Đại học College London (UCL) và Cục Tài nguyên khoáng sản Thái Lan.
Nghiên cứu nằm trong khuôn khổ Dự án Thaitan, được tài trợ bởi Hiệp hội Địa lý quốc gia Mỹ (National Geographic Society).
Loài khủng long mới có tên Nagatitan chaiyaphumensis. Trong đó "Nagatitan" được ghép từ "Naga" - một loài rắn thần trong tín ngưỡng Thái Lan và "Titan" - những vị thần khổng lồ trong thần thoại Hy Lạp, nhằm phản ánh vóc dáng đồ sộ của loài này.
Về từ "chaiyaphumensis", theo Cục Tài nguyên khoáng sản Thái Lan, nhóm nghiên cứu đã phát hiện và nghiên cứu hóa thạch tại làng Ban Phanang Suea, huyện Nong Bua Rawe, thuộc tỉnh Chaiyaphum.
Đây là loài khủng long thứ 14 được chính thức đặt tên tại Thái Lan, và hiện là loài khủng long lớn nhất từng được phát hiện ở Đông Nam Á.
Nagatitan thuộc nhóm khủng long ăn cỏ cổ dài, sống vào đầu kỷ Phấn trắng. Chúng có thể đã lang thang khắp Đông Nam Á khoảng 100-115 triệu năm trước.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích hơn 20 mảnh hóa thạch, trong đó có một xương chi trước bên phải gần như hoàn chỉnh dài 178cm, cùng xương sườn và xương đùi dài hơn 2m. Từ đó họ ước tính Nagatitan có chiều dài khoảng 27-30m và nặng hơn 26 tấn.
Tiến sĩ Sita Manitkoon cho biết cá voi có thể đạt kích thước khổng lồ nhờ môi trường biển, nơi nước giúp nâng đỡ trọng lượng cơ thể, trong khi các loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) lại sống hoàn toàn trên cạn.
Để thích nghi với kích thước đồ sộ, chúng phát triển các khoang rỗng trong xương nhằm giảm trọng lượng, cùng nhiều đặc điểm giải phẫu đặc biệt khác, qua đó trở thành những động vật sống trên cạn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất.
Ông Thitiwoot Sethapanichsakul, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại UCL và là tác giả chính của nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports, cho biết nhóm nghiên cứu gọi Nagatitan là "titan cuối cùng" của Thái Lan vì hóa thạch của nó được tìm thấy trong tầng đá chứa khủng long trẻ nhất tại nước này.
Theo các nhà khoa học, phát hiện này không chỉ bổ sung thêm một loài khủng long mới cho thế giới, mà còn góp phần hé lộ môi trường, địa lý cổ đại và hệ sinh thái thời tiền sử. Những hóa thạch như vậy được xem là “hồ sơ” lưu giữ lịch sử Trái đất trước khi con người xuất hiện.
