Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng). Vậy trình độ thạc sĩ có được nằm trong ban giám hiệu?
Theo đó, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH là có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục ĐH.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với hiệu trưởng là có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục ĐH, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Đồng thời có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục ĐH có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đó, luật Giáo dục ĐH năm 2012 yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ, phải tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục ĐH ít nhất 5 năm nhưng không yêu cầu về kinh nghiệm giảng dạy 5 năm như quy định mới.
Còn luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lại chỉ yêu cầu hiệu trưởng trình độ tiến sĩ, có kinh nghiệm quản lý giáo dục ĐH mà không quy định bao nhiêu năm kinh nghiệm.
Như vậy, quy định mới khắt khe và cụ thể hơn khi vừa yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm vừa yêu cầu có ít nhất 2 năm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên.
Ngoài những quy định chung như đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH cũng phải có tiêu chuẩn cụ thể là trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Riêng đối với các trường đào tạo ngành đặc thù (quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường), yêu cầu trình độ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài ra, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đây, tiêu chuẩn về cấp phó hiệu trưởng chưa được quy định trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH mà chỉ có trong Điều lệ trường ĐH năm 2014. Theo đó, Điều lệ nêu rõ phó hiệu trưởng trường ĐH phải có trình độ tiến sĩ, có uy tín và năng lực quản lý, đã tham gia quản lý cấp bộ môn hoặc tương đương trở lên ở trường ĐH ít nhất 5 năm.
Tuy nhiên, trường hợp trường ĐH không có đủ người có trình độ tiến sĩ thì có thể bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ, nhưng không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Nếu được điều động từ cơ quan, tổ chức khác để bổ nhiệm vào chức vụ phó hiệu trưởng thì sau khi bổ nhiệm, phó hiệu trưởng phải là giảng viên cơ hữu hoặc cán bộ quản lý cơ hữu của nhà trường.
Có thể nói, thông tư mới ban hành có quy định chi tiết, chặt chẽ và thu hẹp hơn về trường hợp trình độ thạc sĩ được giữ chức vụ hiệu phó. Có nghĩa là chỉ những trường đào tạo ngành đặc thù (có thể do những ngành này hiếm tiến sĩ-NV) mới được bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ làm hiệu trưởng.
Trên thực tế, tại nhiều trường ĐH không đào tạo ngành đặc thù như quy định tại thông tư, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Như vậy, trong thời gian tới các hiệu phó phải học lên trình độ tiến sĩ để đáp ứng quy định.
Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, sáng 28/4 cho biết hầu hết học sinh tốt nghiệp THPT năm nay đã đăng ký thi. Trong hơn một triệu em, nhóm học lớp 12 chiếm 95,25%, còn lại là thí sinh tự do.
Số em đăng ký miễn thi môn Ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh) là hơn 6.330, chiếm 0,62%. Đây là nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ tương đương IELTS 4.0 trở lên. Số này thấp hơn nhiều so với 47.000-67.000 em của giai đoạn 2023-2024. Năm ngoái, Bộ không công bố số liệu.
Sự sụt giảm này bắt nguồn từ thay đổi về quy chế thi tốt nghiệp THPT.
Trước năm 2025, Ngoại ngữ là môn thi bắt buộc cùng với Toán, Văn. Nhiều học sinh không có nhu cầu lấy điểm môn này để xét tuyển đại học nên đăng ký miễn thi nhằm giảm áp lực. Năm ngoái, đây trở thành môn lựa chọn.
Ngoài ra, giai đoạn trước, thí sinh còn được quy đổi 4.0 IELTS thành điểm 10 môn Ngoại ngữ, nhưng quy chế mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã bỏ.
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, thí sinh được miễn thi môn Ngoại ngữ nếu có một trong 22 chứng chỉ. Trong đó, 12 chứng chỉ môn Tiếng Anh, còn lại ở các môn Tiếng Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức, Nhật, Hàn. Yêu cầu tối thiểu mà thí sinh cần đạt là tương đương bậc 3/6 (B1) trở lên.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6. Thí sinh đăng ký thi đến 17h ngày 5/5. GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, lưu ý trước thời gian trên, thí sinh đã đăng ký vẫn có quyền điều chỉnh thông tin. Các em cần đọc kỹ hướng dẫn, khai đầy đủ và chính xác, chú ý thông tin về môn lựa chọn, đối tượng ưu tiên, miễn thi.
Ngày 4/5, Sở Giáo dục và Đào tạo công bố số liệu nguyện vọng 1 đăng ký vào các lớp đại trà, tích hợp, chuyên.
THPT chuyên Lê Hồng Phong nhận được hơn 5.700 hồ sơ đăng ký, gấp rưỡi năm ngoái. Tỷ lệ chọi cũng tăng mạnh, từ 4,9 lên 7,13. Tương tự, lượng thí sinh đăng ký vào chuyên Trần Đại Nghĩa đạt hơn 2.500, tăng gần 900. Tỷ lệ chọi tăng từ 3,5 lên 4,8.
Hơn 1.300 học sinh đăng ký vào THPT chuyên Lê Quý Đôn, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, tương đương tỷ lệ chọi 2,52, tăng so mức 2 của năm ngoái.
Dựa vào số chỉ tiêu, lượng học sinh đăng ký, tỷ lệ chọi của 4 trường chuyên ở TP HCM như sau:
Phụ huynh, học sinh có thể cân nhắc, điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 từ nay đến 17h ngày 8/5.
Năm nay, TP HCM có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Hơn 17.800 trong số này chủ động rời cuộc đua lớp 10 công lập.
Kỳ thi dự kiến vào ngày 1-2/6 với ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh). Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
Chia sẻ trong Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nhấn mạnh sự khác biệt giữa quy định nguồn tuyển với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (ngưỡng điểm sàn xét tuyển).
GS Thảo cho hay, theo điều 6 quy chế tuyển sinh, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này áp dụng đối với TS thi tốt nghiệp từ năm 2026 (không áp dụng với TS thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước và không áp dụng đối với TS được đặc cách xét tốt nghiệp THPT).
Trong khi đó, điều 9 quy chế quy định ngưỡng đầu vào các chương trình đào tạo với 3 lĩnh vực đặc thù gồm: đào tạo giáo viên, đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Căn cứ trên ngưỡng quy định chung của Bộ GD-ĐT, các trường xác định và công bố ngưỡng đầu vào cho các chương trình đào tạo và phương thức tuyển sinh trước thời gian kết thúc đăng ký dự tuyển. TS xét tuyển vào các ngành thuộc những lĩnh vực trên cần đạt từ ngưỡng điểm này mới đủ điều kiện xét tuyển.
Như vậy với quy định năm nay, TS cần chú ý quy định nguồn tuyển với mọi ngành và phương thức xét tuyển. Nếu không đạt từ 15 điểm 3 môn theo quy định trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS không đủ điều kiện xét tuyển các ngành trình độ ĐH mà phải tham gia các bậc học thấp hơn. Riêng với 3 lĩnh vực đặc thù (sức khỏe, sư phạm, luật), TS cần đạt đủ ngưỡng theo quy định mới được tham gia xét tuyển, ngưỡng này cao hơn so với các ngành còn lại ở tất cả các phương thức.
Dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH năm 2026 của Bộ GD-ĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương thức xét tuyển (tổ hợp, bài thi độc lập) với các cơ sở đào tạo.
Theo đó, các tổ hợp môn hoặc bài thi đánh giá độc lập dùng để xét tuyển phải được xây dựng một cách khoa học, thực tiễn và đảm bảo lựa chọn được TS có kiến thức nền tảng cùng năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đào tạo. Trường hợp chương trình đào tạo yêu cầu kiến thức nền tảng ở một môn học nhất định thì cơ sở đào tạo cần phải quy định ngưỡng đầu vào đối với môn học đó để bảo đảm TS đã được học môn học đó ở bậc THPT. Ví dụ, chương trình đào tạo ngành y khoa có yêu cầu kiến thức nền tảng là môn sinh học thì cần quy định điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT.
Cũng theo dự thảo, cơ sở đào tạo phải quy định tỷ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan đến chương trình đào tạo mà TS cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển chương trình đào tạo toán học bằng bài thi đánh giá độc lập, cơ sở đào tạo cần quy định rõ tỷ lệ điểm phần toán học trong bài thi. Tuy nhiên, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các ngành đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản, ví dụ học ngôn ngữ Pháp từ đầu hay các ngành như sư phạm công nghệ hoặc sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng lưu ý việc nhân, chia hệ số đối với các môn trong tổ hợp xét tuyển đối với các phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT bảo đảm môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.
Ví dụ, tổ hợp xét tuyển gồm toán-lý-Anh thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 1/3. Tổ hợp sử dụng 3 môn trong đó toán x 2 + lý x 1 + Anh x 1 thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 2/4. Phân tích quy định này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý điều này có nghĩa là trong bất kỳ tổ hợp môn xét tuyển nào cũng phải có 1 trong 2 môn toán hoặc ngữ văn và chiếm trọng số 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển.
"Hiểu theo một cách đơn giản là trong tổ hợp môn xét tuyển cần có môn toán hoặc môn ngữ văn và chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển chứ không phải điểm thi môn toán hoặc môn ngữ văn chiếm 1/3 trong tổng số điểm xét tuyển", tiến sĩ Hải nói thêm.
Cũng tại hội nghị nói trên, đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nêu nguyên tắc xét tuyển năm nay. Cụ thể, nguyên tắc xét chọn bình đẳng theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký trừ 2 trường hợp. Thứ nhất là cùng điểm xét ở cuối danh sách, thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Thứ hai là cùng điểm xét ở cuối danh sách, điểm cộng bằng nhau, ưu tiên nguyện vọng cao hơn.
Với điểm mới này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết quy định phù hợp khi xét ưu tiên TS có điểm thực tế cao hơn trong trường hợp đồng điểm. Bởi lẽ khi ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn nghĩa là tổng điểm xét tuyển thực tế TS cao hơn TS còn lại.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Nhân, quy định này sẽ tác động nhiều ở những ngành/chương trình đào tạo thu hút nhiều TS quan tâm mà chỉ tiêu hạn chế, một số ngành đặc thù khối y dược, sư phạm, các ngành công nghệ chiến lược… Hầu hết các ngành còn lại, các trường chỉ đưa ra quy định tiêu chí phụ dự phòng sử dụng trong trường hợp cần thiết. Ví dụ, năm nay tiêu chí phụ xét ưu tiên TS trong trường hợp đồng điểm vào Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM là ưu tiên TS có điểm toán cao hơn. Tiêu chí phụ này áp dụng với tất cả các ngành bởi toán cũng là môn bắt buộc trong tổ hợp mọi xét tuyển năm nay.
Cùng cách xử lý này, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đưa ra tiêu chuẩn phụ dùng để xét trong trường hợp các TS có tổng điểm xét tuyển bằng nhau, được xếp ưu tiên theo điểm thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026. Ngoài ra, trường còn áp dụng các quy tắc xử lý TS đồng điểm của hệ thống xét tuyển Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó, Trường ĐH Y dược TP.HCM đã công bố tiêu chí phụ trong trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách. Cụ thể là thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách và có điểm cộng bằng nhau, trường tiếp tục xét ưu tiên đối với các TS có thứ tự ưu tiên nguyện vọng cao hơn…