Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
“Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới”, Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
“Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim”, Hà Anh kể. “Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát”.
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng “sơn ăn”, song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là “kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người”.
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm “tần số chung” với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
“Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh”, anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
“Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm”, cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.
Ban tổ chức Đấu trường VioEdu đã ra thông báo hủy toàn bộ kết quả thi của các thí sinh ở một số cụm thi tại Hà Nội vì phát hiện hành vi gian lận. Giám thị coi thi đã điều chỉnh camera để tạo góc khuất can thiệp bài thi, đến cạnh từng thí sinh để nhắc bài.
Nỗi lo ngại về căn bệnh thành tích cùng hệ lụy của sự gian dối trong giáo dục lại tiếp tục khơi lên làn sóng tranh luận của cộng đồng.
Và một lần nữa chúng ta phải chững lại, soi chiếu và thẳng thắn trả lời câu hỏi: Bạn đã chú tâm dạy trẻ bài học về sự trung thực chưa?
Trung thực là đức tính cần vun bồi cho trẻ ngay từ tấm bé ở gia đình và chân ướt chân ráo cắp sách đến trường. Bài học ấy cần được neo giữ để uốn rèn suốt hành trình học tập, lớn khôn, trưởng thành.
Rất nhiều cuộc thi dành cho học sinh cùng vô số phong trào được phát động rầm rộ trong ngành giáo dục hiện nay. Nhiều sản phẩm được vinh danh, học trò vinh quang bước lên khán đài nhận thưởng nhưng đằng sau ánh hào quang ấy là gì?
Phải chăng tên trò chỉ được gán vào bài thi sau khi thầy đã miệt mài nghiên cứu, viết đề tài, thử nghiệm và thu nhận kết quả? Phải chăng mỗi mùa thi lại rầm rộ các trang mạng chuyên rao giá đề tài và mạnh miệng đảm bảo chất lượng để người ta vung tiền ra mua lấy hư danh?...
Người ta to nhỏ về những bài thi đạt điểm tuyệt đối là do giáo viên dạy kèm ngồi cạnh đọc đáp án. Người ta thầm thì về cảnh giáo viên phụ trách chọn góc khuất camera để chỉ bài cho trò ở các vòng thi kết nối trực tuyến.
Dạy trẻ thế nào về tính trung thực khi người lớn đồng lõa với sự giả dối, tiếp tay cho sự gian lận thi cử như thế?
Tất nhiên chúng ta đừng chỉ đẩy trái bóng trách nhiệm về căn bệnh sính thành tích cho nhà trường. Bởi mỗi phụ huynh cũng cần nhìn lại về hành trình ươm mầm tài năng con trẻ, hành trình uốn nắn năng lực của trẻ.
Không ít mẹ cha đang biến đứa con bé bỏng thành trang sức hào nhoáng để khoe khoang với thiên hạ về cách dạy con thành công của mình.
Mỗi mùa tổng kết năm học là trăm hoa đua nở trên mạng xã hội về cách khoe con: giấy khen sáng trưng, bảng điểm rực rỡ, huy chương bóng loáng…
Mạng xã hội đang đẩy căn bệnh khoe thành tích của trẻ trượt dài không lối thoát. Từ đây vấn nạn xin điểm, chạy trường chạy lớp, hô biến học bạ đều tăm tắp điểm 10 ngày càng trầm kha.
Xin hãy nhớ rằng: Sự giả dối ở bất kỳ môi trường nào cũng sẽ hằn vô vàn vết rạn nứt về niềm tin. Sự giả dối trong giáo dục lại càng đáng lo hơn.
Nhân tài được sản sinh từ quá trình học thật - thi thật sẽ là viên gạch nền móng dựng xây đất nước giàu đẹp và bền vững.
Ngược lại, nhân tài nếu chẳng may sinh ra từ sự đánh tráo điểm số, tô hồng năng lực, làm đẹp hồ sơ sẽ chỉ là những viên gạch rỗng khiến các giá trị xã hội bị đảo lộn, người thực tài và kẻ bất tài nhập nhằng ranh giới vô hình trung cản trở sự phát triển của quốc gia, chặn đường hội nhập quốc tế.
Ngày 12-4, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị, Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia, Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào, Hội Hữu nghị Việt Nam - Đông Nam Á TP.HCM đã tổ chức lễ hội Tết cổ truyền dành cho sinh viên Lào và Campuchia đang học tập ở TP.HCM.
Tại lễ hội, các đại biểu và sinh viên đã cùng thực hiện nghi thức tụng kinh chúc phúc và buộc chỉ cổ tay - nghi thức không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của nước Lào (Bunpimay) và Campuchia (Chol Chnam Thmay); tham quan và tìm hiểu về tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào - Campuchia (do Bảo tàng Tôn Đức Thắng trưng bày ngay tại sân Trường THPT Phú Nhuận)…
Đặc biệt, lễ hội còn có sự tham gia của một số sinh viên Việt Nam và học sinh Trường THPT Phú Nhuận. Các sinh viên, học sinh của Việt Nam - Lào - Campuchia đã cùng giao lưu văn hóa - ẩm thực , biểu diễn văn nghệ, trải nghiệm những hoạt động thể dục thể thao cùng nhau với các môn bóng đá, cầu lông, cờ thủy tinh châu…
Dịp này, Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia và Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào TP.HCM trao 80 phần quà cho sinh viên Lào và Campuchia đang học tập tại TP.HCM.
Kongmanila Panyasup, sinh viên Lào đang học năm thứ ba tại Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết: "Tôi rất vui và thấy ấm áp khi tham gia lễ hội này. Chúng tôi vừa được ôn lại văn hóa truyền thống trong ngày Tết cổ truyền của đất nước mình, vừa được vui chơi, giao lưu với học sinh, sinh viên Việt Nam và Campuchia. Đây là lễ hội thực sự ý nghĩa với sinh viên xa nhà như chúng tôi".
Phát biểu tại lễ hội, ông Hồ Xuân Lâm, Phó chủ tịch thường trực Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố, Phó chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam - Lào TP.HCM, nhấn mạnh: "Lễ hội này nhằm giúp các sinh viên Lào, Campuchia được hưởng trọn vẹn mùa Tết ấm áp của quê nhà ngay trên quê hương thứ hai của các em - TP.HCM văn minh, hiện đại, nghĩa tình".
TP.HCM hiện có gần 1.800 sinh viên, học viên Lào và Campuchia đang học tập tại 33 trường đại học, học viện, cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố.
Thông báo được đưa ra từ tháng 3, nhưng trang chủ IELTS gần đây công bố chi tiết hơn về hình thức tên "Writing on Paper" (thi viết trên giấy) này. Nếu đăng ký, thí sinh vẫn sẽ làm kỹ năng nghe, đọc trên máy tính và nói trực tiếp hoặc trực tuyến với giám khảo người thật. Còn với kỹ năng viết, các bạn đọc đề trên máy và được phát bút, phiếu trả lời (IELTS Writing Answer Sheet) để làm bài trên giấy.
"Nếu cảm thấy viết tay thoải mái hơn gõ máy, lựa chọn này có thể giúp bạn thể hiện tốt nhất trong ngày thi", thông báo có đoạn. IELTS đồng thời lưu ý "Writing on Paper" đang chờ Bộ Nội vụ Úc phê duyệt nên chưa thể dùng điểm thi hình thức này để xin visa Úc. Ngoài ra, hình thức này cũng không áp dụng với trường hợp dự thi IELTS UKVI để xin visa Anh.
Theo tổ chức IELTS, dạng câu hỏi, cách chấm điểm, thời lượng làm bài giữa thi viết trên máy và trên giấy đều giống hệt nhau. Hình thức thi viết trên giấy sẽ áp dụng cho cả bài thi học thuật (Academic) và tổng quát (General Training). IELTS cho biết thêm hình thức này bắt đầu triển khai tại một số quốc gia nhất định từ giữa năm 2026.
Trả lời Thanh Niên, Hội đồng Anh - một trong những đơn vị vận hành kỳ thi IELTS tại Việt Nam - không nêu rõ liệu Việt Nam có thuộc danh sách các quốc gia triển khai "Writing on Paper" hay không. Đơn vị này chia sẻ kỳ thi IELTS ở Việt Nam "vẫn được triển khai theo các hình thức và tiêu chuẩn hiện hành, bao gồm thi trên máy tính", thông tin thêm rằng những cập nhật hoặc thay đổi nếu có sẽ được xem xét cẩn trọng theo các tiêu chuẩn toàn cầu và được thông báo qua kênh truyền thông chính thống.
Cũng theo thông báo trên trang chủ IELTS, nếu đăng ký hình thức "Writing on Paper", thí sinh sẽ nhận kết quả trong vòng 5 ngày sau khi thi - muộn hơn khoảng 2 ngày so với thi tất cả kỹ năng trên máy tính - và chứng chỉ không ghi thí sinh đã chọn thi viết trên giấy. Tuy nhiên, nếu đăng ký thi lại một kỹ năng (One Skill Retake) ở bài thi viết, thí sinh vẫn phải viết trên giấy chứ không được chuyển qua gõ trên máy tính.
Theo IELTS, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng dù đánh máy hay viết giấy thí sinh đều nhận kết quả tương đương nhau cả về điểm tổng và điểm thành phần. Nghiên cứu cũng cho thấy viết tay mang lại trải nghiệm thân thiện hơn cho thí sinh, "giúp tăng sự tự tin song vẫn đảm bảo tính ổn định và độ tin cậy của kết quả", thông báo nêu.
Trước đó vào tháng 3, IELTS thông báo sau khi ghi nhận "mức độ hài lòng cao hơn" ở nhóm thí sinh dự thi IELTS trên máy tính cũng như qua quá trình đánh giá kỹ lưỡng, tổ chức này quyết định từ giữa 2026 trở đi sẽ không tổ chức thi IELTS trên giấy trên toàn cầu. Điều này chính thức "khai tử" hình thức thi đã được tổ chức từ khi IELTS được giới thiệu vào năm 1989 và từng nước sẽ có thời gian áp dụng khác nhau.
Riêng ở Việt Nam, hình thức thi tất cả kỹ năng trên giấy đã ngừng tổ chức từ cuối tháng 3 năm ngoái nhằm "mang đến trải nghiệm thi nhanh chóng, hiệu quả và tiện lợi hơn", theo Hội đồng Anh và IDP tại Việt Nam.
