Hai học sinh khai gian tuổi để thi đánh giá năng lực

Sáng 16-5, Trường TH-THCS-THPT Tân Phú, phường Tân Phú, TP.HCM đã tổ chức lễ trưởng thành và tri ân dành cho học sinh khối 12 năm học 2025-2026.

Tại buổi lễ, những chia sẻ của Trần Ngọc Tuyết Vân, học sinh lớp 12C2, đã khiến nhiều người chú ý: "Tuổi trẻ không phải là khoảng thời gian để đứng yên, mà là thời điểm để bắt đầu hành trình khởi nghiệp cho chính cuộc đời mình. Ước mơ của em là trở thành sinh viên của Học viện Kỹ thuật Quân sự. Đó không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp, mà là con đường em muốn theo đuổi lâu dài".

Vân cho biết: "Em hiểu rất rõ rằng ước mơ này không dễ đạt được. Con đường phía trước sẽ có áp lực, có cạnh tranh, có những lúc mệt mỏi và cả những khoảnh khắc hoài nghi chính mình. Nhưng em cũng hiểu một điều: nếu từ bỏ, em sẽ không bao giờ biết mình có thể đi xa đến đâu.

Vì vậy, em lựa chọn không lùi bước. Em chọn đối diện với khó khăn, học đến cùng, cố gắng đến cùng. Em chấp nhận những ngày mệt mỏi, những lần vấp ngã, để đổi lại cơ hội tiến gần hơn đến mục tiêu. Em không chờ đợi cảm hứng, em tự tạo kỷ luật cho bản thân mỗi ngày".

Vân khẳng định: "Với em, ước mơ không phải để nói cho hay, mà là để theo đuổi đến tận cùng. Dù hành trình có gian nan, em vẫn sẽ đi tiếp. Dù có chậm, em vẫn sẽ không dừng lại".

Được biết, Trần Ngọc Tuyết Vân là gương mặt nổi bật của Trường TH-THCS-THPT Tân Phú không chỉ bởi thành tích học tập ấn tượng mà còn bởi tinh thần học hỏi không ngừng và niềm đam mê nghiên cứu khoa học.

Để chuẩn bị cho việc thực hiện ước mơ, từ lớp 11, Vân đã bắt đầu nghiên cứu khoa học. Năm ấy, đề tài nghiên cứu của Vân đã đoạt giải nhì cuộc thi khoa học - kỹ thuật cấp thành phố (do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức).

Năm học này, dự án "Nghiên cứu và phát triển xe lăn leo cầu thang tích hợp công nghệ cân bằng tự động và điều khiển đa chế độ" của Tuyết Vân và người bạn cùng trường đã đoạt giải nhất cuộc thi khoa học - kỹ thuật cấp thành phố và đoạt giải ba cuộc thi khoa học - kỹ thuật cấp quốc gia (do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức).

Dù truyền thống gia đình đều theo ngành sư phạm nhưng Vân quyết tâm vào Học viện Kỹ thuật Quân sự vì: "Đó là nơi em có thể kết hợp tri thức khoa học với tinh thần kỷ luật, trách nhiệm của người lính để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".

Một số hình ảnh tại lễ trưởng thành và tri ân của Trường TH-THCS-THPT Tân Phú:

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà Diệu Linh, Phó Giám đốc kiêm cố vấn du học kỳ cựu tại một tổ chức giáo dục, cho biết thời gian qua, việc siết visa của một số quốc gia gây khó khăn cho du học sinh.

Tuy nhiên tùy chính sách của từng quốc gia để xem đấy là trở ngại hay cơ hội. Chẳng hạn tại Mỹ, thực tế hiện không có việc siết chặt visa đối với Việt Nam, chủ yếu tăng cường rà soát đối với một số quốc gia khác.

“Ở khía cạnh nào đó, điều này thậm chí mang lại lợi thế cho du học sinh Việt Nam. Minh chứng là số lượng du học sinh Việt Nam trong năm 2025 đã tăng 16%”, theo bà Diệu Linh.

Trong khi đó, Anh và Úc được cho là đang thực hiện quá trình “thanh lọc” du học sinh. Đối với nhóm các trường top đầu, nhu cầu và chỉ tiêu tuyển sinh hầu như không thay đổi, thậm chí có xu hướng tăng nhẹ.

Tuy nhiên, bà Linh cho rằng các trường ở nhóm dưới sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc xin visa. Úc hiện kiểm soát chặt chẽ hơn đối với khối trường nghề, còn Anh chủ yếu siết visa diện phụ thuộc (dependent). Do đó, việc du học bậc đại học nhìn chung ít bị ảnh hưởng.

Hiện Canada là quốc gia có mức độ siết chặt mạnh nhất, song việc này chủ yếu tập trung vào các cơ sở đào tạo chất lượng thấp.

Các yêu cầu về chứng minh tài chính ở quốc gia này được kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Đồng thời, chính sách cấp giấy phép du học cũng có sự điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng, được xem như một hình thức “thanh lọc” du học sinh.

"Nhìn chung, nhóm học sinh theo học tại các trường top sẽ ít chịu tác động hơn từ các chính sách này. Tuy nhiên, trong những năm tới, mức độ cạnh tranh có thể sẽ gia tăng”, theo nhận xét của bà Diệu Linh.

Trước đó, ngày 13/3, hàng trăm sinh viên bàng hoàng khi Anh dừng cấp visa du học đối với công dân một số nước.

Quyết định tạm dừng cấp visa du học của Chính phủ Anh có thể ảnh hưởng đến hơn 200 sinh viên Sudan chuẩn bị theo học tại khoảng 46 trường đại học trên khắp Vương quốc Anh. Trong số này có nhiều cơ sở đào tạo danh tiếng như Đại học Oxford, Đại học Cambridge và Cao đẳng Hoàng gia London.

Ngày 11/3, Chính phủ Australia cũng chính thức cập nhật các yêu cầu khắt khe đối với hồ sơ thị thực thực hành nghề (visa 407).

Theo quy định mới, ứng viên xin visa thực hành nghề không còn được phép nộp hồ sơ song song như trước. Hệ thống visa sinh viên cũng được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ.

Giới chức trách Úc lý giải những thay đổi này nhằm hỗ trợ cam kết của chính phủ trong việc giảm thiểu tình trạng "tạm trú vĩnh viễn".

Đầu năm 2026, Chính phủ Canada áp dụng cơ chế giới hạn số lượng giấy phép du học, đồng thời yêu cầu phần lớn sinh viên quốc tế phải có thư xác nhận từ tỉnh bang (PAL) trước khi nộp hồ sơ visa.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng thông báo tạm dừng việc xử lý hồ sơ visa định cư đối với người nộp đơn đến từ 75 quốc gia từ ngày 21/1.

Quy định này không áp dụng đối với những trường hợp xin visa không định cư, tức các loại visa tạm thời như du lịch hoặc công tác, vốn chiếm phần lớn tuyệt đối trong số người nộp đơn xin visa.

Tin Gốc: Dân Trí

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 34 quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh ĐH, thạc sĩ, tiến sĩ và số lượng tuyển sinh CĐ ngành giáo dục mầm non, thay thế thông tư năm 2022 (áp dụng khóa tuyển sinh 2027), với những điểm mới được cho là tác động đáng kể tới chỉ tiêu tuyển sinh và kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên (GV) của các trường ĐH.

Theo thông tư này, để xác định số lượng tuyển sinh, GV phải ký hợp đồng làm việc toàn thời gian tối thiểu 3 năm. Điều đó có nghĩa năm 2025 hay 2026 một trường ĐH tuyển được 50 tiến sĩ, 15 thạc sĩ thì số lượng GV mới này không được tính để xác định chỉ tiêu. Quy định mới cũng đưa ra số lượng người học quy đổi trên GV quy đổi không theo nhóm ngành như trước (ví dụ kỹ thuật là 20 sinh viên (SV)/GV, kinh tế 25 SV/GV) mà tính chung là 40 SV/GV cho tất cả nhóm ngành.

Đặc biệt, hệ số quy đổi của GV có chức danh giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS), trình độ tiến sĩ đều bằng 1 trong khi quy định cũ là GS = 5, PGS = 3 và tiến sĩ = 2. Bên cạnh đó thạc sĩ trước đây có hệ số 1 thì giờ giảm còn 0,75.

Tất cả những con số trên mới chỉ thể hiện năng lực đào tạo. Còn số lượng tuyển sinh được tính theo công thức: năng lực đào tạo - quy mô đào tạo + SV tốt nghiệp dự kiến trong năm.

Những điểm nói trên đã tác động trực tiếp tới việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh của các cơ sở giáo dục ĐH. Theo tính toán của một lãnh đạo trường ĐH tại TP.HCM, nếu theo cách tính mới này, chỉ tiêu tuyển sinh các trường có thể sẽ giảm từ 10 - 30%.

Lấy ví dụ, một trường ĐH đào tạo khối ngành kinh tế (có tỷ lệ SV quy đổi trên GV quy đổi là 25 SV/GV) có 5 GS, 10 PGS, 100 tiến sĩ và 80 thạc sĩ. Nếu tính theo cách cũ, thì 5 GS được xác định 5 x 5 x 25 = 650 chỉ tiêu, 10 PGS được tuyển 10 x 3 x 25 = 750 chỉ tiêu, 150 tiến sĩ sẽ được tuyển 100 x 2 x 25 = 5.000 chỉ tiêu, 100 thạc sĩ được tuyển 100 x 25 = 2.500 chỉ tiêu. Tổng chỉ tiêu là 8.900.

Nếu tính theo cách mới (tỷ lệ SV quy đổi trên GV quy đổi là 40 SV/GV), năng lực đào tạo của GS là 5 x 40 = 200 chỉ tiêu, PGS là 10 x 40 = 400 chỉ tiêu, tiến sĩ là 100 x 40 = 4.000; thạc sĩ là 100 x 0,75 x 40 = 3.000. Tổng năng lực đào tạo lúc này là 7.600, tính ra đã giảm tới 1.300. Chưa kể khi tính theo công thức mới, chỉ tiêu = năng lực đào tạo - quy mô đào tạo + SV tốt nghiệp dự kiến, thì số lượng có thể còn giảm thêm.

Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, cho biết: "Thông tư này nhằm siết quy mô đào tạo ĐH để nâng cao chất lượng và tăng quy mô đào tạo sau ĐH (tối thiểu 15% tổng chỉ tiêu). Một trường mà có nhiều GS, PGS, tiến sĩ thì tỷ lệ chỉ tiêu sẽ giảm khá nhiều so với cách tính cũ".

Theo tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, việc xác định số lượng tuyển sinh của nhiều trường sẽ bị thu hẹp hoặc phải tính lại theo hướng thực chất hơn và ít phụ thuộc hơn vào hệ số ưu thế của một số học hàm, học vị cao.

"Trước đây, chỉ cần có một số lượng GS, PGS hoặc tiến sĩ thì tổng số GV quy đổi tăng lên rất mạnh, từ đó kéo theo năng lực đào tạo và chỉ tiêu tuyển sinh tăng tương ứng. Nay khi GS, PGS, tiến sĩ cùng được tính ở mức 1, khoảng chênh lệch đó gần như bị triệt tiêu. Vì vậy, những trường trước đây dựa khá nhiều vào hệ số cao của một đội ngũ GV có học hàm, học vị để xác định chỉ tiêu thì nay sẽ không còn lợi thế như trước. Trong khi những trường có đội ngũ ổn định nhưng không nhiều GS, PGS lại ít bị chênh lệch hơn trước", tiến sĩ Tuấn nhìn nhận.

Nhưng chính vì thế mặt bằng chỉ tiêu giữa các trường sẽ có xu hướng được kéo lại gần nhau hơn. Không còn chuyện cùng một số lượng GV, nhưng chỉ cần cơ cấu học hàm, học vị khác nhau là kết quả chỉ tiêu có thể chênh lệch rất lớn. Với mức quy đổi này kết quả xác định chỉ tiêu sẽ phản ánh sát hơn quy mô đội ngũ thực tế.

Theo tiến sĩ Trần Hữu Duy, cho đến thời điểm hiện tại, quy định GV phải tối thiểu có trình độ thạc sĩ, nên cho dù hệ số quy đổi có giảm thì vai trò của GV có trình độ thạc sĩ là không thay đổi. Tuy nhiên, qua đây cũng có thể thấy quan điểm của Bộ GD-ĐT rất rõ ràng, tiến tới hạn chế GV có trình độ thạc sĩ. Điều này đặt ra nhiệm vụ cho các trường là phải khẩn trương có kế hoạch đào tạo nâng trình độ của GV, nếu không về lâu dài khi Bộ nâng chuẩn GV lên trình độ tiến sĩ thì sẽ rất khó khăn.

Tiến sĩ Võ Văn Tuấn cũng cho rằng quy định mới không hề làm giảm vai trò chính thức của GV trình độ thạc sĩ. Họ vẫn là lực lượng trực tiếp giảng dạy và đóng vai trò quan trọng trong vận hành chương trình đào tạo.

"Ở góc độ quy đổi chỉ tiêu, trọng số của đội ngũ thạc sĩ giảm ảnh hưởng tới những trường vốn dựa nhiều vào thạc sĩ. Nhưng về mặt vận hành, khi hệ số quy đổi thấp hơn, đóng góp của GV thạc sĩ vào năng lực tuyển sinh sẽ giảm so với trước. Điều này có thể dẫn đến việc họ được phân công nhiều hơn ở các học phần cơ bản hoặc đóng vai trò hỗ trợ trong nghiên cứu. Dù vậy, trong các ngành đào tạo mang tính ứng dụng cao, vai trò của GV thạc sĩ, đặc biệt là những người có kinh nghiệm thực tiễn, vẫn không thể thay thế. Vì vậy, vấn đề không phải là giảm vai trò mà là tái định vị vai trò cho phù hợp hơn với yêu cầu phát triển của hệ thống", tiến sĩ Tuấn khẳng định.

PGS-TS Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng Trường ĐH Công thương TP.HCM, nhận định: "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương được thể hiện thông qua các quy định về chuẩn cơ sở giáo dục ĐH, quy định về xác định số lượng người học... theo hướng nâng cao chất lượng đội ngũ GV, đặc biệt là tăng tỷ lệ tiến sĩ. Tuy nhiên, cần có lộ trình phù hợp và phân loại rõ các mô hình ĐH. Nếu áp dụng cứng nhắc có thể dẫn đến giảm chỉ tiêu đào tạo và thiếu hụt nguồn nhân lực cho thị trường lao động".

Để thực hiện chiến lược phát triển đội ngũ GV trình độ cao, trong 3 năm trở lại đây và thời gian tới, Trường ĐH Công thương TP.HCM không tuyển thạc sĩ, chỉ tuyển tiến sĩ trở lên với chính sách đãi ngộ hấp dẫn.

Tiến sĩ Võ Văn Tuấn đánh giá nguồn GV trình độ tiến sĩ ở VN vẫn còn hạn chế, đặc biệt ở các ngành mới hoặc liên ngành, hoặc có những ngành chưa đào tạo tiến sĩ ở trong nước. Khi tiêu chuẩn được nâng lên đồng loạt, các trường sẽ cạnh tranh rất mạnh để thu hút nhân sự, mà số lượng tiến sĩ trong thời gian tới không thể tăng nhanh như trước đây nên dẫn đến chi phí tăng cao và không phải trường nào cũng có lợi thế như nhau.

"Nếu không có sự linh hoạt trong triển khai và lộ trình hợp lý thì các quy định này có thể làm giảm tính năng động và dẫn đến những hệ lụy không mong muốn như méo mó cơ cấu ngành đào tạo, đặc biệt là gia tăng chi phí học tập. Vì vậy, cần có cơ chế điều chỉnh phù hợp theo từng nhóm ngành, từng loại hình cơ sở đào tạo, thì khi đó mục tiêu nâng cao chất lượng mới có thể đạt được mà không làm triệt tiêu động lực phát triển của hệ thống", tiến sĩ Tuấn đề xuất.

"Nước ta hướng tới mục tiêu đó là tốt; tuy nhiên tỷ lệ GV có trình độ tiến sĩ của nước ta hiện nay rất thấp. Do đó Bộ cần phải có lộ trình phù hợp cho các trường để nâng chuẩn trình độ GV, thực hiện ngay sẽ rất phi thực tế. Lộ trình này có thể 5 - 7 năm là phù hợp; hoặc đến năm 2035 là hợp lý nhất", tiến sĩ Trần Hữu Duy nhìn nhận.

Tin Gốc: Thanh Niên