Tại hồ sơ dự thảo chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, mà không cần chờ đến khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự.
Theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành quy định chỉ được miễn trách nhiệm hình sự sau khi có quyết định khởi tố vụ án.
Song, có những tin báo, tố giác tội phạm, trong giai đoạn giải quyết, cơ quan có thẩm quyền đã có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, nhưng vì quy định nên không thể thực hiện, vẫn phải khởi tố vụ án.
Điều này khiến phát sinh các thủ tục tố tụng, không đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn.
Bộ Công an cho rằng, việc bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm (thông qua quyết định không khởi tố vụ án) sẽ giúp giảm số lượng vụ án phải khởi tố không cần thiết, tiết kiệm thời gian, nhân lực, chi phí cho cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án.
Chính sách này còn nâng cao hiệu quả phân hóa xử lý tội phạm, bảo đảm chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; tác động tích cực đối với doanh nghiệp có quản lý hoặc người lao động thuộc diện được miễn trách nhiệm hình sự.
Nếu giải quyết ngay từ giai đoạn tin báo, tố giác tội phạm sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực của việc khởi tố vụ án hình sự đối với uy tín, hoạt động sản xuất, kinh doanh, quan hệ tín dụng, đối tác và thị trường của doanh nghiệp.
Đồng thời, thúc đẩy người vi phạm chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả sớm hơn, qua đó giúp doanh nghiệp (bên bị thiệt hại) nhanh chóng thu hồi tài sản.
Để đảm bảo chặt chẽ, tránh nguy cơ áp dụng không thống nhất, thậm chí bỏ lọt tội phạm, Bộ Công an lưu ý cần quy định rõ căn cứ áp dụng, trách nhiệm chứng minh, sự phê chuẩn hoặc kiểm sát của viện kiểm sát và cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị hại.
Góp ý về dự thảo, Viện KSND tối cao cho rằng, trách nhiệm hình sự là trách nhiệm pháp lý đặt ra đối với người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm được quy định trong bộ luật Hình sự.
Cơ sở để xác định người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hay không phải căn cứ vào quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Không thể áp dụng miễn trách nhiệm hình sự đối với người không có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hoặc không phải là bị can, bị cáo.
“Do đó, nếu muốn miễn trách nhiệm hình sự thì phải căn cứ vào quyết định khởi tố bị can”, Viện KSND tối cao nhận định.
Cơ quan này cũng viện dẫn điều 18 bộ luật Tố tụng hình sự quy định về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự, rằng “khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm khởi tố vụ án, áp dụng các biện pháp do bộ luật này quy định để xác định tội phạm…”. Nếu áp dụng miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trước khi khởi tố bị can thì phải sửa đổi nguyên tắc này.
Phản hồi, Bộ Công an cho rằng, cần phân biệt giữa việc xác định có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự với việc xác định một người là có tội.
Miễn trách nhiệm hình sự trong giai đoạn giải quyết nguồn tin chỉ là xác định có căn cứ pháp lý để không tiếp tục quy trình truy cứu trách nhiệm hình sự, không phải là tuyên bố người đó có tội.
Thực tế, ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, cơ quan có thẩm quyền đã được kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản. Nếu đã có đủ căn cứ thì việc miễn trách nhiệm hình sự ngay ở giai đoạn này là phù hợp, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng, tránh việc phải khởi tố rồi mới đình chỉ.
Cùng cho ý kiến, Văn phòng Chủ tịch nước nhận định bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành chưa quy định căn cứ không khởi tố tương ứng với các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự ở giai đoạn tiền khởi tố. Cần nghiên cứu đồng bộ, tránh tình trạng “luật nội dung đi trước, luật hình thức không theo kịp”.
Bộ Công an tiếp thu, cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện KSND tối cao trong quá trình xây dựng dự án bộ luật Tố tụng hình sự, thống nhất các vấn đề cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm thống nhất.
Pho tượng bằng đá sa thạch, cao 0,82 m, rộng 0,46 m, đặt tại chùa Linh Sơn, phường Quy Nhơn Đông. Tượng được tạc trong tư thế ngồi thiền, tay trái đặt giữa hai chân, tay phải cầm tràng hạt, gương mặt trầm mặc. Dù trải qua hàng trăm năm, nhiều chi tiết vẫn còn khá nguyên vẹn.
Theo các nhà nghiên cứu, đây là tượng thần Shiva của văn hóa Chămpa, có niên đại khoảng thế kỷ XV. Hiện vật mang hình thức độc bản, khác với các tượng Shiva từng phát hiện ở vùng Bình Định cũ, nay thuộc tỉnh Gia Lai. Năm 2018, pho tượng được công nhận là bảo vật quốc gia.
Điểm đặc biệt nằm ở mặt sau tượng, nơi khắc 12 dòng chữ Chămpa cổ. Nội dung bia ký xác định đây là tượng thần Shiva – một trong ba vị thần tối cao của Ấn Độ giáo. Văn bia còn nhắc tới vua Nauk Glaun Vijaya, người được ghi nhận từng đánh thắng người Việt và chiếm vương quốc Brah Kanda.
Sau nhiều thế kỷ, các dòng chữ vẫn hiện rõ trên nền đá phủ màu đỏ sẫm. Sư thầy Thích Thị Hòa, trụ trì chùa Linh Sơn, cho biết mỗi dịp Rằm tháng Giêng, nhiều phật tử đến chùa dùng bột châu sa hoặc thần sa xoa lên bia ký rồi đặt giấy lên mặt đá để in lại chữ cổ cầu may mắn, bình an. Tập tục này đã tồn tại từ rất lâu, người dân tin rằng giữ được dấu in sẽ gặp thuận lợi trong cuộc sống và làm ăn.
Chùa Linh Sơn được xây dựng năm 1913 tại làng chài Hải Giang trên bán đảo Phương Mai, nằm phía đông đầm Thị Nại, sau đó dời về thôn Hội Thành. Qua hơn một thế kỷ và nhiều lần sửa chữa, chùa vẫn giữ nét kiến trúc Phật giáo miền Trung với mái ngói cong, nền cao và không gian hướng biển.
Người dân địa phương quen gọi nơi đây là chùa Phật lồi, gắn với sự tích pho tượng "trồi lên" từ lòng đất. Theo lời kể của các bậc cao niên, nhiều đời trước, một ngư dân trong lúc làm ruộng gần bàu nước đã phát hiện pho tượng nhô lên khỏi mặt đất. Thấy hình dáng giống tượng Phật ngồi thiền, dân làng đưa về lập chùa thờ tự. Từ đó, cái tên "Phật lồi" được truyền miệng đến nay.
Trong cuốn Nước non Bình Định, tác giả Quách Tấn từng nhắc đến ngôi chùa này. Ông mô tả dưới chân núi Hòn Mai có bàu nước ngọt lớn cùng ngôi chùa cổ thờ pho tượng đá xanh lớn bằng người thật, được dân làng phát hiện bên mép bàu.
Pho tượng không chỉ mang giá trị khảo cổ mà còn gắn chặt với đời sống tâm linh của ngư dân Hải Giang. Trước mỗi chuyến ra khơi, nhiều người đến chùa thắp hương cầu biển yên, ghe đầy cá. Với cư dân miền biển, pho tượng là chỗ dựa tinh thần giữa những chuyến đánh bắt đầy rủi ro.
Ông Huỳnh Văn Lưu, 81 tuổi, cho biết từ thời cha ông, người dân đã xem Phật lồi như vị thần bảo hộ làng biển. Nhà nào gặp chuyện không may hay làm ăn thất bát cũng lên chùa cầu khấn. Người đi biển tin rằng được phù hộ thì sóng yên, ghe thuyền trở về an toàn.
Cùng với sự linh thiêng, pho tượng còn gắn với nhiều giai thoại huyền bí. Người già trong làng thường nói vui: "Đố ai đem được tượng Phật lồi ra khỏi làng chài này".
Theo lời kể, khoảng năm 1980 từng có nhóm người từ nơi khác đến định lấy trộm tượng. Tuy nhiên, khi vừa chạm vào, một số người bất ngờ tê cứng chân tay, hoảng loạn bỏ chạy.
Mười chín năm sau, một nhóm săn đồ cổ tiếp tục phá khóa chánh điện để mang tượng đi bán. Nhưng khi khiêng được vài mét, pho tượng bỗng nặng bất thường, nhiều người hợp sức vẫn không thể di chuyển thêm.
Năm 2000, một nhóm thanh niên nghe đồn tượng làm bằng "đồng đen" nên mang búa tới đập phá để bán phế liệu. Sau khi làm vỡ phần đầu, họ phát hiện tượng chỉ là đá xanh nên bỏ đi.
Sáng hôm sau, người dân phát hiện pho tượng nằm bên hông chùa, phần đầu gãy lìa. Sau đó, tượng được đưa trở lại chánh điện và gắn lại bằng xi măng như hiện nay.
Dù bị hư hại, pho tượng vẫn được người dân gìn giữ cẩn thận suốt nhiều năm. Với cư dân miền biển, việc tượng không thể bị mang đi nơi khác là minh chứng cho sự linh thiêng của Phật lồi. Không chỉ là hiện vật quý của văn hóa Chămpa, pho tượng còn gắn với niềm tin, ký ức và hy vọng của nhiều thế hệ ngư dân ven biển miền Trung.
Để kết nối TP.HCM và các địa phương lân cận đến sân bay Long Thành (Đồng Nai), thời gian qua Trung ương và tỉnh Đồng Nai đã triển khai xây dựng hàng loạt đại lộ, tạo nên mạch máu giao thông kết nối vùng, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
Vành đai 3 TP.HCM là dự án quan trọng kết nối vùng Đông Nam bộ với tổng chiều dài 76,34 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, tổng mức đầu tư 75.378 tỉ đồng.
Giai đoạn 1 Vành đai 3 xây dựng 4 làn xe, quy mô hoàn chỉnh là 8 làn xe. Theo kế hoạch, dự án sẽ thông xe toàn tuyến vào 30.6.2026.
Trong đó, phần qua địa bàn Đồng Nai có chiều dài hơn 17 km, từ cầu Nhơn Trạch bắc qua sông Đồng Nai đến cao tốc Bến Lức - Long Thành.
Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành là công trình trọng điểm quốc gia thuộc trục cao tốc Bắc - Nam, nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm phía nam. Cao tốc có tổng chiều dài 57,8 km; đi qua Tây Ninh (2,7 km), TP.HCM (26,4 km) và Đồng Nai (28,7 km). Tổng mức đầu tư là 29.587 tỉ đồng.
Giai đoạn 1, đường có quy mô 4 làn xe cùng 2 làn dừng khẩn cấp. Gian đoạn 2 sẽ mở rộng lên 8 làn xe.
Sau khi hoàn thành và đưa vào khai thác, cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ kết nối giao thông miền Tây qua TP.HCM, đến Đồng Nai và vào sân bay Long Thành, san sẻ lưu lượng giao thông cho quốc lộ 1 và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Theo kế hoạch, trong năm 2026 toàn tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ được khai thác.
Riêng đoạn qua Đồng Nai đã khai thác một đoạn tuyến từ nút giao Phước An đến nút giao quốc lộ 51 từ đầu năm 2025. Người dân từ TP.HCM đi Bà Rịa - Vũng Tàu và ngược lại có thể lưu thông qua đây để vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Đây là con đường trên địa bàn Đồng Nai (đường Tôn Đức Thắng), được nâng cấp, mở rộng từ 2 làn xe lên 10 làn xe. Con đường này xuyên qua trung tâm Nhơn Trạch, kết nối Vành đai 3 TP.HCM đến quốc lộ 51, từ đó tạo trục giao thông hướng về sân bay Long Thành.
Hiện đoạn tuyến từ Vành đai 3 TP.HCM đến trung tâm Nhơn Trạch gần hoàn thành, còn đoạn từ trung tâm Nhơn Trạch ra quốc lộ 51 đang được đẩy nhanh tiến độ, mục tiêu là hoàn thành thông xe kỹ thuật trong tháng 6.2026.
Đây cũng là dự án quan trọng trên địa bàn Đồng Nai, nhằm hoàn thiện hạ tầng kết nối sân bay Long Thành.
Đường 25C có quy mô 8 làn xe, dài 26 km, chạy song song với đường 25B và cũng kết nối với Vành đai 3 TP.HCM.
Điểm đầu của đường là hương lộ 19, điểm cuối là quốc lộ 51, ngay nút giao với đường T1 (đường chạy thẳng vào sân bay Long Thành).
Theo kế hoạch, đường 25C sẽ thông xe kỹ thuật trong tháng 6.2026.
Đây là dự án quan trọng kết nối Đồng Nai với Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TP.HCM, nhằm giảm tải cho quốc lộ 51 vốn thường xuyên ùn ứ.
Dự án dài 54 km, qua Đồng Nai (34,2 km) và TP.HCM (19,8 km), quy mô 4 - 6 làn xe. Dự án được khởi công tháng 6.2023, dự kiến đưa vào khai thác giữa năm 2026.
Dự án được chia làm 3 thành phần. Thành phần 1 do Đồng Nai làm chủ đầu tư hiện thi công chậm hơn, dự kiến quý 2/2026 mới hoàn thành. Còn thành phần 2 (Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư) và thành phần 3 (TP.HCM làm chủ đầu tư) đã cơ bản hoàn thành, dự kiến đưa vào khai thác trước 30.4.2026.
18h chiều 14-5, ông lão bán kem tên là Nguyễn Hữu Phố (86 tuổi, trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) qua đời.
Một người bình thường, làm công việc bình dị, sống cuộc đời bình yên lại trở thành ký ức của nhiều thế hệ. Hàng ngàn status được viết, hành chục ngàn lượt like, bình luận về "ông lão bán kem qua đời" với những ký ức được nhắc nhớ.
Từ chiều qua đến sáng nay, dân mạng Kon Tum như trầm xuống. Lướt mạng xã hội, tin buồn lan đi rất nhanh, không ồn ào nhưng đủ khiến nhiều người chững lại "ông lão bán kem quen thuộc với bao thế hệ đô thị Kon Tum đã qua đời".
Ông lão thân thuộc đến mức người dưng cũng chạnh lòng khi hay ông qua đời. Chị Thủy (41 tuổi, phường Kon Tum) kể "hồi tôi còn nhỏ, mỗi lần thấy xe kem của ông là mừng ghê lắm. Được mẹ mua kem cho ăn. Lớn lên tí, tôi và bạn học tự mua. Giờ tôi mua cho con. Tin ông mất khiến tôi nhớ lại rất nhiều chuyện".
Nhiều người sống ở TP Kon Tum (cũ) vẫn nhớ ông Phố bắt đầu bán kem từ năm 1985, và hình ảnh ông cùng chiếc xe kem thành hình ảnh xuyên qua năm tháng.
Chiếc xe kem cũ rong ruổi qua từng con phố, từng cổng trường, suốt gần bốn thập kỷ.
"Rất nhiều người không biết tên ông, nhưng nhắc đến ông lão bán kem, tôi đảm bảo cả TP Kon Tum (cũ) sẽ biết", chú Hùng (64 tuổi, phường Đăk Bla) nói.
Người ta nhớ về ông không chỉ vì cây kem mát lạnh, mà còn vì cách ông sống. Cái vị ngọt ấy, không chỉ đến từ đường sữa, mà còn từ tấm lòng của người bán và cảm xúc của người thưởng thức.
Nhiều học sinh thế hệ 8X, 9X vẫn nhớ và kể trên mạng về thuở khó nghèo, lũ trẻ con đứa có tiền, đứa không. Thấy cả nhóm đều mua kem, chỉ một đứa đứng nhìn, thương, ông lão gọi lại "miễn phí" cho đứa trẻ ấy. Chỉ vậy thôi, nhưng đủ lấp đầy ký ức nhiều đứa trẻ.
Nhiều người khác thì bình luận rằng dù đã lớn tuổi, "tứ tán" đi làm. Nhưng mỗi mùa Tết, hay dịp trở về trường cũ, cả lớp lại tìm xe kem sữa của ông để mua "vị ngọt" và lì xì cho ông như một cách tri ân người "giữ quá khứ".
Một vòng tròn ký ức cứ thế nối dài, từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành. Từ thế hệ này sang thế hệ khác.
"Đi bán kem cũng vui", ông từng nói khi có người hỏi ông "già rồi sao không nghỉ". Có lẽ chính niềm vui giản dị ấy đã giữ ông đi suốt những con đường, qua bao mùa nắng mưa.
Tin ông mất khiến nhiều người lặng đi. Không ít người nói rằng, đến lúc này họ mới biết tên thật của ông. Phố, cái tên như "vận" vào cuộc đời rong ruổi của ông.
Có người viết: "Ông đi, một nửa Kon Tum buồn thương và hoài niệm". Kèm với những dòng trạng thái như vậy là rất nhiều hình ảnh về ông.
Câu nói "một nửa Kon Tum buồn thương" không phải cường điệu. Bởi trong ký ức nhiều thế hệ, hình ảnh ông gắn với những buổi tan học, những đồng tiền lẻ, những tiếng gọi nhau nơi cổng trường.
Có người đi xa, mỗi lần về Kon Tum lại chạy xe vòng vòng chỉ để tìm ông, như tìm lại một phần tuổi thơ đã mất.
Và rồi tối nay, khi nghe tin ông qua đời, có người đã bật khóc "như con nít", dù họ đang sống cuộc đời của người lớn với bộn bề lo toan.
Cuộc đời ông lặng lẽ như chính cách ông rời đi. Không ồn ào, không phô trương. Nhưng sự ra đi ấy để lại một khoảng trống rất thật.
Một chiếc xe kem cũ, vài cây kem mát lạnh, những thứ tưởng chừng nhỏ bé, lại chứa đựng cả một bầu trời ký ức của bao người.
Trên mạng, người ta rủ nhau đến đường Đào Duy Từ (phường Kon Tum) thắp cho ông một nén nhang. Không chỉ để tiễn một con người, mà còn để tiễn một phần tuổi thơ của chính mình.
Thấy sự tiếc thương tràn ngập mới thấy, có những con người không cần làm điều gì lớn lao, vẫn có thể trở thành một phần của vùng đất.
"Vĩnh biệt ông, người đã mang vị ngọt của tuổi thơ đến cho biết bao thế hệ Kon Tum", một bình luận được viết...
