Video được Eric Daugherty – phóng viên đi cùng đoàn tháp tùng Tổng thống Donald Trump tới Trung Quốc – đăng tải trên nền tảng X.
Người này hài hước viết: “Người hâm mộ thường tiếp cận Musk để xin chụp ảnh cùng, ông ấy liên tục làm những khuôn mặt hài hước”.
Chỉ sau vài giờ đăng tải, video đã thu hút hơn 1,9 triệu lượt xem cùng hàng chục nghìn lượt chia sẻ và bình luận. Điều khiến nhiều người chú ý là “người hâm mộ” xin chụp ảnh cùng Elon Musk thực tế lại là một trong những doanh nhân quyền lực nhất Trung Quốc hiện nay – Lôi Quân – với khối tài sản ước tính hơn 27 tỷ USD.
Là người sáng lập kiêm CEO của Xiaomi, Lôi Quân đã biến một startup (công ty khởi nghiệp) non trẻ thành “ông lớn” về điện thoại di động với hàng trăm triệu người dùng. Ông còn trở thành biểu tượng cho tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo và đổi mới công nghệ Trung Quốc trong kỷ nguyên số.
Từ chàng kỹ sư trẻ đến người kiến tạo đế chế Xiaomi
Lôi Quân (SN 1969) trong một gia đình lao động bình thường tại tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc). Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ niềm đam mê với khoa học và công nghệ. Cha mẹ luôn khuyến khích con trai học tập, nhưng điều kiện kinh tế gia đình không mấy dư dả.
Trong những bài chia sẻ sau này khi thành công, Lôi Quân từng nhắc lại những ngày tháng học tập dưới ánh đèn dầu khi điện còn hiếm hoi tại làng quê. Chính những trải nghiệm này đã hình thành tính kỷ luật và tinh thần tự lập ở ông.
Lôi Quân tốt nghiệp Đại học Hồ Nam, chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm, và tiếp tục theo đuổi công nghệ thông tin. Trong những năm đầu sự nghiệp, Lôi Quân gia nhập Kingsoft, một trong những công ty phần mềm hàng đầu Trung Quốc.
Tại môi trường này, ông trải qua nhiều vị trí, từ lập trình viên đến giám đốc điều hành, đóng góp quan trọng vào việc đưa Kingsoft trở thành tên tuổi lớn trong ngành phần mềm Trung Quốc.
Những năm tháng làm việc tại Kingsoft cũng giúp Lôi Quân học được kỹ năng quản lý đội nhóm, phát triển sản phẩm và cách cân bằng giữa kỹ thuật và kinh doanh. Đây đều là những bài học quý giá ông áp dụng cho Xiaomi sau này.
Hành trình lập nghiệp và thành lập Xiaomi
Năm 2010, ở tuổi 41, Lôi Quân chính thức sáng lập Xiaomi với tầm nhìn rõ ràng: “Tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, trải nghiệm tuyệt vời nhưng vẫn hợp lý về giá, để ai cũng có thể sở hữu công nghệ tiên tiến”.
Khởi đầu, Xiaomi chỉ là một startup nhỏ với vài chục nhân viên và nguồn vốn hạn chế. Tuy nhiên, với chiến lược khôn ngoan là bán hàng trực tuyến và xây dựng cộng đồng người dùng trung thành, Lôi Quân đã đưa doanh nghiệp của mình chạm tay vào thành công liên tiếp.
Khác với các hãng điện thoại di động lớn, Xiaomi chú trọng vào trải nghiệm người dùng và lắng nghe phản hồi từ cộng đồng. Ông nói: “Hãy làm sản phẩm như thể bạn đang tặng nó cho người thân của mình”. Triết lý kinh doanh này phản ánh tầm nhìn của Lôi Quân về chất lượng và sự tận tâm, đây là yếu tố khiến ông tiếp cận với phần lớn người tiêu dùng tại Trung Quốc.
Trong những năm đầu, Xiaomi đối mặt vô vàn thử thách. Công ty từng rơi vào tình trạng “tiền sắp cạn”, nhân viên phải làm việc liên tục với cường độ cao. Tuy nhiên, Lôi Quân không ngừng khích lệ đội ngũ: “Thành công không đến ngay lập tức, nhưng nếu kiên trì và không ngừng học hỏi, chúng ta sẽ tạo ra điều khác biệt”.
Dưới sự dẫn dắt của Lôi Quân, Xiaomi không chỉ dừng lại ở điện thoại di động. Ông mở rộng sản phẩm sang TV, tai nghe, robot hút bụi, camera an ninh, hệ sinh thái “nhà thông minh”. Mỗi sản phẩm đều hướng đến trải nghiệm người dùng hoàn hảo và giá cả hợp lý.
Chiến lược này giúp Xiaomi trở thành một trong những thương hiệu điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới, cạnh tranh trực tiếp với Apple và Samsung. Tính đến nay, Xiaomi xuất khẩu sản phẩm sang hàng chục quốc gia, chiếm thị phần lớn tại Ấn Độ, Đông Nam Á và châu Âu.
Không chỉ phát triển về sản phẩm, Xiaomi còn mở rộng sang các dịch vụ trực tuyến, bao gồm nền tảng phần mềm MIUI, cửa hàng ứng dụng, dịch vụ thanh toán và dịch vụ đám mây, tạo nên hệ sinh thái khép kín giúp người dùng gắn bó lâu dài với thương hiệu.
Dưới bàn tay của Lôi Quân, Xiaomi đạt nhiều cột mốc quan trọng. Năm 2014, công ty trở thành startup giá trị nhất thế giới với vốn hóa hơn 45 tỷ USD, liên tiếp lọt top 5 thương hiệu điện thoại thông minh hàng đầu toàn cầu.
Lôi Quân nhiều lần được các tạp chí danh tiếng như Forbes và Fortune vinh danh là nhà lãnh đạo kinh doanh ảnh hưởng nhất châu Á. Xiaomi trở thành hình mẫu cho mô hình “Internet + sản phẩm chất lượng giá rẻ”, mở ra hướng đi mới cho ngành điện tử tiêu dùng Trung Quốc.
Bên cạnh kinh doanh, Lôi Quân tích cực tham gia hoạt động từ thiện và đầu tư vào các startup công nghệ, hỗ trợ thế hệ doanh nhân trẻ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Trung Quốc.
Đời tư kín tiếng và triết lý sống
Lôi Quân khá kín tiếng về đời tư. Ông kết hôn và có gia đình, nhưng hiếm khi chia sẻ trước truyền thông. Phong cách sống của ông phản ánh triết lý làm việc và lãnh đạo, đó chính là kỷ luật, giản dị và tập trung vào giá trị cốt lõi.
Một trong những châm ngôn nổi tiếng của Lôi Quân là: “Nếu bạn muốn đi nhanh, đi một mình. Nếu muốn đi xa, đi cùng mọi người”. Với suy nghĩ này, ông thường nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ và cộng đồng người dùng. Theo Lôi Quân, sự gắn kết giữa công ty, nhân viên và người dùng là chìa khóa để tạo ra sản phẩm thành công và bền vững.
Ông cũng tin tưởng vào triết lý kiên trì và học hỏi từ thất bại: “Không ai thành công chỉ nhờ may mắn. Nỗ lực, kiên nhẫn và khả năng học hỏi từ thất bại sẽ đưa bạn đến đích”.
Triết lý này được Lôi Quân áp dụng trong từng quyết định kinh doanh, từ việc mở rộng sản phẩm, chiếm lĩnh thị trường quốc tế cho tới cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Xiaomi.
Lôi Quân đã trở thành minh chứng sống động cho tinh thần khởi nghiệp dám nghĩ dám làm, kiên trì và đổi mới không ngừng. Doanh nhân người Trung Quốc không chỉ tạo ra sản phẩm công nghệ xuất sắc mà còn truyền cảm hứng cho hàng triệu doanh nhân trẻ trên toàn cầu.
Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
Từ năm 2023, phụ huynh và nhà trường của thị trấn Greystones, hạt Wicklow thực hiện sáng kiến mang tên "It Takes a Village" (Cần cả một cộng đồng). Mục tiêu là không cho trẻ em tiếp xúc với điện thoại thông minh trước khi lên cấp hai (13 tuổi), nhằm bảo vệ các em trước áp lực của mạng xã hội. Mô hình này thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia châu Âu.
Dù không mang tính bắt buộc về mặt pháp lý, 70% phụ huynh có con học tiểu học tại đây đã ký cam kết không mua điện thoại thông minh cho con.
Bà Rachel Harper, hiệu trưởng Trường Tiểu học St Patrick, người khởi xướng dự án, cho biết ý tưởng hình thành sau đại dịch Covid-19. Khi học sinh trở lại lớp, bà nhận thấy sự căng thẳng gia tăng ở nhóm trẻ 8-9 tuổi.
Harper liên lạc với hiệu trưởng của 7 trường tiểu học ở Greystones để cùng tiến hành khảo sát thông qua phụ huynh. Hơn một nửa số phiếu trả lời cho biết con cái họ mắc hội chứng lo lắng, nhiều người đã đưa con đi khám tâm lý. Một số lớn phụ huynh nói "ngay cả việc đưa con đến lớp cũng là một thách thức".
Từ kết quả này, Rachel Harper quyết định cần phải hành động. Nhưng nếu chỉ "cấm" ở từng gia đình hoặc từng trường, hiệu quả sẽ thấp. Bà đề nghị thị trấn đồng loạt "nói không" với việc cho trẻ dùng smartphone.
"Chúng tôi không tước đi quyền lợi của trẻ, mà chỉ muốn trì hoãn thời điểm các em dùng thiết bị cá nhân cho đến khi có đủ kỹ năng tự bảo vệ mình trong không gian mạng", bà Harper nói.
Sau các buổi họp tại nhà hát thị trấn với sự tham gia của đại diện gia đình, bác sĩ và các tổ chức xã hội, các hiệu trưởng trường tiểu học trong vùng đã ký thư ủng hộ quy tắc. Để giúp trẻ rời xa màn hình, chính quyền địa phương tổ chức thêm nhiều hoạt động thay thế như tiệc trên bãi biển không dùng thiết bị công nghệ, mở các quán cà phê giao lưu trực tiếp và tăng cường câu lạc bộ thể thao.
Hướng đi của Greystones được củng cố bởi các nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu của Imperial College London cho thấy trẻ dùng mạng xã hội trên ba giờ mỗi ngày có nguy cơ mắc trầm cảm và lo âu cao. Các nền tảng này được thiết kế để giữ chân người dùng dựa trên cơ chế dopamine, khiến trẻ liên tục kiểm tra thông báo và rơi vào trạng thái "sợ bỏ lỡ" (FOMO).
Nỗ lực của Greystones đi ngược lại xu hướng chung tại Ireland. Theo báo cáo năm 2023 của tổ chức CyberSafeKids, 93% trẻ em 8-12 tuổi nước này sở hữu thiết bị thông minh cá nhân. Gần 25% trẻ 6 tuổi đã có điện thoại thông minh và tỷ lệ này vọt lên 74% ở nhóm 12 tuổi.
Khi mới ra đời, mô hình của Greystones từng bị hoài nghi là thiếu thực tế. Tuy nhiên, việc bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến hiện trở thành vấn đề toàn cầu. Trong khi Australia đã cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi và nhiều nước châu Âu cân nhắc giới hạn độ tuổi, phụ huynh tại Greystones đã chọn cách tự vạch ra ranh giới ngay từ gia đình, với quan điểm cần sức mạnh của cả cộng đồng để nuôi dạy một đứa trẻ.
Tại Ấn Độ, một người đàn ông hơn 30 tuổi không uống rượu, thường xuyên duy trì vận động, đã đến bệnh viện khám vì tình trạng mệt mỏi kéo dài. Kết quả chẩn đoán khiến anh bàng hoàng: gan nhiễm mỡ nặng.
Theo Times of India, trong nhiều năm, gan nhiễm mỡ thường bị gắn với rượu bia. Tuy nhiên, quan niệm này đang dần lỗi thời. Các bác sĩ hiện ghi nhận một xu hướng khác: nhiều người không uống rượu vẫn xuất hiện tổn thương gan nghiêm trọng.
Điều này cho thấy nguyên nhân không chỉ nằm ở rượu mà còn liên quan đến chế độ ăn hiện đại và thói quen sinh hoạt thường ngày.
Một hiểu lầm phổ biến là chỉ cần ăn đồ nấu tại nhà, tránh rượu bia và vận động ở mức vừa phải là đủ để bảo vệ sức khỏe. Thực tế, cơ thể phản ứng với nhiều yếu tố hơn.
Bác sĩ Apurva Pande, Phó Giám đốc kiêm Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Yatharth (Ấn Độ), cho biết: "Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa là tình trạng tích tụ mỡ dư thừa trong gan, chủ yếu do chế độ ăn hiện đại và lối sống ít vận động. Ngay cả những người không uống rượu vẫn có thể bị tổn thương gan nghiêm trọng nếu tiêu thụ nhiều carbohydrate tinh chế, thực phẩm siêu chế biến và đường ẩn, kết hợp với ít vận động".
Một bữa sáng với yến mạch đóng gói, nước ép trái cây và bánh mì nâu có thể trông cân bằng nhưng lại chứa nhiều đường ẩn hoặc carbohydrate tinh chế. Vấn đề không nằm ở một bữa ăn đơn lẻ mà ở sự lặp lại hằng ngày. Trà ngọt, đồ ăn đóng gói, ăn khuya và thói quen ngồi lâu khiến gan dần tích tụ mỡ.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Nutrition cho thấy việc tiêu thụ nhiều carbohydrate và thực phẩm chế biến có liên quan chặt chẽ đến các rối loạn chuyển hóa, bao gồm gan nhiễm mỡ.
Tổ chức Y tế Thế giới cũng cảnh báo chế độ ăn giàu đường tự do và thực phẩm siêu chế biến đang thúc đẩy các bệnh không lây nhiễm trên toàn cầu.
Ông Vinit Shah, chuyên gia về gan và mật tại Bệnh viện Ruby Hall, Pune, Maharashtra (Ấn Độ), đã chia sẻ cách thay đổi lối sống để ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ.
Ăn uống cân bằng
Thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa, đường, calo có thể gây gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn cân bằng, giàu trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc giúp giảm mỡ gan. Thay vì sử dụng thức uống nhiều đường, bạn cũng nên thay thế bằng nước và trà thảo dược.
Vận động thường xuyên
Để bảo vệ sức khỏe gan, bạn cần tập thể dục thường xuyên ít nhất 30 phút mỗi ngày, kết hợp các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần hạn chế ngồi lâu, việc thường xuyên đứng dậy vận động nhẹ nhàng sẽ giúp tăng cường lưu thông máu và trao đổi chất.
Béo phì, đặc biệt là mỡ thừa tích tụ ở bụng, là nguyên nhân chính dẫn đến gan nhiễm mỡ, phổ biến ở giới trẻ.
Để phòng ngừa bệnh, bạn cần duy trì cân nặng hợp lý bằng chế độ ăn uống khoa học và tập luyện thường xuyên.
Hạn chế uống rượu bia
Uống quá nhiều rượu bia, đặc biệt là ở người trẻ tuổi, cũng là nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ.
Để bảo vệ sức khỏe gan, chúng ta cần hạn chế hoặc kiêng hoàn toàn rượu bia. Đặc biệt, những người bị gan nhiễm mỡ nên tuyệt đối tránh xa bia rượu để ngăn ngừa tổn thương gan.
Kiểm soát đường huyết
Kháng insulin và tiểu đường, thường gặp ở người béo phì và ít vận động, là những yếu tố nguy cơ cao dẫn đến gan nhiễm mỡ.
Chúng ta cần hạn chế lượng carbohydrate nạp vào, ưu tiên các loại carbohydrate phức hợp giúp ổn định đường huyết và cải thiện chức năng gan hiệu quả.
