Tối 15-5, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà đã tham dự tiệc chiêu đãi kỷ niệm Ngày châu Âu (Europe Day) 2026 do Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam tổ chức.
Đến dự còn có Phó giám đốc Sở Ngoại vụ TP.HCM Nguyễn Minh Quế; Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam Julien Guerrier; tổng lãnh sự, đại biểu các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Julien Guerrier cho biết quan hệ giữa EU và Việt Nam đã phát triển sâu rộng trong nhiều thập niên qua.
Kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực năm 2020, thương mại song phương đã tăng hơn 50%, góp phần tái định hình quan hệ kinh tế và mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, người dân hai bên.
Theo ông Guerrier, EU hiện là nhà cung cấp ODA lớn nhất cho Việt Nam thông qua chiến lược “Cửa ngõ toàn cầu” và quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), nhằm hỗ trợ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Đại sứ EU cho biết vào tháng 1, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã thăm Hà Nội, qua đó nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Ông Guerrier khẳng định EU là “đối tác vững chắc và ổn định” của Việt Nam trong các lĩnh vực như năng lượng, hạ tầng giao thông, vật liệu chiến lược, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Ông cho biết hiện có khoảng 1 triệu người gốc Việt đang sinh sống trong cộng đồng tại 27 quốc gia thành viên EU, đóng vai trò cầu nối giữa hai bên.
Đại sứ EU cũng cho biết ngày càng nhiều người Việt Nam đến châu Âu để du lịch, học tập thông qua chương trình Erasmus+, nghiên cứu thông qua chương trình Horizon Europe và trải nghiệm trực tiếp châu Âu.
Ông Guerrier cũng cho rằng trong bối cảnh thế giới đối mặt biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và bất ổn địa chính trị, các quốc gia không thể hành động đơn lẻ.
EU đang thúc đẩy các quan hệ đối tác “mạnh mẽ, công bằng và hướng tới tương lai” tại Mỹ Latin, khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, châu Phi và đặc biệt là ASEAN.
Trong đó, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có nhiều hiệp định với EU hơn bất kỳ nước nào trong khu vực.
Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cho biết Ngày châu Âu không chỉ kỷ niệm Tuyên bố Schuman năm 1950 – nền tảng cho sự ra đời của EU – mà còn tôn vinh tinh thần hòa bình, thống nhất, hợp tác và phát triển.
Ông Hà nhấn mạnh sau hơn 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam – EU đã trở thành một trong những mối quan hệ năng động và có chiều sâu nhất của EU với một quốc gia ASEAN.
Theo lãnh đạo TP.HCM, sau hơn 5 năm thực thi EVFTA, thương mại song phương Việt Nam – EU duy trì mức tăng trưởng trung bình 10% mỗi năm và đạt 76 tỉ USD vào năm 2025.
Ông Hà cho biết việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU lên Đối tác chiến lược toàn diện đầu năm 2026 đã mở ra chương mới cho hợp tác song phương.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, TP.HCM hiện là một trong những địa phương đi đầu trong phát triển quan hệ hợp tác với EU và các nước thành viên.
TP hiện có hơn 2.700 dự án đầu tư còn hiệu lực từ các doanh nghiệp châu Âu.
Ông Hà cho rằng sau khi mở rộng không gian phát triển cùng Bình Dương cũ và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, TP.HCM có thêm nhiều dư địa hợp tác với các đối tác EU trong các lĩnh vực như thương mại – đầu tư, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics xanh, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và ứng phó biến đổi khí hậu.
Lãnh đạo TP.HCM cũng cảm ơn phái đoàn EU, các cơ quan đại diện ngoại giao, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam cùng cộng đồng doanh nghiệp EU đã đồng hành với sự phát triển của TP trong nhiều thập niên qua.
Ông Nguyễn Lộc Hà bày tỏ mong muốn quan hệ TP.HCM – EU tiếp tục phát triển, góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU trở thành “hình mẫu, câu chuyện thành công của quan hệ hợp tác bình đẳng, hòa bình và cùng phát triển” như phát biểu của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa.
"Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới những lời đe dọa. Trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn đàm phán hòa bình của Tehran, viết trên mạng xã hội ngày 20/4.
Ông Ghalibaf cáo buộc Tổng thống Donald Trump muốn "biến đàm phán thành nơi Iran phải đầu hàng hoặc lấy cớ để Mỹ tiếp diễn xung đột", chỉ trích lệnh phong tỏa cảng biển do Washington áp đặt là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Tehran.
Trong khi đó, Tổng thống Trump vẫn thể hiện tự tin rằng Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nếu điều này không diễn ra. "Họ sẽ đàm phán thôi. Nếu không làm như vậy, họ sẽ gặp phải những vấn đề chưa từng có trước đây", ông nói ngày 20/4.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ hy vọng Iran sẽ đạt được "thỏa thuận công bằng và tái thiết lại đất nước", thêm rằng khi Tehran "sẽ không còn vũ khí hạt nhân" khi làm được điều này.
Theo các nguồn thạo tin, Phó tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến lên đường đến Pakistan trong ngày 21/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran. Khả năng sự kiện diễn ra vẫn rất mong manh, do hai bên liên tục có những lời lẽ gay gắt nhằm vào đối phương.
Iran cũng chưa xác nhận có tham gia đàm phán hay không. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì "sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử" đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích "những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng" từ các quan chức Mỹ.
Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, Mỹ - Iran mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Theo đánh giá của tình báo Mỹ được New York Times dẫn lại cuối tuần trước, Iran vẫn đủ năng lực quân sự để đe dọa hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, dù ngành công nghiệp vũ khí của nước này đã bị tổn hại đáng kể trong xung đột với Mỹ - Israel.
Các quan chức Mỹ ước tính kho UAV tầm xa của Iran còn khoảng 40% so với trước chiến sự. Dù có thể bị tàu chiến đánh chặn, số UAV này vẫn được xem là mối đe dọa lớn đối với tàu thương mại. Iran còn duy trì khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa tại thời điểm ngừng bắn, sau đó khôi phục thêm khoảng 100 tổ hợp, đạt năng lực vận hành khoảng 60% so với trước xung đột.
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30.4 đưa ra tuyên bố mới về cuộc xung đột với Mỹ, với giọng điệu thách thức vẫn giữ nguyên kể từ khi lên nắm quyền sau cái chết của cha ông, cố Lãnh tụ Ali Khamenei trong các cuộc không kích mở màn cuộc chiến.
Theo AP, ông Khamenei nói rằng nơi duy nhất người Mỹ thuộc về ở vịnh Ba Tư là "dưới đáy biển" và rằng một "chương mới" đang được viết nên trong lịch sử khu vực.
Những lời lẽ trong tuyên bố của ông Khamenei cho thấy các vấn đề hạt nhân và chương trình tên lửa đạn đạo của Iran sẽ không bị đánh đổi. Tại các vòng đàm phán, Mỹ đã yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa nhưng Tehran cự tuyệt.
"Chín mươi triệu người Iran tự hào và đáng kính trong và ngoài nước coi tất cả các năng lực dựa trên bản sắc, tinh thần, con người, khoa học, công nghiệp và công nghệ của Iran, từ công nghệ nano và công nghệ sinh học đến năng lực hạt nhân và tên lửa, là tài sản quốc gia, và sẽ bảo vệ chúng giống như cách họ bảo vệ vùng biển, đất liền và không phận của đất nước", ông Khamenei nói.
Lãnh tụ tối cao Iran gọi Mỹ là "kẻ thù lớn nhất" và kêu gọi người Mỹ không nên can thiệp vào vịnh Ba Tư.
Vị lãnh đạo cho rằng Mỹ đã phải chịu một thất bại nhục nhã và tuyên bố Iran đang nắm quyền kiểm soát tại eo biển Hormuz, đáp lại cảnh báo từ Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng lệnh phong tỏa biển có thể được kéo dài trong nhiều tháng tới.
"Mọi nỗ lực áp đặt lệnh phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố cùng ngày, cảnh báo rằng việc phong tỏa của Mỹ sẽ "gây gián đoạn cho sự ổn định lâu dài ở vịnh Ba Tư", theo AFP.
Những phát biểu của các lãnh đạo Iran được đưa ra trong bối cảnh ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này đang bị siết chặt bởi lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ.
Song song đó, nền kinh tế thế giới cũng đang chịu áp lực khi Iran duy trì sự kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu thô toàn cầu. Giá dầu thô Brent trong ngày 30.4 được giao dịch ở mức cao nhất là 126 USD/thùng.
Cú sốc đối với nguồn cung và giá dầu đang gây áp lực lên ông Trump, người đã đưa ra một kế hoạch mới để mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, trong phát biểu của mình, ông Khamenei ngụ ý rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát đối với tuyến đường thủy này. Iran được cho là đã thu phí 2 triệu USD/tàu khi đi qua eo biển này.
Ông nói rằng việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz sẽ làm cho vùng Vịnh an ninh hơn, và rằng "các quy tắc pháp lý và cách quản lý mới" của Tehran đối với eo biển sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các quốc gia trong khu vực.
Cũng theo ISNA, giá trị tiền rial của Iran đã giảm gần 15% trong 2 ngày qua, sau nhiều tuần ổn định do nhu cầu đối với các loại tiền tệ khác bị hạn chế bởi tình hình xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran, và kỳ nghỉ tết cổ truyền của Iran.
Các trang web theo dõi tiền tệ của Iran cho thấy tỷ giá dao động từ 1.760.000 đến 1.810.000/USD, theo Reuters.
Sự gia tăng đột biến về giá trị của các loại tiền tệ nước ngoài, trong đó có euro và dirham của UAE, sẽ ổn định trở lại khi những hợp đồng tiền tệ giữa các tổ chức Iran được kích hoạt và nhiều ngoại tệ mạnh hơn được đưa ra thị trường mở.
Một thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực từ ngày 8.4. Tuy nhiên, việc Washington quay trở lại chính sách gây áp lực kinh tế bằng cách phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa đến và đi từ các cảng của Iran ở vùng Vịnh đã khiến Tehran khó thu được ngoại tệ thông qua xuất khẩu.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào cơ sở hạ tầng ở Iran cũng đã gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế bằng cách buộc Tehran phải tạm ngừng xuất khẩu thép và các sản phẩm hóa dầu, vốn là những nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với quốc gia đang hứng phải nhiều lệnh cấm vận này, theo Reuters.
Theo ngân hàng trung ương Iran, tỷ lệ lạm phát hằng năm trong 30 ngày từ ngày 20.3 đến ngày 20.4 là 65,8%, một xu hướng có khả năng tăng vọt khi tiền Iran suy yếu và Tehran phải đối mặt với nhu cầu tái thiết.
Trong năm ngoái, nhiều yếu tố như bất ổn địa chính trị đã khiến tiền rial của Iran mất khoảng 70% giá trị so với USD, dẫn tới các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc, theo Reuters.
