Các chuyên gia từ Đại học Harvard, Stanford và Dartmouth ngày 14/5 công bố nghiên cứu về “Bảng điểm Giáo dục”. Trong đó, họ phân tích điểm thi môn Đọc hiểu và Toán của học sinh từ lớp 3 đến lớp 8 tại hơn 100 học khu trên khắp nước Mỹ, trong giai đoạn 2009-2025.
So với một thập kỷ trước, điểm Đọc hiểu năm 2025 đã giảm ở 83% học khu có dữ liệu, trong khi con số này ở môn Toán là 70%.
Đáng chú ý, nghiên cứu chỉ ra sự đi xuống này không chỉ do đại dịch Covid-19 mà đã bắt đầu từ năm 2013. Đến năm ngoái, điểm Đọc hiểu của học sinh lớp 8 đã chạm mức thấp nhất kể từ năm 1990.
“Đại dịch dường như đã khiến học sinh trở nên kém Toán nhanh hơn. Còn với Đọc hiểu, tỷ lệ điểm sụt giảm hàng năm cả trước, trong và sau đại dịch là như nhau”, nhóm nghiên cứu nhận định.
Tom Kane, giám đốc Trung tâm nghiên cứu chính sách giáo dục tại Harvard, gọi hiện tượng này là một cuộc “suy thoái học tập”. Theo ông, tình trạng này bắt đầu từ một thập kỷ trước, khi mạng xã hội bắt đầu xâm chiếm cuộc sống của trẻ em.
Ngoài ra, các tác giả nhận định một lý do nữa là đạo luật “Không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau” bị chấm dứt ở Mỹ vào năm 2015, sau hơn 10 năm có hiệu lực. Các trường không còn chịu áp lực phải kiểm tra và báo cáo sát sao tiến độ của học sinh, dẫn đến kết quả dần đi xuống.
Những nguyên nhân khác là tình trạng học sinh nghỉ học kéo dài và thiếu hụt các cải cách về kỹ năng đọc viết.
Dù kết quả nghiên cứu gây lo ngại, Elaine Allensworth, giám đốc điều hành Hiệp hội nghiên cứu trường học thuộc Đại học Chicago, cho rằng đây chưa phải là một cuộc khủng hoảng.
“Điểm số sụt giảm không có nghĩa là học sinh không có năng lực. Đây là vấn đề cần lưu tâm hơn là hoảng loạn”, bà Allensworth nhận định. Chuyên gia này nhấn mạnh thay vì gây áp lực, xã hội cần tìm cách hỗ trợ học sinh để các em tăng hứng thú với việc đến trường và xử lý các yếu tố đang làm giảm hiệu quả học tập.
Ở một số học khu mà điểm số của học sinh được cải thiện, như ở thủ đô Washington, các trường đã có nhiều biện pháp như kiểm tra hàng tuần, thu điện thoại trong giờ học, dạy kèm cho học sinh yếu, tăng tiền thưởng cho giáo viên dạy tốt,…
Tin Gốc: Vnexpress

Theo bạn, ba từ trên có cách phát âm như thế nào?
A. Đọc tách từng âm rõ ràng như trên mặt chữ
B. Các âm ở giữa đọc nhẹ và nhanh, gần như bị "nuốt"
Xem đáp án >>
Tin Gốc: Vnexpress

Chia sẻ trong Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nhấn mạnh sự khác biệt giữa quy định nguồn tuyển với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (ngưỡng điểm sàn xét tuyển).
GS Thảo cho hay, theo điều 6 quy chế tuyển sinh, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này áp dụng đối với TS thi tốt nghiệp từ năm 2026 (không áp dụng với TS thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước và không áp dụng đối với TS được đặc cách xét tốt nghiệp THPT).
Trong khi đó, điều 9 quy chế quy định ngưỡng đầu vào các chương trình đào tạo với 3 lĩnh vực đặc thù gồm: đào tạo giáo viên, đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Căn cứ trên ngưỡng quy định chung của Bộ GD-ĐT, các trường xác định và công bố ngưỡng đầu vào cho các chương trình đào tạo và phương thức tuyển sinh trước thời gian kết thúc đăng ký dự tuyển. TS xét tuyển vào các ngành thuộc những lĩnh vực trên cần đạt từ ngưỡng điểm này mới đủ điều kiện xét tuyển.
Như vậy với quy định năm nay, TS cần chú ý quy định nguồn tuyển với mọi ngành và phương thức xét tuyển. Nếu không đạt từ 15 điểm 3 môn theo quy định trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS không đủ điều kiện xét tuyển các ngành trình độ ĐH mà phải tham gia các bậc học thấp hơn. Riêng với 3 lĩnh vực đặc thù (sức khỏe, sư phạm, luật), TS cần đạt đủ ngưỡng theo quy định mới được tham gia xét tuyển, ngưỡng này cao hơn so với các ngành còn lại ở tất cả các phương thức.
Dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH năm 2026 của Bộ GD-ĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương thức xét tuyển (tổ hợp, bài thi độc lập) với các cơ sở đào tạo.
Theo đó, các tổ hợp môn hoặc bài thi đánh giá độc lập dùng để xét tuyển phải được xây dựng một cách khoa học, thực tiễn và đảm bảo lựa chọn được TS có kiến thức nền tảng cùng năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đào tạo. Trường hợp chương trình đào tạo yêu cầu kiến thức nền tảng ở một môn học nhất định thì cơ sở đào tạo cần phải quy định ngưỡng đầu vào đối với môn học đó để bảo đảm TS đã được học môn học đó ở bậc THPT. Ví dụ, chương trình đào tạo ngành y khoa có yêu cầu kiến thức nền tảng là môn sinh học thì cần quy định điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT.
Cũng theo dự thảo, cơ sở đào tạo phải quy định tỷ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan đến chương trình đào tạo mà TS cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển chương trình đào tạo toán học bằng bài thi đánh giá độc lập, cơ sở đào tạo cần quy định rõ tỷ lệ điểm phần toán học trong bài thi. Tuy nhiên, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các ngành đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản, ví dụ học ngôn ngữ Pháp từ đầu hay các ngành như sư phạm công nghệ hoặc sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng lưu ý việc nhân, chia hệ số đối với các môn trong tổ hợp xét tuyển đối với các phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT bảo đảm môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.
Ví dụ, tổ hợp xét tuyển gồm toán-lý-Anh thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 1/3. Tổ hợp sử dụng 3 môn trong đó toán x 2 + lý x 1 + Anh x 1 thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 2/4. Phân tích quy định này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý điều này có nghĩa là trong bất kỳ tổ hợp môn xét tuyển nào cũng phải có 1 trong 2 môn toán hoặc ngữ văn và chiếm trọng số 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển.
"Hiểu theo một cách đơn giản là trong tổ hợp môn xét tuyển cần có môn toán hoặc môn ngữ văn và chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển chứ không phải điểm thi môn toán hoặc môn ngữ văn chiếm 1/3 trong tổng số điểm xét tuyển", tiến sĩ Hải nói thêm.
Cũng tại hội nghị nói trên, đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nêu nguyên tắc xét tuyển năm nay. Cụ thể, nguyên tắc xét chọn bình đẳng theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký trừ 2 trường hợp. Thứ nhất là cùng điểm xét ở cuối danh sách, thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Thứ hai là cùng điểm xét ở cuối danh sách, điểm cộng bằng nhau, ưu tiên nguyện vọng cao hơn.
Với điểm mới này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết quy định phù hợp khi xét ưu tiên TS có điểm thực tế cao hơn trong trường hợp đồng điểm. Bởi lẽ khi ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn nghĩa là tổng điểm xét tuyển thực tế TS cao hơn TS còn lại.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Nhân, quy định này sẽ tác động nhiều ở những ngành/chương trình đào tạo thu hút nhiều TS quan tâm mà chỉ tiêu hạn chế, một số ngành đặc thù khối y dược, sư phạm, các ngành công nghệ chiến lược… Hầu hết các ngành còn lại, các trường chỉ đưa ra quy định tiêu chí phụ dự phòng sử dụng trong trường hợp cần thiết. Ví dụ, năm nay tiêu chí phụ xét ưu tiên TS trong trường hợp đồng điểm vào Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM là ưu tiên TS có điểm toán cao hơn. Tiêu chí phụ này áp dụng với tất cả các ngành bởi toán cũng là môn bắt buộc trong tổ hợp mọi xét tuyển năm nay.
Cùng cách xử lý này, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đưa ra tiêu chuẩn phụ dùng để xét trong trường hợp các TS có tổng điểm xét tuyển bằng nhau, được xếp ưu tiên theo điểm thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026. Ngoài ra, trường còn áp dụng các quy tắc xử lý TS đồng điểm của hệ thống xét tuyển Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó, Trường ĐH Y dược TP.HCM đã công bố tiêu chí phụ trong trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách. Cụ thể là thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách và có điểm cộng bằng nhau, trường tiếp tục xét ưu tiên đối với các TS có thứ tự ưu tiên nguyện vọng cao hơn…
Tin Gốc: Thanh Niên

Năm nay, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức 2 đợt thi đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh. Ở đợt đầu tiên ngày 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực với sự tham gia của 133.489 thí sinh (TS), đạt tỷ lệ dự thi 98,33% so với số đăng ký. Bước sang đợt 2, số lượng TS đăng ký bất ngờ tăng mạnh vượt mốc lịch sử sau 8 năm tổ chức kỳ thi.
Trong số 172.622 TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay, có 109.957 TS đã tham dự đợt 1 và chỉ 59.978 TS mới đăng ký dự thi đợt 2. Có trên 82% TS đăng ký dự thi đợt 2 từng tham gia đợt 1 kỳ thi này. So với đợt 2 năm 2025 với 97.387 TS, số lượng đăng ký đợt 2 năm nay tăng 77,25% và vượt xa hơn cả đợt đầu tiên với 133.489 TS.
Sau 8 năm tổ chức (lần đầu tiên tổ chức vào năm 2018), kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM đợt 2 lần đầu tiên ghi nhận số lượng TS đăng ký dự thi tăng đột biến. Năm 2025, hơn 97.121 TS đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2, tăng hơn gấp đôi so với cùng đợt thi của năm 2024 với 41.542 TS đăng ký. Năm 2019, đợt 2 kỳ thi này có 15.000 TS đăng ký dự thi. Trong đó, có khoảng 50% TS đã thi đợt 1 tiếp tục đăng ký thi đợt 2. So với 6 năm trước, số lượng TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay tăng hơn 11 lần.
Với mức tăng đột biến TS đăng ký dự thi đợt 2 năm nay, lần đầu tiên ĐH Quốc gia TP.HCM phải bổ sung địa điểm tổ chức thi, kéo dài thời gian để TS thực hiện việc thay đổi địa điểm thi theo phương án mới.
Lý giải sức hút kỳ thi đánh giá năng lực năm 2026, đặc biệt ở đợt thứ 2, PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng do điều chỉnh xét tuyển năm nay và TS nhìn thấy lợi thế rõ rệt trong các điều chỉnh này. PGS Thắng nhận xét: "Một số trường tạo lợi thế khi dùng nguyên lý sử dụng kết quả kỳ thi cao hơn để xét tuyển, TS càng không e ngại khi dự thi mà lỡ điểm không cao. Kỳ thi cũng khá nhẹ nhàng chỉ diễn ra trong một buổi, không cần phải luyện thi căng thẳng. TS thi lần 1 xong đăng ký thi lần 2, nhất là đã cảm thấy sự quen thuộc về cách thi nên tự tin có thể có kết quả cao hơn so với lần thi đầu".
Theo thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), sức hút của kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM không chỉ đến từ uy tín kỳ thi mà còn xuất phát từ sự thay đổi trong chiến lược tuyển sinh của các trường ĐH. Khi nhiều trường sử dụng kết quả kỳ thi này như một phương thức xét tuyển độc lập hay phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó điểm đánh giá năng lực chiếm trọng số đáng kể, thì TS không còn xem đây là một phương án dự phòng mà là một cơ hội quan trọng cần được chuẩn bị nghiêm túc.
Bên cạnh đó, cũng theo thạc sĩ Tú, thực tế nhiều năm qua cho thấy phổ điểm đợt 2 thường có xu hướng cao hơn đợt 1. Điều này khá dễ hiểu, bởi sau đợt thi đầu tiên, TS đã có thêm trải nghiệm thực tế, hiểu rõ hơn cấu trúc đề, biết cách phân bổ thời gian, nhận diện được điểm yếu và có tâm lý thi ổn định hơn. Vì vậy, không ít TS xem đợt 2 là cơ hội để cải thiện kết quả, tăng thêm lợi thế cạnh tranh vào ngành học mong muốn.
"Đối với nhóm TS chỉ đăng ký dự thi đợt 2, đây có thể là thời điểm phù hợp đã được các em tính toán trong kế hoạch ôn thi của mình. Nhiều em chủ động chọn đợt 2 để có thêm thời gian củng cố kiến thức, đồng thời quan sát kết quả kỳ thi đợt 1 để có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về tâm lý và chiến thuật dự thi", thạc sĩ Tú phân tích thêm.
PGS-TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Nha Trang, cũng nhìn nhận sau 8 năm tổ chức, kỳ thi ngày càng khẳng định uy tín và nhận được quan tâm của xã hội. Số lượng trường ĐH-CĐ sử dụng kết quả kỳ thi này trong tuyển sinh ngày càng tăng, kéo theo số lượng TS đăng ký dự thi tăng mạnh qua từng năm. PGS Phương phân tích: "Việc kỳ thi liên tục thiết lập các kỷ lục mới về quy mô TS là xu hướng tất yếu. Hầu hết các trường khu vực từ Huế đổ vào miền Nam đều sử dụng điểm đánh giá năng lực trong tuyển sinh. Đáng chú ý, xu hướng tuyển sinh năm 2026 của nhiều trường, nhất là các trường trong khối ĐH quốc gia, tuyển sinh theo phương thức xét tuyển kết hợp điểm đánh giá năng lực và các điểm khác, cũng có thể là lý do khiến TS muốn xét tuyển phải đăng ký thi. Khi một kỳ thi trở thành "tấm vé chung" cho rất nhiều trường, TS gần như buộc phải tham gia để mở rộng cơ hội".
"Đặc thù tổ chức kỳ thi cũng là một trong các yếu tố "tạo đột biến" khi khá linh hoạt về thời gian thi, mở rộng địa điểm thi trên nhiều tỉnh thành để giảm áp lực chi phí, di chuyển, giúp các em thoải mái hơn khi đăng ký dự thi để gia tăng cơ hội trong xét tuyển", PGS Phương nói thêm.
Trước số lượng TS tham gia kỳ thi đánh giá năng lực tăng mạnh, chuyên gia tuyển sinh các trường ĐH có những phân tích dự báo bức tranh tuyển sinh sắp tới.
Theo PGS-TS Bùi Hoài Thắng, thực sự năm nay có đột biến TS khi số đăng ký đợt 2 cao hơn nhiều so với đợt 1. Tuy nhiên, TS ồ ạt đăng ký dự thi đánh giá năng lực nhưng tổng số TS thực sự dự thi chưa đến 200.000, chiếm chưa đến 20% tổng số học sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Chưa kể, TS còn tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy khác và có sự trùng lắp TS của các kỳ thi. Có thể nói, xét tuyển năm 2026 vẫn phụ thuộc lớn vào kỳ thi tốt nghiệp THPT và kết quả học THPT, đặc biệt năm nay tính điểm học bạ trong cả 3 năm học. Do đó, điểm xét tuyển có lẽ không có sự đột biến nhiều.
PGS-TS Tô Văn Phương dự báo điểm xét tuyển của nhiều ngành "hot", nhiều trường "top trên" có thể sẽ tăng do số lượng TS dự thi đánh giá năng lực tăng mạnh. Tuy vậy, điểm chuẩn của các nhóm ngành kỹ thuật, nhóm ngành thủy sản (khoa học thủy sản, nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản, kỹ thuật biển…) có thể sẽ vẫn ổn định như các năm trước vì một số trường như Trường ĐH Nha Trang vẫn có thể dành nhiều chỉ tiêu cho nhóm ngành này.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho rằng cơ bản không có quá nhiều tác động tới việc xét tuyển của nhiều trường ngoài ĐH quốc gia khi điểm thi đánh giá năng lực vẫn là một trong số các phương thức xét tuyển độc lập.
Lời khuyên với TS, thạc sĩ Hoàng Thanh Tú cho hay: "Một tháng cuối trước kỳ thi không chỉ là giai đoạn tăng tốc, mà còn là thời gian để TS giữ sự tỉnh táo, củng cố sự tự tin và chuẩn bị tâm thế tốt nhất. Các em nên rà soát lại những phần kiến thức trọng tâm, luyện cách phân bổ thời gian cho từng nhóm câu hỏi, làm quen với áp lực thời gian thực tế và lưu ý những lỗi thường gặp để tránh mất điểm đáng tiếc. Hãy xem kỳ thi này như một cơ hội để thể hiện năng lực chứ không phải là "cánh cửa duy nhất" quyết định tương lai".
Còn PGS-TS Bùi Hoài Thắng khuyên TS thi thật tốt đợt 2 kỳ thi này và cả kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Tin Gốc: Thanh Niên

