Ngày 15/5, tại Đà Nẵng, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) tổ chức hội nghị lấy ý kiến đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030.
Ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho rằng khi nói về cấp cứu ngoại viện, không chỉ là xe cứu thương, tổng đài cấp cứu, hay một ê-kíp nhân viên y tế lên đường trong đêm, mà là nói về những phút đầu tiên quyết định sinh mạng con người.
“Có những trường hợp, ranh giới giữa sống và mất, giữa hồi phục và tàn phế, giữa một gia đình còn nguyên vẹn và một nỗi đau không thể bù đắp, chỉ được tính bằng từng phút”, Thứ trưởng Bộ Y tế bày tỏ.
Vì vậy, theo Thứ trưởng Bộ Y tế, cấp cứu ngoại viện không phải là phần việc nằm bên ngoài bệnh viện. Đó chính là cánh tay nối dài của bệnh viện, tuyến đầu của hệ thống điều trị và là nơi ngành y tế gặp người bệnh trong thời khắc mong manh nhất.
Theo Bộ Y tế, trong nhiều năm qua, hệ thống cấp cứu 115 và các lực lượng cấp cứu tại địa phương đã có nhiều nỗ lực, đặc biệt trong cấp cứu tai nạn giao thông, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ngừng tuần hoàn, thảm họa, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp.
Một số địa phương đã hình thành mô hình điều phối, bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối bệnh viện và huy động sự tham gia của nhiều lực lượng.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện nay còn phân tán, chưa đồng bộ, chưa liên thông, phương tiện và thiết bị còn thiếu, sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy, chữa cháy, quân đội, giao thông và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống còn chưa thật sự nhịp nhàng…
Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng, người dân cần một hệ thống cấp cứu phản ứng nhanh, nhưng hệ thống ở nhiều nơi vẫn còn phản ứng theo từng điểm rời rạc. Người bệnh cần được điều phối thông minh ngay từ cuộc gọi đầu tiên, nhưng dữ liệu, tổng đài, phương tiện, bệnh viện tiếp nhận và lực lượng hiện trường chưa phải lúc nào cũng nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.
Đây chính là lý do Bộ Y tế xây dựng đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Đề án này không chỉ nhằm nâng cấp một dịch vụ y tế, mà nhằm thiết lập một cấu phần rất quan trọng của hệ thống y tế hiện đại. Theo đó, cấp cứu phải đến với người dân nhanh hơn, đúng hơn, an toàn hơn và có tổ chức hơn.
Tại hội nghị, lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu đi thẳng vào 3 câu hỏi lớn để các đại biểu tham gia ý kiến hoàn thiện đề án.
Thứ nhất, mô hình tổ chức nào là phù hợp nhất với Việt Nam: vừa thống nhất, liên thông toàn quốc, vừa đủ linh hoạt cho đô thị lớn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, ven biển, hải đảo?
Thứ hai, cơ chế vận hành nào để khi người dân cần cấp cứu, từ cuộc gọi đầu tiên đến hiện trường, từ hiện trường đến bệnh viện tiếp nhận, mọi lực lượng liên quan đều phối hợp như một hệ thống, không phải như những mảnh ghép riêng lẻ?
Thứ ba, nguồn lực nào để hệ thống này vận hành bền vững bằng con người được đào tạo chuẩn, phương tiện đạt chuẩn, nền tảng số thống nhất, cơ chế tài chính rõ ràng và trách nhiệm cụ thể của từng cấp, từng ngành?
Loại trà này được biết đến với tác dụng làm dịu hệ thần kinh, giúp cơ thể thư giãn, sử dụng thường xuyên có thể cải thiện giấc ngủ theo thời gian. Trà hoa cúc còn chứa các hợp chất phenolic và flavonoid apigenin, có khả năng liên kết với các thụ thể trong não, tạo hiệu ứng an thần nhẹ và thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Trà hoa cúc
Loại trà này được biết đến với tác dụng làm dịu hệ thần kinh, giúp cơ thể thư giãn, sử dụng thường xuyên có thể cải thiện giấc ngủ theo thời gian. Trà hoa cúc còn chứa các hợp chất phenolic và flavonoid apigenin, có khả năng liên kết với các thụ thể trong não, tạo hiệu ứng an thần nhẹ và thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Xay một quả chuối đông lạnh với một cốc sữa hạnh nhân và một muỗng canh bơ hạnh nhân để tạo thành thức uống buổi tối giàu magie, giúp cơ thể thư giãn. Ngoài magie, chuối còn chứa kali, hỗ trợ làm dịu cơ bắp.
Sinh tố chuối
Xay một quả chuối đông lạnh với một cốc sữa hạnh nhân và một muỗng canh bơ hạnh nhân để tạo thành thức uống buổi tối giàu magie, giúp cơ thể thư giãn. Ngoài magie, chuối còn chứa kali, hỗ trợ làm dịu cơ bắp.
Nước dừa
Magie và kali trong nước dừa có thể làm dịu hệ thần kinh, nhờ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nước dừa còn hỗ trợ bù nước, góp phần giúp cơ thể nghỉ ngơi tốt hơn. Tuy nhiên, nên uống với lượng vừa phải để tránh tiểu đêm.
Nước dừa
Magie và kali trong nước dừa có thể làm dịu hệ thần kinh, nhờ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nước dừa còn hỗ trợ bù nước, góp phần giúp cơ thể nghỉ ngơi tốt hơn. Tuy nhiên, nên uống với lượng vừa phải để tránh tiểu đêm.
Trà bạc hà
Trà bạc hà hỗ trợ giấc ngủ nhờ không chứa caffeine và có menthol - một chất giúp thư giãn cơ tự nhiên. Nó còn góp phần làm dịu hệ tiêu hóa, giảm khó chịu đường ruột, nhờ đó bạn dễ ngủ nhanh hơn.
Trà bạc hà
Trà bạc hà hỗ trợ giấc ngủ nhờ không chứa caffeine và có menthol - một chất giúp thư giãn cơ tự nhiên. Nó còn góp phần làm dịu hệ tiêu hóa, giảm khó chịu đường ruột, nhờ đó bạn dễ ngủ nhanh hơn.
Sữa ấm
Sữa ấm rất giàu loại axit amin gọi là tryptophan. Khi được hấp thụ, tryptophan sẽ chuyển hóa thành melatonin - hormone giúp điều hòa giấc ngủ. Uống một cốc sữa ấm khoảng 30-60 phút trước khi đi ngủ để cơ thể có thời gian thư giãn.
Sữa ấm
Sữa ấm rất giàu loại axit amin gọi là tryptophan. Khi được hấp thụ, tryptophan sẽ chuyển hóa thành melatonin - hormone giúp điều hòa giấc ngủ. Uống một cốc sữa ấm khoảng 30-60 phút trước khi đi ngủ để cơ thể có thời gian thư giãn.
Bảo Bảo (Theo Times of India)Ảnh: Bảo Bảo, Bùi Thủy, AI
Một phụ nữ người Pháp nhiễm Hantavirus trong đợt bùng phát chết người trên du thuyền MV Hondius hiện trong tình trạng nguy kịch và phải điều trị bằng phổi nhân tạo, AP ngày 14/5 đưa tin. Thông tin được bác sĩ tại Bệnh viện Bichat ở Paris, nơi đang chăm sóc bệnh nhân, xác nhận vào hôm qua.
Đến nay, đợt bùng phát này đã ghi nhận tổng cộng 11 trường hợp, trong đó 9 ca đã được xác nhận chính thức. Ba người trên du thuyền đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan. Các quan chức y tế tin rằng đây là những người đầu tiên tiếp xúc với virus trong thời gian lưu trú tại Nam Mỹ.
Bác sĩ Xavier Lescure, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Bichat, cho biết bệnh nhân người Pháp gặp các vấn đề về tim và phổi, đe dọa đến tính mạng. Ông cho biết bà đang phải sử dụng thiết bị hỗ trợ sự sống để bơm máu qua phổi nhân tạo nhằm cung cấp oxy trước khi đưa máu trở lại cơ thể. Mục tiêu của phương pháp là giảm bớt áp lực lên phổi và tim, tạo thời gian cho các cơ quan này phục hồi. Bác sĩ Lescure gọi đây là "giai đoạn cuối của quá trình chăm sóc hỗ trợ".
Theo Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, các ca nhiễm xác định và nghi nhiễm hiện chỉ giới hạn trong số hành khách và thủy thủ đoàn của con tàu. "Hiện tại, chưa có dấu hiệu cho thấy một đợt bùng phát lớn hơn. Nhưng tất nhiên tình hình có thể thay đổi và do thời gian ủ bệnh của virus kéo dài, có khả năng chúng ta sẽ ghi nhận thêm nhiều ca trong những tuần tới", ông nói.
Trường hợp mới nhất được xác nhận nhiễm bệnh là một hành khách người Tây Ban Nha. Người này có kết quả xét nghiệm dương tính sau khi được sơ tán khỏi tàu và đang cách ly tại một bệnh viện quân đội ở Madrid.
Bộ Y tế Argentina hôm 13/5 cho biết sẽ cử một đội ngũ chuyên gia khoa học trong những ngày tới để điều tra nguồn gốc đợt bùng phát. Đây được coi là đợt bùng phát Hantavirus đầu tiên từng ghi nhận trên một tàu du lịch. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vaccine phòng ngừa Hantavirus song WHO khẳng định việc phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp cải thiện tỷ lệ sống sót.
Giới chức Argentina cho hay cặp vợ chồng người Hà Lan, những người đầu tiên tử vong, đã dành nhiều tháng tại Argentina và các quốc gia láng giềng trước khi lên tàu. Giới chức Argentina cho biết hai người này từng tham gia một tour xem chim, trong đó có dừng chân tại một bãi rác, nơi họ có thể đã tiếp xúc với các loài gặm nhấm mang mầm bệnh. Đội ngũ chuyên gia sẽ kiểm tra bãi rác này và các địa điểm khác mà cặp đôi từng đi qua.
Hôm 10/5, tổng cộng 87 hành khách và 35 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu MV Hondius đã được hộ tống từ tàu lên bờ tại Tenerife (Tây Ban Nha) trong một chiến dịch sơ tán quốc tế. Hoạt động này kết thúc vào đêm 11/5. Hàng loạt quốc gia như Mỹ, Đức, Pháp, Bỉ, Ireland, Hà Lan và Anh đã cử chuyên cơ đón công dân. Sau khi hoàn tất việc sơ tán, tàu MV Hondius hiện trên hải trình trở về Hà Lan để tiến hành khử trùng toàn bộ.
Hantavirus thông thường lây lan qua chất thải của loài gặm nhấm và ít khi lây truyền giữa người với người. Tuy nhiên, biến thể virus Andes được phát hiện trong đợt bùng phát này có khả năng lây truyền giữa người với người trong một số trường hợp hiếm gặp. Các triệu chứng bao gồm sốt, ớn lạnh và đau cơ, thường xuất hiện 1-8 tuần sau khi tiếp xúc.
Tại Hà Lan, Trung tâm Y tế Đại học Radboud thông báo 12 nhân viên y tế phải cách ly trong 6 tuần sau khi xử lý sai quy trình đối với dịch tiết cơ thể của một bệnh nhân nhiễm Hantavirus từ tàu MV Hondius. Bệnh viện cho biết dù "nguy cơ nhiễm bệnh thấp", biện pháp cách ly phòng ngừa vẫn được thực hiện do các mẫu máu và nước tiểu của bệnh nhân lẽ ra phải được xử lý theo "quy trình nghiêm ngặt hơn". Bệnh nhân này hiện điều trị tại thành phố Nijmegen sau khi trở về trên một chuyến bay sơ tán tuần trước.
Trong vài năm trở lại đây, cụm từ "ăn lành mạnh" trở thành một xu hướng phổ biến, đặc biệt trên mạng xã hội. Những bữa ăn được trình bày đẹp mắt, ít dầu mỡ, nhiều rau xanh, nước ép hay thực đơn "không tinh bột" thường được xem là chuẩn mực của sức khỏe.
Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài hấp dẫn đó là không ít ngộ nhận, khiến nhiều người áp dụng sai cách và đối mặt với những hệ lụy khó lường.
- Đường "tự nhiên" tốt hơn đường tinh luyện: Nhiều người tin rằng mật ong hay các loại siro tự nhiên là lựa chọn lành mạnh hơn đường trắng.
Tuy nhiên, về bản chất, tất cả đều là đường và cung cấp năng lượng tương đương. Việc tiêu thụ quá nhiều, dù dưới dạng "tự nhiên", vẫn làm tăng nguy cơ tăng cân và rối loạn chuyển hóa. Những vi chất có trong đường chưa tinh chế là không đáng kể và không đủ để bù đắp rủi ro.
- Thực phẩm không gluten (protein chính trong lúa mì và các loại ngũ cốc) luôn tốt hơn: Xu hướng "ăn không gluten" đang phổ biến, nhưng không phải ai cũng cần tránh gluten.
Chỉ những người mắc bệnh không dung nạp gluten mới cần loại bỏ hoàn toàn. Với đa số, ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám mới là lựa chọn tốt nhờ giàu chất xơ và có lợi cho hệ tiêu hóa. Điều quan trọng không phải là "có gluten hay không" mà là giá trị dinh dưỡng tổng thể.
- Dầu dừa là chất béo lành mạnh: Dầu dừa thường được ca ngợi như "siêu thực phẩm", nhưng thực tế lại chứa tới khoảng 85% chất béo bão hòa. Loại chất béo này có thể làm tăng cholesterol xấu và nguy cơ bệnh tim mạch nếu dùng nhiều.
Dầu dừa có thể dùng với lượng nhỏ, nhưng không nên thay thế hoàn toàn các loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa như dầu ô liu hay dầu hạt cải.
- Trứng gây hại cho tim mạch: Trứng từng bị "kết tội" vì chứa cholesterol, nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy cholesterol trong thực phẩm không ảnh hưởng mạnh đến cholesterol máu như từng nghĩ.
Thay vào đó, chất béo bão hòa mới là yếu tố đáng lo ngại hơn. Trứng vẫn có thể nằm trong chế độ ăn cân bằng, miễn là được chế biến lành mạnh, chẳng hạn như luộc hoặc chần thay vì chiên với nhiều dầu mỡ.
- Ngũ cốc là bữa sáng hoàn hảo: Ngũ cốc thường được quảng bá là thực phẩm lành mạnh, nhưng thực tế nhiều loại chứa lượng đường và chất béo cao. Điều này khiến tổng năng lượng tăng đáng kể, không phù hợp nếu đang kiểm soát cân nặng.
Những lựa chọn như cháo yến mạch thường tốt hơn. Nếu dùng ngũ cốc, cần chú ý khẩu phần và thành phần trên nhãn.
- Nước ép là cách tốt nhất để ăn rau quả: Nước ép trái cây và rau củ tiện lợi nhưng không phải "con đường tắt" cho dinh dưỡng. Khi ép, lượng đường tự do tăng lên trong khi chất xơ giảm.
Vì vậy, nước ép chỉ nên tính là một phần trong khẩu phần rau quả mỗi ngày và giới hạn khoảng 150ml. Ăn nguyên quả vẫn là lựa chọn tối ưu hơn cho sức khỏe.
- Thực phẩm lên men luôn tốt: Các thực phẩm lên men như kim chi hay sữa chua được cho là có lợi cho đường ruột. Điều này đúng ở mức độ nhất định, nhưng không phải tất cả đều "tốt vô điều kiện".
Nhiều sản phẩm chứa lượng muối hoặc đường cao, có thể ảnh hưởng đến tim mạch nếu tiêu thụ nhiều. Lợi ích của thực phẩm lên men vẫn đang được nghiên cứu thêm, do đó cần sử dụng có chọn lọc.
- Cơ thể cần "thải độc" thường xuyên: Các chế độ "detox" được quảng bá rầm rộ với lời hứa làm sạch cơ thể. Tuy nhiên, cơ thể con người đã có hệ thống giải độc tự nhiên thông qua gan, thận và phổi.
Việc nhịn ăn hay dùng sản phẩm giải độc chỉ mang lại cảm giác "nhẹ người" tạm thời nếu bạn giảm đồ ăn không lành mạnh, nhưng không có tác dụng lâu dài nếu thói quen cũ quay lại. Một lối sống cân bằng mới là giải pháp bền vững.
- Thịt đỏ luôn có hại: Thịt đỏ thường bị gắn với nguy cơ bệnh tim và ung thư, nhưng không phải hoàn toàn cần loại bỏ. Đây vẫn là nguồn cung cấp protein và sắt quan trọng. Vấn đề nằm ở lượng tiêu thụ và cách chế biến.
Ăn quá nhiều thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn mới làm tăng nguy cơ bệnh tật. Lựa chọn thịt nạc và ăn ở mức vừa phải là cách tiếp cận hợp lý.
- Mọi chất béo đều xấu: Không phải tất cả chất béo đều có hại. Chất béo không bão hòa, có trong dầu thực vật, cá béo hay các loại hạt, lại có lợi cho tim mạch. Ngược lại, chất béo bão hòa cần được hạn chế. Vì vậy, thay vì "tránh chất béo", điều quan trọng là lựa chọn đúng loại chất béo và cân đối trong khẩu phần ăn.
Theo theo chuyên gia dinh dưỡng người Anh, Hannah Elliott, những lầm tưởng về dinh dưỡng thường xuất phát từ thông tin thiếu kiểm chứng hoặc bị đơn giản hóa quá mức. Thực tế, không có thực phẩm "tốt tuyệt đối" hay "xấu hoàn toàn".
Một chế độ ăn lành mạnh cần sự cân bằng, đa dạng và phù hợp với nhu cầu cá nhân. Hiểu đúng bản chất thực phẩm sẽ giúp mỗi người đưa ra lựa chọn sáng suốt hơn cho sức khỏe lâu dài.
