Chu Quần Phi là nhà sáng lập tập đoàn Lens Technology và cũng là một trong những nữ doanh nhân quyền lực nhất Trung Quốc hiện nay với khối tài sản ước tính 16 tỷ USD.
Ít ai ngờ rằng trước khi sở hữu khối tài sản lên tới hàng chục tỷ USD, Chu Quần Phi từng là cô gái nghèo phải bỏ học năm 15 tuổi để đi làm công nhân trong các nhà máy tại Thâm Quyến.
Với truyền thông Trung Quốc, hành trình lập nghiệp của Chu Quần Phi không chỉ là câu chuyện về ý chí kiên cường mà còn là minh chứng cho tài năng kinh doanh xuất chúng.
Tuổi thơ nghèo khó và khát vọng đổi đời
Chu Quần Phi (SN 1970) lớn lên trong một gia đình nghèo tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Cha bà bị mù sau một tai nạn lao động, trong khi mẹ qua đời khi Quần Phi mới 5 tuổi, để lại gia đình trong cảnh túng quẫn.
Tuổi thơ của nữ doanh nhân gắn liền với những ngày cắt cỏ, chăn lợn và làm nông để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống thiếu thốn ấy đã hun đúc trong bà khát vọng mãnh liệt phải thay đổi số phận.
Năm 15 tuổi, vì áp lực tài chính, Chu Quần Phi buộc phải bỏ học và rời quê tới Thâm Quyến (Trung Quốc) làm công nhân tại một nhà máy quang học.
Trong môi trường dây chuyền sản xuất khắc nghiệt, bà vẫn không ngừng học hỏi. Ban ngày làm việc, ban đêm học bổ túc văn hóa và theo học thêm các kỹ năng như kế toán, vận hành máy tính hay quản lý sản xuất.
Sự chăm chỉ cùng khả năng tiếp thu nhanh chóng giúp nữ công nhân trẻ nhanh chóng nổi bật và được thăng chức quản lý bộ phận in lụa chỉ sau một thời gian ngắn.
Đầu thập niên 90, khi nhà máy bà làm việc đứng trước nguy cơ đóng cửa vì chủ sở hữu rút vốn, Chu Quần Phi đã đưa ra quyết định táo bạo: Xin tiếp quản hoạt động của nhà máy.
Với câu nói nổi tiếng: “Tôi đã nắm được tất cả kỹ thuật của công ty, chỉ cần cho tôi một cơ hội”, bà đã thuyết phục được cấp trên giao quyền điều hành.
Dưới sự quản lý của Chu Quần Phi, nhà máy nhanh chóng trở thành đơn vị hoạt động hiệu quả nhất trong công ty. Tuy nhiên, do bất đồng trong định hướng kinh doanh, bà quyết định rời đi để tự lập nghiệp.
Khởi nghiệp trong căn hộ thuê chật hẹp
Năm 1993, Chu Quần Phi cùng người thân mở xưởng sản xuất nhỏ trong một căn hộ thuê tại Thâm Quyến. Phòng khách được tận dụng làm nơi sản xuất, còn bếp trở thành khu sinh hoạt của công nhân.
Từ mô hình xưởng gia đình chuyên in lụa, bà từng bước xây dựng doanh nghiệp riêng bằng sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm làm công nhân.
Khủng hoảng tài chính châu Á vào năm 1997 từng khiến công việc kinh doanh lao đao nhưng cũng mở ra cơ hội lớn. Khi nhiều khách hàng không đủ khả năng thanh toán tiền mặt và dùng máy móc cũ để trừ nợ, Chu Quần Phi đã tận dụng cơ hội này để mở rộng dây chuyền sản xuất kính đồng hồ. Công ty của bà từ đó bắt đầu được biết đến trong ngành.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2001, khi bà nhận được đơn hàng từ TCL. Chu Quần Phi áp dụng công nghệ kính đồng hồ vào sản xuất mặt kính điện thoại nắp gập, thay thế loại kính hữu cơ truyền thống.
Thành công của mẫu điện thoại TCL3188 đã mở ra tiềm năng khổng lồ cho thị trường kính điện thoại tại Trung Quốc.
Hai năm sau, bà thành lập Lens Technology, tập trung nghiên cứu và sản xuất kính cho điện thoại di động. Nhờ chiến lược kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và liên tục đổi mới công nghệ, Lens Technology nhanh chóng trở thành đối tác của nhiều “ông lớn” như Motorola và Apple.
Đặc biệt, vào năm 2007, khi Apple tìm kiếm nhà cung cấp màn hình cho thế hệ iPhone đầu tiên, Chu Quần Phi đã dẫn dắt đội ngũ kỹ sư làm việc ngày đêm để vượt qua hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe. Việc trở thành đối tác chiến lược của Apple giúp Lens Technology tăng trưởng vượt bậc.
Từ “nữ hoàng kính điện thoại” đến nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới
Sự thăng hoa trong sự nghiệp của Chu Quần Phi gắn liền với tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Lens Technology – doanh nghiệp được xem là “đế chế kính điện thoại” lớn hàng đầu thế giới hiện nay.
Những khoản lợi nhuận khổng lồ từ Lens Technology đã đưa Chu Quần Phi và chồng – doanh nhân Trịnh Tuấn Long – trở thành một trong những cặp vợ chồng tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Năm 2015, bảng xếp hạng nữ tỷ phú Hurun 2015 cho thấy bà đã vượt qua nhiều cái tên đình đám để trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Hurun từng nhận xét đầy bất ngờ về hành trình của nữ doanh nhân: “Trước đây không ai chú ý đến Chu Quần Phi, không ngờ cô ấy vừa lên sàn đã trở thành nữ doanh nhân thành công nhất Trung Quốc, đồng thời cũng là nữ doanh nhân thành công nhất thế giới”.
Sau thành công trong lĩnh vực kính điện thoại, Lens Technology tiếp tục mở rộng sang các ngành công nghệ mới nhằm đón đầu xu hướng tương lai.
Năm 2025, công ty chính thức bước chân vào thị trường robot thông minh, tận dụng thế mạnh sản xuất chính xác để phát triển các linh kiện như mô-đun khớp nối, “bàn tay robot” và nhiều bộ phận cơ khí có độ chính xác cao.
Ngoài robot và kính AI, Lens Technology còn tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực máy chủ AI và đặt mục tiêu sản xuất quy mô lớn.
Giới phân tích cho rằng chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ thế hệ mới, thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường điện thoại thông minh như trước.
Biểu tượng của thế hệ doanh nhân tự thân
Câu chuyện của Chu Quần Phi được xem là biểu tượng cho thế hệ doanh nhân tự thân tại Trung Quốc. Họ là những người bước ra từ khó khăn nhưng đủ bản lĩnh để xây dựng đế chế công nghệ toàn cầu bằng chính năng lực của mình.
Chia sẻ với truyền thông Trung Quốc, Chu Quần Phi nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công của bà là kết quả của sự kỷ luật, kiên trì và khả năng học hỏi liên tục.
Nữ doanh nhân cho rằng điểm quan trọng nhất trong sự nghiệp không nằm ở việc bắt đầu từ đâu, mà là cách một người đối mặt với khó khăn và lựa chọn không bỏ cuộc.
Bà từng nói rằng những năm tháng làm công nhân trong nhà máy đã dạy cho mình bài học lớn nhất, chính là phải hiểu rõ từng chi tiết nhỏ nhất của sản xuất và không ngừng cải thiện bản thân mỗi ngày. Theo Chu Quần Phi, thất bại không đáng sợ, điều đáng sợ là không dám thử lại.
Giữa tháng 3, xã Sơn Lộ, tỉnh Cao Bằng chào đón đoàn tình nguyện "Kỷ yếu trên bản" bằng một trận mưa rừng. Con đường đất dẫn vào xã vốn đã khó đi, nay biến thành những rãnh bùn đỏ quạch. Những chiếc ôtô chở gần 100 thành viên phải nhích từng mét. Nhiều lần họ phải xuống đẩy xe vượt vũng lầy.
"Cảnh chúng tôi hay gặp trong 7 năm đi chụp ảnh ở vùng cao", Lưu Minh Khương, 32 tuổi, trưởng đoàn nói. "Mỗi lần thấy mệt mỏi, tôi lại nhớ nụ cười của đám trẻ khi thấy mình trong khung hình làm động lực".
Khương là người dân tộc Tày, quê ở bản Cây Thị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), làm nhiếp ảnh tự do tại Hà Nội. Năm 2019, trong chuyến đi săn ảnh tại Y Tý (Lào Cai), anh mang theo chiếc máy in ảnh. Thấy đám trẻ vây quanh, anh chụp và in tặng vài tấm.
"Hôm đó tôi chỉ mang đủ giấy in 5 tấm ảnh. Những đứa trẻ còn lại chạy theo xe, ánh mắt hụt hẫng khi thấy bạn có ảnh còn mình thì không khiến tôi áy náy", chàng trai 32 tuổi kể. Anh tự hứa sẽ quay lại để tất cả đều có ảnh.
Từ tiếc nuối đó, Khương nảy ra ý tưởng chụp ảnh kỷ yếu cho mọi học sinh từ mầm non đến trung học cơ sở vùng cao. Thời gian đầu chỉ có anh và mấy người bạn cùng làm. Với thu nhập của thợ ảnh tự do, việc tự túc kinh phí cho những chuyến đi dài ngày là bài toán khó. Anh dành dụm tiền lương, tranh thủ ngày trống lịch khách để lên đường. Họ thường chỉ đến được một, hai trường mỗi năm. Có chuyến, Khương một mình chạy xe máy hàng trăm km, mang theo máy ảnh, máy in lên với lũ trẻ. Anh thường xin ngủ nhờ tại các điểm trường để tiết kiệm.
"Có đêm nằm lại bản, tôi trằn trọc về những điểm trường tiếp theo sẽ làm thế nào, tự hỏi liệu việc này có thay đổi được gì không. Nhưng chính những cái ôm của đám trẻ khi nhận ảnh là động lực cho tôi bước tiếp", chàng trai Bắc Giang nói.
Bước ngoặt đến vào năm 2023 khi các video về hành trình của Khương lan truyền trên mạng xã hội, hút hàng triệu lượt xem. Hơn 1.000 người từ mọi miền đã đăng ký làm tình nguyện viên, đồng hành cùng anh. Dự án "Kỷ yếu trên bản" ra đời với đội ngũ nòng cốt 20 người và hàng trăm tình nguyện viên thay đổi theo từng mùa. Kinh phí đi lại do các thành viên tự túc, chi phí in ấn, khung ảnh do cộng đồng đóng góp.
Khương kể khó khăn nhất khi chụp trẻ vùng cao là các em chưa quen ống kính. Thấy máy ảnh, nhiều bé bỏ chạy. Để tiếp cận, nhóm tổ chức nấu trà sữa, bày gian hàng quà bánh. Khi các em bắt đầu chơi đùa, những chiếc máy ảnh mới hoạt động.
"Chúng tôi không yêu cầu các bé tạo dáng, thậm chí giữ nguyên những vệt lấm lem trên tay hay đôi má nẻ. Đó mới là vẻ đẹp", Khương nói. Ảnh được chỉnh sửa, in và đóng khung ngay tại chỗ.
Gắn bó hơn ba năm với dự án, anh Minh Phụng, 38 tuổi, thợ ảnh ở Tuyên Quang, cho biết chuyến đi xã Sơn Lộ hồi tháng 3 là mùa kỷ yếu đặc biệt nhất. Nhóm phải di chuyển lên điểm lẻ Thôm Ngàn của trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Lập, cách trường chính hơn 15 km. Đường đi chỉ vừa lọt một bánh xe máy, một bên vách đá, một bên vực sâu. Giữa núi rừng không sóng điện thoại, cả nhóm phải vừa đi vừa hỏi đường dân bản.
"Mất gần ba tiếng đến nơi, quần áo đầy bùn đất nhưng thấy đám trẻ mặc đồ đẹp đợi sẵn giữa sân, mệt mỏi tan biến", anh Phụng nói. Chuyến đi này, nhóm còn vào nhà chụp ảnh chân dung tặng các cụ già và cựu chiến binh, những người mà bức ảnh rõ nét nhất họ có là căn cước công dân.
Ông Đàm Văn Thắng, Phó bí thư Đảng ủy xã Sơn Lộ, cho biết đây là lần đầu học sinh địa phương được chụp kỷ yếu. Sơn Lộ là xã vùng cao đặc biệt khó khăn với 5 dân tộc thiểu số chung sống. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm hơn 45%; 3 xóm và 12 nhóm hộ chưa có điện lưới quốc gia. "Nhiều gia đình nhận được ảnh, trân trọng treo ở vị trí cao nhất trong nhà", ông Thắng nói.
Cầm tấm hình trên tay, Hoàng Thị Phương, học sinh lớp 8A trường Sơn Lập, khóc. Trong ảnh, Phương mặc đồ dân tộc Mông đứng giữa sân trường. "Nhà không có điện thoại chụp hình. Em sẽ giữ bức ảnh này vì có thể đây là lần duy nhất em được chụp", cô bé nói.
Bảy năm qua, hơn 10.000 khung ảnh từ "Kỷ yếu trên bản" được trao đi khắp các tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang. Những lá thư tay viết lời nhắn "Cháu nhớ chú lắm", "Chú đợi cháu đậu đại học xuống dưới xuôi nhé" là động lực để cả nhóm tiếp tục hành trình.
"Mong mỏi của tôi là sau này đi xa bản làng, các em nhìn lại ảnh để nhớ mình có một tuổi thơ nơi vùng cao", Khương nói.
Ngày 28/4, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa cho biết, vừa cứu sống em L.X.A.M. (11 tuổi, trú tại phường Đông Sơn), nhập viện trong tình trạng rất nặng sau khi đột ngột mất ý thức khi đang học.
Khai thác tiền sử bệnh gia đình, M. cho biết trẻ xuất hiện khó thở, da tái nhợt rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê nên được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Đông Sơn.
Tại viện các y, bác sĩ cấp cứu ngừng tuần hoàn hô hấp, kiên trì ép tim ngoài lồng ngực trong gần 45 phút. Sau quá trình hồi sức tích cực, bệnh nhi có nhịp tim trở lại nhưng vẫn hôn mê sâu, được chuyển tuyến đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.
Khi nhập viện, bệnh nhi trong tình trạng ý thức hôn mê, đồng tử giãn phản xạ ánh sáng yếu, da tái, nhịp tim yếu, huyết áp thấp không đo được, toan chuyển hóa rất nặng, suy gan, suy thận.
Ngay các bác sĩ tiến hành hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn, thở máy, sử dụng các thuốc vận mạch kết hợp trợ tim, lọc máu liên tục tục và đặc biệt là áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy (kiểm soát nhiệt độ theo đích – TTM ) nhằm bảo vệ não sau ngừng tuần hoàn.
Sau 4 ngày hồi sức tích cực, bệnh nhân được cai liệu pháp hạ thân nhiệt, kết thúc lọc máu liên tục. Tình trạng bệnh nhân có nhiều cải thiện, ý thức có thể gọi hỏi đáp ứng với lời nói, chức năng các cơ quan có tiến triển tốt hơn. Bệnh nhân tiếp tục được hồi sức thở máy, điều trị tích cực hỗ trợ các cơ quan.
ThS.BS Ngô Việt Hưng, Trưởng khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa chia sẻ với Sức khỏe & Đời sống khi gặp trường hợp ngừng tuần hoàn hô hấp, việc cấp cứu tại chỗ đúng cách và chuyển viện an toàn, kịp thời là yếu tố quyết định đến khả năng cứu sống và phục hồi của người bệnh.
Dịp kỷ niệm 85 năm thành lập Đội năm nay, làng Đội TP.HCM có bốn gương mặt thiếu nhi nhận giải thưởng Kim Đồng với thành tích tiêu biểu trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi toàn quốc.
Nguyễn Phúc Minh Đạt - liên đội trưởng Trường THCS Lý Thánh Tông (phường Chánh Hưng) - nói Đội giúp mình lớn hơn trong cách nghĩ, hành động lẫn cách sống.
Bạn nói bản thân học được tinh thần trách nhiệm, tính kỷ luật, sự đoàn kết, biết quan tâm sẻ chia và giúp đỡ người khác qua mỗi hoạt động Đội.
Kỷ niệm nhớ mãi là lần đầu Đạt thi chỉ huy Đội giỏi vào năm lớp 6. Dù bỡ ngỡ song bạn đã cố gắng hết mình và đạt giải ba.
Đó cũng là cơ duyên đưa bạn đến và gắn bó hơn với Đội. "Đội không chỉ có các hoạt động bổ ích mà còn là nơi bồi dưỡng lý tưởng sống đẹp, tình yêu nước và ý thức trách nhiệm cho mỗi bạn nhỏ", Đạt nói.
Còn Nguyễn Song Cát Tường - liên đội trưởng Trường THCS Chu Văn An (phường Thủ Dầu Một) - lại ví môi trường Đội như ngôi trường thứ hai bởi qua từng sinh hoạt tập thể và phong trào thi đua đã học được cách sống tích cực.
Tường nói thấy tự tin hơn với khả năng giao tiếp, nhất là khi làm đội trưởng hay quản trò biết cách phân công công việc, động viên bạn bè và xử lý tình huống.
Kể về lần đầu làm đội trưởng trong buổi sinh hoạt ngoài trời, Cát Tường nói dù hồi hộp vẫn cố bình tĩnh để phân công nhiệm vụ cho các bạn hợp lý.
Bạn còn tham gia thiện nguyện ở xã vùng ven, đến trao quà, biểu diễn văn nghệ cho các em nhỏ và học thêm bài học về lòng nhân ái.
Đến với Đội, cô bạn nhỏ ấy nói thấy mình trưởng thành hơn sau mỗi hoạt động. "Mình tự hào khi là một phần của tập thể đã giáo dục mỗi đội viên khi mang chiếc khăn quàng đỏ trên vai như lời nhắc nhở cần sống có trách nhiệm, biết yêu thương và phấn đấu trở thành người công dân tốt", Tường nói.
Huỳnh Gia Phú - liên đội trưởng Trường THCS Hoàng Lê Kha (phường Bình Tây) - khoe đã đến với hoạt động Đội từ lúc tiểu học.
Mỗi bài học từ môi trường ấy giúp bạn được trang bị kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, tổ chức hoạt động và biết cách xử lý tình huống.
Vốn khá rụt rè, Phú đã dần mạnh dạn hơn khi đứng trước đám đông, biết lắng nghe và sẻ chia với mọi người.
Gia Phú đã hai lần tham gia hội thi chỉ huy Đội cấp TP và dự hội trại "Vững bước tiến lên Đoàn". Nhờ đó đã học thêm nhiều điều hay từ các anh chị phụ trách cũng như bạn bè nhiều nơi.
"Điều quý giá nhất Đội mang lại không chỉ là kỹ năng hay thành tích mà là sự trưởng thành trong suy nghĩ, tạo động lực để mỗi đội viên cố gắng trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình", Phú bày tỏ.
Bạn mong ở tuổi 85, Đội vẫn luôn trẻ trung như bao thế hệ đội viên, đặc biệt là tạo ra môi trường ngày càng gắn kết đặc biệt giữa các đội viên.
Phú nói điều ý nghĩa nhất bạn cảm nhận từ Đội không phải những điều lớn lao mà từng bước âm thầm mang đến cho thiếu nhi những trải nghiệm đẹp và ký ức đáng nhớ của hành trình tuổi thơ.
Trong khi đó, Đường Tuyết Nhi - liên đội trưởng Trường THCS Trần Bội Cơ (phường Chợ Lớn) - nói nhờ Đội mà bạn biết sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xung quanh.
"Đội giúp mình nhận ra không chỉ cần học tốt mà còn phải biết yêu thương, sẻ chia và sống có kỷ luật. Những bài học về lòng biết ơn, tinh thần đoàn kết và tình yêu quê hương, đất nước giúp mình luôn suy nghĩ tích cực và trưởng thành hơn", Nhi nói.
Nhi kể qua các hoạt động tập thể đã học thêm kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm cũng như khả năng tự tin trình bày ý kiến và biết lắng nghe người khác.
Bạn nói mình luôn tự hào vì được lớn lên trong môi trường sinh hoạt Đội, từng bước trưởng thành từ những điều tưởng như nhỏ bé, tự hào vì trong hành trình 85 năm đã được Đội chắp cánh ước mơ, rèn luyện để trở thành công dân tốt cho tương lai.