Doanh nghiệp Việt đang cấp tập triển khai các yêu cầu về kiểm dịch thực vật để đưa quả bưởi và quả chanh tươi Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Ngày 14/5 tại TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị công bố Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn 2 nước.
Chanh, bưởi cũng phải bao trái trước khi xuất khẩu
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) – thông tin, việc ký kết Nghị định thư giúp bưởi và chanh trở thành những mặt hàng tiếp theo của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, Nghị định thư mở thêm đầu ra cho trái cây Việt Nam nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới đối với toàn bộ chuỗi sản xuất.
Theo quy định, tất cả vùng trồng và cơ sở đóng gói muốn tham gia xuất khẩu đều phải đăng ký và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt mã số.
Các vùng trồng phải áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP), quản lý dịch hại tổng hợp (IPM/IPHM), đồng thời xây dựng hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc đầy đủ.
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là kiểm soát chặt các đối tượng kiểm dịch thực vật mà phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm, gồm ruồi đục quả, sâu đục quả, rệp sáp và nhiều loại nấm bệnh.
Để đáp ứng yêu cầu này, vùng trồng phải đặt bẫy ruồi đục quả với mật độ tối thiểu 1 bẫy/ha hoặc ít nhất 3 bẫy đối với khu vực dưới 3 ha. Việc giám sát phải được thực hiện định kỳ tối thiểu 14 ngày/lần từ khi ra hoa đến lúc thu hoạch.
Riêng đối với quả bưởi, Nghị định thư yêu cầu bắt buộc bao trái ít nhất 60 ngày trước thu hoạch nhằm hạn chế nguy cơ xâm nhập của sinh vật gây hại. Sau thu hoạch, trái cây phải được vận chuyển nguyên túi bao tới cơ sở đóng gói để tiến hành phân loại và xử lý.
Các cơ sở đóng gói cũng phải đáp ứng nhiều yêu cầu kỹ thuật như có khu nguyên liệu và kho thành phẩm riêng biệt, bảo đảm vệ sinh, xây dựng hệ thống giám sát và truy xuất nguồn gốc.
Trong quá trình xử lý và đóng gói, các đơn vị phải loại bỏ hoàn toàn quả bị bệnh, biến dạng, cành lá, đất và các tàn dư thực vật. Quy định về bao bì, nhãn mác cũng được siết chặt khi mỗi thùng hàng phải ghi đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, nơi sản xuất, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cùng dòng chữ “Exported to the People’s Republic of China” hoặc tiếng Trung tương đương.
Đáng chú ý, toàn bộ lô hàng trước khi xuất khẩu đều phải trải qua kiểm tra kiểm dịch thực vật. Nếu phát hiện sinh vật gây hại còn sống hoặc lẫn đất, tàn dư thực vật, lô hàng sẽ không được phép xuất khẩu. Trong trường hợp nghiêm trọng, vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói vi phạm có thể bị đình chỉ xuất khẩu trong suốt phần còn lại của mùa vụ.
Doanh nghiệp mừng nhưng vẫn còn nhiều nỗi lo
Ông Hoàng Trung – Thứ trưởng Bộ NN&MT – nhận định việc ký kết Nghị định thư là kết quả của nhiều năm nỗ lực từ cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, ký kết mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng là tổ chức triển khai hiệu quả trong thực tế. Sau khi Nghị định thư được ký kết, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trái cây đang cấp tập chuẩn bị cho những lô hàng đầu tiên xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Bà Ngô Tường Vy – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất Nhập Khẩu Trái Cây Chánh Thu – cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với các chi cục địa phương để triển khai các yêu cầu của Nghị định thư và xây dựng vùng trồng phục vụ xuất khẩu bưởi sang Trung Quốc.
Theo bà Vy, một trong những yêu cầu mới là bắt buộc phải bao trái đối với bưởi, tương tự như các loại trái cây đã xuất khẩu trước đây như xoài hay vú sữa. Dù làm tăng thêm chi phí sản xuất nhưng đây là giải pháp giúp bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tạo điều kiện để mở rộng sang nhiều thị trường khác trong tương lai.
Về phần giá xuất khẩu, bà Vy cho biết, doanh nghiệp đã sang Trung Quốc đàm phán giá bán theo từng quý nhằm chủ động điều tiết sản lượng. Trong các thời điểm Trung Quốc vào vụ thu hoạch nội địa, doanh nghiệp sẽ hạn chế lượng hàng xuất khẩu. Ngược lại, vào mùa lễ hội hoặc khi nguồn cung từ Thái Lan giảm, doanh nghiệp sẽ tăng lượng hàng đưa sang thị trường này.
Theo đại diện Chánh Thu, nông dân Việt Nam hiện có thể sản xuất rải vụ nên việc điều chỉnh sản lượng không quá khó. Tuy vậy, để xuất khẩu bền vững, điều quan trọng nhất là phải xây dựng đầu ra ổn định.
Doanh nghiệp này cũng ưu tiên làm việc trực tiếp với khách hàng và xây dựng điểm bán hàng tại Trung Quốc nhằm chủ động thị trường tiêu thụ.
Bà Vy cũng thừa nhận, việc vận động nông dân bao từng trái bưởi không đơn giản do phát sinh thêm chi phí sản xuất. Vì vậy, doanh nghiệp phải đồng thời cam kết bao tiêu sản phẩm để người dân yên tâm đầu tư.
Trong khi đó, ông Võ Huy Hoàng – Giám đốc Công ty Hoàng Thọ (Bình Thuận) – chia sẻ, dù đã có kinh nghiệm xây dựng vùng trồng và cơ sở đóng gói cho thanh long xuất khẩu nhưng với bưởi và chanh, doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn học hỏi để hoàn thiện quy trình đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch.
Sau khi biết thông tin về việc Nghị định thư được ký kết, ông đã trực tiếp đến TPHCM để tìm hiểu các quy định mới.
“Khách hàng yêu cầu có hàng là chuyển ngay vì họ đánh giá bưởi da xanh Việt Nam ngon, ngọt, giá hợp lý và rất dễ sử dụng”, ông nói.
Theo ông Hoàng, phần lớn nông dân hiện đã có ý thức hơn trong việc tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và tổ chức sản xuất đồng bộ vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện.
Các doanh nghiệp cho rằng việc Trung Quốc chính thức mở cửa cho bưởi và chanh Việt Nam không chỉ tạo thêm cơ hội tăng trưởng xuất khẩu mà còn thúc đẩy ngành trái cây chuyển dần sang mô hình sản xuất chuyên nghiệp hơn, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới phát triển bền vững.
Việt Nam hiện có khoảng 106.000 ha bưởi với sản lượng khoảng 1 triệu tấn mỗi năm và hơn 44.000 ha chanh với sản lượng gần 700.000 tấn.
Việc bổ sung thêm hai loại trái cây này vào nhóm xuất khẩu chính ngạch được kỳ vọng sẽ giúp đa dạng hóa mặt hàng, gia tăng kim ngạch xuất khẩu và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Báo cáo thường niên năm 2025 vừa được Tập đoàn Vingroup (mã chứng khoán: VIC) công bố đã hé lộ những thông tin đáng chú ý về một mảng kinh doanh hoàn toàn mới: Thương mại hóa các ứng dụng vệ tinh ngoài không gian vũ trụ.
Trước đó, hồi tháng 11/2025, giới đầu tư từng xôn xao trước thông tin Công ty cổ phần VinSpace chính thức được thành lập với vốn điều lệ ban đầu 300 tỷ đồng.
Doanh nghiệp này đăng ký hoạt động trong 6 nhóm ngành nghề cốt lõi, bao gồm: Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên; nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật; sản xuất máy bay, tàu vũ trụ và máy móc liên quan; vận tải hàng hóa hàng không; hoạt động viễn thông vệ tinh và các hoạt động viễn thông khác.
Động thái này chính thức đánh dấu việc ông Phạm Nhật Vượng bước chân vào “cuộc chơi” công nghệ vũ trụ đầy tốn kém và thách thức. Tại thị trường trong nước, trước đây ông Nguyễn Đức Thụy cũng từng đánh tiếng tham gia lĩnh vực này nhưng kế hoạch đã tạm dừng. Còn trên thế giới, sân chơi này hiện chủ yếu nằm trong tay các tỷ phú công nghệ hàng đầu như Elon Musk hay Jeff Bezos.
Cụ thể, theo định hướng trong báo cáo thường niên, VinSpace sẽ tập trung vào hoạt động nghiên cứu, chế tạo chùm vệ tinh siêu nhỏ “Make in Vietnam”. Mục tiêu là cung cấp các ứng dụng viễn thông và viễn thám nhằm phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
VinSpace nhấn mạnh công ty đang từng bước làm chủ năng lực chế tạo và đặt mục tiêu đưa những vệ tinh tư nhân siêu nhỏ đầu tiên của Việt Nam lên quỹ đạo ngay trong năm 2027. Để hiện thực hóa mốc thời gian này, doanh nghiệp đang ráo riết xây dựng cơ sở vật chất phòng sạch, trang thiết bị thử nghiệm và hệ thống trạm mặt đất, bảo đảm dự án bám sát tiến độ đề ra.
Song song với quá trình tự nghiên cứu, VinSpace cũng đang đẩy mạnh hợp tác chuyển giao công nghệ vệ tinh với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước nhằm phát triển một hệ sinh thái kỹ thuật - vận hành - khai thác hoàn chỉnh.
Dựa trên nền tảng đó, Vingroup hướng tới việc thương mại hóa các dịch vụ vệ tinh, từng bước mở rộng thị phần viễn thông không gian và tạo động lực tăng trưởng dài hạn mới, đồng thời góp phần nâng cao năng lực phòng thủ chung cho toàn bộ hệ sinh thái số của tập đoàn.
Ngày 7/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông "vẫn kiên nhẫn đợi EU thực hiện phần cam kết của mình trong thỏa thuận thương mại lịch sử" hai bên đạt được tháng 7 năm ngoái.
"EU đã cam kết giảm các loại thuế nhập khẩu của họ về 0. Tôi cho họ thời hạn đến ngày Quốc khánh của Mỹ, nếu không, thuế nhập khẩu với họ sẽ ngay lập tức nhảy lên các mức cao hơn nhiều", ông viết. Thông báo này được đưa ra sau khi ông có "một cuộc điện đàm tuyệt vời" với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen.
Cuối tuần trước, ông Trump cho biết sẽ nâng thuế nhập khẩu với ôtô của Liên minh châu ÂU (EU), từ 15% lên 25%, vì khối này không tuân thủ thỏa thuận thương mại. Theo thỏa thuận, EU cần giảm thuế về 0% với hàng hóa công nghiệp Mỹ, và áp hạn ngạch miễn thuế với một số nông sản và hải sản Mỹ. Tuy nhiên, tiến trình thông qua luật để thực thi thỏa thuận này tại Nghị viện châu Âu (EP) đang diễn ra chậm chạp.
Trong một bài đăng trên X, bà Von der Leyen cũng cho biết đã thảo luận với ông Trump về thỏa thuận thương mại và Iran. "Chúng tôi vẫn cam kết thực thi đầy đủ các nghĩa vụ của mình. Quá trình hướng tới giảm thuế trước tháng 7 tiến triển tốt", bà viết.
Chủ tịch Ủy ban Thương mại thuộc EP Bernd Lange cho biết các nghị sĩ và chính phủ EU đang đạt tiến triển trong việc hoàn tất thỏa thuận xóa bỏ thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ. Tuy nhiên, ông nói "vẫn còn một chặng đường nữa" do còn bất đồng liên quan các biện pháp bảo vệ mà một số nước trong khối yêu cầu.
Một số nghị sĩ EU muốn bổ sung các biện pháp bảo vệ cứng rắn hơn, gồm đình chỉ thỏa thuận nếu Mỹ không tuân thủ, chỉ giảm thuế khi Mỹ có động thái tương ứng và chấm dứt hoàn toàn các ưu đãi thuế của EU vào ngày 31/3/2028.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết thời hạn để EU thực thi thỏa thuận "đã qua từ lâu", ám chỉ Mỹ có thể thực hiện các biện pháp khác ngoài tăng thuế ôtô nếu EU không tuân thủ. "Ôtô chỉ là một phần thôi. Còn nhiều vấn đề khác mà Mỹ vẫn hoàn toàn tuân thủ, trái ngược với châu Âu nhiều tháng qua", ông Greer trả lời trên Bloomberg Television.
Thông tin trên được nêu trong báo cáo "Định hình nền kinh tế xe điện", do Hiệp hội thương mại xe điện châu Âu (E-Mobility Europe) và công ty nghiên cứu New Automotive công bố ngày 12/5. Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) gồm 27 quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Iceland, Liechtenstein, Na Uy.
Khoản đầu tư 200 tỷ euro (235 tỷ USD) được phân bổ 109 tỷ euro vào chuỗi cung ứng pin, 60 tỷ euro vào xe điện và 23-46 tỷ euro vào mạng lưới trạm sạc. Nỗ lực này nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia sản xuất 80% lượng pin toàn cầu, gồm pin sử dụng ngoài xe điện.
Trong lĩnh vực pin, châu Âu cũng đang dần tự chủ. Theo dữ liệu từ New Automotive, họ đã cung ứng được pin cho một phần ba số xe điện bán ra trong khu vực, thậm chí có thể đáp ứng nhu cầu cho toàn bộ lượng xe nếu các nhà máy pin hoạt động hết công suất.
Ngành sản xuất xe điện EU đang tái cấu trúc, tập trung vào chuyển đổi các nhà máy sản xuất ôtô truyền thống, xây dựng cơ sở sản xuất xe điện mới. Họ cũng tăng năng lực sản xuất pin, nhằm giảm chi phí và quản lý rủi ro nguồn cung.
Đức chiếm gần một phần tư tổng vốn đầu tư trên, trở thành trung tâm sản xuất xe điện lớn nhất châu Âu. Quốc gia này là trụ cột trong chuỗi giá trị khu vực, với các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) và cung ứng pin lớn.
E-Mobility Europe cho biết các khoản đầu tư này đã hỗ trợ hơn 150.000 việc làm và có thể tăng lên gấp đôi nếu các nhà đầu tư triển khai toàn bộ dự án.
Tuy nhiên, giới phân tích khuyến nghị chính sách phải được thực hiện nhất quán trên toàn bộ hệ sinh thái để xe, pin và cơ sở hạ tầng có thể mở rộng cùng nhau. Sự thiếu đồng bộ có nguy cơ dẫn đến tài sản được sử dụng không hiệu quả, chi phí cao, khiến nhà đầu tư trì hoãn.
Một chính sách nhất quán cũng giúp doanh nghiệp dễ đoán định nhu cầu dài hạn. Bởi nhà đầu tư cần trường vốn với thời gian đầu tư kéo dài nhiều thập kỷ, trong khi khả năng tồn tại của họ phụ thuộc vào một khung chính sách ổn định.
Hiệp hội này khuyến nghị duy trì tín hiệu đầu tư cho xe điện thông qua các tiêu chuẩn phát thải CO2 trong giao thông, nền tảng trong luận điểm đầu tư. Bên cạnh đó, EU cần một chính sách công nghiệp có mục tiêu, đồng thời trợ cấp mở rộng quy mô cho sản xuất pin và vật liệu chiến lược.
Cuối năm ngoái, Ủy ban châu Âu công bố kế hoạch bãi bỏ lệnh cấm bán xe xăng từ năm 2035, do áp lực từ ngành công nghiệp ôtô khu vực. Quyết định này đánh dấu bước lùi lớn nhất trong các chính sách xanh của EU những năm gần đây.
