Mời bạn đọc giới thiệu học sinh, sinh viên nhận học bổng Chắp cánh ước mơ 2026

Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện". Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.

Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.

Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò "bộ não", tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.

Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.

Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.

Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng "nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động".

Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.

Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.

Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.

Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.

Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.

Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.

Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.

Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.

Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.

Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.

Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Những ngày này ở hồ Gươm và trên một số tuyến phố của Hà Nội, nhiều cây bằng lăng nở rộ tạo nên khung cảnh thơ mộng. Sắc tím của hoa hòa cùng màu đỏ của phượng vĩ báo hiệu mùa hè đã về.

Bạn Đỗ Thị Thùy Linh (24 tuổi, quê Phú Thọ) cho biết đây là lần đầu tiên được trải nghiệm mùa bằng lăng ở Hà Nội. Theo Linh, màu tím của loài hoa này mang lại cảm giác nhẹ nhàng, lãng mạn.

Cũng trong thời gian này, nhiều bạn trẻ yêu nhiếp ảnh tranh thủ lưu lại vẻ đẹp của mùa hoa bằng lăng. Không chỉ gây ấn tượng bởi sắc tím dịu dàng, loài hoa này còn tượng trưng cho sự thủy chung và tình yêu trong sáng.

Bạn Nguyễn Ngọc Nam (xã Đông Anh, Hà Nội) chia sẻ Hà Nội ở bất kỳ thời điểm nào cũng mang lại cảm hứng để sáng tác những bức ảnh đẹp, nhưng mùa hoa bằng lăng luôn để lại ấn tượng đặc biệt. Khi hoa nở rộ, cả con phố như được phủ một lớp màu tím thơ mộng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cá bống tượng là loài cá cá có hình dáng đẹp, một trong hai loại cá nước ngọt có giá trị cao nhất tại Cà Mau. Thân cá tròn, có vằn nâu loang lổ trên nền đen bóng. Đuôi cá hình chữ V nổi bật, vây cá thì luôn xòe hết cỡ trong quá trình bơi.

Có kích thước to nhất trong họ cá bống nước ngọt, cá bống tượng có trọng lượng khoảng 1-2 lạng, loại to có thể lên đến 0,5kg – 1kg, thậm chí cá biệt có con nặng 5kg.

Dù hình dáng hơi tối màu do thói quen sinh sống trong bùn, nhưng cá bống tượng được đánh giá cao về chất lượng thịt. Thịt cá màu trắng, có độ dai nhẹ tương tự thịt gà, mùi vị ngọt thanh, không tanh và không bị bã. Thịt cá không quá dày song vị ngọt đặc trưng và độ dai tự nhiên khiến món ăn được đánh giá cao.

Trước đây, cá bống tượng chủ yếu xuất hiện ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, hiếm khi có mặt ở thị trường miền Bắc. Nhưng vài năm gần đây, người nuôi tại miền Trung và miền Bắc – đặc biệt là vùng hồ sông Đà – bắt đầu phát triển loài cá này giúp nguồn cung trở nên dồi dào hơn.

Cá bống tượng xưa không ai ăn, giờ thành đặc sản được bán với giá cao.

Theo khảo sát giá cá bống tượng khá đa dạng, cá bống nuôi ở Vĩnh Long, Cà Mau... có kích thước lớn, giá dao động 200.000–450.000 đồng/kg, tùy loại. Loại cá lớn, hiếm và trọng lượng đồng đều mức giá gần 500.000 đồng/kg. Trong khi đó cá bống tượng sông Đà chủ yếu là loại nhỏ, được bán với giá khoảng 140.000 - 160.000 đồng/kg, 1kg được khoảng 6-8 con cá.

Lý giải việc cá bống tượng trước đây ít người ăn, anh Hoàng - một chủ cửa hàng hải sản cho biết, loại cá này có hình dạng đặc biệt, do hay vùi mình trong bùn nên tối thui, kích thước nhỏ hơn so với các loại cá quả, cá trắm, thịt cũng không dày lại nhiều xương nên nhiều người ban đầu hơi e dè. Nhưng ai đã ăn thử thì sẽ thích vì cá ngọt thịt và không bị bã.

"Cá bống có thể chui xuống bùn sâu, có thể đến cả mét và nằm ở đó hàng giờ đồng hồ khi gặp kẻ thù tấn công. Ban ngày là thời điểm chúng hay vùi mình trong bùn nhiều nhất nên khó đánh bắt. Hiện tại cá bống tượng đã được nhân giống thành công không chỉ ở miền Nam, miền Trung mà cả miền Bắc, vùng sông Đà cũng nuôi loại cá này nên nguồn hàng dồi dào", anh Hoàng nói.

Thịt cá màu trắng tinh, khi ăn có độ dai kiểu thịt gà.

Theo chủ cửa hàng hải sản, cá bống tượng được xem là 1 trong 2 loại "vua cá nước ngọt" ở Cà Mau, vì giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao. Ðây vốn là mặt hàng chủ yếu được xuất bán sang thị trường nước ngoài như Trung Quốc, Ðài Loan và được cung ứng cho các điểm chợ đầu mối, quán ăn, nhà hàng, chế biến thành những món ăn cao cấp.

Tin Gốc: Người Đưa Tin