Hoàng Hữu Đà, 34 tuổi, là trợ lý nghiên cứu tại IMF ở thủ đô Washington, Mỹ. Công việc chính của anh là theo dõi, nghiên cứu các diễn biến kinh tế trên thế giới, chẳng hạn như ảnh hưởng từ chính sách thuế quan Mỹ hay tình hình chiến tranh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
Từ đó, anh hỗ trợ các nhà kinh tế học tại IMF đưa ra khuyến nghị về chính sách tài khóa, tiền tệ với các nước. Anh cũng tham gia xử lý dữ liệu, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để trả lời cho giả thuyết nghiên cứu của các chuyên gia tại cơ quan này.
Trước đó, Đà có gần 10 năm làm về quản trị rủi ro tại các ngân hàng ở Việt Nam. Mùa thu năm nay, Đà sẽ lần đầu chính thức du học, theo chương trình tiến sĩ Kinh tế của Đại học California, Santa Barbara (Mỹ). Anh nhận tin trúng tuyển kèm học bổng toàn phần vào tháng trước.
“Tôi rất hào hứng, bởi đây là cơ hội rất tốt để được rèn luyện cách đối mặt với rủi ro”, Đà nói.
Đà là cựu sinh viên khoa Toán kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân. Thời sinh viên, anh thấy ngành rất hợp với mình bởi có môn ưa thích là toán, cùng xác suất thống kê, kinh tế học và lập trình. Vì thích học, ngoài giờ trên lớp, anh hay “lặn ngụp” trên các trang web chia sẻ kiến thức hoặc các khóa học miễn phí online.
Tự thấy có hứng thú với việc giảng dạy, nhưng sau tốt nghiệp, năm 2014, Đà bước vào môi trường ngân hàng, làm chuyên viên quản trị rủi ro. Đà nhìn nhận công việc này khớp với ngành học và kỹ năng hơn. Anh được tiếp cận nguồn dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích, thống kê, kinh tế lượng nâng cao, từ đó đưa ra mô hình dự báo rủi ro cho các ngành.
Dù làm ngân hàng, đam mê chia sẻ kiến thức của Đà vẫn âm ỉ. Năm 2015, Đà mở kênh YouTube về xác suất thống kê và kinh tế học. Anh mày mò viết nội dung, thiết kế hoạt họa, lồng tiếng,… Hàng tuần, Đà dành một buổi để tìm ý tưởng, rồi mỗi hôm lại hoàn thiện sản phẩm một chút.
Thấy các video dần được nhiều người đón nhận, giúp họ hiểu thêm về kinh tế, Đà càng có cảm hứng để kiên trì dù công việc bận rộn. Từ xuất phát điểm “cứ có người xem là được rồi”, tới nay, đứa con tinh thần của anh đã có gần 90 nghìn người đăng ký, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem.
Bước ngoặt tới vào năm 2022, khi Đà viết cuốn sách đầu tay “Nghệ thuật tư duy dựa trên dữ liệu”, tổng hợp tất cả kiến thức đã học và chia sẻ. Anh liên hệ giảng viên cũ ở trường Kinh tế quốc dân để nhờ cô viết thư giới thiệu. Đây cũng là lúc cơ duyên với IMF bắt đầu.
Thấy học trò có kiến thức và kỹ năng viết tốt, cô giáo kết nối anh tham gia một dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia ở IMF. Càng làm, Đà càng thấy thích thú, từ việc đặt câu hỏi, tìm nguồn dữ liệu cho tới xây dựng mô hình để tìm ra câu trả lời.
Nhờ cơ hội này, Đà nhen nhóm ý định học lên tiến sĩ. Anh cũng được các thành viên trong dự án giới thiệu để nộp đơn vào làm trực tiếp ở IMF. Ban đầu, Đà còn băn khoăn, vì chưa từng du học hay làm việc ở nước ngoài, nên không chắc có thích nghi được không.
“Cân nhắc cả chi phí, lợi ích và ngưỡng chịu đựng rủi ro của bản thân, tôi thấy đó sẽ là lựa chọn lợi hơn cả, là cơ hội để bước ra khỏi vùng an toàn và phát triển bản thân”, Đà nói. Nhờ vốn kỹ năng qua nhiều năm ở ngân hàng, Đà vượt qua vòng phỏng vấn mà không quá áp lực, bắt đầu tới Mỹ làm việc từ năm 2023.
Ban đầu, Đà không tránh khỏi những rào cản về văn hóa và ngôn ngữ. Anh nhớ những lần lúng túng khi gặp đồng nghiệp, vì họ nói quá nhanh, còn anh phải nhắc lại nhiều lần thì họ mới hiểu.
Để cải thiện, Đà tập nói tiếng Anh một mình ở nhà sau giờ làm, tải các ứng dụng học tiếng rồi luyện theo, chủ động bắt chuyện với đồng nghiệp để xây dựng mối quan hệ. Sau khoảng ba tháng, Đà tự tin hơn, bắt nhịp được.
Môi trường ở IMF giúp anh học từ những nhà kinh tế hàng đầu, khám phá nhiều câu hỏi và tiếp cận những nguồn dữ liệu tốt. Anh được làm việc với những bài toán vĩ mô hơn nhiều so với thời ở ngân hàng.
Cuối cùng, sau ba năm kể từ dự án nghiên cứu đầu, với kinh nghiệm thực chiến, lời giới thiệu từ IMF, Đà thuyết phục được hội đồng tuyển sinh UCSB. Đà tin rằng tấm bằng này sẽ dẫn tới nhiều cơ hội, như giảng dạy đại học, làm việc tại các tổ chức kinh tế thế giới, hay làm cố vấn cho công ty tư nhân,…
Cô Trần Chung Thủy, giảng viên, đồng sáng lập bộ môn Toán tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét học trò cũ xuất sắc, có ý tưởng riêng và có dáng dấp của một nhà nghiên cứu từ sớm.
“Đà trầm tính, nên ban đầu mọi người có thể không có ấn tượng. Nhưng đối với ngành rất khó như Toán tài chính, Đà có sự bền bỉ, lại nỗ lực, có kỷ luật với kế hoạch của bản thân”, cô Thủy nói, đánh giá phải vài khóa mới có một người đi sâu vào nghiên cứu tốt như vậy.
Theo Đà, sự chuẩn bị là chìa khóa để mỗi người quản lý rủi ro, đón nhận cơ hội mới. Việc này bao gồm cả khám phá bản thân để biết mục tiêu và ngưỡng chấp nhận rủi ro phù hợp, lẫn tìm hiểu các dữ liệu bên ngoài để đưa ra quyết định tự tin và chắc chắn hơn, thay vì chỉ dựa vào niềm tin và trực giác.
Khi tìm hiểu một chủ đề, Đà nhận định một cách tốt là học từ nhiều nguồn hay kênh khác nhau – website, podcast, YouTube. Phương pháp này giúp người học được nhìn một vấn đề từ nhiều hướng, nên sẽ nhớ và hiểu sâu hơn.
“Dù sự chuẩn bị là thiết yếu, các bạn trẻ vẫn nên đón nhận sự ngẫu nhiên, coi thử thách là những cơ hội để học hỏi, kết nối để có thêm hiểu biết và sự giúp đỡ”, anh chia sẻ.
Tổ chức Times Higher Education (THE) ngày 23/4 công bố xếp hạng đại học châu Á năm 2026.
Việt Nam có 11 đại diện, trong đó Đại học Đà Nẵng và trường Đại học Nguyễn Tất Thành lần đầu góp mặt, lần lượt ở vị trí 501-600 và 801+.
Dù số trường tăng, 6 trên 9 gương mặt cũ của năm ngoái tụt hạng. Đại học Kinh tế TP HCM tiếp tục dẫn đầu, nhưng rơi từ thứ 136 năm ngoái xuống 184 năm nay.
Ba trường còn lại, gồm Duy Tân, Y Hà Nội và Quốc gia TP HCM không thay đổi thứ hạng.
Xếp hạng của các đại học tại Việt Nam so với châu Á như sau:
THE là một trong ba bảng xếp hạng đại học có quy mô lớn nhất thế giới, bên cạnh QS và Shanghai Ranking.
Các đại học được chấm điểm theo 18 tiêu chí, phân thành 5 nhóm: chất lượng nghiên cứu (30%), môi trường nghiên cứu (28%), giảng dạy (24,5%), thu nhập từ chuyển giao tri thức và khả năng thu hút tài trợ (10%), triển vọng quốc tế (7,5%). Số tiêu chí và tỷ trọng tương tự năm ngoái.
Trong các trường ở Việt Nam, Đại học Kinh tế TP HCM đứng đầu về chất lượng nghiên cứu, đạt hơn 88/100 điểm. Đại học Y Hà Nội tiếp tục có chất lượng giảng dạy vượt trội so với các trường, hơn 38/100 điểm.
Bảng xếp hạng đại học châu Á năm nay có 929 trường, từ 36 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh của Trung Quốc đứng nhất và nhì năm thứ 7 liên tiếp. Nước này cũng thống trị top 10, chiếm 7 vị trí, trong khi Singapore có hai đại diện và Nhật Bản có một.
Đây là năm đầu tiên một đại học của Yemen được xếp hạng, cũng là lần đầu Malaysia có trường lọt top 40 và tăng gấp đôi số đại diện trong top 100 so với năm ngoái.
Chia sẻ trong Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nhấn mạnh sự khác biệt giữa quy định nguồn tuyển với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (ngưỡng điểm sàn xét tuyển).
GS Thảo cho hay, theo điều 6 quy chế tuyển sinh, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này áp dụng đối với TS thi tốt nghiệp từ năm 2026 (không áp dụng với TS thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước và không áp dụng đối với TS được đặc cách xét tốt nghiệp THPT).
Trong khi đó, điều 9 quy chế quy định ngưỡng đầu vào các chương trình đào tạo với 3 lĩnh vực đặc thù gồm: đào tạo giáo viên, đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Căn cứ trên ngưỡng quy định chung của Bộ GD-ĐT, các trường xác định và công bố ngưỡng đầu vào cho các chương trình đào tạo và phương thức tuyển sinh trước thời gian kết thúc đăng ký dự tuyển. TS xét tuyển vào các ngành thuộc những lĩnh vực trên cần đạt từ ngưỡng điểm này mới đủ điều kiện xét tuyển.
Như vậy với quy định năm nay, TS cần chú ý quy định nguồn tuyển với mọi ngành và phương thức xét tuyển. Nếu không đạt từ 15 điểm 3 môn theo quy định trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS không đủ điều kiện xét tuyển các ngành trình độ ĐH mà phải tham gia các bậc học thấp hơn. Riêng với 3 lĩnh vực đặc thù (sức khỏe, sư phạm, luật), TS cần đạt đủ ngưỡng theo quy định mới được tham gia xét tuyển, ngưỡng này cao hơn so với các ngành còn lại ở tất cả các phương thức.
Dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH năm 2026 của Bộ GD-ĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương thức xét tuyển (tổ hợp, bài thi độc lập) với các cơ sở đào tạo.
Theo đó, các tổ hợp môn hoặc bài thi đánh giá độc lập dùng để xét tuyển phải được xây dựng một cách khoa học, thực tiễn và đảm bảo lựa chọn được TS có kiến thức nền tảng cùng năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đào tạo. Trường hợp chương trình đào tạo yêu cầu kiến thức nền tảng ở một môn học nhất định thì cơ sở đào tạo cần phải quy định ngưỡng đầu vào đối với môn học đó để bảo đảm TS đã được học môn học đó ở bậc THPT. Ví dụ, chương trình đào tạo ngành y khoa có yêu cầu kiến thức nền tảng là môn sinh học thì cần quy định điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT.
Cũng theo dự thảo, cơ sở đào tạo phải quy định tỷ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan đến chương trình đào tạo mà TS cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển chương trình đào tạo toán học bằng bài thi đánh giá độc lập, cơ sở đào tạo cần quy định rõ tỷ lệ điểm phần toán học trong bài thi. Tuy nhiên, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các ngành đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản, ví dụ học ngôn ngữ Pháp từ đầu hay các ngành như sư phạm công nghệ hoặc sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng lưu ý việc nhân, chia hệ số đối với các môn trong tổ hợp xét tuyển đối với các phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT bảo đảm môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.
Ví dụ, tổ hợp xét tuyển gồm toán-lý-Anh thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 1/3. Tổ hợp sử dụng 3 môn trong đó toán x 2 + lý x 1 + Anh x 1 thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 2/4. Phân tích quy định này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý điều này có nghĩa là trong bất kỳ tổ hợp môn xét tuyển nào cũng phải có 1 trong 2 môn toán hoặc ngữ văn và chiếm trọng số 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển.
"Hiểu theo một cách đơn giản là trong tổ hợp môn xét tuyển cần có môn toán hoặc môn ngữ văn và chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển chứ không phải điểm thi môn toán hoặc môn ngữ văn chiếm 1/3 trong tổng số điểm xét tuyển", tiến sĩ Hải nói thêm.
Cũng tại hội nghị nói trên, đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nêu nguyên tắc xét tuyển năm nay. Cụ thể, nguyên tắc xét chọn bình đẳng theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký trừ 2 trường hợp. Thứ nhất là cùng điểm xét ở cuối danh sách, thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Thứ hai là cùng điểm xét ở cuối danh sách, điểm cộng bằng nhau, ưu tiên nguyện vọng cao hơn.
Với điểm mới này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết quy định phù hợp khi xét ưu tiên TS có điểm thực tế cao hơn trong trường hợp đồng điểm. Bởi lẽ khi ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn nghĩa là tổng điểm xét tuyển thực tế TS cao hơn TS còn lại.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Nhân, quy định này sẽ tác động nhiều ở những ngành/chương trình đào tạo thu hút nhiều TS quan tâm mà chỉ tiêu hạn chế, một số ngành đặc thù khối y dược, sư phạm, các ngành công nghệ chiến lược… Hầu hết các ngành còn lại, các trường chỉ đưa ra quy định tiêu chí phụ dự phòng sử dụng trong trường hợp cần thiết. Ví dụ, năm nay tiêu chí phụ xét ưu tiên TS trong trường hợp đồng điểm vào Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM là ưu tiên TS có điểm toán cao hơn. Tiêu chí phụ này áp dụng với tất cả các ngành bởi toán cũng là môn bắt buộc trong tổ hợp mọi xét tuyển năm nay.
Cùng cách xử lý này, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đưa ra tiêu chuẩn phụ dùng để xét trong trường hợp các TS có tổng điểm xét tuyển bằng nhau, được xếp ưu tiên theo điểm thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026. Ngoài ra, trường còn áp dụng các quy tắc xử lý TS đồng điểm của hệ thống xét tuyển Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó, Trường ĐH Y dược TP.HCM đã công bố tiêu chí phụ trong trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách. Cụ thể là thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách và có điểm cộng bằng nhau, trường tiếp tục xét ưu tiên đối với các TS có thứ tự ưu tiên nguyện vọng cao hơn…
Cuối tháng 1, UBND xã Phước Năng (Đà Nẵng) nhận tờ trình của Trường Tiểu học và THCS Phước Năng về việc đề nghị giải quyết chế độ giáo viên dạy học sinh khuyết tật theo Nghị định số 28/2012/NĐ-CP (hỗ trợ giáo viên giảng dạy tại lớp có học sinh khuyết tật).
Trong tờ trình của nhà trường gửi UBND xã, năm học 2023-2024 và 2024-2025, trường phân công giáo viên dạy học sinh khuyết tật học hòa nhập, tuy nhiên huyện Phước Sơn (cũ) không thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi cho giáo viên.
Bà Cao Thị Chơn Tâm, Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Phước Năng, cho biết năm 2025 sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giáo viên mới chỉ nhận chế độ phụ cấp ưu đãi của học kỳ II năm học 2024-2025. Hiện tại, nhà trường còn 13 giáo viên chưa nhận được phụ cấp năm học 2023-2024.
Ông Vũ Đình Cuối, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Năng, cho biết sau khi nhận được ý kiến của trường, xã đã gửi văn bản hỏi Sở Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố để có cơ sở trả lời giáo viên.
Theo văn bản trả lời của Sở Tài chính, kinh phí từ năm học 2023-2024 chưa được chi trả, trách nhiệm thuộc UBND huyện Phước Sơn cũ, trong đó có trách nhiệm của nhà trường, do không tổng hợp báo cáo, đề xuất nhu cầu kinh phí.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, cấp huyện không còn, toàn bộ kinh phí của cấp này đã chuyển về thành phố.
Sở Tài chính cho rằng đây là quyền lợi chính đáng và hợp pháp của giáo viên nên đề nghị nhà trường phối hợp với các phòng có liên quan tham mưu UBND xã báo cáo đề xuất cụ thể gửi Sở để xem xét trình UBND thành phố bổ sung kinh phí thực hiện.
Đầu tháng 5, UBND xã Xuân Phú cũng gửi tờ trình đến Sở Tài chính đề nghị phân bổ kinh phí chi trả phụ cấp ưu đãi cho giáo viên dạy trẻ khuyết tật năm học 2023-2024 và 2024-2025, với tổng số tiền hơn 3,3 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Chủ tịch UBND xã Xuân Phú, cho biết ngày 15/5, Sở Tài chính đã thành lập đoàn kiểm tra và xác nhận giáo viên ở xã chưa được nhận.
Lãnh đạo UBND xã Phước Năng, Phước Chánh, Xuân Phú… cho biết đang thống kê số lượng giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo Nghị định 28 ở một số năm học trước để báo cáo thành phố. Tại 3 xã này có nhiều giáo viên chưa nhận được phụ cấp theo quy định.
Sau khi có phản ảnh từ các địa phương, ngày 14/5, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, ký văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp hồ sơ, kinh phí để giải quyết chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật chưa được chi trả theo quy định.
Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn UBND các xã, phường, đặc khu rà soát, tổng hợp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, nhu cầu kinh phí thực hiện chế độ đối với giáo viên dạy học sinh khuyết tật tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; tổng hợp, tham mưu UBND thành phố phương án giải quyết trước ngày 24/5.
