Ngày 14/5, bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương (Hà Nội) cảnh báo nhiều người bị chấn thương mắt, nguy cơ mù mắt do chơi pickleball.
Như trường hợp bệnh nhân trên, ngoài chấn thương, bệnh nhân còn bị phòi kẹt mống mắt tổ chức nội nhãn, rách giác mạc và củng mạc, viêm loét nặng.
Do tổn thương không thể phục hồi, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật múc bỏ nhãn cầu. Mắt trái của bệnh nhân bị mù vĩnh viễn.
Người bệnh cho biết, anh bị chấn thương khi đang chơi pickleball, bị bóng đập thẳng vào mắt.
Hay trường hợp của bệnh nhân N.V.H. (39 tuổi, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh) được đưa tới Bệnh viện Mắt Trung ương trong tình trạng mắt trái chấn thương nặng sau khi chơi pickleball. Người bệnh bị đụng dập nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng và dịch kính, kết mạc cương tụ, giác mạc phù nhẹ, thị lực mắt trái chỉ thấy bóng bàn tay ở khoảng cách 0,1 mét.
TS.BS Thẩm Trương Khánh Vân, Trưởng khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương đánh giá, mắt trái bệnh nhân H. bị suy giảm thị lực nghiêm trọng. Sau thời gian điều trị nội khoa, thị lực có cải thiện nhưng nhãn áp tăng cao, không thể kiểm soát. Các bác sĩ buộc phải chỉ định phẫu thuật để xử lý biến chứng tăng nhãn áp do chấn thương.
Sau phẫu thuật hạ nhãn áp, bệnh nhân phải tiếp tục tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Anh H. cho biết, anh gặp chấn thương khi đang thi đấu. Một đồng đội vụt bóng mạnh chệch hướng khiến bóng bay thẳng vào mắt trái, khiến anh đau nhức dữ dội mắt trái và nhìn mờ ngay sau đó. Anh H. mới chơi pickleball khoảng 3 tháng nay vì ban đầu cho rằng đây là môn thể thao nhẹ nhàng, ít nguy hiểm.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương, thời gian gần đây số ca chấn thương mắt liên quan đến môn pickleball có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu do bóng bay với tốc độ cao, xoáy, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa người chơi.
Các tổn thương tại mắt do chơi pickleball thường gặp như: trầy xước giác mạc; xuất huyết tiền phòng; đụng dập nhãn cầu; lệch hoặc vỡ thể thủy tinh; bong võng mạc; vỡ nhãn cầu; mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
Vì thế, chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo, người chơi pickleball nên đeo kính bảo hộ chuyên dụng cho mắt; không chủ quan với các pha bóng mạnh, bóng bật ngược.
Người có bệnh lý mắt, cận thị nặng hoặc từng phẫu thuật mắt nên khám chuyên khoa, được tư vấn kỹ trước khi chơi.
Khi bị bóng đập vào mắt, đau nhức, đỏ mắt, nhìn mờ… cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa mắt, không tự ý nhỏ thuốc hoặc chườm nóng hay chủ quan xử lý tại nhà.
Ngày 11/5, ông Nguyễn Tấn Lực, Phó giám đốc Sở Y tế Cà Mau, cho biết sau hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, hệ thống y tế cơ sở được sắp xếp lại giảm từ 164 trạm y tế và phòng khám đa khoa khu vực xuống còn 64 trạm y tế xã, phường. Các đơn vị hiện vận hành theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã.
Theo ông Lực, 64 trạm y tế của tỉnh hiện có 1.695 nhân viên, gồm 1.518 viên chức và 177 hợp đồng chuyên môn, còn thiếu 407 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Số biên chế và nhân viên giữa các trạm không đồng đều, dẫn đến việc bố trí nhân lực gặp nhiều khó khăn.
Nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới, đặc biệt thiếu các vị trí như kế toán, hành chính, công nghệ thông tin và bảo trợ xã hội; đồng thời thiếu nhân lực trực thường xuyên tại các điểm trạm, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động và chất lượng phục vụ người dân.
14 trạm y tế hiện vẫn trống vị trí giám đốc và 14 trạm không có phó giám đốc; 31 trạm chưa có kế toán và 55 trạm không có nhân sự phụ trách công nghệ thông tin. Việc thiếu nhân sự trực thường xuyên tại các điểm trạm cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân địa phương.
Tại xã Tân Ân, trạm y tế chỉ có một bác sĩ, còn thiếu nhiều vị trí, thiếu máy xét nghiệm, máy đo thị lực, X quang. Còn trạm y tế phường Hòa Thành không có cả giám đốc và phó giám đốc.
Bác sĩ CKI Nguyễn Thanh Phương, Giám đốc trạm Y tế xã Vĩnh Thanh, cho biết hệ thống trang thiết bị y tế tại trạm hiện rất thô sơ. Đơn vị đang rất cần các máy móc chuyên dùng quan trọng như: máy siêu âm, điện tim, máy xét nghiệm sinh hóa và huyết học. Trạm có 7 bộ máy vi tính đã sử dụng trên 10 năm, thường xuyên hư hỏng, không đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Nguồn thuốc phục vụ khám bảo hiểm y tế đôi khi không đủ cơ số.
Về cơ sở vật chất, các trạm y tế sau hợp nhất chủ yếu sử dụng lại trụ sở cũ, nhiều nơi xuống cấp, thiếu trang thiết bị. "Anh em ở trạm chỉ có ống nghe, máy đo huyết áp thì không thu hút được người bệnh", ông Lực nói, cho biết ngoài kinh nghiệm, chuyên môn của thầy thuốc, các trạm cần được trang bị máy siêu âm, X-quang, điện tim và thiết bị xét nghiệm cơ bản để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Sở Y tế đang phối hợp rà soát, cử cán bộ đi đào tạo trung cấp lý luận chính trị để đủ điều kiện bổ nhiệm theo quy định. Sở đề xuất sớm ban hành đề án vị trí việc làm thống nhất để làm cơ sở kiện toàn tổ chức và tuyển dụng nhân sự; tiếp tục phân bổ biên chế cho các trạm y tế nhằm đảm bảo đủ nguồn lực hoạt động.
Đồng thời, ngành kiến nghị bố trí kinh phí đầu tư sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị. Qua rà soát, nhu cầu đầu tư cho mỗi trạm y tế khoảng 10-15 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp và bổ sung thiết bị, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh tại cơ sở.
Trên thực tế, có những người đã giảm muối trong chế độ ăn nhưng huyết áp vẫn cao. Nguyên nhân là do họ chưa nhận ra các nguyên nhân âm thầm khác đang tác động đến huyết áp, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những yếu tố quan trọng ngoài muối có thể làm tăng huyết áp:
Khi bị stress, cơ thể sẽ phản ứng như đang đối mặt với nguy hiểm. Lúc này, hệ thần kinh kích hoạt và giải phóng các hoóc môn như adrenaline và cortisol. Chúng làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng.
Nếu stress chỉ diễn ra trong thời gian ngắn thì không quá đáng lo. Nhưng nếu stress kéo dài hoặc lặp đi lặp lại mỗi ngày, huyết áp sẽ thường xuyên bị đẩy lên cao. Theo thời gian, điều này có thể làm tổn thương thành mạch và góp phần gây tăng huyết áp mạn tính.
Cơ thể con người được thiết kế để vận động. Khi ít vận động, hệ tim mạch cũng hoạt động kém hiệu quả hơn. Mạch máu trở nên kém linh hoạt, trong khi tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.
Ngoài ra, ít vận động còn dễ dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa như tiểu đường, mỡ máu. Những yếu tố này đều dẫn đến huyết áp cao.
Một điểm quan trọng khác là khi vận động, cơ thể tạo ra nitric oxide, chất giúp mạch máu giãn ra. Nếu vận động không đủ, cơ chế này suy giảm và làm mạch máu dễ bị co lại, huyết áp tăng cao. Mọi người không cần tập luyện quá nặng. Chỉ cần duy trì các hoạt động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ mỗi ngày là đủ.
Khi cơ thể có nhiều mỡ, tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp máu cho toàn bộ mô trong cơ thể. Điều này làm tăng áp lực trong mạch máu và khiến huyết áp tăng lên.
Ngoài ra, mỡ thừa cũng làm tăng kháng insulin và gây viêm mạn tính. Hai yếu tố khiến mạch máu hoạt động kém hiệu quả. Chức năng điều hòa lượng nước và muối của thận cũng bị ảnh hưởng. Khi đó, thể tích máu sẽ tăng và đẩy huyết áp lên cao.
Thông tin về bệnh đột quỵ vừa được ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nêu tại Hội nghị Can thiệp mạch thần kinh toàn quốc lần thứ 2, tổ chức sáng 11-4 tại TP Huế.
Theo ông Đức, đột quỵ hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trên thế giới, và là nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật.
Gánh nặng bệnh tật sau đột quỵ không chỉ đè lên người bệnh mà còn ảnh hưởng lớn đến gia đình, xã hội, đòi hỏi nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị và phục hồi chức năng.
Những năm gần đây, Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong lĩnh vực này với hơn 100 trung tâm đột quỵ và can thiệp mạch thần kinh trên cả nước.
Nhiều cơ sở đã làm chủ các kỹ thuật hiện đại như lấy huyết khối cơ học, can thiệp túi phình bằng coil, stent chuyển dòng… với kết quả tiệm cận các nước trong khu vực.
Nhận thức cộng đồng về đột quỵ cũng được cải thiện, giúp người bệnh đến viện sớm hơn, giảm nguy cơ tử vong và tàn tật.
Tuy vậy theo ông Đức, sự phát triển vẫn chưa đồng đều giữa các vùng miền, khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao còn hạn chế, trong khi nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng.
Ngành y tế định hướng phát triển mạng lưới can thiệp mạch thần kinh đồng bộ, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng nhân lực và hoàn thiện cơ chế tài chính, bảo hiểm nhằm tăng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân.
"Mỗi phút trôi qua trong đột quỵ là hàng triệu tế bào thần kinh mất đi. Nhưng với sự tiến bộ của khoa học và quyết tâm của ngành y tế, chúng ta có thể giành lại thời gian cho não, giành lại sự sống cho người bệnh", ông Đức nói.
PGS.TS Lê Văn Trường, Chủ tịch Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, cho biết hội nghị năm nay tập trung cập nhật nhiều nội dung quan trọng như tiến bộ trong can thiệp đột quỵ cấp, xử trí túi phình và dị dạng mạch máu não, tối ưu quy trình cấp cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển mô hình đơn vị đột quỵ theo chuẩn quốc tế.
Hội nghị có gần 100 báo cáo viên là chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước tham dự, đến từ các quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc…, nhằm chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng và các kỹ thuật can thiệp mới trong điều trị đột quỵ.
