PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, số lượng người trẻ đến khám vì đau lưng đang gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây.
Mới đây, khoa tiếp nhận bệnh nhân nam làm công việc IT, thường xuyên ngồi văn phòng 8-10 giờ mỗi ngày. Những ngày gần đây, anh liên tục bị đau vùng thắt lưng, cơn đau lan xuống chân khiến sinh hoạt khó khăn.
Theo lời kể, người đàn ông này luôn trong tình trạng lưng cứng đờ, khó cúi gập hay xoay người. Lo sợ bị thoát vị đĩa đệm, anh đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị thoái hóa cột sống thắt lưng, đồng thời mất đáng kể đường cong sinh lý của cột sống dù chưa đến 40 tuổi.
“Bình thường cột sống thắt lưng có độ cong sinh lý tự nhiên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân này, phần lưng gần như thẳng đứng như cây tre, một dấu hiệu của thoái hóa cột sống dù hiện vẫn ở mức độ nhẹ”, PGS Liên cho hay.
Nam giới 30-40 tuổi dễ gặp tình trạng đau lưng
Theo PGS Liên, nhiều người vẫn nghĩ phải lớn tuổi mới đau lưng, nhưng thực tế không ít bệnh nhân chưa đến 50 tuổi đã có dấu hiệu thoái hóa cột sống. Đáng chú ý, nhóm mắc nhiều nhất hiện nay là nam giới trong độ tuổi 30-40. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống ít vận động, ngồi lâu liên tục để làm việc, xem điện thoại, chơi game hoặc sử dụng máy tính nhiều giờ mà không thay đổi tư thế.
“Một trong những nguyên nhân gây đau lưng là người bệnh ít vận động, ít tập thể dục kèm theo thói quen ngồi lì một chỗ trong thời gian dài. Đây là tình trạng rất phổ biến ở nam giới trẻ hiện nay”, chuyên gia nhận định.
Ngoài việc dùng thuốc, điều quan trọng trong điều trị đau lưng là tập luyện đúng cách nhằm cân bằng nhóm cơ lưng và cơ bụng. Người bệnh cần được hướng dẫn các bài tập phù hợp với cột sống, thắt lưng dưới sự hỗ trợ của chuyên gia phục hồi chức năng và vật lý trị liệu.
Bên cạnh đó, nhiều người làm việc trong môi trường kín, ít tiếp xúc ánh nắng nên thiếu vitamin D, yếu tố quan trọng đối với sức khỏe xương khớp.
Những dấu hiệu đau lưng không nên chủ quan
Theo PGS Liên, một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá đau lưng là phân biệt đau cơ học và đau không cơ học. Đau cơ học thường tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi và liên quan rõ rệt đến tư thế. Trong khi đó, đau không cơ học thường kéo dài dai dẳng, không phụ thuộc vận động, thậm chí tăng về đêm và có thể đi kèm các triệu chứng toàn thân.
“Có những dấu hiệu cảnh báo người bệnh tuyệt đối không nên bỏ qua”, PGS Liên nhấn mạnh.
Cụ thể, nếu đau lưng kéo dài trên 2- 4 tuần dù đã nghỉ ngơi và thay đổi sinh hoạt hoặc cơn đau tái phát nhiều lần với xu hướng nặng dần, người bệnh cần đi khám sớm. Đặc biệt, các cơn đau không liên quan tư thế, đau ngay cả khi nằm nghỉ hoặc đau tăng về đêm là những dấu hiệu bất thường cần được đánh giá kỹ.
Ngoài ra, đau lưng kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, mệt mỏi, chán ăn có thể liên quan đến các bệnh lý toàn thân, trong đó có nguy cơ ung thư.
Những dấu hiệu thần kinh như tê yếu chân, đi lại khó khăn, mất thăng bằng hoặc rối loạn tiểu tiện cũng là tình trạng nguy hiểm vì có thể liên quan đến chèn ép thần kinh.
Theo chuyên gia, nếu đau lưng đi kèm tiểu buốt, tiểu máu hoặc rối loạn kinh nguyệt, cần nghĩ đến nguyên nhân từ hệ tiết niệu hoặc phụ khoa, bởi khi đó đau lưng chỉ là biểu hiện thứ phát.
“Đau lưng là một triệu chứng, chứ không phải một chẩn đoán. Điều trị hiệu quả phải dựa trên việc xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ tập trung giảm đau”, PGS Liên khuyến cáo.
Chuyên gia cho rằng, trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh lối sống, tăng cường vận động và phục hồi chức năng đúng cách có thể cải thiện đáng kể tình trạng bệnh. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần thăm khám sớm để tránh những biến chứng đáng tiếc.
Bác sĩ Shoichiro Nakao, hiện công tác tại thành phố Kirishima, tỉnh Kagoshima, vừa xuất bản cuốn sách hướng dẫn mang tên "Khuyến nghị thực hiện 'Không muối - Không đường' vào cuối tuần".
Cuốn sách không chỉ là một tài liệu y khoa mà còn là lời gợi ý về một thói quen ăn uống mới: "Thưởng thức vị ngon nguyên bản của thực phẩm" thay vì phụ thuộc vào sự kết hợp của các loại gia vị.
Từ sự cố khi sống một mình đến lối sống "thuận tự nhiên"
Bác sĩ Nakao là một chuyên gia về nội khoa tim mạch. Cơ duyên dẫn ông đến với lối sống này bắt đầu từ 25 năm trước, trong thời gian đi biệt phái sống một mình. Một lần tình cờ làm món rau xào mà không dùng đến gia vị, ông nhận ra hương vị tự nhiên của thực phẩm vốn dĩ đã rất hấp dẫn. Kể từ đó, ông bắt đầu hành trình cắt giảm hoàn toàn muối và đường trong chế độ ăn hàng ngày.
Dựa trên những nghiên cứu chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế của bản thân, bác sĩ Nakao giải thích trong cuốn sách rằng việc thực hiện chế độ "không muối, không đường" giúp:
Theo chuyên gia, chế độ ăn loại bỏ hoàn toàn muối và đường bổ sung là một phương pháp can thiệp dinh dưỡng mang lại lợi ích cho hệ tim mạch cũng như quá trình chuyển hóa của cơ thể. Việc cắt giảm tối đa lượng muối nạp vào giúp làm giảm thể tích tuần hoàn và giảm áp lực thẩm thấu lên thành mạch, từ đó ngăn ngừa và kiểm soát hiệu quả căn bệnh cao huyết áp.
Đồng thời, khi từ bỏ đường tinh luyện, tuyến tụy sẽ không bị quá tải, giúp cơ thể tránh được tình trạng kháng insulin, ổn định đường huyết và đẩy lùi nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Thói quen ăn uống này cũng trực tiếp làm giảm gánh nặng lọc máu cho thận, đồng thời bảo vệ lớp nội mạc mạch máu khỏi các tổn thương viêm do dư thừa natri hay glucose.
Về lâu dài, việc thưởng thức thực phẩm nguyên bản không chỉ phục hồi độ nhạy của vị giác mà còn giúp cơ thể duy trì một môi trường nội môi cân bằng, khỏe mạnh một cách tự nhiên.
Giải pháp thay thế gia vị thông minh
Để người đọc dễ dàng tiếp cận, vị bác sĩ 78 tuổi cũng chia sẻ những giải pháp thay thế tinh tế. Thay vì dùng đường tinh luyện, ông sử dụng mật ong hoặc rượu gia vị Mirin (loại truyền thống) để tạo độ ngọt.
Để tăng hương vị cho món ăn mà không cần muối, ông sử dụng các loại gia vị tự nhiên có tính kích thích vị giác như tỏi, gừng và các loại thảo mộc.
Trước khi ra mắt cuốn sách đầu tay này, bác sĩ Nakao đã miệt mài chia sẻ kiến thức qua blog cá nhân, các buổi diễn thuyết và các tập san dành riêng cho bệnh nhân.
"Cuốn sách là cơ hội để tôi nhìn lại hành trình 25 năm qua của mình. Tôi hy vọng những người muốn duy trì sức khỏe lâu dài, đặc biệt là thế hệ trẻ, sẽ đón nhận và thử trải nghiệm lối sống này", bác sĩ Nakao chia sẻ.
Gần đây, người dân phản ánh đến UBND tỉnh Khánh Hòa về tình trạng dãy nhà khu C của khoa tim mạch - lão học Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa xuống cấp, luôn quá tải bệnh nhân, diện tích phòng nhỏ chỉ phù hợp cho 4 giường bệnh nhưng kê tới 6 giường...
Theo chỉ đạo của tỉnh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa Lê Văn Khoa đã yêu cầu Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa làm rõ nội dung phản ánh của dân và trả lời bằng văn bản "giải thích tình huống, đưa ra hướng xử lý và đồng thời xin lỗi (nếu cần thiết)".
Theo Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, tòa nhà khu C của bệnh viện được bố trí gồm khoa nội cán bộ và khoa tim mạch - lão học. Hiện cả 2 khoa đều có lượng bệnh nhân hằng ngày rất đông, luôn trong tình trạng quá tải.
Vì vậy phòng bệnh có quy chuẩn 4 giường nhưng bệnh viện phải kê thêm thành 6 giường để đáp ứng tiêu chí "không để bệnh nhân nằm chung giường".
Về vệ sinh, phòng hành chính quản trị của bệnh viện đã phối hợp cùng lãnh đạo 2 khoa vừa nêu khảo sát thực tế tại khu C và ghi nhận tại các phòng bệnh của 2 khoa "hiện tại sạch, không bị ẩm mốc, chỉ có vài phòng do xê dịch vị trí giường gây nên va đập làm bong sơn tường nên bệnh viện sẽ cho sơn lại ngay".
Bệnh viện cho hay tình trạng quá tải ở bệnh viện và tại khoa tim mạch - lão học không chỉ ảnh hưởng đến bệnh nhân, mà đó cũng là khó khăn, nỗi khổ của nhân viên y tế, thầy thuốc các khoa trong chăm sóc, điều trị, phục vụ người bệnh.
Theo hồ sơ, từ ngày 9-2-2026, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đã có công văn gởi Sở Y tế để xin sửa chữa khoa tim mạch - lão học theo hướng mở rộng, làm thêm 4 phòng ở khu đất giáp ngay phía sau khoa này để làm các phòng cho nhân viên phục vụ điều trị của khoa.
Cả 4 phòng xin làm thêm đó sẽ xây dựng theo dạng nhà tiền chế (cấp 4) bằng nguồn kinh phí của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, dự kiến vào thời điểm báo cáo (tháng 2-2026) khoảng 653 triệu đồng.
Mục đích xây dựng thêm 4 phòng tiền chế trên cho nhân viên là cũng nhằm phục vụ nhu cầu cấp bách để điều trị cho bệnh nhân. Cụ thể là để sắp xếp, di dời và nhường lại 4 phòng của nhân viên điều trị hiện tại trong tòa nhà khu C làm thành phòng điều trị cho bệnh nhân, giảm tình trạng quá tải.
Ngày 12-2-2026, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa ký văn bản trả lời rằng do bệnh viện "không gởi kèm hồ sơ thể hiện vị trí định vị công trình dự kiến thực hiện; không thể hiện quy mô xây dựng công trình đề nghị xây mới, không đánh giá hiệu quả đầu tư đối với nội dung đã đề xuất" làm thêm 4 phòng tiền chế cho nhân viên nói trên, nên sở không có cơ sở để xem xét, đánh giá và chấp thuận đối với đề nghị đó.
Ngoài ra Sở Y tế còn đề nghị bệnh viện "trong trường hợp cần thiết phải thực hiện việc đầu tư" làm thêm 4 phòng tiền chế thì phải kiểm tra, thực hiện và gởi sở có ý kiến trước khi thực hiện đối với các nội dung cụ thể.
Đó là phải đánh giá sự cần thiết, hiệu quả và khả năng đáp ứng yêu cầu hoạt động tại thời điểm hiện nay cũng như khi dự án Bệnh viện Khu vực duyên hải Nam Trung Bộ hoàn thành đưa vào sử dụng (tỉnh dự kiến đầu tư xây dựng đến năm 2030);
Đánh giá sự phù hợp các quy định liên quan đến các chỉ tiêu quy hoạch (mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất…), tiêu chuẩn xây dựng, phòng cháy chữa cháy…;
Đồng thời phải bổ sung bản vẽ mặt bằng định vị vị trí xây dựng công trình, quy mô dự kiến đầu tư công trình và phương án cải tạo công trình hiện trạng.
Chiều 12-5, phóng viên liên hệ với Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa Lê Vũ Chương về kết quả xây dựng 4 phòng tiền chế để bố trí cho nhân viên nhằm giảm tải, giảm tình trạng "nhồi nhét" đối với các bệnh nhân tại khoa tim mạch - lão học, ông Chương cho biết hiện vẫn đang thực hiện các "thủ tục đầu tư" theo quy định và yêu cầu của Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa.
Suy thận là tình trạng nghiêm trọng, xảy ra khi thận ngừng thực hiện các chức năng bình thường. Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và lượng dịch dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi thận suy, các chất này sẽ tích tụ lại và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Các dấu hiệu ban đầu của tổn thương thận thường khó nhận biết, nhưng vẫn có những cảnh báo rõ ràng. Dưới đây là 7 triệu chứng cần được xử lý ngay vì có thể dẫn đến suy thận.
Thay đổi nước tiểu
Vấn đề về thận thường biểu hiện sớm qua sự thay đổi về lượng và đặc điểm nước tiểu. Khi có quá nhiều protein rò rỉ vào nước tiểu, bạn có thể thấy lượng nước tiểu giảm đột ngột kèm theo hiện tượng nước tiểu có bọt. Bọt này khác với bọt thông thường vì gồm nhiều bong bóng nhỏ và tồn tại lâu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, protein sẽ rò rỉ ra ngoài. Nếu gặp tình trạng này, người bệnh cần đi khám ngay.
Sưng ở bàn chân hoặc mặt
Khi thận hoạt động kém, cơ thể sẽ giữ lại nước gây phù nề. Tình trạng sưng thường thấy ở chân, mắt cá chân và mặt. Điều này xảy ra do thận không loại bỏ được lượng nước dư thừa. Người mắc có thể thấy giày chật hơn, khó tháo nhẫn, tăng cân kèm cảm giác khó chịu.
Khó thở
Suy thận khiến dịch tích tụ trong phổi, làm cản trở hô hấp. Ngay cả hoạt động nhẹ hoặc khi nghỉ ngơi người bệnh cũng có thể cảm thấy khó thở. Nguyên nhân là do phổi không thể giãn nở bình thường vì bị dịch dư thừa cản trở.
Mệt mỏi và yếu sức
Cảm giác mệt mỏi kéo dài và yếu cơ có thể là dấu hiệu thận hoạt động kém. Thận sản xuất hormone giúp tạo hồng cầu vận chuyển oxy. Khi thận suy, số lượng hồng cầu giảm gây thiếu máu, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược. Nếu mệt mỏi kèm sưng, khó thở, cần đi kiểm tra sớm vì đây có thể là dấu hiệu tổn thương thận nghiêm trọng.
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài
Buồn nôn thường xuyên hoặc nôn không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến suy thận. Khi thận không lọc được chất thải, các độc tố tích tụ trong máu gây kích ứng dạ dày dẫn đến buồn nôn, nôn, chán ăn. Một số người còn cảm thấy vị kim loại trong miệng hoặc hơi thở có mùi hôi. Tình trạng này cần được can thiệp y tế sớm.
Da khô và ngứa
Da khô và ngứa nhiều có thể do bệnh thận gây ra. Khi thận không cân bằng được khoáng chất trong cơ thể, da sẽ bị kích ứng. Dù có vẻ không nghiêm trọng nhưng triệu chứng này thường xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng.
Lú lẫn hoặc khó tập trung
Chức năng não cũng bị ảnh hưởng khi thận gặp vấn đề, do độc tố tích tụ trong máu. Người bệnh có thể cảm thấy lú lẫn, khó tập trung, đầu óc mơ màng, hay quên hơn. Những thay đổi này có thể là dấu hiệu suy thận tiến triển và cần được kiểm tra ngay. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp bảo vệ cả não bộ và sức khỏe tổng thể.
