Hôm qua, lực lượng chức năng bắt quả tang ca sĩ Miu Lê (Lê Ánh Nhật) cùng nhóm bạn lạm dụng ma túy tại một bãi biển ở Cát Bà. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy nữ ca sĩ dương tính với cả ba chất Methamphetamine, MDMA và Ketamine.
Giới chuyên môn nhận định sự pha trộn này tạo ra độc chất tàn phá toàn diện sức khỏe thể chất, tâm thần và đe dọa cướp đi sinh mạng tức thì do sốc quá liều. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng khoa Nội tổng hợp (Bệnh viện 09, Hà Nội), giải thích mỗi chất trong bộ ba này đều “tấn công cực mạnh, có thể bẻ gãy hệ thần kinh trung ương trong vài giây”.
Methamphetamine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương cực mạnh, giới dân chơi thường gọi tắt là “ma túy đá”. Hóa chất này ép não bộ giải phóng ồ ạt dopamine, tạo ra cảm giác hưng phấn tột độ và hoang tưởng sức mạnh.
Khác với Methamphetamine, MDMA hoạt động như một chất kích thích thần kinh pha lẫn ảo giác nhẹ, mang tên lóng là “thuốc lắc”. Hợp chất này can thiệp trực tiếp vào quá trình tiết serotonin, khiến cơ thể sinh ra ảo giác yêu thương, thích vận động mạnh và nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng.
Các bác sĩ ban đầu tạo ra Ketamine nhằm mục đích gây mê phẫu thuật, nhưng tội phạm đã biến hóa chất này thành công cụ tạo ảo giác độc hại. Ketamine trực tiếp cắt đứt liên lạc giữa não bộ và cơ thể, ép nạn nhân rơi vào trạng thái phân ly, mất cảm giác đau và sinh ra ảo giác “linh hồn thoát xác”.
Quá trình lạm dụng kéo dài khiến cơ thể nhiễm độc toàn thân, làm rối loạn hoàn toàn hệ thống vận hành. Ông Hưng cảnh báo ngưỡng hấp thụ của mỗi cá nhân rất khác biệt; cùng một liều lượng, cơ thể này chịu đựng được nhưng lại trở thành độc dược đoạt mạng người khác trong chớp mắt. Nếu nạn nhân hút hoặc tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch, ma túy vượt qua hàng rào máu não chỉ trong 7 đến 10 giây. Ngược lại, nếu hít qua mũi hoặc uống pha trong nước, cơ thể cần từ 15 đến 30 phút để hóa chất ngấm vào máu và phát tác.
Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, phân tích các chất này đóng vai trò như những chiếc chìa khóa giả, bắt chước chất dẫn truyền thần kinh để gắn chặt vào thụ thể hoặc chặn đường thu hồi thông tin.
Cơ thể chịu tổn thương nặng nề khi vừa nhận kích thích cực độ, vừa chịu ức chế và phân ly. Sự pha chế tự phát, thiếu kiểm soát liều lượng và độ tinh khiết đẩy nguy cơ suy hô hấp, tăng thân nhiệt, suy đa tạng, loạn nhịp tim lên mức cao nhất. Nạn nhân dễ dàng co giật, hôn mê, tự gây hại cho bản thân, người xung quanh hoặc tử vong.
Bên cạnh đó, khi hóa chất tan, họ lập tức rơi vào trạng thái trống rỗng, trầm cảm, buộc phải tăng liều để tìm lại cảm giác bình thường và dẫn đến lệ thuộc sâu sắc.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện E), nhấn mạnh tính chất kích thần của cả ba loại hợp chất này. Việc tiêu thụ liều cao lập tức gây khoái cảm, hoang tưởng, rối loạn hành vi cảm xúc. Nếu dung nạp lâu dài, bệnh nhân đối mặt với tình trạng suy giảm trí nhớ, trầm cảm, lo âu, rối loạn phản xạ thần kinh và mất hoàn toàn khả năng lao động.
So với giai đoạn trước năm 2000 khi người nghiện chủ yếu tìm đến các chất có nguồn gốc tự nhiên, thị trường chất cấm hiện nay biến đổi chóng mặt với hàng nghìn loại khác nhau. Tội phạm chỉ cần thay đổi nhỏ tỷ lệ phối trộn đã sinh ra chất mới, vượt qua khả năng phát hiện của các hệ thống máy móc xét nghiệm hiện hành và gây vô vàn khó khăn cho công tác quản lý.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối tránh xa chất gây nghiện và nâng cao cảnh giác trước những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ trà trộn chất cấm như bóng cười hay thuốc lá điện tử nhằm bảo vệ tính mạng bản thân.
Theo ThS.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, thời điểm ăn uống quan trọng không kém chất lượng bữa ăn. Cơ thể vận hành theo nhịp sinh học, trong đó khả năng chuyển hóa năng lượng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Nếu ăn muộn, đặc biệt là nhiều tinh bột hoặc chất béo, phần năng lượng dư thừa dễ chuyển thành mỡ tích trữ.
Nghiên cứu trên Cell Metabolism cho thấy người ăn muộn sẽ giảm cân kém hiệu quả hơn dù cùng chế độ ăn. Nghiên cứu khác trên Obesity cũng ghi nhận việc tiêu thụ nhiều năng lượng vào buổi tối làm tăng đề kháng insulin và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ ảnh hưởng cân nặng, ăn tối muộn còn tác động xấu đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ. Ăn sát giờ ngủ khiến dạ dày vẫn phải hoạt động khi cơ thể nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đầy bụng và khó ngủ. Theo American Journal of Gastroenterology, ăn trong vòng 3 giờ trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ trào ngược.
Về lâu dài, thói quen ăn muộn còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Báo cáo của Endocrine Society cho thấy ăn muộn có thể làm tăng đường huyết, giảm khả năng đốt mỡ, từ đó góp phần gây hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Bác sĩ khuyến cáo nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ. Tránh bữa tối quá nhiều năng lượng, đặc biệt là đồ chiên, nhiều đường. Hạn chế ăn sau 22h.
Phát biểu trước Quốc hội sáng 21/4, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau, cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với một thách thức lớn là già hóa dân số nhanh trong khi mức sinh giảm dưới ngưỡng thay thế.
Theo bà, tổng tỷ suất sinh hiện thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con. Năm 2022, mức sinh còn duy trì quanh ngưỡng này, đến năm 2023 giảm xuống khoảng 1,96 con và năm 2024 tiếp tục giảm còn 1,91 con/phụ nữ. Diễn biến này cho thấy quy mô gia đình ngày càng thu hẹp, số trẻ em sinh ra không đủ để duy trì dân số ổn định trong dài hạn. Trong khi đó, Việt Nam đang chuyển nhanh từ giai đoạn dân số vàng sang dân số già, tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên tăng, còn lực lượng lao động trẻ có xu hướng giảm.
Đại biểu cho rằng để khắc phục tình trạng mức sinh thấp, cần điều chỉnh chính sách dân số theo hướng chuyển mạnh từ kế hoạch hóa gia đình sang duy trì mức sinh thay thế bền vững, trong đó phân vùng rõ để ưu tiên các địa phương có mức sinh thấp, đặc biệt là đô thị lớn và khu công nghiệp.
Bà nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong thay đổi nhận thức xã hội về hôn nhân và sinh con, khuyến khích kết hôn và sinh con đúng độ tuổi, hạn chế xu hướng trì hoãn trong giới trẻ. "Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, coi đây là trách nhiệm xã hội gắn với phát triển bền vững của đất nước", bà nói.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị Nhà nước triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính thiết thực, dài hạn cho gia đình như hỗ trợ chi phí sinh và chăm sóc trẻ, mở rộng miễn giảm chi phí khám chữa bệnh, ưu đãi thuế với hộ nuôi con nhỏ.
Hệ thống dịch vụ chăm sóc trẻ em cũng cần được đầu tư đồng bộ, mở rộng mạng lưới nhà trẻ, trường mầm non, nhất là tại khu đô thị, khu công nghiệp, phát triển các dịch vụ trông trẻ ngoài giờ. Đồng thời, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ nhà ở, việc làm ổn định, nâng cao thu nhập để các cặp vợ chồng trẻ yên tâm lập gia đình và sinh con.
Theo bà Linh, chính sách khuyến sinh cần được triển khai chủ động, đồng bộ và dài hạn, lấy gia đình và phụ nữ làm trung tâm, tôn trọng quyền lựa chọn sinh con nhưng tạo điều kiện để người dân muốn sinh và có thể sinh.
Về dài hạn, bà đề nghị Quốc hội rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến dân số, lao động, an sinh xã hội và bình đẳng giới theo hướng đồng bộ. Nhà nước cần có quyết sách kịp thời, mạnh mẽ để tạo môi trường thuận lợi cho việc sinh và nuôi dạy con.
Luật Dân số sửa đổi ban hành năm 2025 đã bổ sung nhiều chính sách khuyến sinh như hỗ trợ tài chính, ưu đãi vay và mua nhà ở xã hội, miễn một số chi phí khám sàng lọc, xử phạt hành vi tiết lộ giới tính thai nhi nhằm hạn chế mất cân bằng giới tính khi sinh.
Tỷ lệ sinh toàn quốc năm 2025 chỉ đạt khoảng 1,93 con/phụ nữ, đe dọa mục tiêu duy trì mức sinh thay thế vào năm 2030. Việt Nam cũng đang đối mặt nguy cơ dư thừa nam giới do tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn mức cân bằng tự nhiên từ năm 2006.
Thực hiện chỉ đạo của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), sau khi Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi báo cáo mẫu mỹ phẩm của Công ty cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang được lấy tại một tiệm tạp hóa - giày dép - mỹ phẩm (trên địa bàn phường Đức Phổ) có chứa Dexamethason, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP.HCM đã kiểm tra công ty đóng tại đường Hoàng Cầm, khu phố 8, phường Linh Xuân (TP.HCM).
Qua đó phát hiện công ty này sản xuất mỹ phẩm có thành phần chất cấm sử dụng trong mỹ phẩm hoặc vượt quá giới hạn cho phép đối với chất có quy định giới hạn nồng độ, hàm lượng sử dụng theo quy định của pháp luật.
Cụ thể là sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm Lynshao (loại lọ 12g, số lô 0234QN, ngày sản xuất 9-11-2024, hạn sử dụng 3 năm kể từ ngày sản xuất), có chứa Dexamethason là chất không được phép có trong sản phẩm mỹ phẩm.
Ngoài ra công ty còn không bảo đảm một trong các điều kiện sau khi đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm theo quy định của pháp luật.
Với những sai phạm trên, Công ty cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang bị phạt 165 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm do Sở Y tế TP.HCM cấp trong thời hạn 2 tháng.
Đồng thời buộc thu hồi và tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm mà công ty đã sản xuất từ ngày 6-1-2025 đến 29-12-2025, tổng cộng 107 lô.
Bên cạnh đó, buộc nộp lại 31 số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm mà công ty đã sử dụng để sản xuất trong khoảng thời gian trên. Bắt buộc thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô sản phẩm kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm Lynshao, loại lọ 12g, số lô 0234QN, ngày sản xuất 9-11-2024, hạn sử dụng 3 năm kể từ ngày sản xuất.
Cùng thời gian này, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP.HCM đã đình chỉ hoạt động của địa điểm kinh doanh Công ty TNHH Dược phẩm và thiết bị y tế Phúc Hải - nhà thuốc Thiên Phúc (đường Âu Dương Lân, phường Chánh Hưng) trong thời hạn 2 tháng và phạt 73 triệu đồng.
Lý do là nhà thuốc thay đổi vị trí cơ sở bán lẻ thuốc tại cùng địa điểm kinh doanh/mở rộng cơ sở bán lẻ thuốc hoặc sửa chữa, thay đổi lớn về cấu trúc cơ sở bán lẻ thuốc mà cơ sở bán lẻ thuốc không báo cáo về sự thay đổi kèm theo tài liệu kỹ thuật tương ứng với sự thay đổi theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó còn bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc, không có biện pháp cách ly hoặc để ở khu vực biệt trữ đối với thuốc, dược liệu.
Tại Công ty TNHH United International Pharma (đường Tô Hiến Thành, phường Diên Hồng), Phòng Kiểm tra -Pháp chế đã phạt bà Phan Thị Ánh Trang (người phụ trách đảm bảo chất lượng của công ty) và Lê Thị Thiện Cát (dược sĩ phụ trách chuyên môn của công ty).
Bà Trang và bà Cát đều chưa hoàn thành chương trình đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn về dược trong thời hạn 3 năm, nên buộc nộp lại chứng chỉ hành nghề dược và nộp phạt 4 triệu đồng.
