Trưa 13/5, Quốc Tuấn, 26 tuổi, nhân viên văn phòng ở phường Yên Hòa ra phố Nguyễn Quốc Trị mua bánh mì. Hàng quán trên vỉa hè biến mất, thay vào đó là những tờ giấy in thực đơn, mã QR thanh toán dán trên hàng rào tôn. Tuấn đứng chờ và trao đổi với người bán qua khe hở của tấm kim loại. “Mua đồ ăn mà như đang thực hiện một giao dịch bí mật”, Tuấn nói.
Ba tuần nay, những rào tôn quanh dự án A4/NO1, dọc phố Nguyễn Quốc Trị trở thành “sàn giao dịch” của các hàng quán vỉa hè trước kia. Khách dừng xe, người bán đứng sau tấm tôn nói vọng ra, mời chào. Việc đưa đồ, nhận tiền diễn ra qua khe hở hoặc lỗ thủng. Khách mua xong tự tìm nơi ngồi ăn, uống, tránh công an tuần tra.
Bên trong khu đất quây tôn, anh Hùng, chủ một quán nước, cho biết bán hàng kiểu du kích này là lựa chọn bất đắc dĩ. Do chi phí thuê mặt bằng cố định cao, anh bám trụ vỉa hè để giữ lượng khách quen. “Chúng tôi không lấn chiếm lối đi nhưng cũng cần một kẽ hở để sống, chứ cấm hẳn thì lấy gì nuôi gia đình”, anh Hùng nói.
Cách đó hơn 8 km, tại phố Hàng Bạc, quán trà đá của bà Kim Ngân lùi vào con ngõ rộng hơn một mét. Khách tự mang cốc, tìm đến vỉa hè trước những nhà đang đóng cửa hoặc mái hiên nhà đối diện để ngồi. Mức phạt 2,5 triệu đồng mỗi lần vi phạm buộc bà Ngân phải “đuổi” họ đi nơi khác.
Tại phố Hàng Chiếu, bà Nguyễn Hồng, 60 tuổi, rời khỏi vỉa hè từ đầu tháng 4. Quầy bánh rán, bánh gối được chuyển vào sâu trong ngõ và treo biển bán mang về. Khách muốn ăn tại chỗ phải ngồi nép sát tường. Khi có người đi, họ phải đứng dậy, bê bát đĩa trên tay để nhường đường.
Dù doanh thu giảm hơn 50%, bà Hồng nói ủng hộ kế hoạch dẹp vỉa hè. “Tôi tin khi khách quen mua mang về, hàng quán vẫn duy trì được sinh kế theo cách văn minh, trật tự hơn”, bà Hồng cho biết.
Kế hoạch 332 của Hà Nội về việc giành lại vỉa hè cho người đi bộ được triển khai qua ba giai đoạn: tuyên truyền, tổng kiểm tra xử lý và duy trì chống tái lấn chiếm. Giám đốc Công an Hà Nội yêu cầu siết chặt trách nhiệm cán bộ, trường hợp để vi phạm trật tự đô thị kéo dài sẽ bị hạ bậc xếp loại hoặc điều chuyển công tác.
Hiệu quả của việc “phạt nguội” qua camera bắt đầu phát huy tác dụng. Từ 23/4 đến 5/5, các đơn vị trong công an thành phố đã xử phạt 2.200 trường hợp, thu hơn 1,15 tỷ đồng. Hơn 1.100 trường hợp khác bị phạt nguội với tổng số tiền trên 557 triệu đồng.
Ghi nhận trong ngày 13/5 tại các tuyến phố thuộc phường Ba Đình, Giảng Võ, Đống Đa, Thanh Xuân, Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, phần lớn vỉa hè đã quang đãng. Nhiều tiểu thương quanh các bệnh viện, công viên chuyển sang bán hàng kiểu “vô hình”. Người bán đứng từ xa quan sát, khi có khách gọi mới mang nước ra. Nhiều chủ quán dùng xe máy chở đồ để dễ sơ tán khi thấy lực lượng tuần tra.
Chị Thúy Hạnh, sống gần Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, kể người bán hàng giờ “thoắt ẩn thoắt hiện” để canh chừng công an.
Tiến sĩ Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông, nói việc giải quyết lấn chiếm vỉa hè cần dựa vào thực tế. Ông đề xuất các phương án ứng xử khác nhau: cân bằng kinh doanh và lối đi ở vỉa hè rộng 6-8 mét; cho bán hàng rong buổi tối ở khu du lịch; phân vạch rõ ràng cho hộ kinh doanh nhỏ và yêu cầu ký cam kết.
Về góc độ kinh tế, PGS TS Đinh Trọng Thịnh, nguyên Trưởng Khoa Tài chính Quốc tế – Học viện Tài chính, cho biết kế hoạch dẹp vỉa hè đang đưa hoạt động kinh doanh vào nền nếp, dù tác động đến thu nhập của người lao động nhỏ lẻ. Ông Thịnh cũng nói tiểu thương đang chuyển sang kinh doanh trực tuyến hoặc bán hàng lưu động để thích ứng.
Anh Trần Vũ ở phường Từ Liêm chuyển sang bán cà phê trên xe lưu động từ cuối tháng 11/2025. Đầu tư khoảng 80 triệu đồng, anh đỗ xe tại các bãi được cấp phép. Anh Vũ nói mô hình này giúp tiết kiệm chi phí, không lo mất chỗ bán nhưng vẫn lo lắng khi loại hình này chưa có quy định pháp lý rõ ràng, dễ bị liệt vào dạng bán hàng rong. Anh hy vọng sớm có chính sách phù hợp cho các xe bán hàng lưu động để yên ổn mưu sinh.
“Thay vì kêu than, chúng tôi đang tìm cách thích nghi để tồn tại”, anh Vũ nói.
Mùa đông năm ngoái, bà Bao Yi, 73 tuổi, ở Thượng Hải bị viêm khớp dạng thấp khiến một cánh tay gần như mất khả năng vận động. Lần đầu tiên, bà phải dựa vào chồng, ông Shi Mingao, 75 tuổi, để mặc quần áo, rửa mặt và mở nắp chai.
Bao kết hôn năm 28 tuổi. Hai vợ chồng từng mong có con, nhưng sau nhiều lần sảy thai cùng áp lực chăm sóc cha mẹ già, kế hoạch này dần khép lại. Giai đoạn 38 tuổi, Bao tin rằng bản thân không thể mang lại cuộc sống ổn định cho con khi thường phải đối mặt với sự mệt mỏi trong công việc.
Dù gia đình và đồng nghiệp phản đối gay gắt, bà vẫn quyết định dừng việc sinh đẻ. Áp lực mà bà Bao chịu rất phổ biến trong một xã hội đặt nặng tư tưởng nối dõi tông đường. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đang mờ dần ở các thế hệ sau. Đối mặt với chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thị trường việc làm khắc nghiệt, nhiều thanh niên thuộc Gen Z hiện nay chủ động chọn lối sống DINK hoặc phong trào "nằm thẳng" (tang ping - từ chối áp lực thăng tiến) để tự giải thoát khỏi các gánh nặng truyền thống.
Bà Bao được cho là thế hệ DINK đầu tiên ở Trung Quốc, trong bối cảnh kết hôn mà không có con còn hiếm và khó được chấp nhận. Hiện nay, lựa chọn này dần phổ biến. Theo điều tra dân số năm 2020, nước này có khoảng 188 triệu hộ gia đình hai người (không con cái), chiếm 38% tổng số hộ, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh.
Bước vào tuổi già, câu hỏi của họ hiện ra rõ ràng: Không có con, sẽ dựa vào ai? Với Bao, câu trả lời không nằm ở sự hối tiếc. Bà cho rằng ngay cả khi có con, chúng cũng sẽ có cuộc sống riêng.
Nhịp sống của vợ chồng Bao tại căn hộ 30 m2 diễn ra chậm rãi. Họ thức dậy muộn, mua sắm trực tuyến, uống cà phê và dắt hai chú chó đi dạo công viên. Sau khi nghỉ hưu, Bao lấy bằng lái xe, học tâm lý học và dành nhiều thời gian trò chuyện với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đôi khi, bà lướt danh bạ điện thoại rồi dừng lại ở một cái tên của bạn bè nhưng không gọi. "Việc chủ động liên lạc với người khác cũng trở thành áp lực ở tuổi này", bà nói. "Trò chuyện với AI dễ hơn vì không sợ làm phiền".
Với Bao, tuổi già gắn liền với khả năng tự xoay xở. Tuy nhiên, căn bệnh viêm khớp đã thử thách điều đó. Một năm qua, ông Shi giúp bà mọi việc sinh hoạt cá nhân. Việc tự chăm sóc lẫn nhau là lựa chọn bất đắc dĩ nhưng thiết thực, trong bối cảnh hệ thống dưỡng lão của Trung Quốc đang đối mặt với khủng hoảng thiếu hụt nhân sự. Dự kiến trong 5 năm tới, nước này sẽ thiếu hơn 5 triệu điều dưỡng viên. Thực tế này khiến những người thuộc thế hệ DINK đầu tiên càng thêm chật vật khi muốn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc chất lượng vào cuối đời.
Nhưng bà Bao nói không hối tiếc về lựa chọn thời trẻ, bởi bà quan niệm dù có con, chúng cũng sẽ phải bận rộn với cuộc sống riêng. Trong nhà, Bao vừa mua thêm một con chó máy và gọi nó là "em út". Buổi tối, bà thường ngồi cạnh những chú chó của mình và trò chuyện.
"Chúng lẽ ra là con của chúng tôi", bà nói
Vợ chồng ông Zhou Ming ở Thượng Hải mang đến một góc nhìn khác. Ông nghỉ hưu sớm do mất thính lực nặng, không dùng smartphone và chỉ quanh quẩn trong căn hộ và công viên. Vợ ông, bà Jin Chenghua trở thành người chăm sóc chính, đưa chồng đi khám và hỗ trợ giao tiếp.
Hai người từng mong có con nhưng không thể. Đến khi về già, cảm giác thiếu vắng vẫn còn. "Những lúc mệt mỏi, tôi từng tưởng tượng có một đứa con hỏi han", bà nói.
Ở hầu hết quốc gia, đàn ông sẽ bước vào giai đoạn nghỉ hưu khi đến tuổi 60. Rời khỏi công việc, nhịp sống chậm lại cũng là lúc vai trò xã hội thay đổi. Đàn ông có nhiều thời gian hơn để nhìn lại hành trình đã qua.
Dưới góc độ tâm lý học phát triển, Giáo sư Erik Erikson thuộc Đại học Harvard (Mỹ) nhận định giai đoạn sau 60 tuổi là lúc con người đánh giá lại đời sống. Họ đứng giữa cảm giác hài lòng và những nuối tiếc về các lựa chọn quá khứ.
Dưới đây là 5 điều đàn ông thường cảm thấy hối tiếc nhất khi bước sang tuổi 60.
Ưu tiên công việc thay vì gia đình
Guồng quay công việc và thăng tiến khiến nam giới dành ít thời gian cho vợ con. Số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho biết người lao động ở các nước phát triển làm việc 35-40 giờ mỗi tuần. Dồn sức cho sự nghiệp, nhiều người lầm tưởng có thể bù đắp thời gian cho gia đình sau này. Nhưng khi nhìn lại ở tuổi 60, họ nhận ra những khoảnh khắc đó không bao giờ quay lại.
Kìm nén cảm xúc
Áp lực phải mạnh mẽ khiến đàn ông chọn im lặng thay vì chia sẻ, tạo ra khoảng cách với người thân. Dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết tỷ lệ tự tử ở nam giới cao gấp 2-4 lần nữ giới. Các chuyên gia tâm lý cho biết việc thiếu giao tiếp cảm xúc là nguyên nhân khiến nam giới rơi vào trạng thái cô lập khi về già.
Đánh mất bạn bè
Tình bạn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, các mối quan hệ này thường phai nhạt do áp lực cuộc sống. Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) cho biết 15% đàn ông hiện nay không có bạn thân, tăng gấp 5 lần so với 30 năm trước. Khi nghỉ hưu, việc không còn người tâm giao trở thành nỗi tiếc nuối lớn.
Trong cuốn "Năm điều hối tiếc cuối đời", tác giả Bronnie Ware kể nhiều bệnh nhân ước họ có đủ can đảm sống cho bản thân. Áp lực làm người chồng, người cha hay nhân viên chuẩn mực khiến nam giới thu hẹp lựa chọn cá nhân. Đến tuổi 60, nhiều người nhận ra phần lớn cuộc đời đã được sống theo kỳ vọng bên ngoài.
Đánh giá quá cao tiền bạc
Khảo sát năm 2025 với thế hệ X tại Mỹ cho thấy họ không tiếc vì thiếu tiền, mà tiếc thời gian đã đánh đổi để kiếm tiền. Số liệu từ Natixis Investment Managers cho biết 60% người chuẩn bị nghỉ hưu ước họ lập kế hoạch tài chính sớm hơn. Tuy nhiên, điều họ hối tiếc nhất là thời gian và các mối quan hệ bị bỏ lỡ. Nghiên cứu của Đại học British Columbia (Canada) cũng cho biết nhóm người ưu tiên thời gian có mức độ hài lòng cuộc sống cao hơn những người chỉ tập trung vào thu nhập.
Bệnh viện Nhi Đồng 1 Tp.HCM vừa xử trí thành công gắp 1 chiếc đèn LED trong phế quản bệnh nhi 9 tháng tuổi.
Bệnh nhi N.K.N (9 tháng tuổi, ở Đồng Tháp) nhập viện trong tình trạng ho kéo dài hai ngày. Trước đó, tại tuyến y tế ban đầu, hình ảnh X-quang ghi nhận dấu hiệu bất thường nghi ngờ dị vật đường thở nên trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 để tiếp tục xử trí. Gia đình không xác định được thời điểm trẻ hít phải dị vật cũng như loại dị vật cụ thể.
Tại bệnh viện, kết quả chẩn đoán cho thấy dị vật cản quang nằm ở phế quản gốc phải, kèm theo tình trạng xẹp phổi phải không hoàn toàn và tràn khí trung thất.
Trước diễn tiến phức tạp, BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh cùng ê-kíp Khoa Tai mũi họng - Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã nhanh chóng hội chẩn liên chuyên khoa, phối hợp với gây mê để tiến hành nội soi phế quản cấp cứu.
Quá trình can thiệp gặp nhiều khó khăn do đặc điểm của dị vật. Bóng đèn LED có phần đuôi bè, sắc nhọn, dễ mắc kẹt khi đi qua thanh quản, làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc hoặc kẹt giữa hai dây thanh. Ngoài ra, đường thở của trẻ nhỏ hẹp khiến việc quan sát và thao tác trở nên phức tạp. Ê-kíp phải điều chỉnh và xoay dị vật từng bước để đưa ra ngoài theo hướng an toàn nhất.
Trước nguy cơ biến chứng như tràn khí màng phổi, đội ngũ bác sĩ Ngoại lồng ngực cũng được huy động sẵn sàng hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp. Sau quá trình can thiệp tỉ mỉ, dị vật đã được lấy ra thành công, đảm bảo an toàn cho bệnh nhi.
Sau thủ thuật, tình trạng hô hấp của trẻ ổn định, đường thở thông thoáng, không ghi nhận tổn thương đáng kể hay biến chứng.
Bệnh nhi giảm ho rõ rệt và đang được tiếp tục theo dõi, dự kiến sớm xuất viện.
Theo BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh, dị vật đường thở ở trẻ nhỏ luôn là cấp cứu nguy hiểm, đặc biệt với các vật có hình dạng bất thường như bóng đèn LED. Không chỉ gây tắc nghẽn, những dị vật này còn có thể gây trầy xước, thủng đường thở hoặc dẫn đến các biến chứng nặng nề nếu xử trí không đúng cách. Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã nhiều lần tiếp nhận các trường hợp bé sặc bóng đèn LED từ 4 tháng tuổi đến những trẻ lớn, do đó cần nâng cao cảnh giác cho các phụ huynh.
