Đột quỵ xảy ra khi dòng máu đến một phần não bị gián đoạn hoặc tắc nghẽn, khiến tế bào não thiếu oxy và dưỡng chất cần thiết để hoạt động. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa cần được xử trí càng sớm càng tốt để giảm nguy cơ tử vong, di chứng lâu dài.
Không phải mọi trường hợp đột quỵ đều có dấu hiệu báo trước. Tuy nhiên, ở một số người, cơ thể có thể phát ra các tín hiệu cảnh báo từ nhiều ngày hoặc vài tuần trước khi cơn đột quỵ thực sự xảy ra.
Đau đầu dữ dội hoặc khác thường
Một cơn đau đầu nghiêm trọng, xuất hiện đột ngột hoặc khác với những cơn đau đầu từng gặp trước đó có thể là dấu hiệu sớm của đột quỵ thiếu máu não.
Năm 2020, các nhà khoa học từ Đại học Y khoa Quốc gia Ural (Nga), Đại học Copenhagen (Đan Mạch) đã tiến hành nghiên cứu đánh giá mối liên hệ giữa đau đầu và nguy cơ đột quỵ. Nhóm tham gia gồm 550 người trưởng thành, trong đó có 275 bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não và 275 người không bị đột quỵ.
Kết quả cho thấy khoảng 15% bệnh nhân đột quỵ từng xuất hiện cơn đau đầu bất thường trong vòng một tuần trước khi phát bệnh, tỷ lệ cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Các tác giả cho rằng đau đầu dữ dội hoặc khác thường có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ ở một số người.
Những cơn đau này thường dữ dội, kéo dài và không giảm nhiều dù dùng thuốc giảm đau. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận nhóm có đau đầu cảnh báo trước đột quỵ thường liên quan nhiều hơn đến rung nhĩ – một dạng rối loạn nhịp tim làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Yếu hoặc tê một bên cơ thể
Tình trạng yếu tay, chân hoặc tê mặt, đặc biệt chỉ xảy ra ở một bên cơ thể, là dấu hiệu điển hình của đột quỵ. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi cầm nắm đồ vật, đi lại hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày. Một số trường hợp xuất hiện cảm giác mất lực đột ngột ở cánh tay hoặc chân.
Khó nói, nói ngọng
Cục máu đông trong não có thể ảnh hưởng đến vùng điều khiển ngôn ngữ, khiến người bệnh nói khó, phát âm không rõ hoặc không hiểu lời người khác nói. Một số người vẫn tỉnh táo nhưng gặp khó khăn khi nói một câu hoàn chỉnh hoặc không thể diễn đạt ý muốn nói.
Rối loạn thị lực
Thay đổi thị lực đột ngột cũng có thể là dấu hiệu đột quỵ. Các triệu chứng cảnh báo như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hoặc cả hai mắt. Chúng thường xuất hiện nhanh, đôi khi đi kèm chóng mặt hoặc rối loạn thần kinh khác do lưu lượng máu lên não bị gián đoạn.
Mất thăng bằng, chóng mặt
Một số người có thể cảm thấy choáng váng, đi đứng loạng choạng hoặc mất phối hợp vận động trước khi đột quỵ xảy ra. Cảm giác căn phòng quay cuồng, khó giữ thăng bằng hoặc té ngã không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu não không nhận đủ máu và oxy.
Đột ngột lú lẫn, mất phương hướng hoặc khó hiểu các câu đơn giản cũng là dấu hiệu cần chú ý. Người bệnh có thể không theo kịp cuộc trò chuyện, phản hồi chậm hoặc không nhận ra người quen. Theo các chuyên gia, đây là biểu hiện cho thấy não đang thiếu oxy.
Buồn nôn hoặc co giật
Buồn nôn, nôn ói không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm đau đầu hoặc chóng mặt, có thể liên quan đến tăng áp lực trong não do cục máu đông gây ra. Một số trường hợp còn xuất hiện co giật, mất ý thức hoặc các cử động bất thường. Đây có thể là triệu chứng đầu tiên của tình trạng tắc mạch não ở một số bệnh nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết ở mức phù hợp; điều trị bệnh tim theo hướng dẫn bác sĩ; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục thường xuyên; hạn chế chất béo bão hòa và bỏ hút thuốc lá. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường có thể giúp tăng cơ hội điều trị thành công và giảm nguy cơ biến chứng nặng.
Tại lễ ký kết chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ phát triển chuyên môn toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa ngày 14/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước đi trong chiến lược phát triển hệ thống y tế theo mô hình "đa tầng - đa cực - đa trung tâm", hướng tới xây dựng mạng lưới bệnh viện cửa ngõ có khả năng xử trí cấp cứu và điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương.
Theo định hướng, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương và từng bước trở thành "bệnh viện cửa ngõ" khu vực phía Đông Nam TP HCM. Bệnh viện đảm nhận vai trò tiếp nhận, xử trí cấp cứu ban đầu, điều trị các bệnh lý phổ biến và kết nối với hệ thống bệnh viện chuyên sâu của thành phố khi cần thiết.
Các bệnh viện tuyến cuối của TP HCM đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ dài hạn, đồng bộ. Trong đó, Bệnh viện Nhân dân 115 hỗ trợ phát triển lĩnh vực cấp cứu, hồi sức tích cực, xây dựng đơn vị đột quỵ, đào tạo quy trình báo động đỏ và cấp cứu đa chấn thương. Đơn vị này cũng hỗ trợ xây dựng mô hình "Trung tâm cấp cứu chấn thương" tích hợp đa chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, giúp bệnh nhân nặng được tiếp cận hồi sức và can thiệp chuyên sâu trong "thời gian vàng".
Bệnh viện Bình Dân giúp phát triển ngoại khoa, nhất là ngoại tổng quát, ngoại niệu và các kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu. Bệnh viện Từ Dũ hỗ trợ lĩnh vực sản phụ khoa, nâng cao năng lực cấp cứu sản khoa, chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh, đồng thời chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị.
Ở lĩnh vực truyền nhiễm, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới giúp đào tạo nhân sự, nâng cao năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn, hồi sức truyền nhiễm và xử trí các tình huống dịch bệnh mới nổi.
Bệnh viện Nhi Đồng 1 chuyển giao công tác khám chữa bệnh trẻ em, cấp cứu nhi, hồi sức nhi và đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa nhi. Ngoài chuyên môn, bệnh viện còn tham gia về quản trị, xây dựng quy trình vận hành, quản lý chất lượng và đào tạo đội ngũ quản lý khoa phòng.
Hai bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM và Răng Hàm Mặt TP HCM cũng tham gia phát triển các chuyên khoa sâu, giúp người dân khu vực tiếp cận thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Theo ông Thượng, việc các bệnh viện tuyến cuối hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa không dừng ở chuyển giao kỹ thuật mà hướng tới mô hình "hệ thống bệnh viện đồng hành". Trong đó, các bệnh viện chuyên sâu đóng vai trò hạt nhân chuyên môn, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các bệnh viện cửa ngõ.
Ngành y tế kỳ vọng Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phát triển sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện nội đô TP HCM, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu và điều trị cho người dân khu vực phía Đông Nam.
Ngày 5.5, tin từ Bệnh viện đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu (Cà Mau) cho biết bác sĩ của bệnh viện vừa can thiệp thành công cho cụ ông 77 tuổi bị tắc mạch vành trái, có nguy cơ tử vong cao nếu không xử trí kịp thời.
Trước đó, cụ ông D.V.D, 77 tuổi, ở ấp Ninh Thạnh II, xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau, nhập viện trong tình trạng đau ngực trái dữ dội, kéo dài nhiều ngày và khó thở. Qua thăm khám, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, nguy kịch đến tính mạng.
Kết quả chụp mạch vành cho thấy, bệnh nhân bị tắc hoàn toàn thân chung động mạch vành trái (mạch máu nuôi phần lớn cơ tim), kèm theo hẹp nặng các nhánh quan trọng khác. Đây là tình trạng rất nguy kịch, nguy cơ ngưng tim và tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay lập tức, ê kíp tim mạch can thiệp của Bệnh viện đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu đã tiến hành chụp mạch vành bằng hệ thống số hóa xóa nền và triển khai can thiệp khẩn cấp.
Do tổn thương lan rộng và phức tạp, ê kíp phải thực hiện nhiều bước can thiệp liên tiếp tại các vị trí hẹp nặng nhất là ở đoạn nối quan trọng giữa các nhánh mạch vành.
Sau can thiệp, dòng máu được khôi phục qua các mạch vành chính, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, như: Giảm đau ngực, dễ thở hơn, huyết áp và mạch ổn định, tri giác tỉnh táo. Hiện sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định, hồi phục tốt, tiếp tục điều trị nội khoa.
Bác sĩ Trần Quỳnh An, Trưởng trung tâm Tim mạch can thiệp, kiêm Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu, khuyến cáo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người có bệnh nền về tim mạch cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, như: Đau ngực, khó thở, vã mồ hôi, mệt đột ngột. Khi xuất hiện triệu chứng cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được khám và xử trí kịp thời. Tránh trì hoãn, vì có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nặng và đe dọa tính mạng.
Bệnh nhân phát hiện ung thư cổ tử cung năm 2017, đã phẫu thuật cắt toàn bộ tử cung, sau đó theo dõi định kỳ. Tháng 1/2026, bà tự sờ thấy khối u vú phải, đi khám phát hiện u vú phải, u phổi phải. Gia đình có bố mắc ung thư phổi, anh trai mắc ung thư đại tràng.
Ngày 9/5, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân phải phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú và nội soi cắt thùy trên phổi phải, nạo vét hạch. Ngoài ra, bệnh nhân có chỉ định điều trị hóa trị bổ trợ kết hợp với điều trị đích cho ung thư phổi và ung thư vú. Đối với bệnh ung thư cổ tử cung đã được kiểm soát tốt bằng phẫu thuật và chưa có dấu hiệu tái phát, di căn.
Ung thư hiện nay vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu, với gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng. Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận gần 20 triệu ca ung thư mới mỗi năm, trong đó ung thư phổi là loại ung thư phổ biến nhất với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới, chiếm khoảng 12,4% tổng số ca ung thư toàn cầu. Ung thư vú đứng thứ hai về tỷ lệ mắc chung và là ung thư phổ biến nhất ở nữ giới, với khoảng 2,3 triệu ca mắc mới, tương đương khoảng 1/4 tổng số ung thư ở phụ nữ.
Ở phụ nữ, ung thư vú và ung thư cổ tử cung là hai bệnh lý ác tính. Trong đó. ung thư vú là ung thư thường gặp nhất, trong khi ung thư cổ tử cung đứng thứ tư với khoảng 660.000 ca mắc mới mỗi năm trên toàn thế giới.
Trường hợp này mắc đồng thời ba ung thư nguyên phát, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư phổi và ung thư vú, song đều ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật. Tuy nhiên, tỷ lệ cũng rất ít gặp. "Nếu không đi khám và phát hiện sớm, bệnh chắc chắn diễn tiến nặng nhanh", bác sĩ nói..
Bác sĩ khuyến cáo mọi người nên đi khám sức khỏe định kỳ hàng năm, tầm soát các bệnh lý về ung thư để chủ động phòng ngừa. Ung thư cổ tử cung thường liên quan chặt chẽ đến nhiễm HPV nguy cơ cao, với khả năng phát hiện sớm thông qua tầm soát bằng Pap smear và HPV DNA testing. Ung thư phổi giai đoạn sớm, đặc biệt khi được phát hiện tình cờ qua chụp CT liều thấp, có thể đạt tỷ lệ sống còn cao nếu được phẫu thuật triệt căn.
