Mới đây, loạt video của TikToker Chany (Trần Thị Thu Trang, sinh năm 2003) tại Dubai thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội sau khi cô cho biết mắc thủy đậu trong thời gian sang đây tham gia giải boxing Allstar Championship.
Theo thông tin được chia sẻ, Chany phát hiện các triệu chứng bệnh ngay sát thời điểm thi đấu. Do đặc tính lây lan mạnh của virus, cô hiện phải ở lại khách sạn tại Dubai để thực hiện cách ly và điều trị thay vì cùng các thành viên trong đội trở về Việt Nam.
Hiện tại, các clip của Chany về tình hình sức khỏe, quá trình chữa bệnh đều nhận về sự chú ý từ cư dân mạng, cao nhất đạt gần 8 triệu lượt xem.
Cảnh báo bội nhiễm khi mụn nước chuyển đục
Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster gây ra, biểu hiện điển hình bằng các ban dạng mụn nước.
BS.CKI Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết ban thủy đậu thường khởi phát ở vùng đầu, mặt, cổ, sau đó lan xuống toàn thân.
“Đặc điểm của ban mụn nước là ngày đầu thường trong, sau đó đục dần. Khi dịch trong mụn chuyển đục, người bệnh cần được theo dõi nguy cơ bội nhiễm. Các nốt ban thường mọc rải rác và tăng dần về số lượng”, bác sĩ Thiệu giải thích.
Với trường hợp bệnh nhân tại Dubai, chuyên gia nhận định tình trạng phát ban diễn ra nhanh, khả năng người bệnh có thể đã nhầm thủy đậu với dị ứng ở giai đoạn đầu, dẫn đến dùng thuốc chưa phù hợp.
Theo bác sĩ Thiệu, corticoid là nhóm thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch. Nếu tự ý dùng thuốc chứa corticoid khi mắc thủy đậu, đáp ứng miễn dịch của cơ thể có thể bị suy giảm.
“Dùng thuốc không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát sự nhân lên của virus. Hậu quả là tải lượng virus tăng cao, quá trình viêm trở nên nghiêm trọng hơn và nguy cơ biến chứng cũng tăng theo”, bác sĩ Thiệu giải thích.
Về khả năng lây nhiễm, thủy đậu được đánh giá có nguy cơ lây lan trong cộng đồng cao hơn cả Covid-19 thông qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp. Virus có khả năng lây truyền từ 1 đến 7 ngày trước khi nốt ban đầu tiên xuất hiện.
Thời điểm này thường trùng với giai đoạn ủ bệnh nên người bình thường rất khó phòng tránh nếu tiếp xúc gần với nguồn lây. Sau khoảng 7 ngày kể từ khi nổi ban hoặc khi các nốt mụn đã đóng vảy khô, nguy cơ lây nhiễm mới hoàn toàn chấm dứt.
“Thời điểm vàng” giúp đẩy lùi nhanh mụn nước
Y học hiện đại xác định thủy đậu là bệnh do virus nên nguyên tắc điều trị cốt lõi là sử dụng thuốc kháng virus, điển hình là Acyclovir.
Hiệu quả của thuốc phụ thuộc nhiều vào thời điểm sử dụng. Theo bác sĩ Thiệu, thuốc kháng virus thường phát huy tốt nhất khi được dùng sớm, lý tưởng trong 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện nốt mụn nước đầu tiên. Nếu can thiệp kịp thời, số lượng tổn thương da có thể giảm, thời gian hồi phục ngắn hơn và hạn chế nguy cơ diễn biến nặng.
Ngược lại, nếu điều trị muộn, khi virus đã nhân lên và lan rộng trong cơ thể, quá trình kiểm soát bệnh sẽ khó khăn hơn. Người bệnh vì vậy không nên tự mua thuốc hoặc trì hoãn thăm khám, nhất là khi sốt cao, ban lan nhanh, tổn thương da có mủ hoặc có bệnh nền.
Một trong những vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm là nguy cơ để lại sẹo sau thủy đậu. Theo bác sĩ Thiệu, đa số trường hợp thủy đậu diễn biến lành tính và không để lại sẹo nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, khi mụn nước bị vỡ, nhiễm khuẩn hoặc bội nhiễm, nguy cơ hình thành sẹo sẽ tăng lên.
“Cái nào mọc lên trước sẽ biến mất trước. Thông thường sẽ để lại sẹo ở mụn đầu tiên và mụn cuối cùng, đó là dấu vết của thủy đậu”, bác sĩ Thiệu cho biết. Vì vậy, việc giữ vệ sinh các nốt mụn, không tự ý gãi hay làm vỡ mụn nước là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ làn da.
Dù được xem là bệnh thường gặp ở trẻ em và ít nguy hiểm nếu được chăm sóc đúng, thủy đậu vẫn tiềm ẩn những biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não hoặc viêm vòm họng.
Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và người suy giảm miễn dịch cần được theo dõi chặt chẽ hơn khi mắc thủy đậu. Đặc biệt, phụ nữ mang thai trong 12 tuần đầu nếu mắc bệnh có nguy cơ cao dẫn đến dị dạng thai nhi. Do đó, việc tiêm phòng vaccine trước khi mang thai từ 2 đến 3 tháng là khuyến cáo quan trọng từ các chuyên gia y tế.
Tiêm chủng là biện pháp hàng đầu để ngăn ngừa biến chứng thủy đậu
Phân tích về trường hợp cụ thể của Chany, bác sĩ Thiệu đưa ra giả thuyết bệnh nhân có thể đã ủ bệnh từ Việt Nam trước khi di chuyển sang Dubai.
Thủy đậu thường phát triển mạnh vào mùa đông xuân và hiện đang ở giai đoạn cuối mùa, tuy nhiên các ca bệnh vẫn xuất hiện rải rác quanh năm.
Một điểm đặc biệt trong cơ chế sinh học của virus Varicella-Zoster là khả năng tồn tại âm thầm trong cơ thể. Những người đã từng mắc thủy đậu khi còn nhỏ sẽ có kháng thể bảo vệ suốt đời và rất hiếm khi tái phát.
Tuy nhiên, virus không biến mất hoàn toàn mà “ẩn náu” vào các đầu mút dây thần kinh. Khi cơ thể già đi hoặc hệ miễn dịch suy yếu, virus này có thể tái hoạt động dưới dạng bệnh zona thần kinh, gây ra những đám mụn nước dọc theo dây thần kinh liên sườn kèm theo cảm giác đau rát dữ dội.
Để phòng ngừa hiệu quả, tiêm chủng vẫn là biện pháp hàng đầu và an toàn nhất. Đối với những người đã tiếp xúc với nguồn lây nhưng chưa có biểu hiện bệnh, việc sử dụng thuốc kháng virus liều dự phòng cũng có thể ngăn chặn hoặc làm nhẹ đi diễn tiến của bệnh.
Việc tuân thủ các chỉ dẫn y khoa, tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc bôi hoặc thuốc uống không rõ nguồn gốc là yếu tố quyết định để người bệnh sớm hồi phục và trở lại với công việc thường nhật mà không phải chịu những di chứng về sức khỏe hay thẩm mỹ.
Bánh mì là niềm tự hào ẩm thực của người Việt, gắn bó với bao thế hệ người Việt từ thành thị đến nông thôn. Nhưng sao bây giờ cứ nghe đến bánh mì là người ta lại thấy hơi lo lắng?
Về chuyện môn, qua phân tích của các nhà khoa học, "thủ phạm" chính gây ngộ độc bánh mì là hai loại vi khuẩn Salmonella và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Cũng theo các nghiên cứu, hơn 50% trường hợp vi khuẩn được tìm thấy trong món xốt bơ trứng và pa tê.
Xốt bơ trứng, bà con mình thường làm từ lòng đỏ trứng gà sống. Đây chính là kho nuôi dưỡng vi khuẩn Salmonella. Còn pa tê, nếu quy trình hấp không đủ nhiệt hoặc bảo quản kém như để qua đêm không bảo quản lạnh, để ngoài trời nắng nóng, vi khuẩn sẽ sinh sôi nảy nở theo cấp số nhân.
Đặc biệt, độc tố của vi khuẩn tụ cầu vàng cực kỳ "lì lợm". Nhiệt độ nướng bánh mì chỉ đủ làm giòn vỏ bên ngoài chứ không thể tiêu diệt được độc tố của tụ cầu một khi nó đã hình thành bên trong nhân bánh mì.
Ổ bánh mì là món ăn tổng hợp, mỗi thứ một ít như thịt, chả, pa tê, bơ, đồ chua, rau ngâm... Chính sự đa dạng này lại tạo thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn. Ở xứ mình, thời tiết nắng nóng thường xuyên trên 30-35°C. Đây là vùng nhiệt độ nguy hiểm cho thực phẩm.
Một xe bánh mì phơi nắng phơi gió từ sáng tới chiều, các hũ xốt bơ, pa tê cứ để lộ thiên thì chỉ cần hai tiếng, vi khuẩn đã kịp "lập gia đình, sinh con đẻ cái" đầy trong đó rồi. Chưa kể thói quen dùng tay bốc thực phẩm rồi cũng chính tay đó cầm tiền, cầm giẻ lau... chính là con đường lây nhiễm chéo nhanh nhất.
Để món bánh mì mãi là niềm tự hào khi giới thiệu với bạn bè quốc tế, chúng ta cần một cái bắt tay thật chặt giữa ba bên:
1. Về phía Nhà nước: Cần quản lý "tận gốc". Đừng chỉ kiểm tra hành chính các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, ngành chức năng phải kiểm soát từ các lò chả, cơ sở sản xuất pa tê lớn. Việc cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm phải đi đôi với những buổi tập huấn thực tế cho bà con tiểu thương hiểu đúng về vi khuẩn và nhiệt độ bảo quản.
2. Về phía người bán: Hãy làm bằng cái tâm của người nấu cho người thân ăn. Mỗi ổ bánh mì trao đi là trao sức khỏe của một con người. Hãy tách biệt đồ sống và đồ chín. Tuyệt đối không dùng tay trần bốc thức ăn sau khi đã cầm tiền.
Bảo quản lạnh. Đừng tiếc một chiếc tủ kính kín hay một thùng đá nhỏ để giữ lạnh cho xốt bơ và pa tê.
3. Về phía người mua: Hãy là người tiêu dùng thông thái.
Thay đổi một chút thói quen, kỹ lưỡng hơn một chút trong cách làm, cách ăn chính là cách chúng ta giữ gìn văn hóa và tình nghĩa đồng bào mình.
Chiều 20/4, đại diện Sở An toàn thực phẩm TP HCM công bố kết luận như trên về sự cố y tế xảy ra tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây vào ngày 7/4.
Cụ thể, trong tổng số 740 học sinh ăn bán trú hôm đó, có 266 em xuất hiện triệu chứng ngộ độc bao gồm 190 em phải đi viện. Hiện sức khỏe các học sinh này đã ổn.
Điều tra cho thấy hầu hết món ăn trong ngày 7/4 đã bị nhiễm khuẩn chéo, tức vi khuẩn lây lan từ thực phẩm này sang thực phẩm khác. Trong đó, bánh flan và canh bắp cải nấu thịt nguy cơ gây ngộ độc cao nhất.
Kết quả xét nghiệm xác định "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
Nguồn thức ăn nhiễm khuẩn này xuất phát từ Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước. Đây là đơn vị cung cấp suất ăn sẵn cho nhà trường.
Ngày 17/4, Sở An toàn thực phẩm yêu cầu những trường học đang dùng suất ăn của công ty trên phải tìm đơn vị thay thế để không làm gián đoạn bữa ăn của học sinh. Đồng thời, nhà trường cần phối hợp với hội phụ huynh và chuyên gia an toàn thực phẩm để giám sát chặt chẽ chất lượng bữa ăn mỗi ngày.
Ngành y tế khuyến cáo người dân chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ, không ăn đồ sống. Rửa tay, vệ sinh dụng cụ chế biến; tách riêng thực phẩm sống - chín; ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản, hâm nóng đúng cách.
Khi có triệu chứng sau ăn như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, cần nghỉ ngơi, bù nước bằng oresol pha đúng hướng dẫn, không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Trường hợp nặng như sốt cao trên 39 độ C, tiêu chảy nhiều, phân có máu, mất nước hoặc lơ mơ, mệt lả cần đến cơ sở y tế ngay.
Ngày 8.4, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực vừa can thiệp kịp thời bảo tồn chân trái cho một bệnh nhân bị đau chân kéo dài do bệnh lý động mạch chi dưới nặng có nguy cơ hoại tử và cưa chân.
Trước đó, bệnh nhân Ng.V.Đ (70 tuổi, quê ở An Giang) nhập viện trong tình trạng loét gót chân dần mở rộng, lâu lành, cẳng bàn chân trái đau dai dẳng kéo dài hơn 3 tháng cùng nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường…
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận động mạch đùi, động mạch khoeo và động mạch dưới gối chân bên trái của bệnh nhân không bắt được. Kết quả siêu âm Doppler mạch máu chi dưới ghi nhận tắc động mạch chậu bên trái, mất phổ 3 pha động mạch đùi, khoeo chân trái. Bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới (CTA) để đánh giá cụ thể và chính xác hơn tình trạng bệnh lý mạch máu, vị trí tắc nghẽn, mức độ tổn thương mạch máu.
Kết quả cho thấy bệnh nhân bị tắc động mạch chậu bên trái, tắc 1/3 giữa động mạch đùi bên trái và xơ vữa rải rác các động mạch chi dưới khác.
Bệnh nhân được chỉ định can thiệp nội mạch để kịp thời tái thông các mạch máu bị tắc gồm động mạch chậu và động mạch đùi nông bên trái.
Quá trình can thiệp, bệnh nhân được nong bóng và đặt 1 stent 06 x 58 mm vào động mạch chậu trái và nong bóng động mạch đùi bên trái. Sau can thiệp, tình trạng của bệnh nhân được cải thiện rõ, chân ấm, giảm đau chân và tiếp tục điều trị nội khoa.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Trang, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực, việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp bệnh nhân giữ lại chân trái mà còn ngăn chặn nguy cơ hoại tử và phải cắt cụt chi. Với chân còn lại, bác sĩ đã xây dựng kế hoạch theo dõi, thăm khám định kỳ chặt chẽ nhằm phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Văn Trang, bệnh động mạch chi dưới là tình trạng các động mạch, từ động mạch chủ bụng đến hệ mạch ở chân, bị hẹp, làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ, da và thần kinh ở vùng phía dưới. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển gây teo cơ, loét, hoại tử chi, lan dần từ ngọn đến gốc, thậm chí buộc phải cắt cụt chi.
Hiện nay, phương pháp can thiệp nội mạch cho hiệu quả tương đương phẫu thuật bắc cầu, đặc biệt với các tổn thương trên gối. So với phẫu thuật, kỹ thuật này có nhiều ưu điểm như chỉ cần gây tê tại chỗ, tránh mổ lớn và giúp người bệnh phục hồi nhanh, có thể sinh hoạt bình thường sau 24 - 48 giờ.
