Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học The American Journal of Clinical Nutrition đã tìm ra một cách đơn giản có thể mang lại lợi ích cho quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Tufts (Mỹ) dẫn đầu được thực hiện trên 143 người tham gia. Trong đó, nhóm nghiên cứu yêu cầu họ cắt giảm khoảng 25% lượng calo tiêu thụ hằng ngày và duy trì chế độ ăn này suốt 2 năm. Một nhóm khác gồm 75 người vẫn ăn uống như bình thường để đối chứng. Trong suốt quá trình nghiên cứu, các tình nguyện viên được kiểm tra định kỳ về cân nặng, huyết áp và đường huyết.
Hầu hết những người trong nhóm hạn chế calo đã chuyển chế độ ăn của họ từ chất béo sang protein và carbohydrate. Cuối cùng, họ không thể giảm được 25% lượng calo như mục tiêu mà chỉ giảm được khoảng 12% lượng calo – tương đương với khoảng 2 muỗng (muỗng canh) cơm cho mỗi chén cơm.
Tuy nhiên, đáng chú ý, cả huyết áp, cholesterol xấu và nồng độ insulin của họ lại giảm đáng kể so với nhóm đối chứng. Đồng thời, cân nặng cũng giảm 10%, theo trang tin y khoa Medical Express.
Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Krupa Das, chuyên gia về dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho biết: Điều thú vị nhất là nhóm tham gia nghiên cứu vẫn đạt được những lợi ích này ngay cả với mức giảm calo vừa phải, điều mà hầu hết mọi người có thể thực hiện được. Chỉ cần giảm lượng calo khoảng 10 – 15% là đủ để giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác bằng cách cải thiện sức khỏe tim mạch, hạ huyết áp và cải thiện dung nạp glucose.
Theo các nhà nghiên cứu, việc cắt giảm lượng calo có thể giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra ít gốc tự do hơn. Đây là những phân tử có thể gây tổn thương tế bào và liên quan đến nhiều bệnh lý như ung thư, Parkinson cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Kết quả xét nghiệm nước tiểu cho thấy nhóm giảm calo có mức gốc tự do thấp hơn đáng kể so với nhóm ăn uống bình thường.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng giảm calo ở mức vừa phải, thậm chí chỉ khoảng 10%, cũng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho quá trình lão hóa khỏe mạnh mà không cần đến các chế độ ăn cực đoan.
Tiến sĩ Das nhấn mạnh: Không cần phải đặt mục tiêu quá khắt khe, chỉ cần giảm 10% cũng rất hữu ích. Lợi ích này đặc biệt quan trọng khi những tiến bộ y học giúp kéo dài tuổi thọ, thì việc sống thọ khỏe mạnh, không bệnh tật là vấn đề quan trọng.
Có nhiều cách để cắt giảm khoảng 10 – 12% lượng calo nạp vào cơ thể, chẳng hạn chỉ cần bớt khoảng 2 muỗng cơm trong mỗi bữa ăn hoặc đơn giản bỏ qua một món tráng miệng mỗi ngày. Tập uống cà phê đen không đường cũng là một điểm khởi đầu tốt.
Nhóm nghiên cứu đang thực hiện nghiên cứu tiếp theo nhằm xem liệu những thay đổi ban đầu trong lối sống của người tham gia có tác dụng sau một thời gian dài hay không.
Dẫn tin từ BBC ngày 29/4, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Ung thư (ICR) và Đại học Hoàng gia London (Anh) đã phân tích xu hướng sức khỏe cộng đồng trong nhiều thập kỷ. Kết quả chỉ ra tỷ lệ hút thuốc, sử dụng rượu bia, lười vận động hay ăn ít chất xơ đều giảm hoặc duy trì ổn định. Trong khi đó, tình trạng thừa cân liên tục tăng từ thập niên 1990, tỷ lệ thuận với đà bùng phát số ca ung thư khởi phát sớm. Mô mỡ dư thừa làm thay đổi nồng độ các hormone như insulin, từ đó thúc đẩy tế bào ác tính phát triển.
Nghiên cứu ghi nhận 11 loại ung thư có xu hướng tăng mạnh ở người trẻ, gồm: đại trực tràng, tuyến giáp, đa u tủy xương, gan, thận, túi mật, tuyến tụy, nội mạc tử cung, khoang miệng, vú và buồng trứng. Trong đó, ung thư vú và đại trực tràng chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 11.500 ca mỗi năm; ung thư tuyến tụy và túi mật chiếm tỷ lệ thấp hơn. Hiện nay, cứ 1.000 người từ 20 đến 40 tuổi lại có một người mắc ung thư mỗi năm, thấp hơn mức một ca trên 100 người ở nhóm 50-70 tuổi.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư khiến giới y khoa lúng túng và thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Bà Caroline Mousdale kể con trai bà, Bradley Coombes (23 tuổi, sống tại Portsmouth), từng có thể trạng rất tốt và chuẩn bị đá bóng bán chuyên. Khi Bradley sụt cân nhanh, đau bụng, tiêu chảy và đại tiện ra máu, bác sĩ không nghĩ đến ung thư vì bệnh nhân còn quá trẻ. Mất 18 tháng kể từ lúc khởi phát triệu chứng, bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Khối u đại tràng lúc đó đã lớn đến mức làm kẹt camera nội soi. Bradley tử vong sau đó dù bác sĩ đã can thiệp phẫu thuật và hóa trị.
Tuy nhiên, giới khoa học nhận định béo phì chưa giải thích trọn vẹn nguyên nhân gây bệnh. Đơn cử, trong 100 ca ung thư đại trực tràng mới, béo phì chỉ đóng vai trò nguyên nhân của khoảng 20 ca. Giáo sư Marc Gunter từ Đại học Hoàng gia London cho biết các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm những tác nhân khác. Họ đặt nghi vấn vào thực phẩm siêu chế biến, hóa chất vĩnh cửu (PFAS), lạm dụng kháng sinh, nước ngọt, hóa chất diệt cỏ, ô nhiễm môi trường và sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Việc hệ thống y tế nâng cao năng lực tầm soát cũng góp phần phát hiện sớm nhiều ca bệnh hơn so với trước đây.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động thay đổi thói quen sống để phòng bệnh thay vì hoang mang trước dữ liệu mới. Giáo sư Montserrat García Closas từ ICR nhấn mạnh mọi người hoàn toàn kiểm soát được rủi ro thông qua việc duy trì cân nặng hợp lý và tích cực tập thể dục. Chỉ tính riêng hành động bỏ hút thuốc lá, cộng đồng đã đẩy lùi gần 40% gánh nặng ung thư toàn cầu.
TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cho biết theo các tổ chức y tế uy tín như Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia Mỹ và Học viện Y học Giấc ngủ Mỹ (AASM), thời lượng ngủ trung bình cần thiết được chia theo độ tuổi.
Người trưởng thành (18-64 tuổi) cần 7-9 giờ mỗi đêm, trong khi người lớn trên 65 tuổi giảm nhẹ nhu cầu xuống còn khoảng 7-8 giờ. Trẻ em cần thời gian ngủ dài hơn do não bộ đang trong giai đoạn phát triển và xây dựng cấu trúc mạnh mẽ. Trong đó, trẻ sơ sinh đòi hỏi nhiều thời gian nhất với 14-17 giờ và thanh thiếu niên cần 8-10 giờ.
Lý giải nguyên nhân não bộ người trưởng thành cần 7-9 giờ nghỉ ngơi, bác sĩ Nghĩa nhấn mạnh đây là lúc não thực hiện những nhiệm vụ không thể làm được khi thức, điển hình là việc dọn dẹp "rác thải" chuyển hóa thông qua hệ thống Glymphatic. Trong giấc ngủ sâu, không gian giữa các tế bào não mở rộng, cho phép dịch não tủy rửa trôi các protein độc hại tích tụ ban ngày như Beta-amyloid và Tau - những tác nhân liên quan mật thiết đến bệnh Alzheimer.
Đồng thời, giấc ngủ giúp củng cố trí nhớ và học tập bằng cách chọn lọc thông tin, chuyển ký ức ngắn hạn ở đồi hải mã lên vỏ não để lưu trữ thành ký ức dài hạn và xóa bỏ những thông tin thừa thãi, đặc biệt trong giai đoạn giấc ngủ REM và giấc ngủ sóng chậm.
Quá trình bảo dưỡng này còn bao gồm việc cân bằng nội môi Synapse và phục hồi cảm xúc. Khi thức, não bộ liên tục tạo ra các kết nối thần kinh mới khiến tiêu hao rất nhiều năng lượng. Giấc ngủ giúp "cắt tỉa" bớt các kết nối yếu, đưa mạng lưới thần kinh về trạng thái cân bằng để sẵn sàng tiếp nhận thông tin mới. Bên cạnh đó, giấc ngủ điều chỉnh sự kết nối giữa hạch hạnh nhân (trung tâm kiểm soát cảm xúc) và vỏ não trước trán (trung tâm tư duy logic), giúp con người giữ được sự điềm tĩnh và phán đoán chính xác vào hôm sau.
Tuy nhiên, chất lượng hay còn gọi là kiến trúc giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng không kém số lượng. Não bộ không chỉ cần đủ thời gian mà còn phải hoàn thành 4 đến 5 chu kỳ giấc ngủ mỗi đêm, mỗi chu kỳ kéo dài 90-110 phút bao gồm đầy đủ các giai đoạn ngủ nông, ngủ sâu và ngủ REM.
Việc ngủ đủ 8 tiếng nhưng bị gián đoạn liên tục, ví dụ do chứng ngưng thở khi ngủ, sẽ khiến não bộ thiếu hụt giấc ngủ sâu trầm trọng. Hậu quả của tình trạng này thậm chí còn tồi tệ hơn cả việc chỉ ngủ 6 tiếng nhưng ngủ liền mạch. Để một bộ não người trưởng thành hoạt động minh mẫn, sắc bén và phòng ngừa các bệnh lý thoái hóa thần kinh về già, việc đảm bảo 7-8 giờ ngủ liền mạch mỗi đêm là bắt buộc.
Ngày 17-4, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát, khoanh vùng, xử lý đàn chó, mèo có nguy cơ ở xã Sơn Tịnh, nơi vừa xảy ra vụ chó nghi mắc bệnh dại cắn 4 người và chó nuôi của người dân.
Theo đó, ngay khi nhận tin báo, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã cử lực lượng chuyên môn xuống hiện trường, phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.
Lực lượng chức năng tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm vi rút dại, đồng thời phun khử khuẩn khu vực hạn chế lây lan, tạo ổ dịch.
Công tác rà soát, thống kê tổng đàn chó, mèo trên địa bàn cũng được triển khai, lên kế hoạch tiêm phòng diện rộng trong thời gian sớm nhất.
Lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi cho biết đơn vị đã chỉ đạo khoanh vùng, xử lý ổ dịch ngay khi tiếp nhận thông tin.
Trọng tâm hiện nay là tổ chức tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo, đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức người dân trong việc quản lý vật nuôi.
Đồng thời tăng cường tuyên truyền người dân không để xảy ra tình trạng chó thả rông, nhất là trong thời điểm nắng nóng, điều kiện thuận lợi để bệnh dại phát sinh và lây lan.
Theo ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sơn Tịnh, tập quán nuôi chó thả rông vẫn còn phổ biến ở khu vực nông thôn.
Trước nguy cơ dịch bệnh, địa phương sẽ siết chặt quản lý, tổ chức tuyên truyền và vận động người dân ký cam kết nuôi nhốt, tiêm phòng đầy đủ.
Đây được xem là giải pháp cấp thiết nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát bệnh dại, bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
