Khi ông Peter Magyar, 45 tuổi, bước lên bục phát biểu tại quốc hội ngày 9/5 trên cương vị Thủ tướng Hungary, một trong những thông điệp mà ông phát đi là 16 năm cầm quyền của cựu thủ tướng Viktor Orban đã kết thúc. Lá cờ Liên minh châu Âu (EU) được đưa trở lại quốc hội Hungary, trong khi Ode to Joy, “quốc ca” của EU, vang lên trước hàng chục nghìn người tập trung tại Budapest.
Ông Magyar ngay sau đó công bố tối hậu thư với Tổng thống Tamas Sulyok cùng loạt quan chức do ông Orban bổ nhiệm đang giữ vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và cơ quan công quyền Hungary.
“Đã đến lúc ra đi trong danh dự, khi vẫn còn có thể”, ông Magyar nói, đặt hạn chót 31/5 để Tổng thống Sulyok cùng các quan chức này tự nguyện rời chức vụ.
Ông Magyar, lãnh đạo đảng trung hữu Tisza, giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng trước, chấm dứt sự lãnh đạo của đảng Fidesz sau nhiều năm. Ông không che giấu ý định phá bỏ mô hình nắm quyền mà ông Orban cùng đảng Fidesz đã xây dựng trong gần hai thập kỷ.
Zsolt Kerner, nhà báo tại trang tin Hungary 24.hu, cho biết ông Magyar bước vào cuộc bầu cử với lời hứa đem lại công lý và hiện ông quyết tâm thực hiện điều đó bằng mọi giá.
“Ông ấy có vẻ là người cực kỳ cứng rắn. Những quan chức ở tầng thứ nhất, thứ hai và thứ ba trong mạng lưới của ông Orban nên dè chừng”, Kerner nhận định.
Tân Thủ tướng Magyar cũng tuyên bố rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Hungary sẽ không còn là nơi “trú ẩn an toàn” cho chính trị gia nước ngoài tham nhũng.
Cựu bộ trưởng tư pháp Ba Lan Zbigniew Ziobro là một trong những người đầu tiên dường như nghiêm túc trước cảnh báo này. Chưa đầy 36 giờ sau khi ông Magyar nhậm chức, Ziobro ngày 10/5 xác nhận đã rời Hungary tới Mỹ.
Ziobro được Hungary cấp quy chế tị nạn năm ngoái, sau khi phải đối mặt loạt cáo buộc tại Ba Lan, trong đó có lạm quyền, cầm đầu tổ chức tội phạm có tổ chức và biển thủ công quỹ để mua phần mềm gián điệp nhằm theo dõi đối thủ chính trị. Nếu bị kết tội, ông có thể phải đối mặt mức án lên tới 25 năm tù.
Theo truyền thông, chính Tổng thống Donald Trump đã cấp thị thực vào Mỹ cho ông Ziobro.
Nhà báo Kerner cho rằng Ziobro nhiều khả năng sẽ nằm trong số những mục tiêu đầu tiên mà ông Magyar nhắm đến, đặc biệt vì tân Thủ tướng Hungary muốn hàn gắn mối quan hệ với Thủ tướng Ba Lan thân EU Donald Tusk, cũng như nhóm Visegrad (gồm 4 nước Ba Lan, Hungary, Cộng hòa Czech và Slovakia). Quan hệ trong Visegrad đã xấu đi đáng kể dưới thời ông Orban do lập trường thân Nga của lãnh đạo này.
“Nếu Ba Lan yêu cầu dẫn độ các cựu quan chức tham nhũng, Magyar đã nói rõ rằng ông ấy sẽ giao người”, Kerner nói, đề cập cả Ziobro lẫn cựu thứ trưởng tư pháp Ba Lan Marcin Romanowski, người cũng được Hungary cấp quy chế tị nạn dưới thời ông Orban.
Kerner cho biết những người tích lũy khối tài sản lớn dưới thời chính quyền cũ cũng có thể sớm đối mặt sức ép. Trong những tuần trước lễ nhậm chức của ông Magyar, Guardian đưa tin nhiều cựu đồng minh của cựu thủ tướng Orban đã bắt đầu chuyển tài sản ra nước ngoài vì lo ngại chiến dịch chống tham nhũng mà lãnh đạo mới cam kết thực hiện. Một số người thậm chí còn tìm cách xin thị thực Mỹ.
Tuy nhiên, theo nhà phân tích chính trị Zsuzsanna Vegh tại Quỹ Marshall của Đức, thách thức lớn hơn đối với Thủ tướng Magyar sẽ là mạng lưới đồng minh rộng lớn của ông Orban, với các vị trí quyền lực như Tổng thống, lãnh đạo viện công tố và cơ quan kiểm toán nhà nước.
“Việc ông Magyar kêu gọi những người này từ chức không đồng nghĩa họ buộc phải làm theo. Nếu họ không từ chức, tôi nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến pháp lý. Sẽ cần tiến hành các sửa đổi hiến pháp để có thể loại họ khỏi chức vụ”, bà nhận định.
Tuy nhiên, một điều mà ông Magyar đã chứng minh ngay cả trước khi nhậm chức là ông thích hành động một cách chóng vánh. Theo bà Vegh, chính điều này có thể tạo ra bước ngoặt.
“Với việc Thủ tướng Magyar ra tối hậu thư để các quan chức này từ chức vào cuối tháng 5, tôi cho rằng đảng Tisza hẳn đã có lộ trình rất rõ ràng cho bước đi tiếp theo nếu những người đó vẫn tiếp tục tại nhiệm”, bà nói.
Theo nhà phân tích này, hệ thống mà ông Orban từng xây dựng để củng cố quyền lực đã bắt đầu rạn nứt.
“Cuộc bầu cử hồi tháng 4 cho thấy chiến lược nhằm duy trì quyền lực của ông Orban không còn hiệu quả nữa. Hệ thống ấy một phần dựa trên niềm tin rằng ông ấy không thể bị đánh bại. Và rồi niềm tin đó đã sụp đổ khi thực tế chứng minh điều hoàn toàn ngược lại”, bà Vegh nêu thêm.
Không quân Ukraine ngày 24.4 thông báo Nga đã phóng 2 tên lửa đạn đạo Iskander-M và 107 máy bay không người lái (UAV) để tấn công Ukraine vào rạng sáng. Phía Ukraine ngăn chặn 96 UAV trong số đó. Hai quả tên lửa và ít nhất 10 chiếc UAV thoát khỏi lưới phòng không và rơi xuống mục tiêu tại 9 địa điểm.
Các quan chức Ukraine nói đợt tấn công trong vòng 24 giờ đã làm ít nhất 6 người thiệt mạng và 40 người khác bị thương. Nga không bình luận về thông tin này. Lâu nay, Moscow tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Lực lượng không người lái của Ukraine cho biết đã tấn công một địa điểm mà Ukraine cho là sở chỉ huy của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) ở tỉnh Donetsk vào ngày 22.4, làm ít nhất 12 sĩ quan thiệt mạng và 15 người khác bị thương.
Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine Robert Brovdi xác nhận vụ tấn công và cho biết lực lượng Ukraine đã sử dụng UAV FP-2 do công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine sản xuất, theo tờ Independent.
Các UAV này có thể mang tải trọng lên đến 100 kg và được sử dụng cho các cuộc tấn công tầm trung.
Ông Brovdi cho biết sở chỉ huy bị tấn công chịu trách nhiệm về các hoạt động phá hoại, xây dựng mạng lưới tình báo, tuyển mộ, thực hiện các cuộc tấn công và điều phối các lực lượng ủy nhiệm của Nga.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. FSB hôm qua cho biết đã phá một âm mưu của Ukraine nhắm vào lãnh đạo Cơ quan Giám sát Truyền thông, Công nghệ thông tin và Truyền thông đại chúng liên bang (Roskomnadzor), theo TASS.
Người ủng hộ của Ukraine đã lên kế hoạch cho nổ chiếc xe của các quan chức Nga. FSB đã bắt 7 nghi phạm và tiêu diệt thủ lĩnh của nhóm (một cư dân Moscow sinh năm 2004) sau khi người này chống cự bằng vũ khí.
Ukraine chưa bình luận về cáo buộc liên quan.
Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo cách chức các chỉ huy của Quân đoàn 10 và Lữ đoàn Cơ giới độc lập 14 vì cáo buộc để mất các vị trí trên tiền tuyến, hỗ trợ không đầy đủ cho binh sĩ tiền tuyến và che giấu tình hình thực tế ở khu vực phụ trách, theo trang The Kyiv Independent.
Thông báo được đưa ra sau khi bà Ivanna Poberezhniuk, con gái của một cựu binh thuộc Tiểu đoàn Cơ giới số 2 của Lữ đoàn 14, đăng tải những bức ảnh về những binh sĩ gầy gò đến mức suy kiệt, mà theo bà là đang đóng quân tại các vị trí ở tỉnh Kharkiv. Những người này được cho là không có thức ăn và nước uống do sự tắc trách của chỉ huy.
Theo bà Poberezhniuk, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 30 được cho là đã ngất xỉu vì đói và buộc phải uống nước mưa trong khi bộ chỉ huy không có phản ứng gì về tình hình này. Bà Anastasiia Silchuk, vợ của một binh sĩ thuộc lữ đoàn, cũng viết trên Facebook vào ngày 21.4 rằng binh sĩ đã phải đối mặt với sự chậm trễ kéo dài 7 tháng trong việc cung cấp lương thực, nước uống, vật tư y tế thiết yếu và nhiên liệu đến các vị trí của họ, với các chuyến hàng đôi khi mất từ 7 - 14 ngày mới đến nơi.
Bà Silchuk cũng cho biết thường xuyên xảy ra gián đoạn liên lạc tại các vị trí, với kết nối đôi khi bị gián đoạn từ 3 - 4 ngày.
Bộ Quốc phòng Ukraine đã phản hồi bài đăng của bà Poberezhniuk trên mạng xã hội Threads vào ngày 23.4, nói rằng chỉ huy Lữ đoàn 14 đã ghi nhận tình hình và mặc dù gặp phải những thách thức về hậu cần, các nỗ lực đang được tiến hành để giải quyết các vấn đề về cung cấp quân nhu và luân chuyển nhân sự.
Quân đội Ukraine giải thích rằng các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những điểm vượt sông Oskil đã làm phức tạp việc tiếp tế cho binh sĩ hoạt động gần thành phố Kupiansk thuộc Kharkiv. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã giành được 2 khu định cư tại Kharkiv và Donetsk trong một tuần qua.
Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội thông báo chỉ huy Lữ đoàn 14 Anatolii Lysetskyi đã được thay thế bằng ông Taras Maksimov.
Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết chỉ huy hiện tại của Quân đoàn 10 Serhii Perts đã bị cách chức và giáng cấp. Ông Artem Bohomolov sẽ trở thành chỉ huy mới của quân đoàn.
Trong khi đó, trích dẫn các nguồn tin quân sự, báo Ukrainska Pravda đưa tin rằng ông Perts đã được chuyển đến vị trí tham mưu trưởng của Bộ Tư lệnh Tác chiến "phía Đông", nơi ông sẽ phục vụ cùng với thiếu tướng Viktor Nikoliuk.
Ukrainska Pravda cũng đưa tin rằng việc cách chức các chỉ huy Quân đoàn 10 và Lữ đoàn 14 không liên quan trực tiếp đến việc công bố các bức ảnh binh sĩ gầy gò. Các quyết định này đã được đưa ra vài ngày trước đó nhưng không được công bố công khai cho đến ngày 24.4.
Theo nguồn tin, việc cách chức cả chỉ huy quân đoàn và chỉ huy lữ đoàn là do "những thiếu sót được xác định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ".
Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng lãnh đạo lữ đoàn và quân đoàn mới đang thực hiện "mọi biện pháp có thể" để bình thường hóa tình hình và đảm bảo tiếp tế cho binh sĩ ở các vị trí chiến đấu.
Lữ đoàn 14 thông báo một chuyến hàng tiếp tế lương thực mới đã được chuyển đến đơn vị quân đội mà tình hình của họ đã được lan truyền trên mạng, và nếu thời tiết cho phép, binh sĩ sẽ có thể rút khỏi vị trí của mình.
Ngoài ra, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ra lệnh cho tướng Mykhailo Drapatyi, chỉ huy Nhóm lực lượng liên hợp, tiến hành kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả các nhu yếu phẩm cần thiết đang được chuyển đến các đơn vị tiền tuyến.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 24.4 thông báo đã thực hiện đợt trao đổi tù binh với Ukraine. Theo TASS, cuộc trao đổi do Mỹ và UAE làm trung gian và mỗi bên sẽ nhận về 193 người.
Toàn bộ quân nhân Nga đang ở Belarus và được hỗ trợ y tế và tâm lý. Tất cả sẽ được đưa về nước để điều trị và phục hồi chức năng tại các cơ sở y tế.
Hôm 11.4, Nga và Ukraine cũng đã hoàn tất một đợt trao đổi tù binh và mỗi bên nhận về 175 người. Trong tháng 3, hai bên thực hiện hai đợt trao đổi liên tiếp trong ngày 5-6, mỗi bên nhận về 500 người.
Các binh sĩ Ukraine (trái) và binh sĩ Nga được trao trả trong đợt trao đổi ngày 24.4
Ernie Dosio cùng hướng dẫn viên cuối tuần trước vào rừng Lope-Okanda để săn linh dương lưng vàng tại Gabon, miền trung châu Phi thì bất ngờ chạm trán 5 con voi cái đi cùng một con voi con, Guardian ngày 24/4 đưa tin.
Đàn voi đã lao vào tấn công, giẫm đạp lên Dosio và hướng dẫn viên. Công ty tổ chức thám hiểm Collect Africa xác nhận Dosio đã tử vong, còn thợ săn chuyên nghiệp dẫn đường cho ông cũng bị thương nặng.
Dosio, 75 tuổi, là chủ sở hữu của Pacific AgriLands, công ty quản lý 4.850 ha đất trồng nho tại Modesto, bang California, đồng thời cung cấp dịch vụ và hỗ trợ tài chính cùng thiết bị cho các nhà sản xuất rượu vang.
Ông cũng sở hữu bộ sưu tập đồ sộ các chiến lợi phẩm săn bắn tích lũy qua nhiều năm, trong đó có voi và sư tử, đồng thời là người nổi tiếng trong Câu lạc bộ săn bắn Safari Sacramento. Các quan chức đại sứ quán Mỹ tại Gabon đang phối hợp để đưa thi thể ông về California.
"Ernie đã đi săn kể từ khi biết cầm súng và có rất nhiều chiến lợi phẩm từ châu Phi và Mỹ. Nhiều người không đồng tình với việc săn bắt động vật hoang dã, nhưng tất cả các chuyến đi của Ernie đều được cấp phép nghiêm ngặt, minh bạch và được đăng ký dưới hình thức bảo tồn nhằm kiểm soát số lượng cá thể", một thợ săn đã nghỉ hưu quen biết Dosio cho hay.
Rừng ở Gabon là nơi trú ngụ của khoảng 95.000 con voi, chiếm phần lớn quần thể loài này trên toàn cầu và chúng được xếp vào nhóm động vật cực kỳ nguy cấp.
Các tour du lịch săn bắn hợp pháp tại châu Phi rất phổ biến với một bộ phận người Mỹ giàu có. Năm ngoái, một thợ săn người Mỹ thiệt mạng do bị một con trâu rừng tấn công khi đang rình rập nó trong chuyến đi săn tại Nam Phi.
Sự việc xảy ra tối 19/4, khi khu trục hạm USS Zumwalt đang neo đậu tại thành phố Pascagoula thuộc bang Mississippi của Mỹ, nhưng thông tin chỉ được hải quân Mỹ công bố ngày 22/4. Đám cháy khiến ba thủy thủ bị thương, trong đó một người phải nhập viện và đang trong tình trạng ổn định.
Hải quân Mỹ đang điều tra nguyên nhân và đánh giá mức độ ảnh hưởng đến tàu Zumwalt.
Sự cố xảy ra trong lúc khu trục hạm Zumwalt đang trong quá trình thử nghiệm sau khi hiện đại hóa tại nhà máy của hãng Huntington Ingalls (HII). Dự án bắt đầu từ tháng 8/2023, trong đó pháo tầm xa AGS cỡ nòng 155 mm sẽ được thay bằng loạt ống phóng tên lửa siêu vượt âm C-HGB.
Tháng 12/2024, tàu Zumwalt rời ụ nổi và bước vào giai đoạn tiếp theo để chuẩn bị quay lại hoạt động. Chiến hạm ra biển lần đầu hôm 15/1, sau hơn hai năm nằm xưởng.
USS Zumwalt là chiếc đầu tiên của lớp tàu cùng tên, được coi là một trong những dự án quân sự tốn kém nhất lịch sử Mỹ, nhưng gây thất vọng với hàng loạt lỗi thiết kế, đội giá và chậm tiến độ.
Quốc hội Mỹ đã cắt giảm số lượng đặt mua từ 32 xuống chỉ còn 3 tàu, trong đó USS Zumwalt và USS Michael Monsoor đã đưa vào biên chế, còn USS Lyndon B. Johnson hạ thủy từ năm 2019 và đang trong giai đoạn thử nghiệm.
Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ hồi tháng 9/2020 cho biết mỗi tàu lớp Zumwalt có giá hơn 9 tỷ USD, bao gồm cả chi phí nghiên cứu phát triển, so với mức giá dự kiến 1,3 tỷ USD/chiếc hồi năm 1998. Cơ quan này đánh giá lớp Zumwalt chỉ có thể đạt khả năng làm nhiệm vụ đầy đủ sớm nhất là sau năm 2025.
Hải quân Mỹ ban đầu định sử dụng lớp Zumwalt để tấn công các mục tiêu ven biển bằng pháo AGS. Đây là loại pháo lớn nhất được Mỹ chế tạo và trang bị cho chiến hạm từ sau Thế chiến II, có thể bắn 10 phát đạn mỗi phút nhằm vào mục tiêu cách vị trí khai hỏa hơn 150 km.
Tuy nhiên, mỗi quả đạn pháo dẫn đường tầm xa (LRLAP) cho AGS có trị giá gần một triệu USD, khiến hải quân Mỹ phải từ bỏ kế hoạch mua đạn và loay hoay tìm cách thay đổi cấu hình vũ khí cho lớp Zumwalt. Hải quân Mỹ cuối năm 2021 thông báo sẽ hoán cải tàu khu trục lớp Zumwalt, loại bỏ AGS để trang bị tên lửa siêu vượt âm tầm xa IRCPS.
