Tờ The Jerusalem Post ngày 12.5 dẫn các nguồn thạo tin cho hay Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) từng tham gia vào các cuộc tấn công gần đây nhắm vào Iran, trong đó có cuộc tấn công nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan vào tháng 4.
Theo đó, UAE tiến hành các cuộc tấn công bí mật nhằm đáp trả việc Iran tấn công hạ tầng dân sự và năng lượng.
Iran sau đó phóng thêm một loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công UAE và Kuwait để trả đũa, dù chưa bên nào xác nhận chính thức về việc tấn công các cơ sở của Iran vào thời điểm đó.
UAE không công khai thừa nhận tham gia cuộc tấn công nhằm vào Iran, được cho là diễn ra trước khi lệnh ngừng bắn hiện tại bắt đầu.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ đã âm thầm hoan nghênh việc UAE tham gia các cuộc tấn công và các quan chức cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump kỳ vọng các quốc gia vùng Vịnh sẽ tham gia tích cực hơn nữa trong cuộc chiến.
UAE là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc xung đột giữa Israel và Mỹ với Iran, cả về kinh tế do việc gián đoạn không phận và eo biển Hormuz, và về vật chất, khi nhiều cuộc tấn công của Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng ở UAE.
Sự tham gia trong cuộc xung đột với Iran dường như là một trong những động thái của UAE nhằm thể hiện vị thế là một cường quốc an ninh trong khu vực.
UAE đã đầu tư vào lực lượng không quân, sở hữu một số hệ thống phát hiện radar tiên tiến nhất, và thậm chí còn có hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) với các nhân viên vận hành thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong đợt xung đột gần đây nhất.
Nhiều quan chức Israel đã tuyên bố rằng quyết định gửi hệ thống Vòm Sắt và các tên lửa đánh chặn được đưa ra sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu điện đàm với Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed.
Ngoài ra, UAE đã tham gia vào nhiều cuộc xung đột trong vài thập niên qua, với việc điều quân đến Libya, Sudan và Yemen cùng nhiều cuộc xung đột khác.
Theo The Wall Street Journal, UAE ngày càng sẵn sàng hơn trong việc sử dụng quân đội để bảo vệ lợi ích kinh tế và mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông và các khu vực lân cận như Bắc Phi.
Trước thông tin Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần rạng sáng 8/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho hay động thái này là "bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng, tiến tới khôi phục hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn ở khu vực Trung Đông".
"Việt Nam kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, hành động trách nhiệm, không làm phức tạp tình hình; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia", bà Hằng nói.
Người phát ngôn thêm rằng Việt Nam cũng kêu gọi các bên bảo đảm an ninh, an toàn cho dân thường, các cơ sở hạ tầng dân sự cũng như an toàn và tự do giao thông hàng hải ở khu vực; tích cực đối thoại tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững cho các bất đồng trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, vì lợi ích của các bên, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Theo thỏa thuận tạm thời, các bên liên quan sẽ ngừng tấn công trong lúc đàm phán diễn ra. Trong thời gian này, tàu thuyền sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran và chịu một số "hạn chế kỹ thuật". Hiện chưa rõ các hạn chế kỹ thuật mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif hôm nay xác nhận rằng Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào ngày 10/4.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
Theo Hãng tin AP, cuộc điều trần được dự báo sẽ xoay quanh chi phí leo thang, thiệt hại dân sự và cách điều hành quân đội trong bối cảnh xung đột gây nhiều tranh cãi.
Phiên điều trần tại Ủy ban Quân sự Hạ viện Mỹ ban đầu nhằm bàn về đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỉ USD, mức cao kỷ lục.
Tuy nhiên các nghị sĩ Dân chủ được cho là sẽ tập trung công kích cuộc chiến Iran, cho rằng đây là "cuộc xung đột tự chọn", tốn kém và không có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Một loạt vấn đề nóng dự kiến được đưa ra, bao gồm chi phí xung đột tăng vọt, kho đạn dược Mỹ bị tiêu hao đáng kể, cũng như vụ không kích một trường học khiến nhiều trẻ em thiệt mạng.
Các nghị sĩ cũng có thể đặt câu hỏi về năng lực phòng thủ của quân đội Mỹ trước các đợt tấn công bằng máy bay không người lái từ Iran, khi một số thiết bị đã xuyên thủng hệ thống phòng không và gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.
Dù các bên hiện đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, căng thẳng khu vực vẫn chưa hạ nhiệt và Mỹ - Israel vẫn bị chỉ trích vì phát động chiến dịch mà không thông qua Quốc hội.
Phe Dân chủ đã nhiều lần nỗ lực buộc Nhà Trắng phải xin phê chuẩn trước khi tiếp tục chiến sự, nhưng tất cả đều thất bại.
Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa vẫn thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống Trump, viện dẫn mối đe dọa từ chương trình hạt nhân Iran và rủi ro nếu Mỹ rút lui.
Dù vậy họ cũng bày tỏ mong muốn sớm chấm dứt xung đột và cảnh báo cuộc chiến kéo dài có thể trở thành phép thử chính trị quan trọng đối với Nhà Trắng.
Diễn biến chiến sự cũng ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế nước Mỹ, khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới - khiến giá nhiên liệu nội địa tăng cao, không được lòng người dân, tạo áp lực cho Đảng Cộng hòa trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào cuối năm nay.
Bên cạnh đó không chỉ đối mặt với chất vấn về chiến tranh, ông Hegseth còn bị soi xét cách điều hành nội bộ Lầu Năm Góc, đặc biệt sau khi đã sa thải hàng loạt lãnh đạo cấp cao, trong đó có Bộ trưởng Hải quân John Phelan và Tham mưu trưởng Lục quân, tướng Randy George.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis, người từng ủng hộ việc bổ nhiệm ông Hegseth, bày tỏ lo ngại: "Đây đều là những vị trí quan trọng, trong khi chúng ta đang ở trong trạng thái giao tranh". Ông cho biết cách điều hành của bộ trưởng khiến ông phải cân nhắc lại sự ủng hộ trước đây.
Cùng quan điểm, dân biểu Austin Scott (Đảng Cộng hòa) cũng chỉ trích việc sa thải tướng George là "hành động liều lĩnh" và "gây tổn hại nghiêm trọng" cho Lục quân Mỹ, đồng thời khẳng định Quốc hội sẽ tiếp tục truy vấn quyết định này trong các phiên điều trần tới.
