Một nữ sinh lớp 7 bị đánh hội đồng tại Quảng Trị

Nhiều năm qua, điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ THPT là hai phương thức xét tuyển chủ yếu của các trường đại học, chiếm phần lớn số lượng thí sinh nhập học.

Trong khi đó, các kỳ thi riêng ngày càng được mở rộng từ đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, đánh giá năng lực chuyên biệt, thi đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT) với số lượng thí sinh ngày càng tăng.

Ngoài ra, phương thức xét tuyển kết hợp nhiều thành phần điểm khác nhau cũng được nhiều trường áp dụng trong vài năm gần đây. Điều này khiến thí sinh trúng tuyển và nhập học bằng điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT giảm.

Tỉ lệ thí sinh nhập học 3 phương thức như sau:

Thống kê 4 năm qua của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy năm 2022, tỉ lệ thí sinh nhập học bằng phương thức điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ đều rất cao, còn tỉ lệ nhập học bằng các kỳ thi riêng chiếm một tỉ lệ rất nhỏ.

Bên cạnh đó, tỉ lệ thí sinh nhập học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT tăng giảm theo từng năm, loanh quanh mức 50%. Tỉ lệ phương thức học bạ có xu hướng giảm dần, so với năm 2022, tỉ lệ năm 2025 giảm đến 7%.

Trước đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định điểm học bạ trung bình 3 môn trong tổ hợp xét tuyển tối thiểu 18 nhưng nhiều năm qua đã bỏ quy định này.

Việc xét học bạ nhiều năm trước đây chỉ có các trường đại học ngoài công lập thực hiện nhưng gần đây nhiều trường công lập sử dụng phương thức xét tuyển này. Một số trường sử dụng điểm học bạ cho phương thức xét tuyển tổng hợp.

Năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố bảng so sánh tương quan giữa kết quả thi tốt nghiệp THPT 12 môn thi và điểm học bạ của học sinh ở 3 năm học THPT trên cả nước.

Theo thống kê, điểm trung bình học bạ cao hơn 0,12 - 2,26 điểm so với điểm thi tốt nghiệp THPT.

Công nghệ công nghiệp là môn có độ lệch điểm lớn nhất với điểm học bạ trung bình 8,05 so với trung bình 5,79 điểm thi tốt nghiệp THPT, lệch 2,26 điểm.

Kế tiếp là môn toán với điểm trung bình học bạ 3 năm THPT là 7,03, trong khi điểm trung bình thi tốt nghiệp môn toán là 4,78 (thấp hơn điểm trung bình học bạ 2,25 điểm). Môn tiếng Anh lệch 1,57 điểm.

Trái ngược với sự tăng giảm của hai phương thức trên, tỉ lệ của phương thức xét tuyển điểm kỳ thi riêng tăng dần đều trong 4 năm qua.

So với năm 2022, tỉ lệ năm 2025 tăng gần 4 lần. Điều này có thể lý giải bởi số lượng kỳ thi, quy mô tổ chức và chỉ tiêu xét tuyển cho phương thức này ngày càng tăng.

Nếu như trước đây chỉ có một số đại học tổ chức thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy thì vài năm gần đây, có thêm các trường sư phạm tổ chức kỳ thi đầu vào. Chỉ tiêu cho các kỳ thi riêng cũng tăng lên, nhiều trường sử dụng kết quả để xét tuyển hơn.

Chỉ xét riêng kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức, số lượng thí sinh đã vượt quá 100.000. Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 của đại học này ghi nhận số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục với hơn 135.000 thí sinh.

Kỳ thi đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT) chỉ có khoảng 6 trường tổ chức thi và sử dụng kết quả xét tuyển với chỉ tiêu hạn chế. Đến năm 2025 kỳ thi này có khoảng 20 trường tổ chức với số chỉ tiêu tăng lên rất nhiều.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 8-5, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 55 diễn ra tại Hà Nội. Năm nay, cuộc thi mang chủ đề: “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”.

Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá cao sự nhạy bén và tư duy sáng tạo của thế hệ công dân số trẻ tuổi, các em biết cách làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được sự đồng cảm sâu sắc.

Thông qua hơn 1,3 triệu lá thư, các em học sinh đã gửi gắm thông điệp tình yêu thương và sự kết nối trực tiếp giữa người với người là điều mà trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể thay thế. Công nghệ chỉ là công cụ phục vụ đời sống, trong khi sự thấu hiểu và lòng tử tế mới là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội bền vững.

Điểm đáng chú ý của mùa thi năm nay là cách học sinh nhìn về khái niệm “kết nối” trong thời đại công nghệ.

Nếu trước đây “người bạn” thường gắn với bạn bè, thầy cô hay người thân, thì nay nhiều bài viết mở rộng đối tượng đến trợ lý ảo, robot, nhân vật hoạt hình hay các chuyên gia công nghệ.

Qua từng lá thư, học sinh thể hiện góc nhìn đa dạng về trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và đời sống số. Tuy nhiên, phía sau những câu chuyện công nghệ, điều các em hướng tới vẫn là nhu cầu được lắng nghe, chia sẻ và đồng cảm giữa con người với nhau.

Giải nhất cuộc thi năm nay thuộc về em Trần Chí Cường, học sinh lớp 9D Trường THCS Bình Hàn, Hải Phòng.

Bức thư của Cường gây ấn tượng với ban giám khảo khi xây dựng cuộc trò chuyện giữa hai robot: Buddy - hỗ trợ trẻ tự kỷ và Jibo - chăm sóc người cao tuổi. Trong bối cảnh con người ngày càng bận rộn, ít có thời gian dành cho gia đình, những robot này dần trở thành người bạn quen thuộc của nhiều người.

Điều đặc biệt là qua quá trình đồng hành với con người, các robot không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ mà còn dần học cách “thấu cảm” với cảm xúc của họ. Từ câu chuyện ấy, nam sinh Hải Phòng gửi gắm thông điệp: công nghệ không thể thay thế tình cảm và sự kết nối giữa con người với con người.

“Phía sau mỗi màn hình luôn là một con người cần được lắng nghe và thấu hiểu” - thông điệp trong bài viết được ban giám khảo đánh giá có tính thời sự, giàu cảm xúc và chạm đến vấn đề của xã hội hiện đại.

Bài dự thi của Trần Chí Cường hiện đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng thi quốc tế của Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU).

Ngoài giải nhất, ban tổ chức còn trao 3 giải nhì, 5 giải ba, 30 giải khuyến khích cùng nhiều giải thưởng khác như “Cây bút triển vọng”, “Khơi nguồn ý tưởng” và giải tập thể.

Năm nay, một số mức giải thưởng cũng được điều chỉnh tăng so với các năm trước. Đặc biệt, học sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia sẽ được trao bằng khen và huy hiệu “Tuổi trẻ sáng tạo” của Trung ương Đoàn.

Theo ban tổ chức, với thành tích nổi bật của học sinh Việt Nam ở các mùa thi trước, bài dự thi năm nay được kỳ vọng tiếp tục ghi dấu ấn tại đấu trường quốc tế, qua đó lan tỏa tiếng nói của thanh thiếu niên Việt Nam về một thế giới số nhân văn và giàu kết nối hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chuyến xe 29 chỗ ngày tốt nghiệp

Ngày tốt nghiệp của Nguyễn Thị Huyền (SN 2003), sinh viên Trường Đại học Tài chính - Quản trị kinh doanh, trở nên đặc biệt khi cả đại gia đình cùng có mặt trong khuôn viên trường.

Với Huyền, khoảnh khắc bước vào buổi lễ không chỉ là dấu mốc khép lại những năm tháng đại học, mà còn là giây phút cô nhìn thấy nỗ lực của mình được những người thân yêu cùng nhau chứng kiến.

Huyền là thủ khoa đầu ra ngành Quản trị kinh doanh. Thành tích ấy càng có ý nghĩa hơn khi phía sau cô là một đại gia đình đã đồng hành, động viên và hỗ trợ trong suốt hành trình học tập.

Thay vì chỉ mời bố mẹ hoặc một vài người thân, Huyền quyết định thuê xe 29 chỗ để đưa đại gia đình và bạn bè từ quê lên dự lễ tốt nghiệp. Ý tưởng này xuất phát từ một điều giản dị, gia đình cô ở nông thôn, chưa từng có chuyến đi đông đủ cùng nhau.

“Nhân lễ tốt nghiệp, tôi trích tiền học bổng để đưa cả nhà lên dự và đi chơi một chuyến”, Huyền chia sẻ.

Chuyến đi được cô lên kế hoạch ngay sau khi nhận lịch tốt nghiệp. Cả nhà háo hức chuẩn bị từ sớm. Nghĩ rằng trên trường có thể không có hoa, người thân của Huyền mang theo hoa kẹo và hoa hồng từ quê.

Với Huyền, những bó hoa hồng không cầu kỳ, nhưng đó là món quà khiến cô nhớ nhất trong ngày tốt nghiệp.

“Khoảnh khắc nhìn thấy những bó hoa đó, tôi thật sự xúc động. Hoa có thể không đẹp như ngoài tiệm, nhưng là tất cả tình cảm cả nhà dành cho mình”, Huyền nói.

Trong số những người có mặt, ông bà nội là người khiến Huyền nghẹn ngào nhất. Cả hai đều đã ngoài 70 tuổi, có bệnh nền, nhưng vẫn cố gắng lên trường để dự ngày đặc biệt của cháu gái.

Tấm bằng của người cháu được cả nhà yêu thương

Đằng sau danh hiệu thủ khoa đầu ra là một hành trình không dễ dàng. Huyền từng đạt danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp trường, cấp tỉnh, nhận học bổng nhiều kỳ và học bổng doanh nghiệp. Những kết quả ấy không đến từ may mắn, mà từ nhiều năm tự ép mình bước qua áp lực.

Có thời điểm, Huyền đi làm thêm về muộn rồi tiếp tục học đến 3 giờ sáng, nhất là trong giai đoạn ôn thi. Áp lực học tập, tương lai và kỳ vọng khiến cô nhiều lần tưởng như kiệt sức.

Cô kể có những đêm nằm khóc, tự xâu chuỗi lại mọi chuyện đã đi qua. Nhưng rồi hình ảnh gia đình, bạn bè và những người luôn tin tưởng mình đã kéo cô đứng dậy.

“Tôi không may mắn khi có một gia đình không trọn vẹn, nhưng ông trời đã bù lại cho tôi một đại gia đình”, Huyền nói. Với cô, đại gia đình ấy có ông bà nội, cô dì, chú bác, anh chị em luôn yêu thương và ủng hộ mọi lựa chọn.

Trong suốt quá trình học đại học, Huyền nhận được không chỉ lời động viên. Ông bà nội, cô chú trong gia đình còn định hướng, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ học phí để cô hoàn thành chương trình học. Sự giúp đỡ từ gia đình trở thành điểm tựa để Huyền theo đuổi mục tiêu đến cùng.

Bởi vậy, lễ tốt nghiệp không chỉ là ngày vui của riêng cô. Đó còn là ngày cả gia đình nhìn thấy thành quả của nhiều năm vun đắp. Một người cháu trong nhà trở thành thủ khoa ngành Quản trị kinh doanh, và tấm bằng ấy có phần công sức của tất cả.

Sau lễ tốt nghiệp, Huyền dự định học tiếp thạc sĩ. Cô muốn trở thành người đầu tiên trong gia đình theo đuổi con đường học tập ở bậc cao hơn. Song song với đó, nữ thủ khoa mong tìm được công việc liên quan đến quản lý, quản trị để tích lũy kinh nghiệm từ những kiến thức đã học trên giảng đường.

Điều Huyền mong nhất không phải là một danh xưng mới. Cô muốn gia đình tiếp tục chứng kiến những bước trưởng thành của mình, như cách họ đã có mặt trên chuyến xe 29 chỗ trong ngày tốt nghiệp.

“Tôi chỉ mong sau này sẽ là niềm tự hào của cả nhà”, Huyền nói

Tin Gốc: Dân Trí